Γκαίτε στην… πύλη της Κολάσεως

  • «Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου», που χάρισαν στον συγγραφέα τους πανευρωπαϊκή φήμη εν μια νυκτί, ανεβάζουν ο Γιάννης Σκουρλέτης και η νεοσύστατη ομάδα «Μπιζού ντε Καντ»
Γκαίτε στην... πύλη της Κολάσεως

«Είναι ολόκληρο ένας εκρηκτικός μηχανισμός», ομολόγησε ο ώριμος πλέον Γκαίτε για το νεανικό μυθιστόρημά του «Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου», που, εξυμνώντας τον αδιέξοδο έρωτα του νεαρού Βέρθερου για την «απαγορευμένη» Λότε, έμελλε να χαρίσει τόσο στον δημιουργό όσο και στο δημιούργημά του πανευρωπαϊκή φήμη εν μία νυκτί. Εμπνευσμένο εν μέρει από μια προσωπική ιστορία ερωτικής ματαίωσης και εν μέρει από το πραγματικό περιστατικό της τραγικής αυτοκτονίας ενός ανθρώπου του κύκλου του, το μυθιστόρημα αποτέλεσε για τον συγγραφέα έναν τρόπο να ξορκίσει το σφιχτό εναγκαλισμό της μελαγχολίας στη δική του ζωή.

Τον αδιέξοδο έρωτα του νεαρού Βέρθερου (Δημήτρης Λιγνάδης) για την «απαγορευμένη» Λότε (Κατερίνα Μισιχρόνη) εξυμνούν «Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου»

Τον αδιέξοδο έρωτα του νεαρού Βέρθερου (Δημήτρης Λιγνάδης) για την «απαγορευμένη» Λότε (Κατερίνα Μισιχρόνη) εξυμνούν «Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου»

Ο σκηνοθέτης και εικαστικός Γιάννης Σκουρλέτης και η νεοσύστατη ομάδα «Μπιζού ντε Καντ» εμπνέονται από το μυθιστόρημα και παρουσιάζουν τον «Βέρθερο» στη Μικρή Σκηνή της «Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών» του Ιδρύματος Ωνάση στις 14-16, 18-23 και 25-30 Ιανουαρίου.

Οπως παραδέχτηκε ο ίδιος ο Γκαίτε στην αυτοβιογραφία του με τίτλο «Ποίηση και αλήθεια» (1809), το έργο στάθηκε γι’ αυτόν κάτι παραπάνω από ένα όχημα για να κατακτήσει τη φήμη: Γκαίτε και Βέρθερος ήταν «δύο πρόσωπα σε ένα, που το ένα πέθανε και το άλλο έμεινε ζωντανό προκειμένου να γράψει την ιστορία του πρώτου». Η αμφιθυμία του δημιουργού απέναντι στο δημιούργημα που τον ανέδειξε, ομόλογη προς την αμφιθυμία του ερωτευμένου προς το αντικείμενο του πόθου του, τοποθετείται στον πυρήνα της προβληματικής της παράστασης. «Η παράσταση επικεντρώνεται αφενός στη σχέση Γκαίτε – Βέρθερου αφετέρου στη σχέση Βέρθερου – Λότε. Αυτό είναι το δίπολο που μας ενδιαφέρει», εξηγεί ο Γιάννης Σκουρλέτης.

Τον τελευταίο, ως εικαστικό, τον απασχολούσε η αισθητική του ρομαντισμού, οπότε… «ήρθε ομαλά η διάθεσή μου να ασχοληθώ στο θέατρο με πράγματα που αποτελούν συνέχεια της εικαστικής μου αναζήτησης». Μαζί με τον συνθέτη Κώστα Δαλακούρα επανέρχονται στον αγαπημένο τους τόπο του (ρομαντικού) εγκλήματος (είχαν γοητεύσει πέρυσι το αθηναϊκό κοινό με το ζοφερό όσο και ειρωνικό Graveyard Cafe Band/In Extremis σε κείμενα Ελλήνων νεορομαντικών ποιητών) και στήνουν ένα «σόου» για τρεις ηθοποιούς (Δημήτρης Λιγνάδης, Δημήτρης Πασσάς, Κατερίνα Μισιχρόνη) που μεταφράζει επί σκηνής, σε όλη τους την πολυπλοκότητα, τις αντιφάσεις και τις ρωγμές, τις σχέσεις αλληλεπίδρασης ανάμεσα στα μέλη του ισοσκελούς τριγώνου Γκαίτε – Βέρθερος – Λότε.

Με την ουσιαστική συνδρομή της πρωτότυπης μουσικής σύνθεσης και της κινούμενης εικόνας (βιντεοσκοπημένες και ζωντανές προβολές), η παράσταση συνιστά ένα ιλιγγιώδες παιχνίδι αντικατοπτρισμών που καταργεί τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία, στο σώμα και το φάσμα, στη ζωή και στον θάνατο.

Εμπνευσμένο από την «Πύλη της κολάσεως» του Ροντέν, το σκηνικό έχει την ίδια αρχιτεκτονική και το μέγεθος με το πρωτότυπο έργο. Ο Βέρθερος – Δημήτρης Λιγνάδης στέκεται εμπρός από την Πύλη, η Λότε – Κατερίνα Μισιχρόνη στην πίσω πλευρά παίζοντας πιάνο και μέσα, στον «τάφο», ο νεαρός Γκαίτε – Δημήτρης Πασσάς, ένας «σύγχρονος νέος σε ένα βερθερικό πυρετό».

Τραγουδάει γερμανικά πρωτότυπα τραγούδια, μελοποιημένα αποσπάσματα από το κείμενο, σε μουσική Κώστα Δαλακούρα. Οι θεατές βλέπουν τη δράση του μέσα από οθόνη μέχρι το τέλος οπότε και εμφανίζεται στη σκηνή. Η παράσταση, αν και διαθέτει κρινολίνα και αισθητική εποχής, δεν είναι «εποχής». «Θέλουμε να μιλήσουμε για τη σύγχρονη μελαγχολία, για σημερινά πράγματα, για το παιδί που είναι στη διπλανή μεσοτοιχία και δεν ξέρουμε τι κόλαση ζει, μέσω ενός κλασικού έργου», τονίζει ο σκηνοθέτης, για να προσθέσει ότι τα κλασικά κείμενα δίνουν αυτήν τη δυνατότητα, «σε απεγκλωβίζουν από τη συνθήκη του σύγχρονου έργου».

Η δραματουργία είναι της Κατερίνας Κωνσταντινάκου, το βίντεο και οι φωτισμοί του Ευθύμη Θεοδόση και τα κοστούμια της Ιωάννας Τσάμη.

  • «ΘΥΕΛΛΑ ΚΑΙ ΟΡΜΗ»
    Ο «Βέρθερος», νεανικό επιστολογραφικό μυθιστόρημα του Γκαίτε, μόλις εκδόθηκε (1774), γνώρισε τεράστια επιτυχία. Αποτελεί σύμβολο του κινήματος «Sturm und Drang» («Θύελλα και ορμή»), προδρόμου του ρομαντισμού, είναι η απόλυτη έκφραση της ευαισθησίας και της αναζήτησης της ελευθερίας του εγώ, μέσα από τη σύγκρουση του ανεξέλεγκτου πάθους και τις κοινωνικές συμβάσεις.

Αντιγόνη Καράλη, ΕΘΝΟΣ, 23/12/2010

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: