Daily Archives: 11 Ιανουαρίου, 2011

«Δεν τα βάζουμε με τον Χίτσκοκ»

  • ΤΟ «ΨΥΧΩ» ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ
  • Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 10 Ιανουαρίου 2011
  • «Ψυχώ». Μια από τις ταινίες του Αλφρεντ Χίτσκοκ, που έγραψε μεγάλη ιστορία, γίνεται θέατρο.

Ο Χάρης Ασημακόπουλος, ως ιδιοκτήτης του Motel, όπου εκτυλίσσονται οι φόνοι, δεν θα αναμετριέται με το δολοφόνο αλλά με το οιδιπόδειο και το alter ego του

Ο Χάρης Ασημακόπουλος, ως ιδιοκτήτης του Motel, όπου εκτυλίσσονται οι φόνοι, δεν θα αναμετριέται με το δολοφόνο αλλά με το οιδιπόδειο και το alter ego του

Είναι η πρώτη φορά που επιχειρείται, απ’ όσο είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, η θεατρική μεταφορά του αγέραστου ψυχολογικού θρίλερ, το οποίο μισό αιώνα από την πρώτη προβολή του δεν εμφανίζει το ελάχιστο ίχνος κόπωσης ή γήρανσης. Και το αποτολμά ο ταλαντούχος Γρηγόρης Χατζάκης, ο οποίος έδειξε τόλμη ήδη με το σκηνοθετικό «καλημέρα» του προ ετών, μεταφέροντας σε χώρους-έκπληξη με ένα λεωφορείο των ΕΘΕΛ τα «Φτερά του Ερωτα» του Βιμ Βέντερς.

Οι «Ψυχώ-σεις» του, που υπογράφει ο Αντώνης Πέρης βασισμένος στο ψυχαναλυτικό μυθιστόρημα του Ρόμπερτ Μπλοχ, που αποτέλεσε και την πρώτη ύλη για τον Χίτσκοκ, από τις 20 Ιανουαρίου θα εκτυλίσσονται σε έναν χώρο πιο συμβατικό από αυτούς που μας έχει συνηθίσει: στη σκηνή του πολιτιστικού πολυχώρου «Beton 7».

Ο σκηνοθέτης γνωρίζει ότι το εγχείρημα αυτό καθ’ εαυτό αποτελεί πρόκληση για το κοινό, που το πιθανότερο είναι να θέλει ντε και καλά να δει επί σκηνής αυτούσιο το θρίλερ του Βρετανού μετρ. «Δεν τα βάζουμε με τον Χίτσκοκ! Αν έρθετε να δείτε τη θεατρική απεικόνιση της ταινίας του, θα απογοητευτείτε», διαμηνύει ο σκηνοθέτης. «Αλλά ακριβώς εκεί είναι το θέμα. Επειδή κι εγώ, όπως οι περισσότεροι, λατρεύω την ταινία του Χίτσκοκ, θεωρώ ιδανική ευκαιρία να τη δούμε σήμερα αλλιώς. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να ξαναδούμε στο θέατρο να σφάζει ένα χέρι με ένα μαχαίρι. Υπάρχουν dvd γι’ αυτό».

Από το Λύκειο, πριν από 14 και πλέον χρόνια, το «Ψυχώ» είχε γίνει έμμονη ιδέα στον Χατζάκη. «Από τότε ήταν το όνειρό μου να το ανεβάσω στο θέατρο», αποκαλύπτει. Η ιδέα πέρασε από «πάρα πολλές επεξεργασίες και διεργασίες», αφ’ ότου ο σκηνοθέτης διάβασε και το μυθιστόρημα. «Γιατί το βιβλίο με ιντρίγκαρε ακόμα περισσότερο», λέει.

Η τελική διεργασία είχε αποτέλεσμα μια παράσταση στην οποία τα πάντα θα είναι «πολύ πιο υπαινικτικά και συμβολικά από ό,τι στην ταινία του Χίτσκοκ. Οχι επειδή αποφεύγουμε να αναπαραγάγουμε κάποια κλισέ», δικαιολογείται ο Χατζάκης. «Αλλά γιατί η διαφορετική οπτική με την οποία βλέπουμε εμείς το έργο, μάς αναγκάζει να πάμε εντελώς αλλού».

Στο «Beton 7» το κεντρικό βάρος δεν θα πέφτει, επομένως, στο σασπένς, αλλά στη δραματοποίηση των φροϊδικών θεωριών που, έτσι κι αλλιώς, ξεδιπλώνει αριστοτεχνικά ο Μπλοχ με «όχημα» τους ήρωές του. «Ολα τα συμπεράσματα του Φρόιντ θα τα δείτε επί σκηνής», προεξοφλεί ο Χατζάκης. Δεν χρειάζεται πάντως να είναι εξοικειωμένος ο θεατής με τις θεωρίες του πατέρα της ψυχανάλυσης, προκειμένου να αποκωδικοποιήσει τα «κλειδιά» της δουλειάς, που κλίνει, όπως και το φιλμ, προς την κατηγορία του ψυχολογικού θρίλερ.

«Δεν είναι ένα δύσκολο έργο», τονίζει ο Χατζάκης. «Απλώς δεν υπάρχει τίποτα τυχαίο σε αυτό: απ’ τις κινήσεις των ηρώων, το στήσιμο των σκηνών, μέχρι τον τρόπο που λέγονται τα πράγματα. Αν και στα πάντα μπορείς να βρεις πολλά νοήματα».

Το στόρι πάντως της παράστασης είναι το ίδιο με αυτό που μάθαμε απ’ τον Χίτσκοκ.

Η σκηνή του «Beton 7» θα μας μεταφέρει, όπως και η διάσημη ταινία, στην Καλιφόρνια τη δεκαετία του ’50 και στο ξεχασμένο μοτέλ που διευθύνει ο Νόρμαν Μπέιτς μαζί με τη μητέρα του. Εκεί όπου μπλέκεται το γαϊτανάκι των φονικών.

Με αφορμή τη διαλεύκανσή τους, όπως κι ο Μπλοχ, ο Χατζάκης θα εισδύει στο μυαλό τού πρωταγωνιστή, ενός παράξενου, όπως λέει, «μεσήλικου παιδιού». Ολόκληρος ο θεατρικός χωροχρόνος μεταμορφώνεται συνεχώς, μέσα από τις ψυχικές μεταπτώσεις του χαρακτήρα. Τα πατώματα του οικήματος στο οποίο διαμένει ο Νόρμαν με τη μητέρα του συνδέονται με το Εγώ και το Υπερεγώ. Υπάρχει «χώρος» και για το οιδιπόδειο σύμπλεγμα του Νόρμαν με τη μητέρα του, ενώ κοντά στο Εγώ θα παρακολουθούμε συνεχώς και το alter ego.

«Η σχέση με το υγρό στοιχείο, που είναι καθαρά ψυχαναλυτική, είναι πάρα πολύ έντονη σε όλο το έργο», υπογραμμίζει ο σκηνοθέτης. Εξ ου κυριαρχεί στη σκηνή ένα τεράστιο ενυδρείο, μέσα στο οποίο επιπλέουν θραύσματα από τον κόσμο του Νόρμαν και της μητέρας του. «Το νερό φέρνει τα πάντα», προσθέτει ο Χατζάκης. «Η παράσταση ξεκινά με μια καταιγίδα. Η κοπέλα έρχεται μέσα σε μια τρομερή βροχή και πεθαίνει στο ντους. Η αυλαία πέφτει τελικά σε μια παραλία».

info: Beton 7, Πύδνας 7, Βοτανικός (Μετρό Κεραμεικός). Τηλ.: 210-7512625. «Ψυχώ-σεις» από Πέμπτη έως Δευτέρα. Σκηνικά – κοστούμια: Δανάη Χατζάκη. Πρωτότυπη μουσική: Χρίστος Θεοδώρου. Κινησιολογική επιμέλεια: Μαριέλα Νέστορα. Παίζουν: Χάρης Ασημακόπουλος, Βέρα Λάρδη, Αντώνης Κρόμπας, Βαγγέλης Αλεξανδρής, Γιάννης Κουμούνδρος, Κωνσταντίνα Χαρατσάρη, Σοφία Ρουπάκη.

Θεσσαλονίκη 2011 – Βερολίνο 1929: δρόμοι παράλληλοι

  • Με ένα έργο-σταθμό γιορτάζει τα 10 του χρόνια το θέατρο «Ακτίς Αελίου», στη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για το «Berlin Alexanderplatz», του Αλφρεντ Ντέμπλιν. Με το συγκεκριμένο έργο ο σκηνοθέτης της παράστασης, Θωμάς Βελισσάρης, επιχειρεί να σχολιάσει τη σημερινή ελληνική πραγματικότητα.

Η Λίνα Λαμπράκη στο ρόλο του άγγελου

Η Λίνα Λαμπράκη στο ρόλο του άγγελου

Γι’ αυτό και πρόσθεσε δύο νέους ρόλους, έναν άγγελο και το μάτι της κάμερας.

«Ο άγγελος μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι ο συγγραφέας του έργου. Το «μάτι της κάμερας» θα βοηθήσει στην ανάδειξη του παραλληλισμού της μοίρας του ήρωα με τη μοίρα της Ελλάδας σήμερα», δηλώνει ο σκηνοθέτης. Το ρόλο του άγγελου κρατά η σπουδαία Λίνα Λαμπράκη, παλαίμαχη ηθοποιός του ΚΘΒΕ και δασκάλα πολλών από τους ηθοποιούς του θεάτρου «Ακτίς Αελίου» στη Δραματική Σχολή του ΚΘΒΕ.

«Αυτή τη στιγμή κυοφορώ ένα μωρό», λέει η ίδια για το ρόλο της και εκφράζει το θαυμασμό της για τη σκληρή, όπως είπε, δουλειά που καταβάλλουν τα μέλη του θεάτρου, με ελάχιστα χρήματα και τεχνικά μέσα.

Το μυθιστόρημα των 500 σελίδων του Αλφρεντ Ντέμπλιν, που το 1980 μετέφερε στην τηλεόραση ο Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ σε μια σειρά 13 ωρών, που θα μείνει στην ιστορία της τέχνης, δημοσιεύτηκε το 1929. Καταγράφει την αδυναμία του κεντρικού ήρωα, του Φραντς Μπίμπερκοπφ, να ξεφύγει από τη μοίρα του, προκαθορισμένη από τις άθλιες κοινωνικές συνθήκες υπό τις οποίες προσπαθούσε να στήσει μια διαφορετική ζωή.

Το κείμενο, που παρουσιάζεται στη Θεσσαλονίκη, διασκεύασε ο σκηνοθέτης της παράστασης. «Κράτησα τη βασική πλοκή του μυθιστορήματος, τις τρεις δυνατές πτώσεις του ήρωα και πρόσθεσα τους δύο ρόλους, οι οποίοι συνθέτουν υπογείως τη μοίρα του ήρωα με τη μοίρα της Ελλάδας τού σήμερα», δηλώνει ο Θ. Βελισσάρης.

Το σκεπτικό της διασκευής του κινείται στην τεχνική του μοντάζ και της επικής αφήγησης του ίδιου του κειμένου, προσπαθώντας να αναδείξει το έντονο σκηνικό του ενδιαφέρον. Το έργο παρουσιάζεται με τη βοήθεια του Γερμανικού Ινστιτούτου «Γκέτε», που βοήθησε την «Ακτίς Αελίου» στο θέμα των πνευματικών δικαιωμάτων.

Η μετάφραση είναι της Μελίνας Γαρμπή, τα σκηνικά και τα κοστούμια της Μένης Τριανταφυλλίδου, ενώ οι φωτισμοί και η τεχνική υποστήριξη, του Πολύβιου Σερδάρη. Την πρωτότυπη μουσική της παράστασης συνέθεσαν τα 6 μέλη του γυναικείου πολυφωνικού συνόλου «Πλειάδες».

* Θέατρο Τέχνης «Ακτίς Αελίου» (Χριστοπούλου 12, τηλ. 2310-229249).

  • Σ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 10 Ιανουαρίου 2011