Εσβησε ο «δάσκαλος»

Εφυγε ο «δάσκαλος». Χθες, στις 9.00 το πρωί στο νοσοκομείο «Ερυθρός Σταυρός» η καρδιά του Ανδρέα Βουτσινά σταμάτησε να χτυπάει. Δεν άντεξε, αφού τους τελευταίους μήνες ο διάσημος σκηνοθέτης είχε ταλαιπωρηθεί πολύ. Είχε προλάβει, βέβαια, να κάνει γνωστή στον γιο του Μάριο και στους πολύ δικούς του ανθρώπους την τελευταία του επιθυμία: να αποτεφρωθεί όταν θα έφτανε η ώρα να αποχωρήσει από αυτό τον κόσμο.

Ο Ανδρέας Βουτσινάς νοσηλεύτηκε για πολύ καιρό, καθώς η κατάσταση της ήδη επιβαρημένης υγείας του είχε επιδεινωθεί δραματικά. Κοντά του ήταν ο γιος του Μάριος και κάποιοι φίλοι που δεν τον εγκατέλειψαν ποτέ. Ενα εγκεφαλικό επεισόδιο που του συνέβη πριν από λίγα χρόνια ήταν η αρχή της μεγάλης περιπέτειας. Το αντιμετώπισε με λιονταρίσιο πείσμα. Συνέχισε να εργάζεται και να κάνει όνειρα. Από τις αρχές όμως του 2010 η υγεία του άρχισε να κλονίζεται επικίνδυνα. Στις 18 Φεβρουαρίου εισήχθη στο νοσοκομείο «Ερρίκος Ντυνάν», ύστερα από κάταγμα που υπέστη μέσα στο σπίτι του. «Θα γίνω καλά και θα επιστρέψω στο σπίτι!», μας είχε πει τότε. Χρειάστηκαν αλλεπάλληλα χειρουργεία, από τα οποία εξαντλήθηκε. Στις 8 Απριλίου χρειάστηκε να νοσηλευτεί ξανά, αυτή τη φορά στην εντατική μονάδα. Η αντίστροφη μέτρηση είχε αρχίσει. Τις τελευταίες εβδομάδες είχε μεταφερθεί στο νοσοκομείο «Ερυθρός Σταυρός». Ολοι ήλπιζαν σε ένα θαύμα, αφού ο Ανδρέας Βουτσινάς υποστηριζόταν μηχανικά. Το μοιραίο, όμως, δεν θα αργούσε να έρθει.

Λίγες ώρες μετά την είδηση του θανάτου του ο μοναχογιός του Μάριος Βουτσινάς δήλωσε στην «Espresso»: «Δεν θα γίνει τίποτα στην Ελλάδα, θα φύγουμε στο εξωτερικό. Είχε ζητήσει αποτέφρωση. Ηταν η ύστατη επιθυμία του, την οποία πρέπει να σεβαστούμε. Δεν γνωρίζω τίποτα ακόμη από τις διαδικασίες που θα ακολουθήσουν. Κάποια στιγμή θα κάνω ένα μνημόσυνο στην Ελλάδα και θα καλέσω όλους όσοι τον αγάπησαν».

  • Μια ζωή γεμάτη δόξα και έρωτα και η πίκρα για την Τζέιν Φόντα

Κορυφαίος του θεάτρου, με διεθνή αναγνώριση, συνεργάστηκε με ανθρώπους παγκόσμιας ακτινοβολίας. Εζησε μία γεμάτη ζωή με έρωτα και δόξα. Η διάθεσή του να ζήσει δεν τον εγκατέλειψε μέχρι την τελευταία πνοή. «Είμαι 78 χρόνων και αισθάνομαι 18. Το ενδιαφέρον μου για τη ζωή παραμένει, δεν χάνεται με τα χρόνια. Πρέπει να μαζεύω αναμνήσεις που θα τις χρησιμοποιήσω αργότερα», μας έλεγε ο Ανδρέας Βουτσινάς. Η παράσταση του έργου του Μπέρναρ Σο «Το επάγγελμα της κυρίας Γουόρεν» που ανέβηκε στην αίθουσα που φέρει το όνομά του, στο θέατρο «Ορφέας», έμελλε να γίνει το κύκνειο άσμα του. Ο χαμός του βύθισε στη θλίψη το θέατρο.

Γεννήθηκε το 1931 στο Χαρτούμ του Σουδάν από γονείς Κεφαλλονίτες. Ο πατέρας του είχε επιχειρήσεις στην Αβησσυνία, τις οποίες πούλησε και στη συνέχεια η οικογένεια εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελλάδα. Τελείωσε το γυμνάσιο στην Αθήνα και έφυγε για το Λονδίνο, όπου σπούδασε υποκριτική και στις σχολές των Old Vic Webber Douglas. Φοίτησε στη σχολή Lee Strasberg στη Νέα Υόρκη και το 1957 έγινε μέλος του Actors Studio.

Τρεις ήταν οι γυναίκες της ζωής του. Την πρώτη θέση στην καρδιά του σκηνοθέτη είχε η μητέρα του, Αναστασία. «Η μητέρα μου με έμαθε να κάνω πάντα αυτό που αγαπώ. Ηταν καταπληκτική γυναίκα και κάθε μέρα περνάει από το μυαλό μου», μας έλεγε.
Μεγάλο κεφάλαιο αποτέλεσε η Τζέιν Φόντα, με την οποία ήταν αρραβωνιασμένοι. Στην τελευταία του συνέντευξη (στην «Εspresso της Κυριακής») μίλησε για εκείνη με τρυφερότητα και αγάπη. «Στο βιβλίο που έγραψε δεν ανέφερε τίποτα για μένα. Μόνο τα γράμματά της να δεις τα έχω φυλαγμένα και έχω σκεφτεί να της τα στείλω, για να της θυμίσω! Ημασταν μαζί τρία χρόνια, πάρα πολύ νέοι, τότε που ο ένας χρόνος κάνει για πέντε!» Η τρίτη ήταν η Αν Μπάνκροφτ.

Ως ηθοποιός συνεργάστηκε με τον Μελ Μπρουκς, τη Μελίνα Μερκούρη και τον Λικ Μπεσόν. Τελευταία του κινηματογραφική συμμετοχή ήταν στο «Μη φεύγεις». Επίσης, πήρε μέρος στην τηλεοπτική σειρά του Κώστα Κουτσομύτη «Πρόβα νυφικού». Κορυφαίες σκηνοθετικές στιγμές του, τα έργα «Δον Ζουάν» του Μολιέρου, «Θεοδώρα, η αυτοκράτειρα του Βυζαντίου» με την Ειρήνη Παππά, «Δεσποινίς Τζούλια» με τη Φανί Αρντάν και «Η νύχτα της Ιγκουάνα». Συνεργάστηκε με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος («Η τρελή» του Σαγιό, «Χάρολντ και Μοντ», «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;», «Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα» κ.ά.).

Είχε συνεργαστεί και με το Εθνικό Θέατρο, με τους θιάσους Αλέκου Αλεξανδράκη – Νόνικας Γαληνέα, Κάτιας Δανδουλάκη, Αλίκης Βουγιουκλάκη – Δημήτρη Παπαμιχαήλ, Μιμής Ντενίση, Λάκη Λαζόπουλου, Γιώργου Κιμούλη και Ζωής Λάσκαρη κ.ά. Σκηνοθέτησε περίπου εκατόν τριάντα παραστάσεις, ενώ δίδαξε στην Εθνική Σχολή Κινηματογράφου της Γαλλίας. Διηύθυνε το «Θέατρο των Πενήντα», ένα θεατρικό εργαστήρι στο Παρίσι. Η γαλλική κυβέρνηση του έχει απονείμει τον ανώτατο τίτλο τιμής Commandeur des Arts et des Lettres, καθώς και τον τίτλο Chevalier de Merite. Στη Θεσσαλονίκη από το 2008 λειτουργεί η Ανώτερη Σχολή Δραματικής Τέχνης «Ανδρέας Βουτσινάς».

  • Σκληρά λόγια για τον γιο του στην «Espresso της Κυριακής»

Η «Espresso της Κυριακής» φιλοξένησε την τελευταία συνέντευξη του Ανδρέα Βουτσινά στις 27 Σεπτεμβρίου 2009. Μία εκ βαθέων εξομολόγηση του σκηνοθέτη στην οποία ήταν απόλυτα ειλικρινής και χαριτωμένος – ακόμη και αν στηριζόταν στο μπαστούνι του…

«Το θέατρο δίνει μεγάλη χαρά γιατί είναι η ζωή συμπυκνωμένη. Εάν δεν είχα το θέατρο, θα είχα φύγει από τη ζωή», μας είχε πει σε διάλειμμα στις πρόβες της παράστασης στον «Ορφέα». «Δεν είναι μια ζωή, είναι… η ζωή! Μια ζωή έχω έτσι κι αλλιώς. Οι εμπειρίες μου όλες ήταν ένα βλέμμα πάνω στη δουλειά μου. Στην αρχή δεν το είχα συνειδητοποιήσει πως ό,τι έκανα -από μικρό παιδί- ήταν για το θέατρο».

«Σημαντικό πρόσωπο στη ζωή μου -δεν ξέρω αν τη θυμάται ο κόσμος- υπήρξε η Αν Μπάνκροφτ. Εκείνη διέκρινε ότι μπορώ να κάνω πράγματα ως σκηνοθέτης και η γνωριμία μας ήταν καθοριστική».

Οι σχέσεις του με τον γιο του Μάριο μέχρι και λίγο προτού κλονιστεί η υγεία του ήταν ηλεκτρισμένες. Ομως, το αίμα νερό δεν γίνεται. «Οταν μείναμε μαζί ήμασταν σαν δύο άνθρωποι που γνωρίζει ο ένας τον άλλον, που είναι φίλοι, χωρίς όμως ποτέ να γίνουμε πολύ καλοί φίλοι. Δεν είναι γιος μου, αλλά δεν είναι εχθρός μου. Κάπου μέσα του ο Μάριος πίστευε ότι θα τον αγαπούσα όπως εκείνος ήθελε. Αλλά εγώ αγαπούσα πάντα τη δουλειά μου περισσότερο και από εμένα τον ίδιο. Δεν μπορούσε, λοιπόν, να καταλάβει ότι αγαπούσα το θέατρο γιατί μου έδινε όλα εκείνα τα πράγματα που η ζωή δεν μπορούσε να μου δώσει».

Ο Ανδρέας Βουτσινάς με τη Φέι Ντάναγουέϊ στο 42ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

  • «Στο φως να πας που τόσο υπηρέτησες»

Η είδηση θανάτου του Ανδρέα Βουτσινά έκανε ράκος τους ανθρώπους του θεάτρου. Αν και περίμεναν το μοιραίο, «πάγωσαν». Ολοι τον αγαπούσαν και τον θαύμαζαν. Για το ταλέντο του, για το ανοιχτό μυαλό του, για τη διορατικότητά του.

Ο Σταμάτης Κραουνάκης, με τον οποίο ο σκηνοθέτης συνεργάστηκε σε μουσικές παραστάσεις, τον αποχαιρετά συγκλονισμένος μέσα από την «Espresso»: «Αντίο, Αντρέα. Αγάπη. Ο μόνος δρόμος, δάσκαλέ μου. Στο φως να πας που τόσο υπηρέτησες». Ο Ντίνος Καρύδης, ο οποίος εμφανιζόταν στην παράσταση του έργου του Μπέρναρ Σο «Το επάγγελμα της κυρίας Γουόρεν», θα πει: «Αυτές τις στιγμές πρέπει να σιωπούμε. Αλλά θέλω να αναφέρω ότι θεωρώ τον εαυτό μου ευλογημένο επειδή συνεργάστηκα μαζί του στην τελευταία παράσταση που σκηνοθέτησε. Εάν τον είχα γνωρίσει νωρίτερα, θα ήμουν καλύτερος ηθοποιός. Είχε πάθος με την ελληνική γλώσσα. Καληνύχτα, δάσκαλε. Κι επειδή πάντα είχες αγωνία εάν σ’ αγαπάμε, θα στο πω τώρα: σ’ αγαπώ πολύ».

Τη θλίψη για την απώλεια του Ανδρέα Βουτσινά εκφράζει η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού, κάνοντας λόγο για την έντονη προσωπικότητα του σκηνοθέτη, που υπήρξε «πηγή αστείρευτης έμπνευσης, καλλιτεχνικής τόλμης και καινοτομίας».

ΧΡΥΣΑ ΔΟΤΣΙΟΥ

Με τον Σταμάτη Κραουνάκη στην Επίδαυρο πέρυσι το καλοκαίρι για τις «Νεφέλες» από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου. Οι πατερίτσες δεν στάθηκαν ποτέ εμπόδιο.


  • Συγκλονισμένη η Φαίη Σκορδά που την είχε σαν κόρη του

Ενα κομμάτι από τη ζωή της Φαίης Σκορδά πήρε μαζί του ο Ανδρέας Βουτσινάς. Είχε σαν κόρη του την τηλεπαρουσιάστρια, κάτι που ελάχιστοι γνωρίζουν. Τους συνέδεε η μεγάλη αγάπη για τη Θεσσαλονίκη. Πολλά χρόνια έζησε ο Ανδρέας Βουτσινάς στη συμπρωτεύουσα, όπου ανέβασε δεκάδες επιτυχημένες παραστάσεις στο ΚΘΒΕ και σε άλλα θεατρικά σχήματα. Εκεί συναντήθηκαν, γνωρίστηκαν και έγιναν αχώριστοι.

Η Φαίη τον φρόντιζε, έβγαιναν μαζί έξω. Φυσικά, του στάθηκε πολύ στα δύσκολα. Τον πήγαινε στους γιατρούς που τον κουράριζαν τα τελευταία χρόνια και ήταν δίπλα του όταν έμπαινε στα νοσοκομεία. Γι’ αυτό τη Φαίη εμπιστεύτηκε για να δώσει την τελευταία του τηλεοπτική συνέντευξη πριν από δύο χρόνια στο Alter.

Η χθεσινή ημέρα ήταν πολύ δύσκολη για την οικοδέσποινα του «Πολύ μπλα μπλα», όπως θα είναι και οι επόμενες που θα ακολουθήσουν, ώσπου να συνειδητοποιήσει ότι έφυγε ο Ανδρέας Βουτσινάς, μια μεγάλη για εκείνη απώλεια. Παρ’ όλα αυτά, δεν αρνήθηκε να πει δυο τρυφερά λόγια ως κατευόδιο για τον «δεύτερο πατέρα» της, όπως τον αισθάνεται: «Ζωντανός κάθε στιγμή, γεμάτος όρεξη για γλέντι, με μεγάλη αγάπη για τους μαθητές της σχολής του στη Γαλλία και όχι μόνο. Πάντα στο πλευρό κάθε νέου που ζητούσε τις συμβουλές του. Πάντοτε κομψός. Πάντοτε κύριος. Πάντοτε υπερήφανος. Δεν θα ξεχάσω ότι ήθελε κάθε βράδυ να ανεβαίνει στο σπίτι μόνος του, γιατί όπως μου έλεγε: “Τα καταφέρνω μόνος!” Πάντα γενναίος. Πάντα δυνατός. Καλό ταξίδι!»

ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΜΙΧΑΛΙΤΣΙΑΝΟΥ

Espresso, 09/06/2010

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: