Daily Archives: 2 Οκτωβρίου, 2010

Το Θέατρο Σκιών στην επικαιρότητα, από τον Θεσσαλονικιό ζωγράφο, Ντίνο Παπασπύρου

Ο πρωταγωνιστής Καραγκιόζης.

Tης Eλενης Mπιστικα, Η Καθημερινή, Σάββατο, 2 Oκτωβρίου 2010

Αντε, να τεντώσουμε στην αυλή το λευκό σεντόνι. Να βάλουμε φώτα από πίσω, να πάρουμε τις αγαπημένες φιγούρες του Καραγκιόζη και να μιλήσουμε για επικαιρότητα, κλείνοντας την τηλεόραση, το Διαδίκτυο, όλες αυτές τις πληγές του Φαραώ της τεχνολογίας…

«Παλιά μου τρέλα, παιδιόθεν, ο Καραγκιόζης», μας γράφει ο Ντίνος Παπασπύρου, ο πουαντιλίστας ζωγράφος από τη Θεσσαλονίκη. «Προσπάθησα να τον εντάξω στη σημερινή επικαιρότητα. Καλό Σαββατοκύριακο».

Ας δούμε μαζί, μερικές από τις επίκαιρες ζωγραφιές του, από το Θέατρο Σκιών 2010. «Ε, ρε γλέντια! Κανείς δεν λείπει! Και εμείς εδώ είμαστε, και ας μην μνημονευόμαστε, όλοι φιγούρες του Μνημονίου!

Η αθόρυβη έκρηξη στις θεατρικές σκηνές της Θεσσαλονίκης

  • Εντυπωσιακά στοιχεία καταγράφονται προσφάτως
  • Της Γιωτας Μυρτσιωτη, Η Καθημερινή, Σάββατο, 2 Oκτωβρίου 2010

Αν στα τέλη του περασμένου αιώνα η Θεσσαλονίκη παρουσίαζε θεατρική ένδεια, η πρώτη δεκαετία του νέου αιώνα κλείνει με μια θεατρική έκρηξη. Εκρηξη ομάδων και παραγωγής για την ακρίβεια. Πάνω από 40 σχήματα εμφανίστηκαν τον περασμένο χρόνο με μία τουλάχιστον παραγωγή το καθένα, που βρήκαν χώρο στον θεατρικό χάρτη της πόλης ανάμεσα στις οκτώ σταθερές θεατρικές σκηνές, χωρίς να συμπεριλαμβάνονται αυτές του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος και της Πειραματικής Σκηνής της «Τέχνης». Ομάδες μικρές με φρέσκο δυναμικό και φρέσκιες ιδέες, ευέλικτες, απελευθερώθηκαν, πειραματίστηκαν σε πρωτοποριακά είδη και τροφοδότησαν την καλλιτεχνική ζωή της πόλης. Το φαινόμενο της «θεατρικής άνοιξης» αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης και συζήτησης στο τριήμερο συνέδριο που διοργανώνει από χθες το Tμήμα Θεάτρου του ΑΠΘ με θέμα «Σκηνική πράξη στο μεταπολεμικό θέατρο: συνέχειες και ρήξεις». Η αναπληρώτρια καθηγήτρια της Iστορίας του Θεάτρου και Δραματολογίας κ. Εφη Βαφειάδη, αναζητώντας τη φυσιογνωμία της θεατρικής Θεσσαλονίκης, εστίασε στις «μικρές» σκηνές και στις θεατρικές ομάδες την περίοδο 2009 – 2010 και κατέγραψε τον θεατρικό χάρτη της πόλης.

«Ομολογώ ότι ήταν και για μένα μια έκπληξη. Δεν μπορούσα να φανταστώ το υλικό ενώπιον του οποίου βρέθηκα. Υπάρχει μια κινητικότητα, μια ζωντάνια από ομάδες που γεννήθηκαν και δρουν στην πόλη με μια ποικιλία στη θεατρική παραγωγή, που ανατρέπει την εικόνα της φτωχής θεατρικά Θεσσαλονίκης», αναφέρει στην «Κ». Θεατρική κίνηση, εξηγεί, δεν συναντάς πια την εβδομάδα της υπερβολικής παρουσίας παραστάσεων κυρίως εξ Αθηνών πριν από το Πάσχα, αλλά μια ποικιλία από τοπικές ομάδες και αθηναϊκούς θιάσους που εμφανίζονται καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου, ανεβάζοντας ακόμη και πρεμιέρες. Πέρυσι, οι παραγωγές μαζί με τις παραστάσεις του ΚΘΒΕ έφτασαν τις διακόσιες, όταν κάποτε ο αριθμός σε όλες τις σκηνές δεν ξεπερνούσαν τις τριάντα.

Χαρακτηριστικό του νέου χάρτη είναι η στροφή σε εναλλακτικούς χώρους και είδη. Θεατρικές σκηνές σε γκαράζ, σε ορόφους, διαμερίσματα, υπόγεια σε συνοικίες όπου μέχρι πρότινος δεν τολμούσες να περπατήσεις τη νύχτα, ξεφυτρώνουν εντός κι εκτός κέντρου. Παίζουν Σαββατοκύριακα ή Δευτερότριτα και οι προτάσεις ποικίλλουν. Περιλαμβάνουν όλα τα ρεύματα, από τη συλλογική συγγραφή ενός σεναρίου και τη σκηνοθεσία ως δραματουργία μέχρι το πάντρεμα κάθε μορφής τέχνης (χορός, υποκριτική, περφόρμανς).

Ο παλιός μύθος ότι η Θεσσαλονίκη δεν στηρίζει το δικό της θέατρο φαίνεται να καταρρέει. «Οι σταθερές σκηνές έχουν δημιουργήσει κοινό, τα νέα σχήματα βρίσκουν το δικό τους και όπως φαίνεται, δεν υπάρχει ένα, αλλά πολλά κοινά, που για να τα αναλύσεις χρειάζεται κοινωνιολογική μελέτη», παρατηρεί η κ. Βαφειάδη. Αν αναζητήσει κανείς τα αίτια της έκρηξης, θα χαθεί μέσα σε κοινωνικές, οικονομικές και επαγγελματικές παραμέτρους. Οφείλεται, κατά την κ. Βαφειάδη, και σε εξωκαλλιτεχνικούς κύκλους –οι ηθοποιοί δεν μπορούν να απορροφηθούν στα μεγάλα θέατρα ή τα όρια μεταξύ ερασιτεχνικού και επαγγελματικού θεάτρου είναι πλέον ρευστά–, στη διάθεση της ανανέωσης και φυσικά στο κοινό, που είναι έτοιμο να δεχθεί ένα νέο καλλιτεχνικό προϊόν. «Το αποτελέσματα σε επίπεδο αισθητικής είναι άνισα, αλλά πουθενά δεν συναντάς το αντίθετο. Εκείνο που έχει σημασία είναι η ζύμωση και η ποικιλία των προτάσεων. Και είναι κρίμα που το “κίνημα” αυτό αναπτύσσεται σε μια συγκυρία οικονομικά δύσκολη», παρατηρεί ο ομότιμος καθηγητής του Tμήματος Θεάτρου Νικηφόρος Παπανδρέου, διευθυντής της μακροβιότερης –πλην της κρατικής– σκηνής (Πειραματική) στη Θεσσαλονίκη, στον οποίο είναι αφιερωμένο το συνέδριο. Το ξεκίνημα της ζύμωσης αυτής, εξηγεί ο κ. Παπανδρέου, έχει τις ρίζες του σε παλαιότερα σχήματα που άνοιξαν τον δρόμο σε νέες ομάδες, για να βρουν, όμως, σήμερα ένα κοινό «περίεργο να γνωρίσει νέες προτάσεις, αλλά αριθμητικά μικρό για τον όγκο της Θεσσαλονίκης. Το ρίσκο, όμως, υπάρχει. Στο κοινό και στη θεατρική πράξη. Κι αυτό είναι το αισιόδοξο».

Βασίλης Μεσολογγίτης: Ο λογοτέχνης, ο ηθοποιός, ο συνδικαλιστής. Η ζωή και το έργο του.

Χρυσόθεμις Σταματοπούλου-Βασιλάκου

Βασίλης Μεσολογγίτης

Ο λογοτέχνης, ο ηθοποιός, ο συνδικαλιστής

Η ζωή και το έργο του.

εκδόσεις Παπαζήση, σ. 585, ευρώ 63,30

Ο Βασίλης Μεσολογγίτης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1906. Τα πρώτα εγκύκλια μαθήματα παρακολούθησε στο «Μικρό Ζωγράφειο», παράρτημα του μεγάλου Ζωγράφειου. Με την κήρυξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου η οικογένειά του εγκαταλείπει την Κωνσταντινούπολη και εγκαθίσταται στον Πειραιά, όπου ο πατέρας του μεταφέρει τις επιχειρήσεις του σε ιδιόκτητα ακίνητα στην Ακτή Μιαούλη. Το 1921 η οικογένεια μετακινείται στην Αθήνα και ο έφηβος Βασίλης φοιτά στη Λεόντειο σχολή και στη συνέχεια εγγράφεται στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, την οποία τελικά θα εγκαταλείψει.

Για βιοποριστικούς λόγους από το 1926 έως το 1932 θα εργαστεί ως δημοσιογράφος, για να μεταπηδήσει τελικά στη θεατρική σκηνή. Στο διάστημα αυτό θα ασχοληθεί και με τη λογοτεχνία εκδίδοντας μια νουβέλα, τρεις ποιητικές συλλογές, ένα θεατρικό έργο, τέσσερα μικρά πεζογραφήματα, αλλά και δύο λαϊκά μυθιστορήματα. Η γνωριμία του με τον Νίκο Μηλιάδη, γνωστό πρωταγωνιστή του μουσικού θεάτρου, θα τον φέρει σε επαφή με την επιθεώρηση που έμελλε να γίνει ο χώρος της σκηνικής του σταδιοδρομίας. Η είσοδός του στο ελαφρύ μουσικό θέατρο θα συνεπιφέρει πρόσκαιρα και την απομάκρυνσή του από τον χώρο της λογοτεχνίας. Το συγγραφικό του τάλαντο θα διοχετευθεί τότε στη συγγραφή επιθεωρησιακών κειμένων. Στα χρόνια που θα ακολουθήσουν θα αναγνωριστεί το κωμικό ταλέντο του και θα καθιερωθεί στο ελαφρύ μουσικό θέατρο. Το 1947, έπειτα από μια παύση είκοσι ετών, θα δημοσιεύσει μια νέα ποιητική συλλογή και το 1958, ακόμη μία η οποία θα προκαλέσει ιδιαίτερη αίσθηση στους λογοτεχνικούς κύκλους. Εκτοτε θα συνεχίσει επί τριάντα χρόνια, μέχρι τον θάνατό του το 1988, τη σταθερή παρουσία του στον χώρο των γραμμάτων, με την έκδοση λογοτεχνικών κειμένων του σχεδόν σε ετήσια συχνότητα.

Μέλος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών από το 1936, θα δραστηριοποιηθεί ενεργά στον συνδικαλισμό, είτε ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου είτε ως μέλος της Εξελεγκτικής Επιτροπής του, ενώ από το 1952 και για δεκαπέντε χρόνια θα εκλέγεται αδιαλείπτως πρόεδρος του Σωματείου.

Ο Μεσολογγίτης για πολλά χρόνια αποτέλεσε μια πληθωρική παρουσία στη σκηνή του ελαφρού μουσικού θεάτρου. Ταλαντούχος ως κωμικός ηθοποιός, πέραν των άλλων σατιρικών ερμηνειών του καθιέρωσε ένα νέο τύπο μοντερνοποιημένου μάγκα χωρίς μουστάκι και ζωνάρι, αλλά με ρεπούμπλικα και κακοραμμένο κοστούμι. Πάνω στη σκηνή είχε την ικανότητα να αντιλαμβάνεται αμέσως την απήχηση ή μη ενός σκετς στο κοινό και με την ετοιμότητα που τον διέκρινε συμπλήρωνε γρήγορα και με ευκολία, χάρη στο συγγραφικό του ταλέντο, τα επιθεωρησιακά κείμενα με εύστοχες προσθήκες. Ως ηθοποιός υπήρξε ήσσονος σημασίας, στην Ιστορία όμως του νεοελληνικού θεάτρου, έχει καταλάβει επάξια σημαίνουσα θέση για την προσφορά του στο Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών και τη συμβολή του στα εργασιακά θέματα της συντεχνίας του. Ακτινοβολούσα προσωπικότητα, πολυτάλαντος, αεικίνητος, εγκάρδιος, επικοινωνιακός με ιδιαίτερες κοινωνικές ευαισθησίες και προσφορά στον δημοσιογραφικό, λογοτεχνικό, καλλιτεχνικό, συνδικαλιστικό και πολιτικό χώρο, ευτύχησε, παρά τις πολλές αντιξοότητες και πικρίες, να γευτεί την αναγνώριση από την Πολιτεία, τους συντρόφους και συναγωνιστές και τους ομοτέχνους του.

Η Χρυσόθεμις Σταματοπούλου-Βασιλάκου, καθηγήτρια στο Τμήμα Θεατρικών σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, αξιοποιώντας το πλούσιο και αρκετά ενδιαφέρον Αρχείο του Βασίλη Μεσολογγίτη, συγκεντρώνει σε έναν ογκώδη τόμο το σύνολο της προσφοράς του στα καλλιτεχνικά πράγματα. Εγκυρα, εμπεριστατωμένα και γλαφυρά, παρουσιάζει και αναδεικνύει με πλήρη στοιχεία την προσωπικότητά του ως δημοσιογράφου, λογοτέχνη, ηθοποιού και συνδικαλιστή-πολιτικού, με ιδιαίτερη έμφαση σε αυτή του λογοτέχνη, η οποία άλλωστε είναι και η λιγότερο γνωστή. Εξαιρετικά χρήσιμη είναι η εργογραφία του που ακολουθεί, η οποία πραγματοποιείται για πρώτη φορά, εφόσον ο ίδιος δεν διατηρούσε στο αρχείο του το σύνολο των δημοσιευμάτων του. Μεγάλο ενδιαφέρον έχουν τα αυτοβιογραφικά του κείμενα, και ειδικότερα το δεύτερο υπό τον τίτλο «Το θέατρο της Κατοχής στον Πειραιά». Σ’ ένα εκτενές κεφάλαιο, το μεγαλύτερο (σε έκταση) του τόμου, αναδεικνύεται η παρουσία του Μεσολογγίτη στον χώρο της λογοτεχνίας. Σε άλλα μικρότερα κεφάλαια δημοσιεύονται κριτικές, γίνεται αναλυτική παρουσίαση της καλλιτεχνικής του πορείας και σκιαγραφείται με πλήρη στοιχεία η συνδικαλιστική του δράση. Υποδειγματικός ως προς τη σύνθεση και την αξιοποίηση υλικού ο τόμος, δεν γνωρίζει μόνο ένα καλλιτεχνικό έργο στο ευρύτερο κοινό, αλλά συνιστά συμβολή στην έρευνα του νεοελληνικού θεάτρου.

  • Από τον Διονύση Ν. Μουσμούτη, Βιβλιοθήκη, Σάββατο 2 Οκτωβρίου 2010

Οι έφηβοι απαιτούν θέατρο που να τους μοιάζει

Της ΕΛΕΝΑΣ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 2 Οκτωβρίου 2010
Το πρωτοπόρο Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας εδώ και 17 χρόνια παραγγέλνει έργα ειδικά για νέους. Το «θέατρο για εφήβους» δειλά δειλά ξεκινά και στην Ελλάδα. Φέτος τουλάχιστον δύο παραστάσεις, το «DNA» και το «Respect», προσεγγίζουν τον σκληρό και κλειστό τους κόσμο

Νεαροί ηθοποιοί 20-26 ετών παίζουν στο «DNA» του Ντένις Κέλι

Νεαροί ηθοποιοί 20-26 ετών παίζουν στο «DNA» του Ντένις Κέλι

Διεκδικεί τον τίτλο της πιο γοητευτικής και της πιο δύσκολης ηλικίας. Η μετάβαση από την ανεμελιά των παιδικών χρόνων στην ενήλικη ζωή δεν είναι πάντοτε εύκολη.

Σίγουρα όχι για τους ήρωες των δύο εφηβικών παραστάσεων, που κάνουν πρεμιέρα το επόμενο διάστημα στην Αθήνα. Από τη μία είναι ο 16χρονος Τόμι, ο ήρωας του «Ρισπέκτ» του Τζακ Θορν (θέατρο «Χώρα»), που αφήνει τη ζεστασιά του δωματίου του και του υπολογιστή του, για να βγει στους δρόμους της κακόφημης γειτονιάς του, όταν μαθαίνει πως ο αδελφός του δολοφονήθηκε σε μια γωνιά της. Κι από την άλλη είναι η ανέμελη παρέα του «DNA» του Ντένις Κέλι, που μέσα σε μια βραδιά παρεκτρέπεται, με αποτέλεσμα να εξαφανιστεί ένας φίλος τους. Από εκεί και πέρα τα μέλη της καλούνται για πρώτη φορά να πάρουν σημαντικές αποφάσεις και καλούνται να πληρώσουν το τίμημά τους.

Οι έφηβοι νιώθουν έτσι κι αλλιώς πως τους έχουμε έξω από τον κόσμο μας. Λίγο-πολύ αυτό έκανε και το θέατρο στην Ελλάδα. Μέχρι πρόσφατα. Από τα παιδικά θεάματα με τις νεράιδες -έστω και με έναν κακό λύκο- περνάμε κατευθείαν στις παράστασεις για ενήλικο κοινό με αισθητικού τύπου ζητήματα και ελίτ σκηνικά ευρήματα να τίθενται στο επίκεντρο της αναζήτησης. Πολύ μακριά από τα ζητήματα που «καίνε» τους εφήβους παίρνοντας το βάφτισμα του πυρός στον πραγματικό κόσμο.

Στο εξωτερικό το λεγόμενο «θέατρο για εφήβους» ή «νεανικό θέατρο» (youth theater) έχει παράδοση χρόνων. Με κορωνίδα του τον δεκαεφτάχρονο θεσμό «Connections» του Εθνικού Θεάτρου της Αγγλίας, που παραγγέλνει σε καταξιωμένους συγγραφείς νέα έργα για να παιχτούν από νεανικές ομάδες με την προϋπόθεση να αφορούν τους προβληματισμούς και να κεντρίζουν το ενδιαφέρον των εφήβων, αλλά και να κινητοποιούν τη δημιουργικότητά τους.

Σπουδαίοι θεατρικοί συγγραφείς όπως οι Μαρκ Ρέιβενχιλ, Φίλιπ Ρίντλεϊ, Αλαν Εϊκμπουρν, Μόιρα Μπουφίνι και Ούρσουλα Ράνι Σάρμα έχουν κατά καιρούς γράψει για το «Connections», χαρίζοντας παράλληλα μερικές από τις πιο ευτυχείς στιγμές της σύγχρονης δραματουργίας της χώρας.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει φυσικά κάποια εξίσου οργανωμένη κίνηση αντίστοιχη με αυτήν της Μεγάλης Βρετανίας, των ΗΠΑ, αλλά και των σκανδιναβικών χωρών. Η πρώτη ηχηρή προσπάθεια καταγράφηκε δύο χρόνια πριν από το θέατρο «Χώρα» και τη θεατρική ομάδα Grasshoper της σκηνοθέτριας και παιδοψυχολόγου Σοφίας Βγενοπούλου με το «Chatroom». Πέντε χιλιάδες ήταν οι μαθητές γυμνασίων και λυκείων που παρακολούθησαν την παράσταση οργανωμένα σε ομάδες, αλλά και πλήθος μεμονωμένων εφήβων, μαζί με τους γονείς τους ή τις παρέες τους. Η ανταπόκριση ήταν παραπάνω κι από ενθαρρυντική. Η έμφυτη και επιτακτική ανάγκη των εφήβων για επικοινωνία και για αλήθεια αλλά και για μια μορφή τέχνης που επιτέλους μιλά τη γλώσσα τους έκανε την παράσταση πολλαπλά επιτυχημένη. Κι έδωσε το θάρρος στους ανθρώπους που πρωτοασχολήθηκαν να συνεχίσουν την προσπάθεια εδραίωσης του εφηβικού θεάτρου με την ελπίδα και της θεσμοθέτησής του.

Ετσι φέτος τα θεάματα που απευθύνονται «αποκλειστικά» σε εφήβους πολλαπλασιάστηκαν.

Η ομάδα «Grasshoper» της Σοφίας Βγενοπούλου, αυτή τη φορά κάτω από τη στέγη του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, παρουσιάζει το «DNA» του βραβευμένου Ντένις Κέλι, που, ξεπηδώντας το 2007 από το πρόγραμμα «Connections», εντάχθηκε στο ρεπερτόριο του Εθνικού Θεάτρου της Αγγλίας την επόμενη χρονιά με επαγγελματίες ηθοποιούς. Από τότε παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία σε διάφορες χώρες. Φέτος ανήκει στο ρεπερτόριο του Deutches Theater. Την άνοιξη μάλιστα σχεδιάζουν να οργανώσουν ένα μίνι φεστιβάλ σε συνεργασία με σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με έργα που θα προκύψουν μέσω εργαστηρίου δημιουργικής γραφής και θα παρουσιαστούν από τους ίδιους.

Το θέατρο «Χώρα» συνεχίζει κι αυτό την προσπάθεια δημιουργίας μιας εφηβικής σκηνής στους χώρους του με το έργο «Respect» του Τζακ Θορν, προερχόμενο κι αυτό από το «Connections» του 2008, σε σκηνοθεσία της θεατρολόγου Τζωρτζίνας Κακουδάκη.

Στο παιχνίδι μπαίνει και το Εθνικό Θέατρο ανεβάζοντας την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή σε σκηνοθεσία Τάκη Τζαμαργιά που περιοδεύει σε σχολεία της Αττικής από 23 Νοεμβρίου. Οι μαθητές θα έχουν τη δυνατότητα να δουν πώς μετατρέπεται σε ζωντανό θέατρο η σχολική ύλη τους.*

Δεκαεξάχρονα αντιμέτωπα με τη βία

Στο «DNA», όταν τα δεκαεξάχρονα παιδιά παρεκτρέπονται, έρχονται αντιμέτωπα με τις ευθύνες τους και αναζητούν τη συναισθηματική και προσωπική τους ασφάλεια.

Το «Ρισπέκτ» του Τζακ Θορν μεταγράφει τον μύθο της Αντιγόνης

Το «Ρισπέκτ» του Τζακ Θορν μεταγράφει τον μύθο της Αντιγόνης

Το ζήτημα είναι όμως πώς ορίζει ο καθένας την ασφάλεια και πού την αναζητεί; Στην ολοκληρωτική αφομοίωση σε μια ομάδα, ό,τι κι αν αυτό υπαγορεύει; Στη σύγκρουση και τον εξαναγκασμό των άλλων; Στην εξασφάλιση της δικής του επικράτησης στους άλλους και στην επίρριψη ευθυνών; Ή σε μια πραγματική και ολοκληρωμένη σχέση εμπιστοσύνης και αλληλοστήριξης; Και ποιο θα είναι το τίμημα για κάθε επιλογή που καθένας θα πληρώσει;

Μέσα από τη διαδρομή κάποιων από τους ήρωες, το έργο κάνει μια έκκληση για μια κοινωνία συμπόνοιας και ανοχής στη διαφορετικότητα, και θέτει το ερώτημα αν μπορεί το ανθρώπινο είδος να το πετύχει… «Πάντως», λέει η Λία, μία εκ των ηρωίδων του έργου, «στο DNA μας είναι γραμμένο ότι μπορούμε»…

Ακολουθώντας τη διαδρομή των ηρώων του «DNA», οι έφηβοι που θα παρακολουθήσουν την παράσταση θα βρεθούν σε αντίστοιχα διλήμματα και θα έρθουν αντιμέτωποι με το τίμημα που τελικά καλούμαστε να πληρώσουμε, σε κάθε μας επιλογή.

Στόχος της δημιουργικής ομάδας είναι να δώσει τη δυνατότητα στους εφήβους -αλλά και σε γονείς και εκπαιδευτικούς- να αναμετρηθούν με καίρια ζητήματα της ζωής τους και της εποχής μας μέσα από μια παράσταση υψηλής αισθητικής. Στο κέντρο του ενδιαφέροντος της καλλιτεχνικής ομάδας, αλλά και των έμπειρων θεατρολόγων που εργάζονται για την παράσταση, είναι η πρόληψη και η αντιμετώπιση της επιθετικότητας και της ψυχολογικής και κάθε είδους βίας μεταξύ συνομηλίκων. Σ’ αυτό το πλαίσιο, ειδικά για τα σχολεία και σε συνεργασία με ειδικευμένους θεατρολόγους, προβλέπονται επιλεγμένες συμπληρωματικές δράσεις (δημιουργία εκπαιδευτικού πακέτου, διοργάνωση διαδραστικών θεατρικών εργαστηρίων & εργαστηρίων θεατρικής γραφής), οι οποίες θα στηρίξουν τους εκπαιδευτικούς που θα αναλάβουν να επεξεργαστούν με τους μαθητές τους τα θέματα της παράστασης.

Τον προκλητικό του χαρακτήρα/ιδίωμα αλλά και εν πολλοίς την υπόθεση του «Respect» μαρτυρά ο αυθεντικός τίτλος της παράστασης, που στην ελληνική μετάφραση του Αντώνη Γαλέου μετακινήθηκε στη θέση του υπότιτλου: «Θάβοντας τον αδελφό σου στο πεζοδρόμιο».

«Πρόκειται για μια σύγχρονη ανάγνωση του μύθου της Αντιγόνης», μας εξηγεί η Τζωρτζίνα Κακουδάκη. «Μόνο που ο Θορν δεν κάνει ποιητικό θέατρο, αλλά το κατεβάζει ένα επίπεδο κάτω, το κάνει πιο απλό και πιο κατανοητό. Ο Τόμι, στην προσπάθειά του να εξιχνιάσει τους λόγους για τους οποίους δολοφονήθηκε ο αδελφός του, θα διαπιστώσει πως τελικά δεν τον γνώριζε καθόλου. Μέσα στη διαδρομή αυτή θα ανακαλύψει εκ των υστέρων ποιος ήταν ο αδελφός του, αλλά και τον ίδιο του τον εαυτό».

info:- «DNA» του Ντένις Κέλι από 15 Νοεμβρίου στο Θέατρο του Νέου Κόσμου (Αντισθένους και Θαρύπου, τηλ.: 210-9212900). Μετάφραση: Εκτορας Λυγίζος, σκηνοθεσία: Σοφία Βγενοπούλου. Παραστάσεις: Κυριακή και Δευτέρα στις 9 μ.μ., Τετάρτη, Παρασκευή και Σάββατο στις 7 μ.μ. Αλλά και πρωινές, κατόπιν συνεννόησης.

– «Ρισπέκτ» (Θάβοντας τον αδελφό σου στο πεζοδρόμιο) του Τζακ Θορν, από 31 Οκτωβρίου στο θέατρο «Χώρα» (Αμοργού 20, Κυψέλη, τηλ.: 210-8673945). Μετάφραση: Αντώνης Γαλέος, σκηνοθεσία: Τζωρτζίνα Κακουδάκη. Κυριακή στις 7 μ.μ. και πρωινές για σχολεία.

Ενεργοποιούνται οι μελλοντικοί πολίτες

Η Σοφία Βγενοπούλου με τη διπλή ιδιότητα της παιδοψυχολόγου και της σκηνοθέτριας (έχει κάνει σχετικές σπουδές στη Νέα Υόρκη ώς το 2001) είναι η καταλληλότερη να μας απαντήσει γιατί η θεματολογία του θεάτρου για εφήβους είναι συχνά τόσο προκλητική.

«Πρόκειται για μια πολιτική κίνηση», μας εξηγεί. «Καθώς οι θεατές έρχονται αντιμέτωποι με τα διλήμματα των ηρώων, καλούνται κι αυτοί να πάρουν θέση. Ενεργοποιούμε έτσι τους μελλοντικούς πολίτες, αλλά επίσης κινητοποιούμε τη φαντασία και την επινοητικότητά τους. Στο «DNA» αυτό είναι και το νόημα, ότι δηλαδή κάθε επιλογή μας έχει κι ένα τίμημα που καλούμαστε να πληρώσουμε».

Αυτή είναι άλλωστε σύμφωνα με την ίδια και η ουσιαστικότερη συμβολή του θεάτρου. Πέρα από το ότι καλύπτει την τεράστια ανάγκη των νέων για επικοινωνία και ότι γαλουχεί τις νεότερες γενιές θεατών, προσφέρει και μια «ιδεολογική αναμέτρηση». «Ζυγίζουν τους εαυτούς τους», εξηγεί η Σοφία Βγενοπούλου. «Δεν έχουν άλλωστε και πολλές ευκαιρίες για να διαμορφώσουν ταυτότητα στις μέρες μας».

Και ποιοι είναι οι λόγοι που πολλοί έφηβοι αποστρέφονται την ιδέα του θεάτρου; «Ισως επειδή είναι μια διαδικασία που έχουμε οικειοποιηθεί οι μεγάλοι. Είναι μέρος της εξέλιξής τους να απορρίπτουν», μας λέει.

Η Τζωρτζίνα Κακουδάκη, με σπουδές Θεατρολογίας και έχοντας εντρυφήσει σε ζητήματα που αφορούν το «θέατρο στην εκπαίδευση», θέτει και άλλη μια παράμετρο. «Πολλές φορές οι έφηβοι έχει τύχει να δουν κακό θέατρο ή θέατρο που είναι πολύ… ελίτ», λέει. «Εμείς πάντως θέλουμε να φέυγει κάποιος από την παράσταση έχοντας την αίσθηση πως έφυγε από μια συναυλία». Γι’ αυτό και είναι ευπρόσδεκτοι, πέρα από τους εφήβους, και «όσοι ενδιαφέρονται για οντολογικά ζητήματα», λέει χαρακτηριστικά.

«Οι μεγάλοι δεν είναι μόνο καλοδεχούμενοι, αλλά και ζητούμενοι στις παραστάσεις αυτές», υποστηρίζει και η Σοφία Βγενοπούλου. «Οι νέοι σήμερα, που ο ανταγωνισμός είναι τεράστιος και η υπερεργασία είναι αξία, νιώθουν όλο και πιο μόνοι. Στην περσινή παράσταση έρχονταν στα καμαρίνια και προσπαθούσαν να διαπιστώσουν πώς κατάφεραν οι ηθοποιοί να τους καταλάβουν τόσο καλά και να μπουν στην θέση τους. Προφανώς νιώθουν πως τους έχουμε αφήσει έξω».

«Ηρωες», στο «Μικρό Παλλάς»

Την Τρίτη, για τέταρτη χρονιά, ανεβαίνει στο «Μικρό Παλλάς», η παράσταση «Ηρωες», που θα παίζεται κάθε Κυριακή, Δευτέρα και Τρίτη. Μια παρέα ηθοποιών και τραγουδιστών σχολιάζουν με το δικό τους τρόπο τη σύγχρονη πραγματικότητα. Σάτιρα, χορός, τραγούδι, ένα παιχνίδι λέξεων και αισθημάτων μας ταξιδεύει στο χώρο και το χρόνο. Οι «Ηρωες» εμπνέονται από το κιτς, την παιδική τρέλα και την κοινωνική αντίφαση. Εξοργίζονται με το ψεύτικο και αναζητούν το γέλιο, την αλήθεια και το λυρισμό. Στη σκηνή οι: Θανάσης Αλευράς, Κωνσταντίνος Καϊκής, Βίκη Καρατζόγλου, Ανδρέας Κωνσταντινίδης, Γιώργος Μυλωνάς, Ματίνα Νικολάου, Ιωάννα Τριανταφυλλίδου. Κείμενα Ελένης Γκασούκα. Παίζουν οι μουσικοί: Σάκης Βαργιεμτζίδης – Πλήκτρα/ Ενορχήστρωση. Βασίλης Τριανταφυλλόπουλος – Ηλεκτρική Κιθάρα, Μπουζούκι. Sam Marlieri – Πνευστά. Παρασκευάς Κίτσος – Ηλεκτρικό Μπάσο. Σπύρος Καραμήτσος – Τύμπανα. Τα τραγούδια διαλέγει ο Πάνος Σουρούνης.

«Κεκλεισμένων των θυρών» του Ζαν-Πολ Σαρτρ, στο Νέο Ελληνικό Θέατρο

Πρεμιέρα του έργου «Κεκλεισμένων των θυρών» του Ζαν-Πωλ Σαρτρ, τη Δευτέρα, στην Κεντρική Σκηνή του «Νέου Ελληνικού Θεάτρου» του Γιώργου Αρμένη, (κάθε Δευτέρα και Τρίτη). Μετάφραση: Ερρίκος Μπελιές. Σκηνοθεσία Εφη Μουρίκη. Παίζουν: Βλαδίμηρος Κυριακίδης, Εφη Μουρίκη, Κατερίνα Παπουτσάκη, Γιώργος Πολυχρονόπουλος. Το έργο του γνωστού δραματουργού, πρωτοπαρουσιάστηκε το 1944 στο Λονδίνο κι από τότε κατέχει εξέχουσα θέση στον παγκόσμιο θεατρικό χάρτη. Τρεις άγνωστοι μεταξύ τους, πρόσφατα νεκροί, ο Garcin, η Inez και η Estelle οδηγούνται στην κόλαση από ένα μυστηριώδη υπηρέτη, η οποία κόλαση, όπως απεικονίζεται στο συγκεκριμένο έργο, δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα σαλόνι με τρεις ίδιους καναπέδες διαφορετικής απόχρωσης. Δεν υπάρχουν καθρέφτες, δεν υπάρχουν παράθυρα, δεν υπάρχουν βιβλία. Δεν υπάρχει ύπνος, ούτε καν δάκρυα. Το εγκληματικό τους παρελθόν, οι αντιδικίες, οι διαξιφισμοί, οι ειρωνείες, οι ηθικοί και μη εκβιασμοί, τους οδηγούν στο συμπέρασμα ότι είναι τελείως παράλογο να προσπαθούν να ξεχάσουν την παρουσία των άλλων.