Daily Archives: 1 Μαΐου, 2010

Δράμα στο Θεατρικό Μουσείο

  • Με το προσωπικό και τα ενοίκια απλήρωτα και τα σπάνια βιβλία να μουχλιάζουν στις αποθήκες, το Μουσείο και η Βιβλιοθήκη ζητούν επειγόντως λύσεις
  • Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΙΑΦΚΟΥ, Επτά, Κυριακή 2 Μαΐου 2010 – φωτ.: Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

Το Θεατρικό Μουσείο επισκέπτονται ανάμεσα σε άλλους περί τους 70.000 μαθητές το χρόνο. Το επισκέπτονται επίσης κατσαρίδες και ποντίκια, ενώ ενεδρεύει πάντα ο κίνδυνος από τα δημόσια ουρητήρια με τα παλιά πήλινα λούκια, με τα οποία γειτονεύει σε μεσοτοιχία.

Μέρος από τη βιβλιοθήκη του Θεατρικού Μουσείου. Στο τραπέζι  περιοδικά και βιβλία που περιμένουν την αρχειοθέτησή τους.

Μέρος από τη βιβλιοθήκη του Θεατρικού Μουσείου. Στο τραπέζι περιοδικά και βιβλία που περιμένουν την αρχειοθέτησή τους.

Αντίστοιχες επισκέψεις πρέπει να δέχονται και οι δυο κατάφορτες αποθήκες του στο Παγκράτι, όπως και η τρίτη στα υπόγεια της διώροφης μονοκατοικίας στα Πατήσια που στεγάζει τους 70.000 χιλιάδες τόμους που στριμώχνονται, όπως άλλωστε και τα εκθέματα του μουσείου στο ημιυπόγειο του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων επί της οδού Ακαδημίας 50.

Προ ετών μάλιστα αυτά παραλίγο να γίνουν στάχτη, όταν βραχυκυκλώθηκε ο υποσταθμός της ΔΕΗ που βρίσκεται στο χώρο, ο οποίος παραχωρήθηκε από τον Ρίτσο, τον δήμαρχο της χούντας, ενώ παλαιότερα στέγαζε τα πλυντήρια και τους νεκροθαλάμους του υπερκείμενου Δημοτικού Νοσοκομείου…

Να ανέβει το ποσόν της επιχορήγησης ζητά ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, ως πρόεδρος του Κέντρου Μελέτης και έρευνας του Ελληνικού Θεάτρου, από τις 450.000 στις 600.000 ευρώ προκειμένου να λυθούν ολ’ αυτά τα προβλήματα κι ακόμα περισσότερα, όπως η παντελής έλλειψη συντήρησης μακετών, κοστουμιών, σκηνικών και άλλων ιστορικών αντικειμένων. Ειδικά τα βιβλία «ζουν» σε συνθήκες εντελώς ακατάλληλες και αγγίζονται προσεκτικά γιατί σε αρκετές περιπτώσεις μπορούν να καταλήξουν φύλλο και φτερό.

Χρειάστηκε να φτάσει ο κόμπος στο χτένι, να μείνουν απλήρωτα τα ενοίκια της βιβλιοθήκης επί ένα χρόνο και απλήρωτο επίσης το ειδικευμένο και άλλο προσωπικό του μουσείου από τον Ιανουάριο για να κοινοποιήσει το δ.σ. του τελευταίου επιστολή προς τον υπουργό Πολιτισμού Παύλο Γερουλάνο καταγγέλλοντας τα παραπάνω (συν το ποσό των 60.000 ευρώ, χρέος προς το ΙΚΑ) και αναγγέλλοντας την επικείμενη επίσχεση εργασίας από το προσωπικό, τη ματαίωση της απονομής του επάθλου «Μαρίκα Κοτοπούλη» και το σφράγισμα του Μουσείου των Επιδαυρίων. Στην ίδια επιστολή τονίζεται πως λόγω της επίσχεσης εργασίας δεν θα μπορεί πλέον το Θεατρικό Μουσείο να εξυπηρετεί μελετητές, δημοσιογράφους και μαθητές που αναζητούν υλικό αρχείου για τις εργασίες τους, ενώ ειδικά για τη βιβλιοθήκη εμμέσως πλην σαφώς απειλείται η μεταφορά του συνόλου του περιεχομένου της στο πεζοδρόμιο ως βορά «στην αδηφάγο τηλεοπτική περιέργεια».

  • Θησαυροί από το 1736

Είναι δε αυτή η βιβλιοθήκη μοναδική στα Βαλκάνια, αποτελώντας εργαλείο μελέτης όχι μόνο για τους έλληνες ειδικούς αλλά και για τους συναδέλφους τους γειτονικών χωρών, αφού στη Ρουμανία γεννήθηκε το θέατρό μας αλλά και στην Οδησσό και στη Σμύρνη και στην Αλεξάνδρεια. «Πράγματι από το Βουκουρέστι ξεκίνησε το ελληνικό θέατρο. Ενας από τους πεσόντες του Ιερχού Λόχου στο Δραγατσάνι ήταν ο ηθοποιός Δρακούλης. Και ο Κωνσταντίνος Κυριακός, με το ψευδώνυμο Αριστείας από το Βουκουρέστι είχε έρθει για να φτιάξει τον πρώτο θίασο στην Αθήνα, χαρακτηρίζοντας δε πάλι πρώτος τους επαγγελματίες του χώρου ως ηθοποιούς, όχι με τη σημερινή σημασία εκείνου δηλαδή που μιμείται ήθη αλλά εκείνου που θα ηθικοποιήσει την κοινωνία», λέει ο Γεωργουσόπουλος.

Ξεκινώντας από τον παλαιότερο των τόμων, μια συλλογή θεατρικών έργων του Ρακίνα του 1736 και ξεφυλλίζοντας ακόμα τη «Μερόπη» (συλλογή τραγωδιών του 1820 τυπωμένη στο Βουκουρέστι), ή το «Ο Ηρακλής και οι Ολυμπιακοί Αγώνες ή Φιλία και Ερως» (Εν Οδησσώ 1870), ο ενδιαφερόμενος τα χάνει εμπρός στο θησαυρό τής βιβλιοθήκης, που περιλαμβάνει επίσης αποκόμματα του τύπου από το 1896, 250 δακτυλογραφημένες μεταφράσεις του Μάριου Πλωρίτη ή χειρόγραφες κωμωδίες του 19ου αιώνα.

Στεγασμένη αρχικά στο κτίριο «Κωστής Παλαμάς» του Πανεπιστημίου Αθηνών, μετακινήθηκε από εκεί στη μονοκατοικία στα Πατήσια, όταν δημιουργήθηκαν ρωγμές σ’ αυτό «με την εγγύηση του Ευάγγελου Βενιζέλου ως υπουργού Πολιτισμού πως θα αυξανόταν η επιχορήγηση», λέει ο Γεωργουσόπουλος. «Χτίσαμε το Θεατρικό Μουσείο με τον Γιάννη Σιδέρη, τον δάσκαλό μου, και ντρέπομαι πια να ασχολούμαι με τη ζητιανιά, ενώ αντιθέτως είναι η έρευνα το πεδίο μου. Μόνο το αρχείο της Κοτοπούλη που διαθέτουμε αποτελείται από εφτά τεράστια ντοσιέ, με προγράμματα, μονόφυλλα, κάθε είδους υλικό και από τις περιοδείες της στην Πόλη και στην Αίγυπτο.

  • Πολύτιμα αρχεία

»Υπάρχει όλο το αρχείο του Αδαμάντιου Λαιμού από την Αμερική, που έπαιζε Ψαθά ή Τερζάκη για τους ομογενείς. Αλλά και τα αρχεία της Κύπρου ή της Αλεξάνδρειας, της Σμύρνης και της Οδησσού. Στους «Δεσμούς», που είμαι επίσης πρόεδρος, επίσης αμισθί, δουλεύοντας με δέκα θεατρολόγους βγάλαμε τον μνημειώδη τόμο για τα Επιδαύρια, που στα αγγλικά μοιράστηκε στην Ολυμπιάδα του Πεκίνου. Ε, αντί να εργάζομαι σε αντίστοιχα πεδία, ζητιανεύω για να πληρώσουμε το νοίκι και το ΙΚΑ. Αν το Δημόσιο δεν μπορεί να συντηρήσει την ιστορία του θεάτρου, δεν πρέπει να χρηματοδοτεί, τολμώ να το πω, ούτε τον Λευτέρη Βογιατζή».

Στο Θεατρικό Μουσείο ψηφιοποιείται επιπλέον το υλικό από τις 400 παραστάσεις που ανεβαίνουν κάθε χρόνο στην Αθήνα και ανεβαίνει στο Διαδίκτυο. Εδώ υπάρχει κι ένας «τόπος» αφιερωμένος στην «Εκπαιδευτική Αντιγόνη» που διδάσκεται στα σχολεία, με μεταφράσεις, κριτικές, άρθρα ελληνικά και ξένα καθώς και βιντεοσκοπημένες συνεντεύξεις ηθοποιών, από την Ασπασία Παπαθανασίου και την Αννα Συνοδινού ώς τον Γιώργο Κιμούλη.

Τι είναι όμως αυτό που πέραν της επιστημονικής δουλειάς, πραγματικά κάνει αξιοπρόσεκτο το πνευματικό παιδί του Γιάννη Σιδέρη; Σίγουρα η αντίληψη πως η ανασύσταση του καμαρινιού ενός ηθοποιού – και τέτοια υπάρχουν αρκετά στο Θεατρικό Μουσείο – αποτελεί και υλικό για κοινωνιολογική μελέτη. Αρκεί μια ματιά στα καμαρίνια της Τζένης Καρέζη και της Αλίκης Βουγιουκλάκη που βρίσκονται δίπλα δίπλα. Στα καμαρίνια δηλαδή δυο θιασαρχών που ήταν σχεδόν συνομήλικες, έκαναν τις ίδιες σπουδές, ήταν φίλες, παντρεύτηκαν και έκαναν παιδιά μαζί και πέθαναν σχετικά κοντά. Το ποια ήταν η διαφορά τους, το ζητούμενό τους, η γοητεία που ασκούσαν πάνω στα πράγματα, μπορεί να φανεί από το φο μπιζού της μιας και το αληθινό κόσμημα της άλλης. Ομως, χώρος για άλλα καμαρίνια δεν υπάρχει πια. Οι θεατρόφιλοι που νοιάζονται για τη μνήμη της Ελένης Χατζηαργύρη, του Δημήτρη Παπαμιχαήλ κ.ά. μπορούν να απευθυνθούν πλέον στον εκάστοτε υπουργό Πολιτισμού. *

«Εθνικό» ζήτημα

  • Με απολύσεις προσωπικού και συρρικνώσεις σε παραστάσεις και σκηνές καλείται ο Γ. Χουβαρδάς να αντιμετωπίσει το τελεσίγραφο του υπουργού Πολιτισμού
  • Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ
  • Επτά, Κυριακή 2 Μαΐου 2010

«Χαίρομαι που παραλαμβάνω έναν υγιή οικονομικά οργανισμό» είχε δηλώσει ο Γιάννης Χουβαρδάς όταν το 2007 έγινε καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου, μέσα σε κλίμα γενικής εμπιστοσύνης, για το πόστο που αναλάμβανε.

Οταν πριν από τρία χρόνια ο Γ. Χουβαρδάς ανέλαβε τη διεύθυνση του  Εθνικού, όλοι ήταν μαζί του. Τώρα;

Οταν πριν από τρία χρόνια ο Γ. Χουβαρδάς ανέλαβε τη διεύθυνση του Εθνικού, όλοι ήταν μαζί του. Τώρα;

Από τότε πέρασαν τρία χρόνια, μεσολάβησαν αρκετά μέχρι που το απευκταίο είναι πια γεγονός: η προσφυγή της χώρας στο μηχανισμό στήριξης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Τώρα ο Γ. Χουβαρδάς, στην εκπνοή της θητείας του και περιμένοντας την υπουργική εντολή ανανέωσής της, καλείται να κάνει οικονομίες. Αυτό μεταφράζεται σε απολύσεις 120 εργαζομένων και χάραξη σφιχτού οικονομικού προγραμματισμού σε συνδυασμό μ’ ένα «ευλύγιστο» ρεπερτόριο, περισσότερο προσιτό στο ευρύ κοινό.

Το Σωματείο Εργαζομένων στο Εθνικό Θέατρο έχει ήδη συμμετάσχει σε απεργιακές κινητοποιήσεις (με αποτέλεσμα ματαιώσεις παραστάσεων) ενόψει των απολύσεων, που ένα μέρος τους θα ολοκληρωθεί μέχρι τέλος Μαΐου, και απειλεί να συνεχίσει αν δεν εισακουστούν τα αιτήματά του. Οι εργαζόμενοι πιέζουν τον διευθυντή κι αυτός πιέζεται από τον υπουργό Πολιτισμού να πάρει μέτρα. Μια αντιπαράθεση που κανείς δεν ξέρει πότε και πώς θα καταλήξει.

  • Διπλασιάστηκε το προσωπικό

Ο Γ. Χουβαρδάς, μέσα στα τρία χρόνια που πέρασαν προσπάθησε να δώσει την κατεύθυνση που οραματιζόταν στο Εθνικό Θέατρο. Να συνδυάσει το εμπορικό με το ποιοτικό μέσα από μια πληθώρα παραγωγών διαφορετικού ρεπερτορίου και τη συνεργασία ξένων σκηνοθετών στις παραστάσεις. Το αποτέλεσμα δεν βοήθησε το ταμείο. Ακούγεται ότι μετά το θάνατο του Νίκου Κούρκουλου το ταμείο του θεάτρου παρουσίαζε ένα σημαντικό οικονομικό πλεόνασμα ενώ σήμερα εμφανίζει ένα διόλου ευκαταφρόνητο έλλειμμα. Επίσης, στο διάστημα της θητείας του Γ. Χουβαρδά το προσωπικό του οργανισμού διπλασιάστηκε με συμβασιούχους ορισμένου χρόνου και με «ειδικούς καλλιτεχνικούς συνεργάτες» (θεατρολόγοι, υπεύθυνοι σκηνής, φωτογράφοι…).

Πάντως, το 2010 ήταν για το «Εθνικό» το καλύτερο των τελευταίων ετών, αν εξαιρέσουμε την αποτυχία των παραστάσεων του ρεπερτορίου group hostel στο Σύγχρονο Θέατρο της Αθήνας. Το ανακαινισμένο κτίριο Τσίλερ προσέλκυσε το ενδιαφέρον των θεατών αλλά και το ρεπερτόριο της Κεντρικής Σκηνής είχε καλλιτεχνική («Θείος Βάνιας», «Η κυρία απ’ τη θάλασσα») και συγχρόνως εμπορική επιτυχία. Ανάμεσά τους και ο «Δον Ζουάν» του Μολιέρου, με τους θεατές ν’ αναζητούν στο ταμείο «δύο εισιτήρια για τον Γιάννη Μπέζο»… Το ειρωνικό είναι ότι αυτή την παράσταση διαδέχθηκε στο 600 θέσεων «Rex» μια εμπορική αντίθετων προδιαγραφών: ο σεξπιρικός «Τίτος Ανδρόνικος» παρουσιασμένος όμως από την ιδιαίτερη σκηνοθετική ματιά της Αντζελες Μπρούσκου. Την περασμένη Παρασκευή μέχρι το απόγευμα είχαν προπωληθεί μόνον πέντε εισιτήρια…

Ακούγεται ότι το «Εθνικό» εγκαταλείπει τώρα όχι μόνον το Σύγχρονο Θέατρο της Αθήνας αλλά και τη μεγάλη σκηνή του «Rex» και περιορίζεται στην Αγίου Κωνσταντίνου. Προσπαθώντας δε να εξοικονομήσει χρήματα για τα χρέη του, κράτησε μόνο το 20% από τα δικαιώματα της παράστασης «Τρίτο στεφάνι», που παίχτηκε με ουρές στα ταμεία του «Rex», και πούλησε το 80% στην ΕΛΘΕΑ, η οποία προγραμματίζει κιόλας το έργο για τον επόμενο χειμώνα στο «Παλλάς»…

Ο Γ. Χουβαρδάς περιμένει μια συνάντηση με τον υπουργό ώστε να οριστικοποιηθεί η ανανέωση της σύμβασής του, εφόσον, όπως είπε ο τελευταίος, το θέμα είναι «τυπικό». Ο καινούριος προϋπολογισμός του «Εθνικού» έχει ήδη σταλεί προς έγκριση στο υπουργείο ελαφρωμένος, απ’ ό,τι μαθαίνουμε, κατά πολύ. Οι παραγωγές της επόμενης χρονιάς έπεσαν στις δέκα μαζί με το παιδικό (φέτος ήταν 17) και δεν υπάρχει καμιά ανάθεση σκηνοθεσίας σε ξένο σκηνοθέτη.

«Το Σωματείο Εργαζομένων Εθνικού Θεάτρου είναι ενωμένο σαν μια γροθιά» τονίζει ο πρόεδρος του δ.σ. Μάκης Σπετσιέρης. «Στην τελευταία γενική συνέλευση, σχεδόν ομόφωνα, τα μέλη ψήφισαν να δοθεί ελευθερία στο δ.σ. να προβεί στην απόφαση κινητοποιήσεων όποτε θεωρείται σκόπιμο. Από τους 120… προγραμμένους, οι 22 θα απολυθούν μέχρι το τέλος Μαΐου και οι υπόλοιποι έχει ο Θεός… Εννοείται ότι δεν πρόκειται για υψηλόμισθους υπαλλήλους. Οι μισθοί των περισσότερων κυμαίνονται από 800 μέχρι 1.100 ευρώ καθαρά. Είναι τεχνικοί και διοικητικοί υπάλληλοι που ξέρουν ήδη τη δουλειά και η απόλυσή τους θα δημιουργήσει πρόβλημα στον οργανισμό. Πράγματι έγιναν προσλήψεις μέσα στην τριετία. Εμείς όμως δεν βάζουμε τέτοιο θέμα διάκρισης εργαζομένων. Για μας είναι απλώς συνάδελφοι, οποτεδήποτε κι αν προσλήφθηκαν. Είμαστε ήδη επιβαρημένοι με τις περικοπές σε μισθούς (έως και 300 ευρώ) και βλέπουμε τη συρρίκνωση να επεκτείνεται. Μπορούμε να διαχειριστούμε την κατάσταση ώστε να μην απολυθούν οι εργαζόμενοοι. Θα προτείνουμε στο διευθυντή να μειωθούν τα γενικά έξοδα, όπως τα κόστη παραγωγών και οι αμοιβές των καλλιτεχνών, ώστε να μην τραβήξει ο εργαζόμενος το βάρος της κρίσης. Ασφαλώς δεν είναι δική μας υπόθεση να εμπλακούμε στο δραματολόγιο, όμως εδώ που φτάσαμε πρέπει να συνεργαστούμε στην αναζήτηση λύσεων».

Στην περίπτωση που δεν υπάρχουν θετικά αποτελέσματα, οι κινητοποιήσεις των εργαζομένων θα συνεχιστούν και το καλοκαίρι.

«Ανάλογα με τις εξελίξεις», συνεχίζει ο Μ. Σπετσιέρης, «θα κινδυνεύσουν με ματαίωση και οι παραστάσεις της Επιδαύρου καθώς και η περιοδεία του καλοκαιριού. Γνωρίζουμε ότι ο Γ. Χουβαρδάς πιέζεται από τον υπουργό να πάρει μέτρα, εκείνος από τον υπουργό Οικονομικών κι αυτός με τη σειρά του από τις ευρωπαϊκές ντιρεκτίβες. Αλλά εμείς δεν μπορούμε να διαδηλώσουμε στην Ευρώπη… Στρέφουμε τα αιτήματα στη φυσική μας ηγεσία. Κι επειδή βλέπουμε τη φτώχεια, την ανεργία και την εξαθλίωση προ των πυλών, αρνούμεθα να καθίσουμε με τα χέρια σταυρωμένα. Αγανακτήσαμε όταν μάθαμε ότι μια μεγάλη εμπορική επιτυχία περνά σε ιδιώτες. Το «Τρίτο στεφάνι» ήταν μεγάλη πηγή εσόδων για το Εθνικό Θέατρο. Πιστεύουμε ότι αυτή η κίνηση δεν προδικάζει τίποτα καλό, όπως και το κλείσιμο του «Rex». Ακούσαμε ότι δεν είναι ασφαλές το κτίριο, αλλά μάλλον φταίνε τα μέτρα περικοπής δαπανών. Είμαστε αντίθετοι στη συρρίκνωση των Σκηνών που δημιουργεί ανέργους. Αν τα έξοδα λειτουργίας του «Rex» είναι 100 ευρώ και τα έσοδα 200 ευρώ, γιατί να κλείσει;»

Οσο για την πρόεδρο του δ.σ. του Εθνικού Θεάτρου Ελένη Αρβελέρ, δεν φαίνεται να παίρνει θέση. «Βρείτε τα με τον Γ. Χουβαρδά», διαμηνύει στους εργαζόμενους.

Αλλά και έξω από τα κρατικά τείχη το θεατρικό τοπίο δεν εμφανίζεται καλύτερο… Οι επιχορηγήσεις των λεγόμενων ιστορικών και όχι μόνον θεάτρων για το 2009-2010 παγώνουν. Η γνωμοδοτική επιτροπή έχει ετοιμάσει το σχετικό φάκελο εδώ και μήνες, υποτίθεται ότι αναμένεται να εγκριθεί από το δ.σ. του ΕΚΕΘΕΧ και να προωθηθεί στο υπουργείο Πολιτισμού. Ομως τίποτα δεν ακούγεται. Ακόμα και οι επιχορηγούμενοι που μέχρι πριν από μήνες τηλεφωνούσαν για να μάθουν τι θα γίνει, ησύχασαν λες και συνειδητοποίησαν το μάταιο της υπόθεσης. Αλλωστε εντείνονται οι πληροφορίες ότι το Κέντρο Θεάτρου και Χορού είναι θέμα ημερών να γίνει παρελθόν και οι… φαντεζί υποχρεώσεις του (το μοίρασμα δηλαδή των επιχορηγήσεων) να περάσει στην αρμόδια διεύθυνση του υπουργείου.

Ο Βασίλης Πουλαντζάς, πάντως, εξακολουθεί να διαμαρτύρεται: «Δεν θα ανέβαζα στο θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας μια παραγωγή με 15 ηθοποιούς, αν ήξερα ότι δεν θα λάβουν υπόψη τις προτάσεις μας και δεν θα επιχορηγηθούμε. Τον Δεκέμβριο που επικοινωνήσαμε με τη Λίνα Μενδώνη στο υπουργείο, μας διαβεβαίωσε ότι δεν θα πάρουμε μεν τα υπεσχημένα από τον Α. Σαμαρά, αλλά κάποιο ποσόν θα πάρουμε… Το θέμα δημιουργεί τρομακτική αγωνία σε όλους μας γιατί χρωστάμε παντού. Προσωπικά μπαίνω μέσα πάνω από 150 χιλιάδες ευρώ. Αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, θα κλείσουμε». *

«Σταθερή είναι μόνο η αλλαγή»

  • Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ
  • Επτά, Κυριακή 2 Μαΐου 2010

Μάγος όχι μόνο της σκηνοθεσίας, αλλά και της δημιουργίας μοναδικών εικαστικών και φωτιστικών τοπίων, ο Ρόμπερτ Ουίλσον θα μας παρουσιαστεί αυτή τη φορά και ως ηθοποιός. Το ερχόμενο Σαββατοκύριακο, ο διάσημος αμερικανός θεατράνθρωπος θα υποδυθεί τον ομώνυμο ρόλο στην «Τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ» του Μπέκετ.

Η παράσταση θα δοθεί με ελληνικούς υπέρτιτλους στο «Θέατρον» του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος». Ο Ρ. Ουίλσον μάς μίλησε για τον πρωταγωνιστικό ρόλο που έχει το φως στις δουλειές του και τον τρόπο με τον οποίο εκείνος αντιλαμβάνεται το θέατρο.

  • Αναμνήσεις μιας σχέσης

«Η τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ» θεωρείται ένα από τα πιο προσωπικά έργα του Μπέκετ. Εμπειρίες ζωής ενσωματώνονται στο κείμενο μεταφέροντας μια καθολική αίσθηση επιθυμίας, απώλειας, θλίψης και προσδοκίας. Οι περίπατοί του στους ιρλανδέζικους λόφους μαζί με τον πατέρα του, ακόμα και ο θάνατος της μητέρας του, διαπερνούν το έργο. Ο γερο-Κραπ, ακούγοντας τις ηχογραφήσεις που έκανε κάποτε ο ίδιος, γοητεύεται απ’ τις γυναίκες της νιότης του. Εκείνο όμως που τον συναρπάζει είναι μια γυναίκα…

Ο ιρλανδός δραματουργός έγραψε την «Τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ» σε μια περίοδο που βίωνε βαθιά κατάθλιψη. Τον Δεκέμβριο του 1957 πληροφορείται ότι η παλιά αγαπημένη του Εντνα Μακάρθι πάσχει από καρκίνο. Το γεγονός τον συνταράσσει τόσο που μέχρι το θάνατό της, δεκαοκτώ μήνες μετά, θα της γράφει μεγάλα τρυφερά κι ερωτικά γράμματα. Οι αναμνήσεις από τη νέα, χαρούμενη πνευματώδη Εντνα εναλλάσσονται με εικόνες από τη σημερινή της κατάσταση. Αυτή η ψυχική διάθεση και οι έντονες μνήμες τον έκαναν να εμπνευστεί το έργο αυτό. Αρκετά χρόνια αργότερα, κάνοντας πρόβες με το Θεατρικό Εργαστήρι San Quentin, σχολίαζε: «Ολο το έργο διαπερνά ένας λυρικός τόνος. Ο τόνος μιας γυναίκας. Ο Κραπ νιώθει τρυφερότητα και ματαίωση για τα θηλυκά πλάσματα».

Οταν έγραφε, ο Μπέκετ δεν γνώριζε τίποτα σχετικά με την προηγμένη για την εποχή τεχνολογία του μαγνητοφώνου. Σε μια επίσκεψή του όμως στο στούντιο του BBC στο Παρίσι, του έπαιξαν τις μαγνητοταινίες αναγνώσεων έργων του. Τότε συνέλαβε την ιδέα να χρησιμοποιήσει το εύρημα του μαγνητόφωνου στο συγκεκριμένο θεατρικό έργο. Ξεχώριζε δε την «Τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ», αντιπαραβάλλοντάς τη με άλλα έργα του που θεωρούνταν δυσνόητα, και σημείωνε με διάθεση αυτοσαρκασμού: «Θα πει ο κόσμος: «Να πάρει η ευχή, τελικά τρέχει και αίμα στις φλέβες αυτού του ανθρώπου, όσο κι αν φαίνεται απίστευτο. Πρέπει να γερνάει»»…

Ας δούμε όμως τι λέει γι’ αυτό ο Ρ. Ουίλσον:

-Ο συγγραφέας χαρακτήριζε το έργο που ανεβάζετε «όμορφα θλιμμένο και συναισθηματικό. Σαν τη μικρή καρδιά μιας αγκινάρας σερβιρισμένης πλάι στα έντερα με τα περιττώματα των Χαμ και Κλοβ στο «Τέλος του Παιχνιδιού»»… Πώς ακούτε εσείς αυτή τη λυρική έκφραση όταν, κατά τον Μπέκετ, «ο κόσμος τελειώνει και το φως βυθίζεται»;

«Η φράση σημαίνει τόσο πολλά πράγματα, που δεν θα μπορούσα ν’ αναφέρω κάτι συγκεκριμένο. Κάθε βράδυ αποτελεί ένα προσωπικό ταξίδι που αποκαλύπτει τη δική του ξεχωριστή ιστορία. Εγώ προσπαθώ να μείνω «ανοιχτός», χτίζοντας τον ρόλο. Κάθε βράδυ, «όταν πέφτει το σκοτάδι», μπορεί να σηματοδοτήσει μια διαφορετική, ξεχωριστή εμπειρία».

-Η παρουσία ενός απλού μαγνητοφώνου στο έργο μοιάζει με στοιχείο που αντιπαραβάλλεται ειρωνικά στην προοπτική της δικής σας σκηνοθεσίας, δεδομένου ότι οι παραστάσεις σας αξιοποιούν κάθε δυνατή τεχνολογία, δημιουργώντας ένα μοναδικό περιβάλλον. Πώς θα περιγράφατε την παράστασή σας σε σχέση με τη σημασία του κειμένου;

«Δεν σκέφτομαι με όρους που αφορούν αυστηρά το περιεχόμενο του έργου. Σκέφτομαι αφαιρετικά. Ακολουθώ μια σειρά από κινήσεις, δράσεις που συνοδεύονται από κείμενο. Δεν έχω συγκεκριμένες ιδέες, μια προκαθορισμένη αντίληψη ή ερμηνεία γι’ αυτό το έργο, είτε αφορά τη σκηνοθεσία είτε την ερμηνεία. Προσπαθώ να μην ερμηνεύω το έργο, αλλά απλώς να είμαι το έργο… Πάντοτε επιμένω, δίνω ιδιαίτερη προσοχή στους φωτισμούς, γιατί πιστεύω ότι αν υπάρχει φως σε μια παράσταση, «ακούς» καλύτερα και «βλέπεις» καλύτερα».

-Ο γερο-Κραπ ακούει ηχογραφήσεις που έκανε στα νιάτα του και θυμάται πρόσωπα, παλιές σκέψεις, τοπία, αισθήματα που είχε νιώσει. Σας απασχολεί αυτή η επιστροφή στο παρελθόν;

«Αντιλαμβάνομαι το έργο και την παράσταση με διαφορετικό τρόπο. Πρόκειται περισσότερο για μια εμπειρία που βιώνω με τρόπο απόλυτο στη σκηνή. Κάθε στιγμή είναι γεμάτη χρόνο. Ξέρουμε ότι κάθε δευτερόλεπτο θα είναι πάντα διαφορετικό, αφού συνεχώς αλλάζει δημιουργώντας καινούριες συνθήκες, διαφορετικά δεδομένα. Το μόνο πράγμα που μπορούμε να πούμε ότι είναι σταθερό στη φύση και τη ζωή είναι η αλλαγή»…

  • «Προέκταση της σκέψης»

-Πώς βλέπετε την πορεία του θεάτρου σήμερα; Κάποιοι λένε ότι επηρεάζεται από τη γενικότερη κρίση, κοινωνική και οικονομική.

«Για μένα το θέατρο δεν είναι μια διανοητική ή πνευματική άσκηση. Οι περισσότερες από τις θεατρικές παραστάσεις που έχω παρακολουθήσει τελευταία είναι πολύ ακαδημαϊκές, διανοουμενίστικες θα έλεγα. Βλέπεις τους ηθοποιούς να σκέφτονται και ξανά να σκέφτονται… Η βασική ιδέα, το πνεύμα της δικής μου δουλειάς, είναι πώς ο δημιουργός θέτει στον θεατή ερωτήματα, ενσπείρει αμφιβολίες γύρω από το «τι είναι». Το θέατρο αφορά μια ενστικτώδη συμπεριφορά και ο καλλιτέχνης πρέπει να συνδιαλέγεται με τον ίδιο τον εαυτό του αναρωτώμενος για το νόημα, την σημασία, την αξία αυτου που κάνει. Θα έλεγα ότι πρόκειται για μια προέκταση της σκέψης». *

Παραστάσεις για ένα ρόλο στη Λαμία

Η Γιασεμή Κηλαηδόνη με τον μονόλογο «Μαράν Αθά» σε σκηνοθεσία Δ. Αβδελιώδη ανοίγει το Φεστιβάλ για Σολίστες

Πιστό στο ετήσιο ραντεβού του με το κοινό της Λαμίας, ξεκινά αύριο στην πρωτεύουσα της Στερεάς, για δέκατη τρίτη χρονιά, το Φεστιβάλ για Σολίστες και Πρωταγωνιστές, η καταξιωμένη θεατρική διοργάνωση που παρουσιάζεται από το ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης.

Πρόκειται για ένα φεστιβάλ με το διακριτό χαρακτηριστικό ότι σε αυτό παρουσιάζονται μονάχα θεατρικοί μονόλογοι, στους οποίους διακεκριμένοι πρωταγωνιστές ερμηνεύουν σημαντικά κείμενα από το θέατρο και τη λογοτεχνία.

Στην φετινή διοργάνωση το κοινό της Λαμίας θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει στη Β’ Σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου Λαμίας (1ο ΕΠΑΛ, Γαλανέικα) τόσο παραστάσεις που παίχτηκαν με επιτυχία στην Αθήνα όσο και εμφανίσεις θιάσων από το εξωτερικό.

Συγκεκριμένα, τη Δευτέρα 3.5, στην πρεμιέρα του Φεστιβάλ για Σολίστες, η Γιασεμή Κηλαηδόνη παρουσιάζει τον επιτυχημένο μονόλογο Μαράν αθά, έναν εκτεταμένο μονόλογο ενός γέροντα καλόγηρου, στα όρια του μαγικού ρεαλισμού, που βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Θωμά Ψύρρα, σε σκηνοθεσία Δήμου Αβδελιώδη.

Την Τετάρτη 5.5 σειρά έχει η Αλίκη Καγιαλόγλου, σε μια παράσταση που συνδυάζει τη μελαγχολία των πορτογαλικών fados με τη Θαλασσινή ωδή, τον ποιητικό λόγο του Φερνάντο Πεσόα.

Την Παρασκευή 7.5 η θεατρική ομάδα από την Αίγυπτο Skymime Group παρουσιάζει τη Samma Ibrahem και την παράστασή της Είμαι η Καρμεν! Τι να πω; ενώ την επόμενη Δευτέρα 10.5 η αυλαία για το Φεστιβάλ του ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης θα πέσει με την Μαρία Κατσανδρή που, βασισμένη στα Γράμματα από τη φυλακή της Ρόζας Λούξεμπουργκ, ερμηνεύει τη Γερμανίδα επαναστάτρια σε σκηνοθεσία Σεσίλ Μικρούτσικου. [Σ.Κ., Η ΑΥΓΗ, 30/04/2010]

<!–

Παραστάσεις για ένα ρόλο

–>

Λευκές νύχτες στο «Α. Δαβής»

Έναν ύμνο στη νεότητα και στον απελπισμένο έρωτα του ονειροπόλου που, χαμένος στα μονοπάτια της φαντασίας του, χάρη στην απρόσμενη γνωριμία του με την όμορφη Νάστιενκα, θα βιώσει ένα αληθινό αισθηματικό ειδύλλιο, με φόντο τις λευκές νύχτες της Πετρούπολης, συνθέτει ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι στο ομώνυμο διήγημά του, τις Λευκές νύχτες.

Αυτήν την «αισθηματική ιστορία», που μας μεταφέρει στην Πετρούπολη του 1847, εκείνες τις μαγικές λευκές νύχτες, όταν ο ήλιος δύει για λίγο και ανατέλλει πάλι, από το ίδιο σχεδόν σημείο, φέρνει στη σκηνή του θεάτρου «Άκης Δαβής» ο Νικόλας Μίχας, σε μια ποιητική και συγκινητική παράσταση, ντυμένη με τους ήχους μουσικής μεγάλων Ρώσων ρομαντικών συνθετών και μελοποιημένων ποιημάτων του Πούσκιν. Τους ρόλους ερμηνεύουν οι ηθοποιοί Κωνσταντίνος Ασπιώτης, Αλεξάνδρα Αϊδίνη, Νικόλας Μακρής και Χάρις Συμεωνίδου

Τη μουσική επιμελείται ο Χρίστος Θεοδώρου, τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι της Αγγελικής Αθανασιάδου, ενώ η χορογραφία της Ελισάβετ Πλιακοστάθη.

Δύσκολες επιστροφές…

«Οι πραγματικότητες τέμνονται: από τη στιγμή που υπάρχει έστω και ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης ανοιχτό, κανείς από μας δεν μπορεί να είναι ελεύθερος». Αυτά τα λόγια, ειπωμένα από τον μεγάλο Ρώσο σκηνοθέτη Λεβ Ντόντιν, στάθηκαν το έναυσμα για τη σκηνοθέτιδα Ιόλη Ανδρεάδη που την οδήγησαν τη δημιουργία μιας θεατρικής περφόρμανς όπου το σαλόνι μιας μεσοαστικής οικογένειας και ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, στο οποίο βρίσκεται ένας εξόριστος συγγενής τους, ταυτίζονται: Η παράσταση Δεν τον περίμεναν: η επιστροφή, που παρουσιάζεται από την ομάδα One WayEutopia στην «Αθηναΐδα» από 5 έως 8 Μαΐου.

Η παράσταση της Ιόλης Ανδρεάδη είναι επηρεασμένη από τον ομώνυμο πίνακα του Ρώσου ζωγράφου του 19ου αιώνα Ίλια Ρέπιν, στον οποίο ένας άντρας γυρνάει σπίτι του από την εξορία στη Σιβηρία, όπου σχεδόν κανείς δε θέλει να τον υποδεχτεί. Μέσα σε αυτή τη δύσκολη επιστροφή οι δυο πραγματικότητες τέμνονται, η μία μπορεί να υπάρχει μέσα στην άλλη, το στρατόπεδο συγκέντρωσης μπορεί να υπάρχει μέσα στο σαλόνι. Με μια σουρεαλιστική χρήση των σκηνικών αντικειμένων, με την υποκατάσταση της φωνής του ηθοποιού από ένα ηχητικό τοπίο με το οποίο αλληλεπιδρά και ταυτόχρονα μία καθαρή αφήγηση, η σκηνοθέτις δημιουργεί μια περφόρμανς με θέμα την επιστροφή, που διερευνά τις αλλαγές του χρόνου και του χώρου και την επίδρασή τους πάνω σε αυτές τις δύο πραγματικότητες.

Στην παράσταση παίρνουν μέρος οι Phil Burrows, Sarah Edkins, Luke Harris, Μελίνα Θεοχαρίδου, Κωνσταντίνος Καβακιώτης, Sandra Maturana, Μαριέλα Νέστορα και Duncan Wilkins.

Η περφόρμανς της ομάδας One Way-Eutopia παρουσιάστηκε για πρώτη φορά τον Αύγουστο του 2009 στο Lincoln Center Theater Directors’ Lab στη Νέα Υόρκη, ενώ μετά την Αθήνα θα ακολουθήσει το ανέβασμά της στη Royal Academy of Dramatic Arts στο Λονδίνο. [Η ΑΥΓΗ: 30/04/2010]

Χωρίς τους «βαρβάρους»


Όταν η ξύλινη λαβή του σφυριού σπάσει, αλλάζει κανείς το ξύλο, δεν πετάει το σίδερο, αυτό λέει η κοινή λογική. Μια λογική που δεν φαίνεται πάντως να συμμερίζεται ο υπουργός Πολιτισμού, ο οποίος ανακοίνωσε χθες, παρεμπιπτόντως, με μια αύρα (γοητευτικού, είναι αλήθεια) σνομπισμού, το κλείσιμο του Εθνικού Κέντρου Θεάτρου και Χορού. Μια απόφαση που μοιάζει έτσι προειλημμένη, υπαγορευμένη από ποικίλες πικρίες αναμεμειγμένες με θιγμένα μικροσυμφέροντα.

Είχε δηλώσει παλιότερα, σε συνέντευξή του, ο κ. Γερουλάνος ότι «ο πολιτισμός πρέπει να χρηματοδοτείται με τα ίδια κριτήρια που χρηματοδοτείται η παιδεία». Αν λοιπόν δεν τον ικανοποιούσε το έργο, π.χ., του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, θα το έκλεινε ή θα προσπαθούσε να το αλλάξει εκ βάθρων;

Ας μην γελιόμαστε. Με την απόφασή του αυτή ο υπουργός πέταξε στον κάλαθο των αχρήστων ένα, οιονεί, χρήσιμο εργαλείο, που είχε όμως την ατυχία, με ευθύνη του κράτους, να στερηθεί εξαρχής τα απαραίτητα μέσα για να ανταποκριθεί στους σκοπούς που του ανατέθηκαν.

Μετά απ’ αυτό, ο δρόμος της απαξίωσης ήταν ορθάνοιχτος -με ευθύνη, βεβαίως, και της ηγεσίας του, που αντί να αντιδράσει δυναμικά επέλεξε, όταν πλέον το καράβι βυθιζόταν, να συρθεί σε έναν ανοιχτό εμφύλιο μέσα από τις στήλες των εφημερίδων…

Και τώρα; Τι θα γίνουμε χωρίς τους «βαρβάρους» του ΕΚΕΘΕΧ; Κάποιες αρμοδιότητες θα επιστρέψουν στην οικεία Διεύθυνση του ΥΠΠΟ (αυτές άραγε, αποτελούν τα πλέον «σύγχρονα εργαλεία» που επικαλούνταν ο κ. Γερουλάνος στην ίδια συνέντευξη;), κάποιες άλλες απλώς θα ξεχαστούν μέσα στα σχέδια για τη μεταμοντέρνα οριζόντια δικτύωση των καλλιτεχνικών φορέων που υπόσχεται το νέο μητρώο επιχορηγουμένων του υπουργείου.

Μόνο που αυτό το νέο πυραμιδικό σχήμα που οραματίζονται οι υπεύθυνοι του ΥΠΠΟ έχει αποκλειστικά ένα και μόνο επίπεδο, τη βάση της πυραμίδας, εκτεταμένη και χαώδη, και ένα σημείο στην κορυφή, το υπουργείο. Παρά το όμορφο περιτύλιγμα, δεν αποτελεί παρά μια μορφή ενισχυμένου κρατισμού με μεταμοντέρνα επίστρωση… Πιθανόν όμως σε λίγους μήνες όλα αυτά να μην έχουν την παραμικρή σημασία… [Σ.Κ., Η ΑΥΓΗ 30/04/2010]

<!–

Χωρίς τους «βαρβάρους»

–>

«Ντε Σαντ. Στη Ζυστίν…»

Η Μάρω Παπαδοπούλου είναι η Ζυστίν του Τσέζαρις Γκραουζίνις

Λίγο καιρό μετά τον Ζορμπά, η πραγματική ιστορία, που παρουσίασε στο Εθνικό, ο Λιθουανός σκηνοθέτης Τσέζαρις Γκραουζίνις συναντά και πάλι φέτος το αθηναϊκό κοινό, προτείνοντας, αυτή τη φορά από τη σκηνή του Θεάτρου Εξαρχείων, μια δική του ανάγνωση της Νέας Ιουστίνης, αλλά και άλλων έργων του μαρκήσιου Ντε Σαντ, αποσπάσματα των οποίων συνθέτει σε έναν κωμικό μονόλογο που ερμηνεύει η Μάρω Παπαδοπούλου. Αν ο θείος μαρκήσιος εξέφραζε με το έργο του την ανερχόμενη τότε αστική ιδεολογία στις ακρότατες συνέπειές της (λειτουργώντας γι’ αυτό υπονομευτικά) μήπως σήμερα η κυρίαρχη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία κάνει, για άλλη μια φορά, το σαδικό έργο εξαιρετικά επίκαιρο, μοιάζει να αναρωτιέται ο σκηνοθέτης με αυτήν την «σκανδαλιστική» παράσταση του «πιο αποκρουστικού βιβλίου που είδε ποτέ το φως, από την πιο διεφθαρμένη φαντασία»…

Στην παράσταση που θα παίζεται έως τις 16 Μαΐου τη μετάφραση έκανε η Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, ο σκηνοθέτης επιμελήθηκε ακόμη τα σκηνικά και τους φωτισμούς, ενώ τα κοστούμια είναι της Vilma Galeckaite-Dabkiene και ο ηχητικός σχεδιασμός του Martynas Bialobzeskis. [Η ΑΥΓΗ: 30/04/2010]

Σπαρακτικοί μονόλογοι δύο γυναικών

  • Ιστορίες συμβιβασμού και μοναξιάς από ταλαντούχες ηθοποιούς της νέας γενιάς
  • Της Γιωτας Συκκα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 02/05/2010

Δύο έργα που αγγίζουν ιδιαίτερα τις γυναίκες παίζονται σε δύο διαφορετικές θεατρικές γειτονιές από δύο καλές νέες ηθοποιούς, αυτό τον καιρό. Δύο ενδιαφέροντες μονόλογοι –σε μια χρονιά που η μοναξιά στη σκηνή είχε την τιμητική της– συζητούνται ήδη στην ανοιξιάτικη Αθήνα και στις γυναικοπαρέες. Ιστορίες γυναικών και μοναξιάς με τη Ναταλία Στυλιανού που υποδύεται τα πρόσωπα της «Μπέμπας» του Δημήτρη Τσεκούρα στο Απλό Θέατρο. Kαι η βουβή Δέσποινα Κούρτη η οποία δεν βγάζει κουβέντα στο έργο του Φραντς Ξαβιέρ Κρετζ «Wunschkonzert» στο «Από Μηχανής», όπου τη σιωπή σπάνε μόνον οι θόρυβοι στο σκηνικό.

  • Δέσποινα Κούρτη
  • Η σιωπή της τα λέει όλα

Αξιοπρεπής, τυπική, ευγενική, αθόρυβη. Είναι η απόλυτη ανωνυμία σε έναν κόσμο που και τα παπούτσια που φοράμε είναι επώνυμα. Δεν σημαίνει τίποτα για κανέναν. Μια γυναίκα που ύστερα από μια παλιά τραυματική ερωτική απογοήτευση επέλεξε την απόλυτη μοναξιά και την ακούσια παρθενία.

Η Φροϊλάιν Ρας γυρίζει από τη δουλειά της -επιτηρήτρια φακέλων στο τμήμα γραφικής ύλης μιας χαρτοβιομηχανίας- στο σπίτι της, αλλάζει ρούχα, τακτοποιεί τα ψώνια που έκανε, το νοικοκυριό της, πλένει πιάτα, ετοιμάζει φαγητό, ανοίγει το ραδιόφωνο, ξαπλώνει για να κοιμηθεί. Κι όλα αυτά χωρίς να βγάλει κουβέντα. Η Δέσποινα Κούρτη στην αρχή είχε φοβηθεί: «Δεν μιλάω, δεν χορεύω, δεν κάνω παντομίμα, τι κάνω; Η απουσία λόγου ήταν μια πρόκληση, στην πορεία όμως σκεφτόμουν τον θεατή. Ετσι, άρχισε ο τρόμος. Τι θα παρακολουθήσει;».

«Μια δική μας ιστορία». Εκεί κατέληξαν με τη σκηνοθέτιδα Ζωή Χατζηαντωνίου που είναι χορογράφος. Κι έκαναν πολλές ασκήσεις μυϊκής έντασης. Είχαν τον λόγο τους. «Αλλιώς σηκώνει ένα ποτήρι ένας κατατονικός άνθρωπος κι αλλιώς ένας άνθρωπος που βρίσκεται στα πρόθυρα της έκρηξης». Αυτή η λεπτομέρεια για την ενέργεια που πρέπει να έχει το σώμα, τις σκέψεις της, την ένταση ήταν η βασική γραμμή της παράστασης που συνέθεσε την ερμηνεία.

Στο «Wunschkonzert» υπάρχει έντονο και το στοιχείο της κλειδαρότρυπας. «Ο θεατής είναι σαν να κοιτάει το σπίτι του απέναντι». Ακόμη και το σκηνικό βοηθάει αυτή την επιλογή. Στραμμένο ελαφρά για να μην είναι απέναντι, δίνει στον θεατή αυτή την αίσθηση, όπως η ηθοποιός, που δεν παίζει σε μετωπική θέση. Είναι ενδιαφέρον να σταθεί κανείς στις αντιδράσεις των θεατών απέναντι στη σιωπή. Η συνηθέστερη είναι ότι τα σχόλιά τους ακούγονται -λέξη όμως από την ηθοποιό- όπως άλλωστε και οι ερωτήσεις που κάνουν οι θεατές, ο ένας στον άλλον: «θα μιλήσει;» «μπα δεν θα μιλήσει».

Είναι ένα πολιτικό έργο και βαθιά σημερινό κι ας γράφτηκε το 1972. «Ο συγγραφέας μας τονίζει τα χαρακτηριστικά της ηρωίδας. Μια γυναίκας συμμορφωμένης, υπάκουης, χωρίς καμία αμφισβήτηση. Ακολουθεί τους κανόνες που έμαθε από την κοινωνία και την οικογένεια. Στην περίπτωσή της δεν μπορώ να χρησιμοποιήσω τον χαρακτηρισμό απελπισία, γιατί η απελπισία περιέχει στην πραγματικότητα πάθος για τη ζωή. Η Φροϊλάιν Ρας δεν νομίζω ότι έχει βιώσει ούτε αυτή. Μοιάζει με χύτρα χωρίς βαλβίδα. Και η αυτοκτονία της στο τέλος είναι κοινωνική, δεν οφείλεται σε ψυχική ασθένεια. Είναι σαν έξοδο από τη ζωή».

Στη Δέσποινα Κούρτη που τελείωσε το 1991 τη σχολή του Εθνικού Θεάτρου αρέσουν οι περίεργοι ρόλοι. Και ότι έπαιξε με σκηνοθέτες τους: Γ. Μιχαηλίδη, Ν. Κοντούρη, Θ. Μοσχόπουλο, Β. Γεωργιάδου, Ν. Χατζόπουλο στο Αμόρε, την Πειραματική Σκηνή του Εθνικού αργότερα, φέτος με τον Τσεζάρις Γκραουζίνις δεν ήταν ποτέ ίδιο. Και να σκεφτεί κανείς ότι ο πρώτος της στόχος ήταν το Φυσικό. «Μου άρεσαν πολύ τα μαθηματικά, περισσότερο ακόμη και από τη φυσική. Είχα κλίση στις επιστήμες. Τώρα τα έχω αφήσει πίσω μου, αλλά πάντα με γοητεύουν».

  • Το παιχνίδι με τον συμπαίκτη

Στο θέατρο της άρεσε «το παιχνίδι με τον συμπαίκτη». «Είναι αυτό το πεδίο επικοινωνίας που μου αρέσει. Μικρή παίζαμε με τα ξαδέρφια μου θέατρο και περνούσαμε υπέροχα στον κήπο τους στην Κηφισιά όπου ανεβάζαμε παραστάσεις έχοντας για σκηνικά τα σεντόνια της οικογένειας. Ηταν ένας άλλος κόσμος που νόμιζα ότι δεν προορίζεται για μένα. Αλλά στο πανεπιστήμιο πήρα θάρρος. Ετσι τόλμησα να δοκιμάσω. Οταν μπήκα στο Εθνικό δεν ήξερα αν θα κάνω αυτή τη δουλειά, ήθελα απλώς να γνωρίσω τον κόσμο τους και διαπίστωσα ότι ήταν η ωραιότερη εκπαιδευτική διαδικασία που είχα γνωρίσει».

Η παράσταση θα παίζεται ώς τις 2 Ιουνίου στο Από Μηχανής Θέατρο.

  • Ναταλία Στυλιανού
  • Η ηλικιωμένη ξαναγίνεται μπέμπα σε οκτώ φάσεις

Σε μια τετράγωνη ράμπα γεμάτη από χρησιμοποιημένα παπούτσια που έδωσαν δεκάδες γυναίκες μέσω μιας αγγελίας στο Ιντερνετ, προσφέροντας με τον τρόπο τους την ιστορία τους και τα μυστικά των δρόμων που περπάτησαν, η Ναταλία Στυλιανού κάθε βράδυ στο «Απλό θέατρο» παρουσιάζει τον ιδιαίτερο λόγο του Δημήτρη Τσεκούρα μέσα από την «Μπέμπα». Ενα ποιητικό, περιεκτικό κείμενο από τον λογοπλάστη συγγραφέα όπως τον χαρακτηρίζει, που της δίνει την ευκαιρία για αναδρομές σε διαφορετικές ηλικίες.

Η «Μπέμπα» είναι η ιστορία μιας γυναίκας που πηγαίνει αντίστροφα. Ξεκινάει από μια μεγάλη ηλικία και ξαναγίνεται μπέμπα ψιθυρίζοντας άχρονες λέξεις. Σε σχέση με διάφορα περιστατικά της ζωής της επιχειρεί μια διαδρομή με οκτώ στάσεις καταλήγοντας στη γέννησή της. Μαζί με το αρχικό πρελούδιο στην αρχή που είναι η εισαγωγή στο θέμα του έργου, μιλάει για τη γέννηση, το μητρικό γάλα, τις ισχυρές στιγμές της ζωής της. Πραγματεύεται το θέμα της μοναξιάς και της αναζήτησης στη ζωή μιας γυναίκας, το θέμα του πατέρα, την εφηβεία, την εμμηνόπαυση αργότερα κ. ο. κ. «Ενα γυναικείο έργο που αγγίζει βαθύτερα τους άντρες θεατές. Πολλές φορές ένας μονόλογος που αναφέρεται σε ένα μεταίχμιο της ζωής, εκείνο το γύρισμα μετά τα σαράντα, θυμώνει τις γυναίκες. Οι άντρες αντίθετα συχνά συγκινούνται».

Χιούμορ και σαρκασμός χαρακτηρίζει το κείμενο και η συνάντηση του «άλλου» που είναι η ψυχή και η μνήμη. «Με δυσκόλεψε η συνάντηση όχι με τις μεγάλες ηλικίες αλλά τις μικρές». Ο μονόλογος έτσι κι αλλιώς είναι «ένα στοίχημα». Κολακεύει το εγώ του ηθοποιού αλλά είναι παράλληλα και ριψοκίνδυνος. «Αισθάνεσαι εκτεθειμένος. Στον μονόλογο δεν έχεις σανίδι σωτηρίας. Αν πνιγείς για παράδειγμα δεν υπάρχει παρτενέρ να σε σώσει. Βέβαια δεν υπάρχει μονόλογος στη ζωή όπως λέει ο Ορέστης Τάτσης, σκηνοθέτης της παράστασης».

Πολλοί την ρωτούν «μα το 2010 πώς μπορεί να ξεκινάει ένα κείμενο “Τι πταίει; Ξυπνώ και έξω είναι νυξ”». «Εμένα μου άρεσε αυτή η καθαρεύουσα. Το γεγονός ότι αυτό έβγαινε από τον λόγο του κειμένου αυτό είναι το τόλμημα. Εχω βαρεθεί να βλέπω ως θεατής, την τελευταία κυρίως τριετία, σύγχρονα έργα τα οποία από την αρχή ώς το τέλος είναι μια τεράστια βωμολοχία. Επειδή παρακολουθώ θέατρο στο εξωτερικό, βλέπω, για παράδειγμα στο Βερολίνο που πήγα τελευταία, ότι δεν ασχολούνται πια με την αποδόμηση των κλασικών έργων, αντιθέτως επανέρχονται στον λόγο και το κείμενο. Στέκονται με εμμονή στη γλώσσα. Σε μας έρχονται όλα καθυστερημένα. Είμαστε ακόμη στη διαδικασία της αποδόμησης ενός κειμένου».

  • Το θέατρο σήμερα

Τι είναι θέατρο στην εποχή μας; «Νομίζω ότι μέσα από τη διαφορετικότητα θα καταφέρουμε να σχηματίσουμε μια πιο σφαιρική άποψη για το τι μπορεί να είναι θέατρο σήμερα». Η Ναταλία Στυλιανού επέλεξε το θέατρο μέσω του χορού. Αυτός ήταν ο αρχικός στόχος, στο κάτω κάτω παιδεύτηκε 17 χρόνια με τον κλασικό χορό. Ηταν και η μητέρα της χορεύτρια της Λυρικής Σκηνής και τα ερεθίσματα ήταν πολλαπλά. Το έσκασε όμως στο παρά πέντε. «Κι αντί να μπω στην Κρατική Σχολή Χορού μπήκα στη σχολή Βεάκη». Συνεργάστηκε με την Ολγα Μαλέα στο σινεμά για τον «Οργασμό της αγελάδας», την Πέπη Οικονομοπούλου στο θέατρο, ύστερα στο Θέατρο της Καλλιθέας και τον Δημήτρη Οικονόμου, το Αμόρε και την Εφη Θεοδώρου, την Πειραματική Σκηνή του Εθνικού κ. ά.

Η επιλογή του θεάτρου είναι οριστική. «Δεν μου λείπει ο χορός. Ζηλεύω αν δω μια ωραία χορευτική παράσταση. Εχω ξεκαθαρίσει μέσα μου όμως τι θέλω. Ο χορός άλλωστε έχει μια λήξη γιατί το σώμα κάποια στιγμή σταματάει να αντέχει, ενώ στο θέατρο αρχίζεις να “ανθίζεις” και να κάνεις πιο ουσιαστικά πράγματα από τα 40. Από το θέατρο ζητάω μια αλήθεια, ό, τι και στη ζωή. Μου αρέσει η γνώση που δεν σταματάει ποτέ. Αυτό ακριβώς μου δίνει το θέατρο».
Η «Μπέμπα» παρουσιάζεται στο Απλό Θέατρο και θα παρουσιαστεί και το καλοκαίρι σε διάφορους χώρους.