Ένας «Επιστάτης» του κοινωνικού βίου

Λαέρτης Βασιλείου και Δημήτρης Καταλειφός σε μια σκηνή από τον «Επιστάτη» του Πίντερ, που παρουσιάζεται στο Απλό Θέατρο

Έχοντας μόλις πριν από λίγες μέρες τιμηθεί με το μεγάλο βραβείο της Ένωσης Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών για την πολυετή και ουσιαστική προσφορά του στον χώρο του θεάτρου, ο Αντώνης Αντύπας ετοιμάζεται να γιορτάσει τα είκοσι χρόνια δημιουργικής πορείας του Καλλιτεχνικού Οργανισμού «Φάσμα» και του Απλού Θεάτρου, που υπήρξε η στέγη του όλα αυτά τα χρόνια, με τη σκηνοθεσία δύο κορυφαίων δραματουργών του αιώνα που πέρασε: του Χάρολντ Πίντερ και του Σάμιουελ Μπέκετ.

Έτσι, η Νέα Σκηνή του «Απλού» άνοιξε την αυλαία της για να παρουσιάσει τον Επιστάτη, ένα έργο που στάθηκε σημείο καμπής για τον δημιουργό του. Γραμμένο το 1951, παρουσιάστηκε στις 27 Απριλίου 1960 στο Arts Theatre London και ένα μήνα αργότερα μεταφέρθηκε στο Duchess, όπου έδωσε 444 παραστάσεις, κάνοντας τον δημιουργό του διάσημο σε όλο τον κόσμο, αφού στη συνέχεια παίχτηκε σε σκηνές σε ολόκληρο τον πλανήτη, ενώ μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση. Στην Ελλάδα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1965, από το Θέατρο Τέχνης, σε σκηνοθεσία Κάρολου Κουν.

Ως «το πρώτο έργο του Πίντερ που έχει επιτύχει την πλήρη σύνθεση μεταξύ απόλυτου ρεαλισμού στην εξωτερική δράση και της ποιητικής μεταφοράς» χαρακτηρίζει τον Επιστάτη ο θεωρητικός του «θεάτρου του παραλόγου» Μάρτιν Έσλιν στη μελέτη του για τον Πίντερ. Για να συνεχίσει τονίζοντας ότι «η αίσθηση αλήθειας που παίρνει ο θεατής οξύνεται σε τέτοιο βαθμό ώστε να αρχίσει να αντιλαμβάνεται κοινά, καθημερινά γεγονότα που δεν είχε μέχρι τότε παρατηρήσει. Τα νιώθει με τέτοια ένταση ευαισθησίας που υπερβαίνουν τον εαυτό τους και συμβολίζουν ολόκληρες κατηγορίες εμπειριών».

Πράγματι, οι τρεις ήρωες του έργου αποτελούν αναγνωρίσιμους καθημερινούς χαρακτήρες. Ένας γερο-αλήτης, ο Ντέιβις (Δημήτρης Καταλειφός) βρίσκει καταφύγιο σε ένα ακατάστατο δωμάτιο ενός εγκαταλελειμμένου σπιτιού που διεκδικούν δύο αδέλφια. Ο ένας, ο Άστον (Λαέρτης Βασιλείου), ζει σε μια συναισθηματική απομόνωση, μαστορεύοντας τις διάφορες μηχανές του και κάνοντας όνειρα ότι θα φτιάξει στην αυλή ένα υπόστεγο. Ο άλλος, ο Μικ (Χάρης Φραγκούλης), μοιάζει πολυάσχολος, με επιχειρηματικές ανησυχίες, αλλά κατά βάση ζει σε έναν ονειρικό κόσμο. Ο εισβολέας δέχεται τη δουλειά του επιστάτη που του προσφέρουν, αλλά δεν εμπιστεύεται κανέναν τους, μισεί τους ξένους, φοβάται και κρατάει σε απόσταση τα δύο αδέλφια και νιώθει να απειλείται ακόμη και από την προσφορά τους, υπονομεύοντας τη σχέση του μαζί τους, αλλά και μεταξύ τους.

Βέβαια, αυτό που στην πραγματικότητα ορίζει τις σχέσεις των τριών αυτών ανθρώπων είναι ένα παιχνίδι εξουσίας, μέσα από το οποίο ο Πίντερ αφηγείται την ιστορία της κοινωνικής ζωής, αναλύοντας τα τεχνάσματα, τις παγίδες και τις μεταμορφώσεις, χρησιμοποιώντας όλο το οπλοστάσιο της λεκτικής και σωματικής βίας μέσα σε αυτό τον ατελείωτο πόλεμο για επιβίωση και επιβολή.

Ίσως αυτό το στοιχείο, μαζί με την ευστροφία και την ακρίβεια του διαλόγου, είναι που κάνει το έργο κωμικό -μια «μαύρη κωμωδία». Όμως για τον συγγραφέα του «μέχρι ένα σημείο ο Επιστάτης είναι αστείος. Πέρα όμως απ’ αυτό το σημείο σταματάει να είναι αστείος και αυτός είναι μάλλον ο λόγος που το έγραψα».

Ο Επιστάτης παρουσιάζεται στο Απλό Θέατρο σε μετάφραση Κώστα Σταματίου, σκηνοθεσία Αντώνη Αντύπα, σκηνικά-κοστούμια Μαγιούς Τρικεριώτη και μουσική Ελένης Καραΐνδρου.

 

Είκοσι χρόνια «Απλό Θέατρο»

Τιμώντας τα είκοσι δημιουργικά χρόνια του Απλού Θεάτρου και του καλλιτεχνικού του διευθυντή Αντώνη Αντύπα, οι εγνωσμένης ευαισθησίας (και καλαισθησίας) εκδόσεις Μικρή Άρκτος κυκλοφόρησαν πρόσφατα ένα λεύκωμα 272 σελίδων, μέσα από τις σελίδες του οποίου ζωντανεύει βήμα-βήμα η δημιουργική αυτή πορεία, από το 1990 μέχρι σήμερα. Με φωτογραφίες, σκηνικά, κοστούμια, σκίτσα, ντοκουμέντα, αποσπάσματα κριτικών αλλά και κείμενα από τους Κώστα Γεωργουσόπουλο, Δημήτρη Μαρωνίτη, Ελένη Βαροπούλου και Χαρά Μπακονικόλα, ο αναγνώστης μπορεί να επιστρέψει στα 38 έργα που παρουσιάστηκαν την εικοσαετία αυτή, αλλά και στους λαμπρούς ηθοποιούς που ενσάρκωσαν τους ρόλους τους, κάποιοι, όπως η Αλέκα Παΐζη, δεν βρίσκονται πια κοντά μας. Τιμώντας ιδιαίτερα αυτή τη μεγάλη κυρία του θεάτρου μας, στο λεύκωμα περιλαμβάνεται ένα διπλό CD με την ηχογράφηση της ιστορικής πλέον παράστασης του 1993 Η διήγηση της υπηρέτριας Τσερλίνε, του Χέρμαν Μπροχ.

Παράλληλα, κυκλοφορούν από τη Μικρή Άρκτο, σε 3 CD, οι πρωτότυπες ηχογραφήσεις της Ελένης Καραΐνδρου για 22 θεατρικές παραστάσεις σε σκηνοθεσία Αντώνη Αντύπα (1986-2010). Συνοδεύουν ένα βιβλίο, αφιερωμένο στη Μουσική για το θέατρο, της διεθνούς φήμης συνθέτριας, εμπλουτισμένο με φωτογραφίες από παραστάσεις, αποσπάσματα κριτικών και πληροφορίες για τις ηχογραφήσεις. [Κακουριώτης Σ., Η ΑΥΓΗ: 29/12/2010]

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: