Daily Archives: 12 Ιανουαρίου, 2011

«Ο σαδομαζοχισμός καθορίζει ακόμα τις ανθρώπινες σχέσεις»

  • ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ «ΡΟΕΣ» ΤΟ ΕΡΓΟ «ΦΑΝΤΟ ΚΑΙ ΛΙΣ»
  • Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, Ελευθεροτυπία, Τρίτη 11 Ιανουαρίου 2011

«Φάντο και Λις». Το αιρετικό θεατρικό έργο του υπερρεαλιστή Ισπανού συγγραφέα, ποιητή, σκηνοθέτη και ζωγράφου Φερνάντο Αραμπάλ, αναμφίβολα σήμερα που ανέβηκε στο θέατρο «Ροές» -ήδη παίζεται με άλλο σχήμα και στο «Beton 7»-, δεν έχει την προκλητικότητα για την οποία διακρίθηκε όταν γράφτηκε στα τέλη του ’50 και γυρίστηκε «από μνήμης» ταινία από τον Αλεχάντρο Χοδορόφσκι.

Ο Β. Χριστοφιλάκης εξοβέλισε το στοιχείο της παιδικότητας του Αραμπάλ εστιάζοντας στο σαδομαζοχισμό του μέσα από την πανκ αισθητική

Ο Β. Χριστοφιλάκης εξοβέλισε το στοιχείο της παιδικότητας του Αραμπάλ εστιάζοντας στο σαδομαζοχισμό του μέσα από την πανκ αισθητική

Ούτε η σύριγγα με την οποία τραβάει κάποιος το αίμα της κεντρικής ηρωίδας Λις, προκειμένου να το πιει ενώπιόν μας, μας είναι μια ανοίκεια εικόνα, ούτε οι άφυλες φιγούρες που περιφέρονται στο σκηνικό καταστροφής που συνέθεσε προφητικά ο Αραμπάλ. Ομως ο Βασίλης Χριστοφιλάκης, που το σκηνοθετεί με Φάντο τον Κώστα Καζανά και ανάπηρη Λις την Αντωνία Καμπάκου, αναλαμβάνοντας συγχρόνως το ρίσκο της πρώτης θεατρικής εμφάνισης της τρανσέξουαλ Μίνας Ορφανού, πρωταγωνίστριας της κινηματογραφικής επιτυχίας του Πάνου Κούτρα «Στρέλλα», έχει άλλη άποψη.

«Οντως σήμερα η φοβερή σκηνή που πίνουν το πραγματικό αίμα της Λις δεν προκαλεί τίποτα» παραδέχεται. «Ομως το κείμενο του Αραμπάλ μάς αφορά για το σαδομαζοχισμό που περιγράφει και καθορίζει ακόμα τις ανθρώπινες σχέσεις. Αυτός ο σαδομαζοχισμός έβγαλε στη σκηνή ένα πανκ στοιχείο διαμαρτυρίας, το οποίο είναι υπερρεαλιστικό».

Ο σκηνοθέτης, με την αρωγή του σκηνογράφου Παντελή Ξηροχειμώνα, έστησε όλο το έργο σε ένα σκηνικό τόπο καταστροφής «μετ-αποκαλυπτικό». «Βλέπουμε παντού συντρίμμια» λέει. «Πάνω από αυτά προχωρούμε και μέσα από τους συμβολισμούς του έργου αναζητούμε τη μυθική Αρκαδία, την Ταρ. Πάντα οι σουρεαλιστές με μυστικιστικά σύμβολα προσπαθούσαν να περάσουν τα μηνύματά τους».

Ενώ στο «Φάντο και Λις» υπάρχει έντονα το στοιχείο της παιδικότητας, ο Χριστοφιλάκης το εξοβέλισε εντελώς. Ο Φάντο, που θα μπορούσε, σύμφωνα με τον Χριστοφιλάκη, να είναι «ένας νέος και στα 20 και στα 30 και στα 50», συμβολίζει «το παιδί που κρύβουμε οι άνδρες μέσα μας». Η Λις είναι «το θύμα γενικότερα. Ολες οι γυναίκες που ασφυκτιούν σε μια σχέση και το μόνο που τους μένει τελικά είναι η υστερία για τα πάντα. Από την άλλη, επειδή είναι ανάπηρη και εξαρτάται από τον Φάντο, θα μπορούσε να συμβολίσει όλες τις αναπηρίες και τα καροτσάκια που έχουμε μέσα μας» συνοψίζει.

Ο Χριστοφιλάκης στο πρόσωπο της Μίνας Ορφανού ανακάλυψε την ιδανική Μιτάρο, ένα από τα τρία άφυλα πλάσματα (μαζί με τους Νίκη Σερέτη και Πάνο Πανάγου), που εμφανίζονται σαν σιαμαία στο δρόμο προς τη μυθική Ταρ. «Βρήκα στη Μίνα βαθιά αλήθεια» τονίζει. «Γιατί η Μίνα ενσαρκώνει με σατανική σύνθεση το σύνθημα των σουρεαλιστών και επομένως και του Αραμπάλ: να ξεφύγουμε από οικογενειακούς, κοινωνικούς δεσμούς, να απελευθερώσουμε το σώμα, τη διανόηση και τη σεξουαλικότητά μας. Αυτό έκανε η Μίνα φεύγοντας από ένα συντηρητικό νησί, την Κάλυμνο. Ηθελα την ατόφια αλήθεια της στη σκηνή». *

Αναστηλώνεται το αρχαίο θέατρο της Μεσσήνης ως το τέλος του 2011

ΜΑΡΙΑ ΘΕΡΜΟΥ | Τετάρτη 12 Ιανουαρίου 2011

Ενα «νέο» αρχαίο θέατρο, ηλικίας 2.300 ετών και περίπου 3000 θέσεων θα έχει αποκτήσει ως το τέλος του 2011 η Μεσσήνη.

Πρόκειται για το αρχαίο θέατρο της πόλης,το οποίο θα αποκατασταθεί κατά ένα μέρος του με τη χρήση του αυθεντικού υλικού, που έχει διασωθεί ως σήμερα. Οι επεμβάσεις, οι οποίες εγκρίθηκαν από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο χθες το βράδυ αφορούν τμήμα του κάτω κοίλου και συγκεκριμένα 24σειρές εδωλίων ως το ύψος του διαζώματος. Όπως είπε ο καθηγητής κ.ΠέτροςΘέμελης, ανασκαφέας και αναστηλωτής της αρχαίας Μεσσήνης σώζονται 1400 κομμάτια αυθεντικού υλικού του θεάτρου,τα οποία θα πάρουν τις θέσεις τους στο μνημείο,σύμφωνα με την μελέτη που εκπόνησε ο αρχιτέκτονας κ.Ηλίας Μουτόπουλος.

Οπου απαιτείται θα χρησιμοποιηθεί και νέο υλικό ενώ το υπόλοιπο _και μεγαλύτερο ασφαλώς_ τμήμα του θεάτρου θα καλυφθεί από χαμηλή πρασινάδα. Οι εργασίες αποκατάστασης αρχίζουν την άνοιξη και η χρηματοδότηση του έργου γίνεται από δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.

Ένα από τα μεγαλύτερα θέατρα της αρχαιότητας είναι αυτό της Μεσσήνης αφού υπολογίζεται ότι φιλοξενούσε περί τους 12000 θεατές. Ορισμένα από τα εδώλια που έχουν διασωθεί φέρουν χαραγμένες επιγραφές, μία από τις οποίες μάλιστα αναφέρει κάποιον απελεύθερο δούλο. Οι θρόνοι της πρώτης σειράς ήταν πέντε και τεράστιοι _ διασώζονται μόνον δύο_ ενώ μπροστά τους υπάρχει λίθινο υποπόδιο. Στην πλάτη ενός από αυτούς έχει διατηρηθεί διακόσμηση με κεφαλάκια χήνας ενώ δίπλα σε άλλον υπήρχε μία πηγή νερού, που ανάβλυζε σε μία γούρνα. Όπως λέει μάλιστα ο κ.Θέμελης νερό υπάρχει από αυτή την πηγή και σήμερα.

Στην αρχαιότητα μεταξύ των θρόνων ήταν τοποθετημένα αγάλματα από τα οποία όμως διασώζονται σήμερα μόνον τα βάθρα, πέντε εξ αυτών.Στις πρώτες σειρές τα εδώλια ήταν κατασκευασμένα από ψαμμίτη (εύθραυστος πωρόλιθος τηςπεριοχής) γι΄ αυτό και δεν διασώζονται σε καλή κατάσταση, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα για τα οποία είχε χρησιμοποιηθεί ασβεστολιθική πέτρα.

Το πλέον εντυπωσιακό στοιχείο αυτού του θεάτρου όμως είναι ότι διέθετε ήδη από τον 3ο π.Χ αιώνα κινητή σκηνή, αντί του μόνιμου κτίσματος των άλλων.Την αποκάλυψη έκανε ο κ.Θέμελης πέρυσι φέρνοντας στο φως τις τρεις παράλληλες λίθινες αύλακες όπου κυλούσαν ο ιτροχοί της κινητής σκηνής (και μαζί του προσκηνίου).

Όταν δίνονταν παραστάσεις η σκηνή συρόταν στην ορχήστρα του θεάτρου και μετά αποσυρόταν και αποθηκευόταν στη σκηνοθήκη, έναν κλειστό χώρο στην ανατολική πάροδο του θεάτρου.

«Ως τώρα πίστευαν ότι η κινητή σκηνή είχε εμφανιστεί για πρώτη φορά στην Πομπηία τον 1ο αιώνα μ.Χ.και από εκεί οι Ρωμαίοι μετέφεραν την ιδέα σε όλη τη Μεσόγειο αλλά στην πραγματικότητα συνέβη το αντίθετο,αφού πρόκειται για ελληνική εφεύρεση»,
λέει ο κ.Θέμελης.

Κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους πάντως το θέατρο της Μεσσήνης απέκτησε σκηνή κολοσσιαίων διαστάσεων με πολυώροφη πρόσοψη (τουλάχιστον τριώροφη) και γενικότερα με στοιχεία που προοιωνίζουν τα θέατρα και αμφιθέατρα των ρωμαϊκών χρόνων,όπως είναι το Ηρώδειο. Αυτήν την εποχή το θέατρο χρησιμοποιήθηκε και για διάφορα βάρβαρα θεάματα,όπως οι μονομαχίες αλλά και για ναυμαχίες, για την…εκτέλεση των οποίων η σκηνή γέμιζε με νερό σε ύψος μερικών εκατοστών,όπου οι ηθοποιοί παρίσταναν ότι μάχονται. Για την προστασία των θεατών όμως η σκηνή του θεάτρου περιβαλλόταν από φράχτη με πασσάλους, όπως δείχνουν τ αευρήματα, οι οπές όπου το ποθετούνταν τα ξύλα.

 

Θεατρο-εικαστικός «Βέρθερος»

Την παράσταση «Ο Βέρθερος» θα παρουσιάσει η ομάδα «Bijoux de Kant», στη Μικρή Σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών του ιδρύματος Ωνάση (14 – 16, 18 – 23 και 25 – 30/1, 9 μ.μ.). Με αφετηρία το νεανικό κείμενο του Γκαίτε «Τα πάθη του Βέρθερου», ο βραβευμένος από την Ενωση Θεατρικών Κριτικών Γιάννης Σκουρλέτης και οι ηθοποιοί Δημήτρης Λιγνάδης, Δημήτρης Πασσάς και Κατερίνα Μισιχρόνη δημιουργούν μια παράσταση μεταξύ θεάτρου και εικαστικών τεχνών, πραγματικού και φαντασιακού.

«Είναι ολόκληρο ένας εκρηκτικός μηχανισμός», έλεγε ο Γκαίτε για το νεανικό μυθιστόρημά του που, εξυμνώντας τον αδιέξοδο έρωτα του νεαρού Βέρθερου για την Λότε, του χάρισε πανευρωπαϊκή φήμη. Εμπνευσμένο από έναν «απαγορευμένο» έρωτά του και την αυτοκτονία ενός φίλου του, το μυθιστόρημα αποτέλεσε για τον Γκαίτε «ξόρκι» κατά της μελαγχολίας του. Στο αυτοβιογραφικό έργο του «Ποίηση και αλήθεια» (1809), ομολογούσε ότι Γκαίτε και Βέρθερος ήταν «δύο πρόσωπα σε ένα, που το ένα πέθανε και το άλλο έμεινε ζωντανό, προκειμένου να γράψει την ιστορία του πρώτου».

Ο Γιάννης Σκουρλέτης και ο συνθέτης Κώστας Δαλακούρας (πέρσι ανέβασαν την παράσταση «Graveyard Cafe Band / In Extremisσε», με κείμενα Ελλήνων νεορομαντικών ποιητών), με τρεις ηθοποιούς καταδεικνύουν τις σχέσεις του τριγώνου Γκαίτε – Βέρθερος – Λότε. Με πρωτότυπη μουσική σύνθεση και κινούμενη εικόνα (βιντεοσκοπημένες και ζωντανές προβολές), η παράσταση συνιστά ένα ιλιγγιώδες παιχνίδι αντικατοπτρισμών που καταργεί τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία, στο σώμα και το φάσμα, στη ζωή και το θάνατο. Μετάφραση Στέλλα Νικολούδη, δραματουργία Κατερίνα Κωνσταντινάκου, σκηνοθεσία – σκηνογραφία Γιάννης Σκουρλέτης, φωτισμοί Ευθύμης Θεοδόσης, κοστούμια Ιωάννα Τσάμη.

«Ράφτης κυριών» στη Λαμία

Πρεμιέρα αύριο στο ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης με το έργο «Ράφτης κυριών» του Ζορζ Φεντό, σε μετάφραση Ερρίκου Μπελιέ, σκηνοθεσία – μουσική επιμέλεια Πέρη Μιχαηλίδη, σκηνικά – κοστούμια Ελένης Δουνδουλάκη, φωτισμούς Στράτου Κουτράκη. Παίζουν: Φίλιππος Σοφιανός, Κώστας Φλωκατούλας, Χρήστος Ευθυμίου, Μαρία Χατζηιωαννίδου, Θωμάς Βούλγαρης, Mαρία Γίτσα, Κατερίνα Χιωτίνη, Βασιλική Τρουφάκου. Συμμετέχει η Μέλπω Ζαρόκωστα.

Στο Παρίσι του 1890, της μπελ επόκ, του Τουλούζ Λοτρέκ, της Μονμάρτρης και του «Μουλέν Ρουζ», ο Φεντό γράφει τη φαρσοκωμωδία «Ράφτης Κυριών» (1887). Ενας γιατρός επιστρέφει ξημερώματα στο σπίτι του, μετά από μια αποτυχημένη απόπειρα απιστίας. Εκεί τον περιμένουν ο υπηρέτης, η γυναίκα του και η πεθερά του, ενώ ο καλύτερός του φίλος προσπαθεί να του ενοικιάσει ένα διαμέρισμα, που μετατρέπει σε ραφείο – ερωτική φωλιά. Συναντήσεις που δεν έπρεπε να συμβούν, αλήθειες που καταλήγουν σε κατά συνθήκη ψέματα, συνεχείς εναλλαγές ρόλων και κωμικά απρόοπτα, συνθέτουν τη φάρσα. Παραστάσεις: Κάθε Παρασκευή και Σάββατο (9 μ.μ.) και Κυριακή (7 μ.μ.).