Daily Archives: 28 Οκτώβριος, 2010

“Στην Ελλάδα ξεχνάμε εύκολα”

  • Του Κώστα Μαρίνου, Μακεδονία: 27/10/2010, Φωτ. Γιώργος Χρυσοχοΐδης
  • Ο σκηνοθέτης Γρηγόρης Καραντινάκης μιλάει στη “Μ” για την παράσταση “Ηλέκτρα”

Στη σκηνή του θεάτρου της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών ο σκηνοθέτης Γρηγόρης Καραντινάκης ρυθμίζει, συζητώντας με τους τεχνικούς, τις τελευταίες λεπτομέρειες για το πώς και ποιοι προβολείς θα τη φωτίζουν. Η Έρση Δρίνη, υπεύθυνη για τα σκηνικά και τα κοστούμια, ζητά τη γνώμη του για μια μικροαλλαγή. Κατά τα άλλα, η παράσταση είναι έτοιμη για τη σημερινή πρεμιέρα. Ή, μάλλον, για μία ακόμη πρεμιέρα, αφού η διαδικασία προετοιμασίας της άρχισε πριν

“Η παράσταση προέκυψε από μία σειρά από ανοιχτές στο κοινό πρόβες. Αυτοσχεδιάζαμε μπροστά του σε ορισμένα σημεία και παίρναμε τις αντιδράσεις του – έτσι λειτουργούσαμε. Από εκείνη τη δουλειά που προηγήθηκε έχουμε το τωρινό αποτέλεσμα”, λέει ο Γρηγόρης Καραντινάκης. Μπροστά του δύο τετράδια γεμάτα σημειώσεις και σχέδια: ένας οδηγός παράστασης που γράφτηκε σιγά σιγά. Όπως γράφτηκε σιγά σιγά και το κείμενο του έργου, που, όπως λέει ο κ. Καραντινάκης, “είναι μία σύνθεση βασισμένη στον μύθο των Ατρειδών, με μια ματιά περισσότερο ανθρωποκεντρική”.

Η αρχή έγινε με μία επιλογή κειμένων από την Αμαλία Κοντογιάννη. Όμως στη διάρκεια των δοκιμών οι ηθοποιοί, με προτροπή του σκηνοθέτη, έκαναν κάποιες δικές τους παρεμβάσεις. “Πρόσθεσαν κάποια πράγματα, έβαλαν λέξεις καθημερινές, κάποια επιπλέον κομμάτια που τους ενδιέφεραν”. Αυτές οι παρεμβάσεις από τους νέους ηθοποιούς ανοίγουν και τον δρόμο επικοινωνίας με τους νέους θεατές για τους οποίους προορίζεται η παράσταση, αφού εντάσσεται στη δραστηριότητα της Νεανικής Σκηνής του ΚΘΒΕ.

  • Μια παράσταση για νέους

“Πιστεύουμε ότι η παράσταση είναι στημένη έτσι, με τέτοιο ρυθμό και με τόσο έντονα στοιχεία, που θα προσελκύσει το μάτι και τις αισθήσεις, γενικότερα, του νέου θεατή. Δεν είναι μια παράσταση σε ‘ξένη’ γλώσσα, αλλά έχει στοιχεία από το οπτικό πεδίο του σύγχρονου έφηβου”.

Υπάρχει και ένα ακόμη στοιχείο που θα φέρει την τραγική ιστορία της Ηλέκτρας -του παρελθόντος της και του τώρα της- κοντά στον σημερινό θεατή, και όχι μόνο τον έφηβο. Το επισημαίνει ο Γρηγόρης Καραντινάκης και στις σημειώσεις του για την παράσταση, μιλώντας για έναν εμφύλιο 3.000 ετών. “Η ιστορία των Ατρειδών βασίζεται στα Θυέστεια Δείπνα, σε μια οικογενειακή, ή εμφύλια, αν θέλετε, σφαγή. Οπότε, μιλάμε για σχεδόν 3.000 χρόνια εμφυλίου. Για ανθρώπους έως τώρα διχασμένους, για ανθρώπους που χωρίζουν ανθρώπους, για ανθρώπους που καταστρέφουν ανθρώπους”.

Όμως το καίριο σημείο της ιστορίας της Ηλέκτρας είναι η αναφορά στη μνήμη. “Ναι, η μνήμη παίζει σημαντικό ρόλο. Η μνήμη η οποία γίνεται εμμονή. Και πιστεύω ότι πρέπει να το θυμόμαστε. Στην Ελλάδα πάσχουμε από αυτό: ξεχνάμε εύκολα, η μνήμη μας είναι βραχεία”.

Ο Γρηγόρης Καραντινάκης είχε ασχοληθεί παλαιότερα με τους αρχαίους τραγικούς σε επίπεδο εργαστηρίου, είναι όμως η πρώτη φορά που αναλαμβάνει την ευθύνη μιας παράστασης βασισμένης στα κείμενά τους. Στην Ηλέκτρα τον ηχητικό σχεδιασμό έκανε ο Γιώργος Χριστιανάκης, την κινησιολογία η Τατιάνα Μύρκου, τη δε Ηλέκτρα ερμηνεύει η Άννη Τσολακίδου. Συμμετέχουν ακόμη 17 ηθοποιοί.

Εν τω μεταξύ, ο Γιώργος Καραντινάκης δεν ξεχνά και την αγάπη του για το σινεμά. Άλλωστε, είναι ο σκηνοθέτης τής επιτυχημένης, και καλλιτεχνικά και εμπορικά, ταινίας “Η χορωδία του Χαρίτωνα”. “Ναι, έχω τελειώσει το σενάριο μιας ακόμη ταινίας και ελπίζω, εάν όλα πάνε καλά, τον επόμενο χρόνο να αρχίσω τα γυρίσματα. Είμαι επίσης στο στάδιο του μοντάζ ενός ντοκιμαντέρ. Το μοντάρω επί χρόνια, σιγά σιγά, και αφορά δικές μου παρατηρήσεις για τη ζωή. Είναι σαν ένα ημερολόγιο, ένα κινηματογραφικό ημερολόγιο”.

Naked boys singing – επιστροφή

Oι «Νaked Boys singing» επιστρέφουν…

Η “off Broadway” επιτυχία που παίζεται για δωδέκατη χρονιά στην Αμερική, ξανά τον Νοέμβρη για 6 μόνο παραστάσεις στη Θεσσαλονίκη, στο θέατρο Αποθήκη του Μύλου, από 18 έως και 21 Νοεμβρίου!

Το κωμικό σπονδυλωτό μιούζικαλ «Naked Boys Singing», ένα από τα μακροβιότερα off Broadway musicals στην Αμερική, συνεχίζει και στην Ελλάδα την επιτυχημένη πορεία του για 3η συνεχόμενη χρονιά και επανέρχεται δριμύτερο, με ανανεωμένο κάστ και δομή, ξεκινώντας τις παραστάσεις του ξανά από τη Θεσσαλονίκη και συνεχίζοντας αμέσως μετά σε Αθήνα!

  • Λίγα λόγια για το έργο

Το Naked Boys Singing, ξεκίνησε την καριέρα του το 1998, στην Νέα Υόρκη και αμέσως λόγω της πρωτοτυπίας του, τόσο οι κριτικές όσο και η αγάπη του κοινού, το ανέδειξαν αμέσως ως ένα από τα δημοφιλέστερα θεάματα της αμερικάνικης μητρόπολης. Έτσι, 12 χρόνια αργότερα εξακολουθεί να παίζεται με αμείωτη επιτυχία στη Νέα Υόρκη, αλλά και σε αρκετές χώρες του κόσμου, όπως και στη χώρα μας που παρουσιάζεται για 3η συνεχόμενη σεζόν!

Η ελληνική απόδοση του έργου, συνδυάζει με επιτυχία δύο αγαπημένα είδη θεάτρου, όπως το μιούζικαλ και το stand–up comedy αντιμετωπίζοντας κωμικά ποικίλους προβληματισμούς του σύγχρονου  άνδρα και δε διστάζει να αποκαλύψει τη “γυμνή αλήθεια” των πρωταγωνιστών, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη και αγάπη του κοινού !!!

Σκηνοθεσία -Απόδοση στίχων –κείμενα: Γιώργος Βάλαρης- Στέλιος Παπαδόπουλος

Μουσική ενορχήστρωση: Κων/νος Παγιάτης.

Μουσική διδασκαλία cast 2010-11: Χάρης Ντερτιμάνης

Χορογραφίες: Wendy Gibbins

Σκηνικά-Επιμέλεια κοστουμιών: Peter C. Smith

Φωτογράφος: Θωμάς Χρυσοχοίδης

Πρωταγωνιστούν: Μάνος Πίντζης, Γιώργος Βάλαρης, Στέλιος Κρητικός,  Νικόλας Μακρής, Δημήτρης Αϊβαλιώτης, Νίκος Νικολάου, Γιώργος Παράσχος.

ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ:

Πέμπτη: 21.30

Παρασκευή: 21.30 και μεταμεσονύχτια 24.00

Σάββατο: 21.30 και μεταμεσονύχτια 24.00

Κυριακή: 20.00

ΕΙΣΟΔΟΣ: 20 €

Φοιτητικό: 15 €

Για κρατήσεις τηλ.: 2310 541 806

Σκηνοθέτες-βασιλιάδες και ηθοποιοί-«δελφίνοι»

  • Πώς έφθασαν οι δύο πλευρές να διεκδικούν τον πρωταγωνιστικό ρόλο στο θέατρο του 21ου αιώνα, σε μια μάχη χωρίς τέλος

Oταν ο Τζόρτζιο Στρέλερ πήγε να σκηνοθετήσει στο Παρίσι, στην Κομεντί Φρανσέζ, οι ηθοποιοί μάζεψαν υπογραφές για να τον διώξουν. Δεν τα κατάφεραν. Η μάχη πάντως δεν είναι καινούργια: Από τα μέσα του 19ου αιώνα, όταν το επάγγελμα «σκηνοθέτης» άρχισε να ανατέλλει, ως τον 20ό, που ανακηρύχθηκε «ο αιώνας του», οι δύο πόλοι του θεάτρου παραμένουν σε μια αναγκαστική ανακωχή- και ας βρισκόμαστε ήδη στο τέλος της πρώτης δεκαετίας του 2000. Ή μήπως όχι;

Από την εποχή της παντοδυναμίας του ηθοποιού που ήταν παράλληλα συγγραφέας, σκηνοθέτης και θιασάρχης, όπως τον εξέφρασε από τον 17ο αιώνα ο Μολιέρος, ως τον απόλυτο πρωταγωνιστή, στην εκδοχή της Γαλλίδας Σάρας Μπερνάρ (πέθανε το 1923), το θέατρο δεν άργησε να περάσει στα χέρια εκείνων που, από υπεύθυνοι και διοργανωτές μιας παράστασης, έφθασαν να θεωρούνται σκηνοθέτες-δικτάτορες. Οι μεγάλες μορφές του είδους, ακολουθούμενοι συνήθως από μια θεατρική ομάδα, σφράγισαν τον περασμένο αιώνα. Ροντήρης, Κουν, Μινωτής, Βολανάκης και απέναντί τους οι πρωταγωνιστές: Ελένη Παπαδάκη, Μαρίκα Κοτοπούλη, Αιμίλιος Βεάκης, Κατίνα Παξινού, Βασίλης Λογοθετίδης ή Αλίκη Βουγιουκλάκη, Μάνος Κατράκης…

«Ερωτεύθηκα το θέατρο εξαιτίας των ηθοποιών όταν είδα για πρώτη φορά την Παξινού.Μετά είδα παράσταση του Κουν στο Τέχνης, αλλά δεν ένιωσα το ίδιο» λέει ο σκηνοθέτης Νίκος Μαστοράκης. «Γυρίζω πάντα στον ηθοποιό, είναι ο αυτοκράτορας.Ο σκηνοθέτης είναι εκείνος που κάνει την ανάγνωση του έργου» προσθέτει, εξηγώντας ότι η ιδιότητά του έρχεται συνήθως στην επιφάνεια σε εποχές όπου η θεατρική σκέψη γίνεται όλο και πιο σύνθετη.

«Ενας είναι ο βασιλιάς στο θέατρο, ο ηθοποιός» λέει και ο Γιάννης Μπέζος, ένας ηθοποιός που αυτοσκηνοθετείται και συγχρόνως σκηνοθετεί τον θίασό του. Αλλωστε μια από τις επικρατούσες απόψεις σήμερα, όχι μόνο στην Ελλάδα, είναι ότι «ο ηθοποιός είναι ο άρχων στο πιο εμπορικό θέατρο και ο σκηνοθέτης στα θέατρα που ψάχνονται», σκέψη με την οποία συμφωνεί και εφαρμόζει στο Θέατρο του Νέου Κόσμου ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. «Η φιλοδοξία του ηθοποιού είναι στον ρόλο, του σκηνοθέτη στο έργο» προσθέτει. Και μια και ο λόγος για φιλοδοξίες, παρατηρεί κανείς ότι οι ομάδες που κατά καιρούς μπόλιασαν το ελληνικό θέατρο με σημαντικό έμψυχο υλικό διαλύθηκαν από τις φιλοδοξίες ηθοποιών που ήθελαν να γίνουν σκηνοθέτες με τρανταχτά παραδείγματα τη Σκηνή και το Εμπρός.

  • «Μόνος κριτής είναι ο θεατής»

Οσο για το κοινό, αυτό δεν φαίνεται διατεθειμένο να ακολουθήσει μονόδρομους: Επιλέγει κατά περίπτωση. Ισως επειδή, όπως επισημαίνει ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, «βασιλιάς είναι ο θεατής, που αρνείται τα ψευδοδιλήμματα. Μ΄ ενδιαφέρει το καλό θέαμα, μ΄ ενδιαφέρει μια παράσταση να ικανοποιεί τον λόγο της ύπαρξής της. Από την άλλη, βλέπω ότι μέσα από τις δουλειές των μεγάλων σκηνοθετών μεταφέρεται μια αγωνία για το θέατρο» , μεγαλύτερη από την αγωνία που μπορεί να έχουν θίασοι με στίγμα περισσότερο εμπορικό. Το ταμείο όμως παραμένει κοινός τόπος για όλους, ηθοποιούς και σκηνοθέτες.

  • Οι σταρ στο σανίδι, οι «δικτάτορες» στο παρασκήνιο

Σκηνοθέτες ή ηθοποιοί; Αριστερά, η Νικαίτη Κοντούρη σπούδασε ηθοποιός αλλά την κέρδισε αμέσως η σκηνοθεσία, ενώ ο Νίκος Μαστοράκης «δήλωσε» εξαρχής σκηνοθέτης. Δεξιά, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος πέρασε γρήγορα από την υποκριτική στη σκηνοθεσία, ενώ ο παλαίμαχος Γιώργος Μιχαλακόπουλος συνδυάζει εδώ και χρόνια και τις δύο ιδιότητες

Η ντόπια θεατρική πιάτσα διαθέτει τα πάντα: ηθοποιούς που αυτοσκηνοθετούνται- σαν η σκηνοθεσία να αποτελεί θεατρική προαγωγή -, ηθοποιούς εσαεί μαθητές, σκηνοθέτες ή σκηνοθέτες-δασκάλους, ομάδες όπου όλα γίνονται συλλογικά και γι΄ αυτό δεν μακροημερεύουν, σταρ στο σανίδι και δικτάτορες στο παρασκήνιο. Το θέατρο παραμένει ένα ελεύθερο πεδίο δράσης. Ελεύθερο, αλλά και δημοκρατικό; «Αυτά είναι θέματα δήθεν δημοκρατίας» λέει ο ιδρυτής του Θεάτρου του Νέου Κόσμου. «Επιλέγω έργα που με ενδιαφέρουν για μια σειρά λόγων, και προχωρώ στη διαδικασία του παραγωγικού και καλλιτεχνικού έργου. Τα μοιράζομαι όλα αυτά με τους συνεργάτες μου. Είμαι κατά του σκηνοθέτη-φασίστα, αλλά και του αντίστοιχου ηθοποιού. Κανείς δεν παίζει ερήμην του συμπαίκτη του». Ούτε ερήμην του συγγραφέα; «Ισως εκεί να βρίσκεται η πραγματική αντιπαλότητα σήμερα» επανέρχεται ο Νίκος Μαστοράκης. «Ο σκηνοθέτης ανταγωνίζεται τον συγγραφέα σε έναν άνισο αγώνα, καθώς ο δεύτερος συνήθως δεν βρίσκεται στη ζωή». Εξ ου και παραστάσεις κλασικών, όπου το κείμενο κατακερματίζεται, μεταβάλλεται, αναπροσαρμόζεται, επικαιροποιείται. Σαν ο σκηνοθέτης να θέλει να εκδικηθεί τον γράφοντα.

Η ονοματολαγνεία παραμένει συνώνυμη της τέχνης της υποκριτικής: Οι ηθοποιοί εξακολουθούν να λατρεύονται, να γίνονται σταρ. Οι σκηνοθέτες θέλουν να αφήσουν το στίγμα τους. Σε μια τέχνη τόσο θνησιγενή ο καθένας επιδιώκει να αφήσει τα σημάδια του. «Δεν πρέπει να φαίνεται η δουλειά του σκηνοθέτη» παρατηρεί η Νικαίτη Κοντούρη, επαναλαμβάνοντας μια ρήση του Μίνου Βολανάκη. «Ο σκηνοθέτης θέτει τα όρια, φροντίζει το αποτέλεσμα, φτιάχνει ένα σύμπαν και αφήνει τον ηθοποιό ελεύθερο να κινηθεί». Ισως γι΄ αυτό το είδος του αυτοσκηνοθέτη πολλαπλασιάζεται στη χώρα μας (υποβοηθούμενο, τον τελευταίο καιρό, και από την οικονομική κρίση): ο Γιώργος Κιμούλης το ξεκίνησε με τις δικές του παραστάσεις και δεν άργησε να το γενικεύσει, κάτι που κάνει και ο Γιάννης Μπέζος αλλά και οι Πέτρος Φιλιππίδης, Γρηγόρης Βαλτινός, Γιώργος Μιχαλακόπουλος. «Ο καλός σκηνοθέτης είναι αυτός που δεν προβάλλει τη σκηνοθεσία, αλλά αφήνει αβίαστα τον θεατή να την ανακαλύψει» λέει ο τελευταίος προσυπογράφοντας τα λόγια του Βολανάκη. «Ο Κουν έλεγε ότι “σοφό είναι το σαφές” και εγώ σκέφτομαι πάντα την αξία των κειμένων. Γι΄ αυτό και σε ό,τι με αφορά ως σκηνοθέτη πιστεύω ότι πρέπει να αφήνουμε τα κείμενα να φαίνονται. Και σε τελική ανάλυση θα άξιζε να επιχειρήσουμε μια εναρμόνιση».