Daily Archives: 23 Ιανουαρίου, 2011

Ματιές στον κόσμο

«The Children’s Hour». Δύο δασκάλες σε οικοτροφείο θηλέων της Βοστώνης κατηγορούνται ότι έχουν λεσβιακή σχέση, εξαιτίας της κακόβουλης φήμης που έχει διαδώσει μια μαθήτρια του σχολείου. Το έργο της Λίλιαν Χέλμαν «Η ώρα του παιδιού», που πρωτοανέβηκε το 1934 και προκάλεσε έντονες αντιδράσεις για το τολμηρό θέμα του, παρουσιάζεται τώρα στο Λονδίνο σκηνοθετημένο από τον Ιαν Ρίκμαν. Οι πυρήνες έντασης του έργου -οι συνέπειες που υφίστανται οι δύο γυναίκες τόσο στην κοινωνική τους υπόσταση όσο και στη φιλία που τις συνδέει, αλλά και η αμφισβήτηση του στερεότυπου της παιδικής αθωότητας- δίνουν στην «Ωρα του παιδιού» το ιδιαίτερο ψυχολογικό βάθος και τη διαχρονική πρωτοτυπία του. Στους ρόλους που ερμήνευσαν η Σίρλεϊ Μακλέιν και η Οντρεϊ Χέμπορν στην κινηματογραφική διασκευή του 1961 (με σκηνοθέτη τον Ουίλιαμ Γουάιλερ), εμφανίζονται δύο σημερινές σταρ, η Κίρα Νάιτλι και η Ελίζαμπεθ Μος, ενώ συμμετέχουν επίσης η Ελεν Μπέρνστιν, η Κάρολ Κέιν και ο Τομπάιας Μένζις. Οι παραστάσεις έχει προγραμματιστεί να συνεχιστούν έως τις 30 Απριλίου.

Η τέχνη του μίμου υπηρετήθηκε κατά τον 20ό αιώνα από καλλιτέχνες όπως ο Τσάρλι Τσάπλιν και ο Μπάστερ Κίτον, και στην πιο καθαρή μορφή της, από τον μεγάλο Μαρσέλ Μαρσό. Μαζί με το τσίρκο και το κουκλοθέατρο, γνώρισε ιδιαίτερη δημοτικότητα σε χώρες της ανατολικής Ευρώπης, όπως η Τσεχοσλοβακία. Σήμερα, δεν έχει πάψει να έχει φανατικούς θιασώτες, και υπάρχουν πολλοί που επιδίδονται στη δύσκολη όσο και συναρπαστική αυτή καλλιτεχνική έκφραση. Το Διεθνές Φεστιβάλ Μιμικής του Λονδίνου φιλοξενεί μίμους από διάφορες χώρες, ανάμεσά τους τον Ματουρέν Μπολζ, από τη Γαλλία, που παρουσιάζει το μιμόδραμα «Du Gourdon et des Plumes», εμπνευσμένο από το έργο του Στάινμπεκ «Ανθρωποι και ποντίκια», τους Αμερικανούς Τζέοφ Σόμπελ και Σάρλοτ Φορντ, στο «Flesh and Blood & Fish and Fowl» («μια κωμωδία για την εξαφάνιση των ανθρώπων»), το ισπανικό θέατρο μαριονέτας Teatro Corsario, που παρουσιάζει το έργο «Η κατάρα του Πόε» και το βρετανικό ντουέτο Upswing στο «Fallen». Οι παραστάσεις φιλοξενούνται σε διάφορες θεατρικές σκηνές του Λονδίνου και θα διαρκέσουν έως τις 30 Ιανουαρίου.

  • Νεα Υορκη. John Golden Theater
  • Τηλ. 001-212-239-6200

«Driving Miss Daisy». Δύο «ιερά τέρατα» του θεάτρου και του κινηματογράφου, η Βανέσα Ρεντγκρέιβ και ο Τζέιμς Ερλ Τζόουνς, πρωταγωνιστούν στη νέα αυτή παραγωγή του έργου του Alfred Uhry «Ο σοφέρ της μις Ντέιζι», που η κινηματογραφική του διασκευή (με πρωταγωνιστές την Τζέσικα Τάντι και τον Μόργκαν Φρίμαν) βραβεύτηκε με τέσσερα Οσκαρ το 1989. Ο ρόλος της γηραιάς, ακραία συντηρητικής μις Ντέιζι δεν φαίνεται να φόβισε τη μεγάλη Αγγλίδα ηθοποιό, η οποία δίνει όπως πάντα μια εξαιρετική ερμηνεία. Η παράσταση, σκηνοθετημένη από τον Ντέιβιντ Εσμπορνσον, έχει κερδίσει ευνοϊκά σχόλια από τους κριτικούς, ενώ οι ερμηνευτές αναμένεται να είναι ανάμεσα στους κύριους υποψήφιους για τα Βραβεία Τόνι.

[Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 23 Iανoυαρίου 2011]

Ο «Πετρο-τσουλούφης» για μικρούς και μεγάλους

  • Μια παράσταση με μαριονέτες και μουσική, βασισμένη στο βιβλίο του Δρος Χόφμαν
  • Tης Σαντυς Τσαντακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 23 Iανoυαρίου 2011

Αν δεν συμπαθείς ιδιαίτερα τις παραστάσεις κουκλοθέατρου, με κάτι εφιαλτικές κούκλες και αντίστοιχα εκνευριστικές, γλυκανάλατες φωνές, τότε είναι μάλλον ευχάριστη έκπληξη να παρακολουθήσεις ένα θέαμα με τα παιδιά σου, στο οποίο δεν υπάρχει τίποτα στημένο, σε μια αίθουσα-μαύρο κουτί με πρωτότυπες ιστορίες… Κάθε Κυριακή, το Ιδρυμα Κακογιάννη φιλοξενεί παιδικές παραστάσεις με κούκλες. Ο «Πετροτσουλούφης» από την ομάδα Αγιούσαγια είναι μία από αυτές. Μια παράσταση με ξυλόγλυπτες μαριονέτες και ζωντανή μουσική, βασισμένη στο διάσημο βιβλίο του Δρος Χόφμαν, που μπορεί να διαρκεί μόλις 50 λεπτά αλλά προκαλεί. Γέλιο και αγωνία στα παιδιά, αμηχανία, στρες, θυμό, αναστάτωση, στους γονείς.

Ο Στάθης Μαρκόπουλος, υπεύθυνος για τη σκηνοθεσία και ένας από τους κουκλοπαίκτες της παράστασης, όπως και πρόεδρος της Unima Hellas (Διεθνής Ενωση Μαριονέτας), εξηγεί:   «Παρ’ όλο που οι παραστάσεις δεν απευθύνονται μόνο σε παιδιά, αλλά είναι φτιαγμένες για όλους, ο Πετροτσουλούφης επιλέχθηκε για την «παιδική» του θεματολογία, με πρόθεση να αφορά τόσο τους μικρούς ανθρώπους όσο και τους γονείς τους. Οι ιστορίες του Χόφμαν καταπιάνονται με ζητήματα που αφορούν τα παιδιά άμεσα, χωρίς υπεκφυγές και ταυτόχρονα με χιούμορ και σατιρική διάθεση προς όλες τις κατευθύνσεις. Το έγκλημα και η τιμωρία, η παιδική ξεδιάντροπη σκανταλιά, η προκλητικότητα των παιδιών απέναντι στον αυταρχισμό ως μέσον εξερεύνησης των ορίων, τα παθήματα που συχνότατα δεν γίνονται μαθήματα, αλλά και η απερίγραπτη υποκρισία των γονέων, που μέσω των παθημάτων των τέκνων τους αυτοεπιβεβαιώνονται, είναι μερικά από τα πολλά επίπεδα στα οποία κινούνται το βιβλίο και οι μαριονέτες».

Συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις ιστορίες είναι τα παιδιά, τα οποία κάνουν κάποια αταξία και τελικά την πληρώνουν ακριβά. Το ζητούμενο είναι η θεατρική εμπειρία με τελετουργικό τρόπο. Για να συνδιαλλαγούν τα παιδιά με θέματα της ζωής που συνήθως οι μεγάλοι διστάζουμε να θίξουμε ή παρακάμπτουμε, θεωρώντας τα ακατάλληλα γι’ αυτά. «Τα παιδιά δεν ενδιαφέρονται για σαχλές «παιδικές» ιστορίες (εκείνες που έβρισκε και ο Χόφμαν στα βιβλιοπωλεία της εποχής του). Το κουκλοθέατρο είναι ιδανικό μέσο γιατί παρέχει την απαραίτητη ασφάλεια της σύμβασης: όλοι ξέρουν ότι οι κούκλες δεν ζουν «πραγματικά» κι έτσι μπορούν να παίξουν με τα πιο «επικίνδυνα» παιχνίδια». Το συμβατικό πλαίσιο έρχεται να συμπληρώσει η σκηνογραφία του «ανοιχτού παταριού», με όλες τις κούκλες και τους κουκλοπαίκτες ορατούς στο κοινό και τον μουσικό – τραγουδιστή που μεσολαβεί και λέει τις ιστορίες. Δεν υπάρχει σκηνικό ούτε σκηνή, για την απουσία «ρεαλιστικής» ψευδαίσθησης. Μετά την παράσταση, οι θεατές καλούνται να δουν και να αγγίξουν το ξύλο ώστε να μην υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό που είδαν κι έφτιαξαν στο μυαλό τους…

Η αφήγηση συνοδεύεται από ακορντεόν (τη μετάφραση υπογράφει η Τζένη Μαστοράκη), έχεις την αίσθηση ότι βρίσκεσαι σε μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα κι έχεις καθήσει στη μέση του δρόμου για να παρακολουθήσεις μια παράσταση χωρίς ενιαίο θέμα, αλλά μικρές, αυθόρμητες ιστορίες που μπορεί να προέκυψαν κι εκείνη τη στιγμή. «Με τις μαριονέτες μας προσπαθήσαμε να πετύχουμε ακριβώς το ίδιο στο οπτικό και δραματουργικό κομμάτι της παράστασης», λέει ο Στάθης Μαρκόπουλος. «Σκληρές» εικόνες και δράσεις συνυπάρχουν με κωμικές κινήσεις».

Οι ακραίες αντιδράσεις είναι μάλλον αναπόφευκτες. Αναρωτιέμαι αν έχουν φύγει θεατές από την αίθουσα, τι λένε μετά την παράσταση παιδιά και γονείς, ποιοι είναι οι πιο «ευαίσθητοι» τελικά… «Ο Πετροτσουλούφης (νομίζω τόσο το βιβλίο όσο και η παράστασή μας) ή αρέσει πολύ ή καθόλου», εξηγεί ο σκηνοθέτης. «Στις παραστάσεις μας έχουμε αντιμετωπίσει από θερμότατα χειροκροτήματα και ειλικρινείς ευχαριστίες έως βίαιες αντιδράσεις γονέων ή εκπαιδευτικών, οι οποίοι είτε πήραν τα παιδιά κι έφυγαν είτε σταμάτησαν την παράσταση, θεωρώντας ότι έτσι θα σώσουν τις παιδικές ψυχές από το «βάναυσο» θέαμα…   Επίσης, έχουμε δεχθεί καταγγελίες στον Tύπο, ακυρώσεις παραστάσεων…».

Τα παιδιά της δικής μας παρέας, πάντως, δέκα στον αριθμό, ηλικίας από 4 έως 11, δεν δυσανασχέτησαν λεπτό.

Πόσο «σπλάτερ», βίαιο, ωμό αντέχει άραγε να είναι ένα θέαμα για παιδιά; Αν ο Ταραντίνο ή ο Ροντρίγκεζ έφτιαχναν παιδικό κουκλοθέατρο, κάπως έτσι θα το φανταζόμουν… «Πιθανόν, διότι οι σκηνοθέτες αυτοί δεν κάνουν μόνο «σπλάτερ», αλλά καταφέρνουν να ποτίζουν τις ταινίες τους με ποίηση, όσο σκληρές κι αν είναι. Το κουκλοθέατρο είναι εκ φύσεως «ωμό», είναι η τέχνη της υλο-ποίησης. Σε κάθε παράσταση, τα άψυχα παίρνουν ζωή και στο τέλος την ξαναχάνουν. Η νεκρανάσταση και όλα τα φαινόμενα που συνδέονται με το μυστήριο της ζωής, για τις κούκλες είναι τετριμμένα πράγματα.»

Το θέατρο σαν κοινωνική τελετουργία και ειδικά το κουκλοθέατρο έχει ειδικές δυνάμεις μαγείας, που οι κούκλες κουβαλούν στο υλικό κατασκευής τους: τον ίδιο τον θεατή. «Αν ο θεατής δεν πιστέψει στη μαγεία, η κούκλα δεν ζει». Τι μπορεί να πάει λάθος σε μια ζωντανή παράσταση για παιδιά; «Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων που κάτι δεν πάει καλά, το φταίξιμο είναι δικό μας, των παικτών. Οι ισορροπίες είναι πολύ λεπτές, οι ζωές των μαριονετών κρέμονται από κλωστές και τα όρια μεταξύ αστείου και μακάβριου, επίσης εύκολο να χαθούν».

Πόσο εμπορικό είναι το κουκλοθέατρο σήμερα στην Ελλάδα; «Ως επιχειρηματική δραστηριότητα, το κουκλοθέατρο έχει πολλούς τρόπους να γίνεται εμπορικό. Δυστυχώς, δεν τους γνωρίζω. Παρ’ όλα αυτά, εδώ και είκοσι χρόνια ζω αποκλειστικά από αυτό. Δεν νομίζω ότι μπορεί κανείς να περιμένει ότι θα πλουτίσει ως κουκλοπαίκτης, αλλά είναι από τα λίγα καλλιτεχνικά επαγγέλματα που όντως μπορεί να σε θρέψει. Αλλωστε, στην Ελλάδα είμαστε ακόμα σχετικά λίγοι και ο κλάδος δεν μαστίζεται από ανεργία», λέει ο σκηνοθέτης της παράστασης, που σπούδασε στην Τσεχοσλοβακία. «Πήγα στην Τσεχοσλοβακία γιατί το 1989 δεν υπήρχαν και πολλά στην Ελλάδα σχετικά με τη θεατρική κούκλα. Επίσης, με ενδιέφερε η κατάσταση πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών που επικρατούσε εκεί τότε. Το πιο βοηθητικό ήταν οι πάρα πολλές παραστάσεις (καλές και κακές) που είδα. Η σχολή είχε καλή υποδομή και μαστόρους, αλλά για να είμαι ειλικρινής, κουκλοθέατρο άρχισα να μαθαίνω από ένα θίασο στον δρόμο που με υιοθέτησε κι έζησα μαζί τους. Τώρα πια και στην Ελλάδα υπάρχουν πολλοί τρόποι να μπει κανείς στην τέχνη. Ακόμη μαθαίνω συνεχώς».

Αν παρ’ όλ’ αυτά, εσείς διστάζετε ακόμη να πάτε τα παιδιά σας, υπάρχει και κουκλοθέατρο για ενήλικες. Οπως λέει και ο Στάθης Μαρκόπουλος: «Γιατί κι εμείς οι μεγάλοι τρομαγμένα παιδάκια είμαστε, που ψάχνουμε εναγώνια απαντήσεις και διεξόδους, παιχνίδια κι έρωτες με τη ζωή».

Δεν προκαλεί φόβο και αρέσει

Μαρία Καρανίκου, εκπαιδευτικός – κλινική ψυχολόγος: «Είδα την παράσταση με την κόρη μου και μια παρέα παιδιών από διάφορες ηλικιακές ομάδες. Οι αντιδράσεις; Διαφορετικές. Τους άρεσε και μόνο φόβο δεν τους προκάλεσε και όπως μου είπε η κόρη μου, που είχε δει αντίστοιχη παράσταση στο σχολείο, μόνο οι ενήλικες αντιδρούν. Ξαφνικά, ανακαλύψαμε οι μεγάλοι ότι τα παραμύθια είναι ιδιαίτερα βίαια. Τα παιδιά μαγεύονται, όμως, από τον λύκο, τους κακούς, τις μητριές. Οι ιστορίες μιλούν στο ασυνείδητό τους και τους δίνουν τη δυνατότητα να επεξεργαστούν τους δικούς τους φόβους. Πολύ συχνά τα παιδιά έχουν τις δικές τους φαντασιώσεις, που γεννούν ενοχές και φαντάζονται ότι θα πρέπει να τιμωρηθούν γι’ αυτόν τον λόγο. Οπότε απενοχοποιούνται. Γι’ αυτό μαγεύονται όταν υπάρχει η τιμωρία στην παράσταση. Εκτονώνεται ο φόβος, όπως στο αρχαίο δράμα. Οπως και στο παραμύθι, ούτε ο θάνατος ούτε η τιμωρία έχουν διάρκεια στο μυαλό τους. Τα παιδιά είναι κατενθουσιασμένα».

Ηλέκτρα, 8 χρονών: «Μου άρεσε ο Σούλης, που δεν έτρωγε τη σούπα του και γινόταν όλο και πιο αδύνατος, σαν κλαράκι. Ο ράφτης που πετούσε με το τεράστιο ψαλίδι. Γέλασα πολύ με τον Πότη και τον Ζάχο, αλλά και με την ιστορία των μαύρων αγοριών».

Μάνος, 5 χρονών: «Ο κύριος που έπαιζε μουσική ήταν άνθρωπος ή κούκλα; Ηταν αστεία τα μαλλιά του. Εμοιαζε με τον Πετροτσουλούφη. Μου άρεσε και ο Πίπης, που έκανε πιπίλα το δάχτυλό του. Είναι ζωντανές οι κούκλες; Εχουν καρδούλα;»

* Παραστάσεις κουκλοθέατρου στο Ιδρυμα Κακογιάννη, κάθε Πέμπτη βράδυ (9 μ. μ.) για ενήλικες και κάθε Κυριακή (11 π. μ. και 5.30 μ. μ.) για παιδιά.

“Don Giovanni” στον Χώρο Τεχνών Άσκηση

  • Το Θέατρο του Μαρτίου και ο Θωδ Εσπίριτου παρουσιάζουν από τις 11 Ιανουαρίου ως τις 8 Μαρτίου το κείμενο του Λορέντζο Ντα Πόντε “Don Giovanni”.
  • Το κείμενο, γνωστό από την όπερα του Μότσαρτ, αποτελεί ένα διαρκές παιχνίδι παραπλάνησης και εξαπάτησης όπου η μεταμφίεση και η ανταλλαγή ταυτοτήτων παίζουν τον κύριο ρόλο. Τα θύματα του Ντον Τζιοβάννι δεν έχουν συγκεκριμένη ταξική προέλευση, εθνικότητα, ηλικία ή σωματικό τύπο. Ωστόσο φαίνεται πως ο βαθμός δυσκολίας για την κατάκτηση του θύματος κάνει το παιχνίδι πιο ενδιαφέρον και ο Ντον Τζιοβάννι καταφεύγει σε οποιοδήποτε μέσον προκειμένου να πετύχει το σκοπό του. Δεν διστάζει να εισβάλλει κρυφά σε γυναικείους κοιτώνες, να τάξει γάμο, να χωρίσει ζευγάρια. Κάθε τι είναι μέσον για την επίτευξη των στόχων του. Είναι ελευθεριάζων, υβριστής, είρων, κυνικός, ακόλαστος, βέβηλος, άθεος. Είναι η πέτρα του σκανδάλου σε μία κοινωνία αρχών, όπου η υποκρισία έχει άτυπα αναγορευτεί σε υπέρτατη αρχή.
  • Τη μετάφραση και τη σκηνοθεσία του έργου υπογράφει ο Θεόδωρος Εσπίριτου τη μουσική έχει γράψει ο Χρίστος Θεοδώρου και τους φωτισμούς επιμελήθηκε ο Παναγιώτης Μανούσης. Ενδυματολογική επιμέλεια: Θ. Εσπίριτου, σκηνικά αντικείμενα: Γιώργος Κωτσάκος, βοηθός σκηνοθέτη: Αλέκα Φραγκαναστάση.
  • Παίζουν οι ηθοποιοί: Κωνσταντίνος Μάρκελλος, Προμηθέας Nerattini-Δοκιμάκης, Ράνια Φουρλάνου, Κωνσταντίνος Καφετζής, Κατερίνα Μπαλαμώτη, Δάφνη Καφετζή, Γιώργος Κωτσάκος.
  • Ο “Don Giovanni” παρουσιάζεται στον Χώρο Τεχνών Άσκηση, Φραγκούδη 18-20, πίσω από το Πάντειο Πανεπιστήμιο. Κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 9.15 και την Τετάρτη το απόγευμα στις 6.15. Τηλέφωνο για κρατήσεις θέσεων: 210 9236992.
  • Το Θέατρο του Μαρτίου επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού. Υπό την αιγίδα της Επιτροπής Αθηνών της societa¢ Dante Alighieri.

Λιτή, αλλά γεμάτη κέφι η έναρξη του Πατρινού Καρναβαλιού

  • Στις 6 Μαρτίου η μεγάλη παρέλαση

Από παλαιότερη διοργάνωση

Με την επισήμανση πως «το πατρινό καρναβάλι στέλνει ένα μήνυμα αισιοδοξίας, χαράς και ελπίδας», ο δήμαρχος Πατρέων Γιάννης Δημαράς κήρυξε το βράδυ του Σαββάτου την έναρξη του Καρναβαλιού, κατά τη διάρκεια της καθιερωμένης τελετής στην πλατεία Γεωργίου.

Παρά τις αντίξοες καιρικές συνθήκες, λόγω βροχής, οι Πατρινοί κατέκλυσαν την πλατεία για να γιορτάσουν την έναρξη του καρναβαλιού, που θα ολοκληρωθεί στις 6 Μαρτίου με τη μεγάλη καρναβαλική παρέλαση.

Η φετινή τελετή έναρξης μπορεί να ήταν λιτή, λόγω οικονομικής κρίσης, αλλά το κέφι, η ζωντάνια και η διασκέδαση κατάφεραν να κυριαρχήσουν. Η τελετή ξεκίνησε με τον τελάλη, που έφθασε στην πλατεία με το καρναβαλικό του άρμα.

Στη συνέχεια ανέβηκε στο μπαλκόνι του Δημοτικού Θεάτρου, από όπου ανήγγειλε την έναρξη του καρναβαλιού. Κατόπιν εμφανίστηκαν στην κεντρική σκηνή, που είχε στηθεί στην πλατεία, οι παρουσιαστές της εκδήλωσης Ζακελίνα Κυρούση και Δημήτρης Πολίτης, όπου μέσα από έναν ξεχωριστό καρναβαλικό διάλογο, προετοίμασαν την επίσημη έναρξη.

Λίγα λεπτά αργότερα ο δήμαρχος Πατρέων Γιάννης Δημαράς κήρυξε από το μπαλκόνι του δημοτικού θεάτρου την επίσημη έναρξη του καρναβαλιού. Αμέσως μετά εμφανίστηκε στην πλατεία ο βασιλιάς Καρνάβαλος, συνοδευόμενος από τη μπάντα του δήμου και καρναβαλιστές, ενώ τα πολύχρωμα πυροτεχνήματα πρόσφεραν ένα εντυπωσιακό θέαμα.

Όταν τελείωσε ο χορός των πυροτεχνημάτων, ο δήμος βράβευσε καλλιτέχνες, που συνέβαλαν με τη μουσική τους προσφορά στο θεσμό του πατρινού Καρναβαλιού. Η τελετή έναρξης ολοκληρώθηκε με το υπαίθριο πάρτι στην πλατεία Γεωργίου.

Γιώργος Λάνθιμος: «Το μόνο που κινείται σήμερα είναι οι τρομοκράτες»

Ο 38χρονος δημιουργός του «Κυνόδοντα» σκηνοθετεί για πρώτη φορά στο Εθνικό ένα έργο για τον μηδενισμό και την επανάσταση. Δεν αναλύει τα πράγματα με τα οποία ασχολείται. Προτιμά να αφήνει τα ερεθίσματα να λειτουργούν με τον δικό τους τρόπο. Τα θέματα και τα ερωτήματα που τον απασχολούν ταυτίζονται απλώς με τα ενδιαφέροντά του. Κάπως έτσι μπήκε και ο «Πλατόνοφ» στη ζωή του Γιώργου Λάνθιμου, το όνομα του οποίου έχει ταυτιστεί με την πολυβραβευμένη ταινία «Κυνόδοντας». Το έργο του Αντον Τσέχοφ μέσα από τη διασκευή του Ντέιβιντ Χέαρ αποτελεί τη νέα του σκηνοθεσία για το θέατρο και συγκεκριμένα για τη Νέα Σκηνή του Εθνικού «Νίκος Κούρκουλος»…

Διαβάστε περισσότερα

Γουίνυ… συνώνυμο της αισιοδοξίας

Ενα από τα σημαντικότερα έργα του παγκόσμιου δραματολογίου, οι «Ευτυχισμένες Μέρες» του Σάμουελ Μπέκετ, ανεβαίνει, την Τετάρτη 26 Γενάρη από τον Καλλιτεχνικό Οργανισμό «Φάσμα» του Αντώνη Αντύπα στην Κεντρική Σκηνή του «Απλού Θεάτρου», σε μετάφραση Διονύση Καψάλη, σκηνοθεσία Αντώνη Αντύπα, σκηνικά – κοστούμια Γιώργου Πάτσα, μουσική Ελένης Καραΐνδρου και φωτισμούς Ανδρέα Σινάνου. Στο ρόλο της Γουίνυ η Ράνια Οικονομίδου. Γουίλυ ο Κώστας Γαλανάκης.

Η ηρωίδα του Μπέκετ είναι το δραματικό πρόσωπο που κατορθώνει να δαμάσει τη μελαγχολία και να διασκεδάσει τη φθορά, χάρη σε μια σοφή και λυτρωτική αισιοδοξία. Είναι μια φιγούρ,α μέσα από την οποία ο Μπέκετ αναζητά το νόημα της ύπαρξης, ψηλαφώντας τις τεταμένες σχέσεις που δένουν τα πρόσωπα μεταξύ τους και το καθένα με το σύμπαν, με το παρελθόν και το παρόν.

Μέσα από το κωμικοτραγικό Μπεκετικό σύμπαν των «Ευτυχισμένων Ημερών» αναδύονται δύο χαρακτήρες: Η Γουίνυ, μια γυναίκα γύρω στα πενήντα και ο Γουίλυ, ένας άνδρας γύρω στα εξήντα. Στην πρώτη πράξη, η Γουίνυ, θαμμένη μέχρι την μέση σε ένα λοφάκι, μπορεί να μεταχειριστεί ακόμη τα χέρια της και κάποια αντικείμενά της – μια οδοντόβουρτσα, ένα μικρό καθρεφτάκι – περίστροφο, ένα μαντήλι και τα γυαλιά της. Στη δεύτερη πράξη, η Γουίνυ είναι θαμμένη μέχρι το λαιμό και μπορεί να κινεί μόνο τα μάτια της. Ο Γουίλυ ζει και κινείται με τα τέσσερα γύρω από το λοφάκι και εμφανίζεται που και που, απαντώντας σπάνια στο μακρύ μονόλογο της Γουίνυ. Η παρουσία του είναι πηγή παρηγοριάς και αισιοδοξίας για την Γουίνυ.

Αντίσταση στην παγκοσμιοποιημένη οικονομική κυριαρχία

Μία σύνθεση κειμένων, με αναφορά στον Ζαν – Πολ Σαρτρ, στον Τάσο Λειβαδίτη, στον Μπέρτολτ Μπρεχτ και στην «Ελληνική Νομαρχία Ανωνύμου του Ελληνος», παρουσίασε την περασμένη Τετάρτη και θα επαναλάβει στις 26/1, στον «Ιανό» (Σταδίου 24, στις 21:30), το «Οικείο Θέατρο» με τίτλο «ΘΥΤΕΣ ή ΘΥΜΑΤΑ και κάτι γκρι» σε σύνθεση κειμένων – σκηνοθεσία Μίλτου Δημουλή. Μια παράσταση με «ζωντανή» μουσική και τραγούδια, διάρκειας 70 λεπτών. Τιμές εισιτηρίων: 15 ευρώ, 10 ευρώ φοιτητικό, 5 ευρώ μαθητικά και ατέλειες. Κοστούμια – στήσιμο σκηνής: Θεοδόσης Δαυλός. Μουσική: Τάσος Σωτηράκης. Στίχοι: Ελένη Μποζίκη, Μίλτος Δημουλής. Παίζουν: Μίλτος Δημουλής, Τάσος Σωτηράκης, Ανδρομάχη Δαυλού, Παρασκευή Κατσάνη, Δάφνη Ασημακοπούλου.

«…Γιατί ο πόνος, ο απέραντος ανθρώπινος πόνος σ’ ανασηκώνει πάνω από τον εαυτό σου, ως την παραίσθηση και την τρέλα και την προφητεία και τη μοίρα – κι ακόμα ψηλότερα, ως τη δικαιοσύνη. Και μυρμηδίζεις όλος από μνήμες και πράξεις και οράματα και βλέπεις κύματα κύματα τις γενιές να ‘ρχονται από το βάθος του χρόνου κι αιώνια να πλένουν τον κόσμο…».

Το Οικείο Θέατρο είναι μία ιδέα του Μίλτου Δημουλή, που έχει ως στόχο να ξεπεράσει τα εμπόδια που θέτει σήμερα η έλλειψη χώρων ελεύθερης θεατρικής έκφρασης. «Το κυρίως πρόβλημα» – σημειώνει ο Μίλτος Δημουλής – «είναι η επιβολή του κέρδους και της επιχειρηματικότητας πάνω από την Τέχνη που δεν αφήνει χώρους για νέους ανθρώπους και νέες προσπάθειες. Οι σημερινοί θεατρώνες ξεχνούν σκέψεις όπως αυτή του Κάρολου Κουν που έλεγε ότι «ένας θεατής, μία καρέκλα και ένας ηθοποιός κάνουν Θέατρο». Το 2006, λοιπόν, κάναμε την εξής σκέψη: Αντί να πηγαίνουν οι θεατές στο Θέατρο, γιατί να μην πηγαίνει το Θέατρο στους θεατές; Στο Οικείο Θέατρο λοιπόν, θέλουμε να απελευθερωθούμε από τη στενωπό του κατεστημένου, γι’ αυτό και είμαστε μία ομάδα ανθρώπων έτοιμοι να περάσουμε το κατώφλι του σπιτιού σας, να γίνουμε ένα με το σαλόνι σας, να το χρησιμοποιήσουμε ως σκηνικό, να καθίσουμε στις πολυθρόνες σας, να πάρουμε ένα αμπαζούρ σας για φωτιστικό, να οικειοποιηθούμε τα ποτήρια και τα πιάτα σας, ώστε να σας παρουσιάσουμε μία ολοκληρωμένη θεατρική παράσταση. Σε εσάς και τους φίλους σας».

Το Οικείο Θέατρο δε στηρίζεται σε φωτεινές μαρκίζες, σε προβολείς και σε σκηνικά, αλλά στα χαρακτηριστικά και τις δυνατότητες έκφρασης τόσο των ανθρώπων που το απαρτίζουν, όσο και εκείνων που το φιλοξενούν, κάνοντας την κάθε παράσταση μοναδική!

«Σας διαβεβαιώνουμε» – συνεχίζει ο Μίλτος Δημουλής – «ότι πρόκειται να έχετε μία αξέχαστη θεατρική εμπειρία, καθώς μετά το τέλος της παράστασης θα έχουμε γίνει φίλοι. Θα συζητήσουμε, θα προβληματιστούμε, θα πιούμε και ένα ποτό, προσπαθώντας να καταλάβουμε όλες εκείνες τις δυνάμεις που μας έχουν φέρει στα σημερινά αδιέξοδα που μας επιβάλλουν οι αγορές, η δύναμη του χρήματος, η αποξένωση, η παγκοσμιοποίηση…

Η ιδέα του θεάματος που πηγαίνει στους θεατές αντί να έρχονται οι θεατές στο χώρο του δεν είναι καινούρια. Εχει αρχίσει από την αναγέννηση και τέτοιου είδους επισκέψεις σε άρχοντες της εποχής έκαναν οι θίασοι του Σαίξπηρ και αργότερα του Μολιέρου. Κατά τα μέσα του 20ού αιώνα, εμφανίστηκε και στην Ευρώπη, χωρίς, όμως, ποτέ να αγγίξει τη χώρα μας.

«Η καινοτομία» – λέει ο Μίλτος Δημουλής – «δεν έγκειται τόσο στην ιδέα, όσο στο χρόνο και στον τόπο που γίνεται πραγματικότητα το Οικείο Θέατρο. Είναι τώρα, στην Ελλάδα, με τη χώρα να αντιμετωπίζει μία από τις χειρότερες περιόδους της. Είναι τώρα που χρειάζεται να πραγματώνονται οι νέες ιδέες για να παίρνουμε κουράγιο. Είναι τώρα που η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα πρωτοφανές αδιέξοδο, κοινωνικό, πολιτιστικό, πολιτικό και οικονομικό και το φως στην άκρη του τούνελ φαίνεται πολύ αχνό και μακρινό. Αξίζει, λοιπόν, να προσπαθήσουμε να φωτίσουμε λίγο παραπάνω το τούνελ μας με Τέχνη. Με Θέατρο. Η δύναμη της «παγκοσμιοποίησης» δεν σκοτώνει το σώμα. Ευτελίζει την ανθρώπινη αξία και παραλύει κάθε έννοια δικαιοσύνης, αγάπης, ελευθερίας και ελπίδας. Η ιστορική στιγμή και η ανάγκη για επικοινωνία, καθώς και η αγωνία μας η ανθρώπινη ύπαρξη να συνεχίσει να κινείται μέσα στον πυρήνα των πραγματικών αξιών της, μας επιβάλλει τη δράση. Η θεατρική μας δράση, το «Οικείο Θέατρο», θέλει να δώσει χώρο σ’ αυτό το αμυδρό φως της ελπίδας που έχει απομείνει. Να φωτίσει την αγωνία του ανθρώπου και όλες τις μεγάλες οδύνες του. Είμαστε εδώ για να αναζητήσουμε το άδικο μαζί σας. Να ανακαλύψουμε και να αναδείξουμε το αίτιο και το αιτιατό του. Η τέχνη της υποκριτικής μπαίνει απολύτως στην υπηρεσία του ανθρώπου, διότι σήμερα η εκμετάλλευση των ατόμων, μέσα από την παγκοσμιοποιημένη οικονομική και πολιτική κυριαρχία, έχει ως εχθρούς την ελευθερία του πνεύματος, τη δύναμη του δίκαιου λόγου, την κριτική σκέψη, την ανθρωπιστική παιδεία. Η παγκοσμιοποιημένη οικονομική και πολιτική κυριαρχία κατασκευάζει μία ομογενοποιημένη κουλτούρα με χειραγωγημένους, υποδουλωμένους πολίτες… Γι’ αυτό και εμείς αντιστεκόμαστε με όλες μας τις δυνάμεις»!

«…Στον ανθρώπινο νου, κατοικεί ένας κόσμος ολάκερος …μια κοινωνία, περιχαρακωμένη με ηθικούς νόμους και κοινωνικές αξίες, που έχουν ως στόχο τους την ισχυροποίηση των ήδη ισχυρών»…

Σ. ΑΔΑΜΙΔΟΥ, ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Κυριακή 23 Γενάρη 2011