Daily Archives: 13 Φεβρουαρίου, 2010

Ποιος φοβάται το… κοινό;

  • Είναι Κυριακή απόγευμα κι έχω υποστεί για δύο ημέρες έναν ανελέητο βομβαρδισμό «πληροφοριών» για το διαζύγιο της Μενεγάκη με τον Λάτσιο, όταν αποφασίζω να πάω να δω το Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ του Έντουαρντ Άλμπι στο Απλό Θέατρο.

Μετά από τόση ακατάσχετη μπουρδολογία, είναι πραγματική ανακούφιση να φτάσω μέχρι εκεί και να δω στο ταμείο μια μεγάλη «ουρά» από ανθρώπους που περιμένουν υπομονετικά για να δουν την παράσταση. Υπάρχει ακόμα ελπίδα, σκέφτομαι. Υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που «διψάνε» για καλές παραστάσεις με βάθος και ουσία, που είναι έτοιμοι να γίνουν συλλειτουργοί του τραγικού πριν φτάσουν -αν φτάσουν- στην πολυπόθητη κάθαρση. Άλλωστε, οι συντελεστές της παράστασης είναι από μόνοι τους αυτό που λέμε «εγγύηση».

Η απογοήτευση ήρθε όταν όλοι πήραμε τις θέσεις μας. Όποιος γνωρίζει αυτό το έργο, ένα από τα σημαντικότερα στη σύγχρονη δραματουργία, γνωρίζει ότι δεν είναι εύκολο. Οι πρωταγωνιστές «ξεσκίζουν» κυριολεκτικά τις σάρκες τους πάνω στη σκηνή, συνθλίβονται κάτω από τις αυταπάτες τους, ματώνουν κάτω από το βάρος της ίδιας τους της ασημαντότητας…

Κι όμως, την ώρα που η Μάρθα (Ράνια Οικονομίδου) ξεστομίζει την πρώτη βρισιά, τη στιγμή που ο Τζωρτζ (Δημήτρης Καταλειφός) φτύνει την πρώτη δηλητηριώδη ειρωνεία στο πρόσωπο της συζύγου του, το κοινό… γελάει! Ναι, ναι, γελάει, όπως ακριβώς ξεκαρδίζεται το τηλεοπτικό κοινό του Λάκη Λαζόπουλου κάθε φορά που ο «εθνικός διασκεδαστής» λέει τη λέξη «κλανιά»! Στριφογυρίζω στη θέση μου, φυσάω και ξεφυσάω, στο διάλειμμα μου ‘ρχεται να σηκωθώ και να ουρλιάξω ότι δεν είμαστε στο Δελφινάριο, δεν βλέπουμε παράσταση με τον Μάρκο Σεφερλή… Φεύγω απογοητευμένη, έχοντας χάσει τη μισή από την απόλαυση που θα μπορούσα να νιώσω. Μήπως, τελικά, δεν υπάρχει ελπίδα; Αισθάνομαι έναν ανεπαίσθητο φόβο. Και δεν είναι για τη Βιρτζίνια Γουλφ… [Λαζαρίδου Ε., Η ΑΥΓΗ: 12/02/2010]

Στις πηγές του σύγχρονου θεάτρου

Οι πρωταγωνιστές των «Βρυκολάκων»

«Βρυκόλακες» από τη Β. Λουρμπά

«Ό,τι βρυκολακιάζει μέσα μας δεν είναι μόνο ό,τι κληρονομήσαμε από τον πατέρα μας και τη μάνα μας, είναι κι ένας σωρός παλιές, νεκρές ιδέες και ένα σωρός παλιές και νεκρές αντιλήψεις. Δεν ζούνε μέσα μας, όμως κυκλοφορούν στο αίμα μας και δεν μπορούμε να λυτρωθούμε απ’ αυτές». Αυτά τα λόγια της κυρίας Άλβιγκ, της ηρωίδας των ιψενικών Βρυκολάκων, προς τον πάστορα Μάντερς, απέδειξαν την ορθότητά τους ήδη από την πρεμιέρα του έργου, το 1882, που δόθηκε όχι στη Νορβηγία αλλά στο μακρινό Σικάγο, καθώς το κείμενο του Νορβηγού δραματουργού προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων, αφού θεωρήθηκε μια ευθεία επίθεση στην «ιερότητα» του θεσμού της οικογένειας.

Από τους ακρογωνιαίους λίθους του σύγχρονου θεάτρου, οι Βρυκόλακες βρίσκονται στην αρχή μιας αδιάκοπης σειράς αριστουργημάτων που συνέγραψε ο Ίψεν στη διάρκεια της τελευταίας εικοσαετίας του 19ου αιώνα. Στόχος της κοινωνικής κριτικής του, τα φαντάσματα του παρελθόντος που κατατρύχουν και καταστρέφουν τη ζωή της νέας γενιάς, αφού ο κεντρικός ήρωας, ο Όσβαλντ, καλείται να επωμιστεί τις «αμαρτίες» του πατέρα του, για τις οποίες όχι μόνο δεν έχει ευθύνη, αλλά ούτε καν γνωρίζει… Όπως σωστά έχει γραφεί, με τους Βρυκόλακες ο Ίψεν απέδειξε ότι μπορεί να υπάρξει τραγωδία με σύγχρονα κοστούμια…

Αυτό το κομβικό για το ευρωπαϊκό και το παγκόσμιο δραματολόγιο έργο παρουσιάζεται από την προηγούμενη εβδομάδα, σε σκηνοθεσία Βαλεντίνης Λουρμπά, στο θέατρο «Εκάτη» της Κυψέλης, με τη συμμετοχή των ηθοποιών: Χάρις Συμεωνίδου, Παναγιώτης Κατσίκης, Σπύρος Στρεμμένος, Διονύσης Μπουρδέκας και Κατερίνα Παπαγεωργίου. [Η ΑΥΓΗ: 12/02/2010]

«Βραδιά Λόρκα» αύριο στην Ταινιοθήκη

Δέσποινα Πολλαναγνωστάκη, Γιάννης Βιολάκης στην ταινία «Ο Λόρκα μέσα μου» του Κώστα Νταντινάκη.

Στον Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα είναι αφιερωμένη η αυριανή μέρα του προγράμματος «3Χ3: τρία πρόσωπα, τρία ντοκιμαντέρ» που φιλοξενείται μέχρι τις 17 Φεβρουαρίου στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας (Ιερά Οδός 48 και Μ. Αλεξάνδρου, τηλ. 210 3609695), καθώς μετά την προβολή του ντοκιμαντέρ του Κώστα Νταντινάκη «Ο Λόρκα μέσα μου» (7 μ.μ.) η στιχουργός και μεταφράστρια Αγαθή Δημητρούκα θα συνομιλήσει με τον σκηνοθέτη και με το κοινό για την ελληνική περιπέτεια του Λόρκα.

Ακολουθούν, στις 9 μ.μ. και στις 11 μ.μ., οι άλλες δύο ταινίες που συναπαρτίζουν το αφιέρωμα και προβάλλονται καθημερινά σε κυλιόμενο πρόγραμμα, «Ο τρίτος Τάκης» της Κατερίνας Πατρώνη, για τον ζωγράφο Γιώργο Ρόρρη, και το «Charisma X: Ιάννης Ξενάκης» της Έφης Ξηρού, μια ιχνηλασία στο έργο και τη ζωή του μεγάλου συνθέτη. «Ο Λόρκα μέσα μου» του Κώστα Νταντινάκη (σε πανελλήνια πρώτη στην Ταινιοθήκη) είναι μια λεπταίσθητη προσέγγιση στον δολοφονημένο ποιητή της Ισπανίας με αφορμή τις πρόσφατες έρευνες για την ανακάλυψη των οστών του στον τόπο όπου εκτελέστηκε από τους φασίστες.

Τα γυρίσματα της  ταινίας ξεκίνησαν τον Οκτώβριο 2008 στη Γρανάδα, αμέσως μετά την απόφαση  του δικαστή Γκασπάρ να επιτραπεί η έρευνα στον ομαδικό τάφο όπου εικαζόταν ότι είναι θαμμένος ο ποιητής. Το πράσινο φως για τις ανασκαφές (οι οποίες άρχισαν ένα χρόνο μετά, τον Οκτώβριο του 2009) δόθηκε έπειτα από επίμονο αίτημα ιστορικών, των οικογενειών όσων εκτελέστηκαν μαζί με τον Ανδαλουσιανό δημιουργό την αυγή της 19ης Αυγούστου 1936 και του σωματείου «Ανάκτηση της Ιστορικής Μνήμης».

«Μελετώντας τον Λόρκα», λέει ο σκηνοθέτης, «είδα στην ποίησή του όχι μόνο να προβλέπει τον ίδιο του τον θάνατο, να εύχεται σε συνέντευξή του ‘το σώμα μου να θαφτεί σε κήπο ώστε το υπερπέραν μου να γίνει κάτι γόνιμο’, αλλά και να προφητεύει ότι όσο κι αν ψάξουν δεν πρόκειται να τον βρουν ποτέ! Αυτό εξάλλου υποστηρίζει στην ταινία ο νεκρός ποιητής (τον ενσαρκώνει ο ηθοποιός Γιάννης Βιολάκης) στην ερευνήτρια του έργου του (την υποδύεται η ηθοποιός Δέσποινα Πολλαναγνωστάκη)».

Πριν από ένα μήνα (στα τέλη του Δεκεμβρίου 2009) τερματίστηκε, δίχως κανένα αποτέλεσμα, η τρίμηνης διάρκειας έρευνα (που ήταν στο επίκεντρο της δημοσιότητας όχι μόνο στην Ισπανία αλλά και διεθνώς), αφήνοντας άλυτο ένα από τα διασημότερα μυστήρια του Ισπανικού Εμφυλίου. Εφόσον δεν βρέθηκε τίποτα στην τοποθεσία -που είχε υποδειχθεί βάσει δηλώσεων μάρτυρα ο οποίος ήταν παρών στην ταφή του ποιητή- οι ανασκαφές δεν θα συνεχιστούν αλλού, ανέφεραν οι Αρχές.

Αποκριάτικο ξεφάντωμα στο νομό της Ξάνθης

Με ποικίλες εκδηλώσεις, χορούς και έθιμα  όπως αυτά της Καμήλας, οι γάμοι, οι Μουτζούρηδες αλλά και με τοπικές γεύσεις  θα γιορταστεί η αρχή της Σαρακοστής στους διάφορους δήμους του νομού Ξάνθης. Πιο συγκεκριμένα, την Καθαρή Δευτέρα στην κεντρική πλατεία της Λεύκης ο περιβαλλοντολογικός και πολιτιστικός «Οι Πρωτοπόροι», θα προσφέρει παραδοσιακή φασολάδα, ρεβιθάδα και άλλα εκλεκτά νηστίσιμα εδέσματα, άφθονο τσίπουρο και μουσική, από το πρωί μέχρι αργά το απόγευμα, ο Δήμος Αβδήρων μια από τα ίδια αλλά και παραδοσιακό γλέντι στην κεντρικη πλατεία του χωριού, ο Δήμος Κιμμερίων με πολύ χορό από τις τσιγγάνικες ορχήστρες, παραδοσιακά εδέσματα και άφθονο ποτό.

Στο δημοτικό διαμέρισμα Πολυσίτου  κατά την διάρκεια της παρέλασης, θα ζωντανέψουν παραδοσιακά έθιμα («γάμοι», «μουντζούρηδες»), ενώ στον Δήμο Σταυρούπολης «Το έθιμο της καμήλας». Τέλος στο Άνω Καρυόφυτο μέλη του τοπικού Συλλόγου θα προσφέρουν  ανθόμελο και καρύδια καρυοφυτιανά, μοναδικά σε γεύση, αναβιώνοντας την τοπική, παραδοσιακή και διαχρονική συνταγή ευεξίας. [Η ΑΥΓΗ: 13/02/2010]

Το εύρημα «θέατρο εν θεάτρω» πρωταγωνιστεί φέτος στην ελληνική σκηνή

  • Το θέατρο αποκαλύπτει την «κουζίνα του»

  • Γράφει ο Γιώργος Δ. Κ. Σαρηγιάννης, ΤΑ ΝΕΑ: Σάββατο 13 Φεβρουαρίου 2010

  • ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΔΕΚΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΦΕΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ ΑΝΑΔΕΙΚΝΥΟΥΝ ΤΟ ΕΥΡΗΜΑ «ΘΕΑΤΡΟ ΕΝ ΘΕΑΤΡΩ»  ΠΟΥ ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΠΕΡΙΠΟΥ 420 ΧΡΟΝΙΑ.

Θυμάστε τον σαιξπηρικό «Άμλετ» και την παράσταση των θεατρίνων; Γύρισμα αιώνα- ο 16ος λήγει, ο 17ος ανοίγει ένδοξα για την ελισαβετιανή Αγγλία-, το θέατρο σε μια από τις καλύτερες στιγμές του, ο Σαίξπηρ έχει ήδη ανατείλει και το εύρημα του «θεάτρου εν θεάτρω» έχει γεννηθεί!

«Θέατρo μέσα στο θέατρο»: ένα θεατρικό τρικ που απλώνει τα δίχτυα της γοητείας του – η αποκάλυψη της «κουζίνας» του θεάτρου… – στο κοινό αλλά και στους ίδιους τους εργάτες του. Το εύρημα δεν ήταν του Σαίξπηρ. Η ιστορία το αποδίδει στον προγενέστερό του την εποχή της άνθησης του αγγλικού θεάτρου Τόμας Κιντ. Ο οποίος το πρωτοχρησιμοποίησε στην «Ισπανική τραγωδία» του που τοποθετείται χαλαρά στα 1587 και θεωρείται προάγγελος του «Άμλετ» που γράφτηκε γύρω στα 1600.

Το εύρημα του «θεάτρου εν θεάτρω» κατακτά κοινό και θεατρίνους. Γίνεται έως και μόδα- ο Σαίξπηρ το χρησιμοποιεί και στο «Όνειρο καλοκαιριάτικης νύχτας», κατά κάποιο τρόπο και στη «Δωδέκατη νύχτα». Και δεν θα πάψει να γοητεύει και να χρησιμοποιείται. Μέχρι τις μέρες μας. Από την «Κωμική ψευδαίσθηση» του Κορνέιγ και τον «Αυτοσχεδιασμό των Βερσαλλιών» του Μολιέρου μέχρι τον Πιραντέλο, τον Ανούιγ, τον Μπρεχτ, τον Ζενέ, το «Μαρά/ Σαντ» του Πέτερ Βάις, το «Ο Ρόζενκραντς και ο Γκίλντενστερν είναι νεκροί» του Τομ Στόπαρντ… Ακόμα και Έλληνες συγγραφείς.

Φέτος η ελληνική σκηνή το τιμά δεόντως. Περισσότερες από δέκα παραστάσεις που παίζονται εμπεριέχουν το εύρημα του θεάτρου εν θεάτρω ή σχετίζονται άμεσα με τα παρασκήνια του θεάτρου- είτε γιατί, κατά κάποιο τρόπο, το στοιχείο αυτό ενυπάρχει στο έργο είτε γιατί το πρόσθεσε η σκηνοθεσία. Τύχη καλή τα ΄φερε έτσι ώστε φέτος να βρεθούμε και στην πηγή του ευρήματος: η νεαρή Κατερίνα Ευαγγελάτου ανεβάζει την «Ισπανική τραγωδία» με τον τίτλο «Εκδίκηση»!

«Είναι πολύπλοκο», εξηγεί η Κατερίνα Ευγγελάτου γοητευμένη από το έργο που ετοιμάζει. «Ο Ιερώνυμος, ο πρωταγωνιστής, αποκαλύπτει τους δολοφόνους του γιου του μέσα από μία εορταστική παράσταση στην οποία τους έχει πείσειγιατί δεν ξέρουν πως ξέρει- να παίξουν Και τους εκδικείται δολοφονώντας τους μέσα στην παράσταση: το μαχαίρι και η χατζάρα που θα χρησιμοποιηθούν για τους θεατρικούς φόνους είναι αληθινά!

Το έργο όμως το ίδιο δεν είναι παρά μία παράσταση που στήνει η προσωποποιημένη Εκδίκηση για ένα Φάντασμα- του Ντον Αντρέα- και που τη βλέπουν οι δυο τους από τον Κάτω Κόσμο. Δηλαδή οι θεατές που πλήρωσαν εισιτήριο παρακολουθούν την Εκδίκηση και το Φάντασμα να παρακολουθούν την παράσταση η οποία κλείνει με την παράσταση που έχει στήσει ο Ιερώνυμος στη Βασιλική Αυλή. Καταπληκτική καινοτομία! Συνεχώς όλοι παρακολουθούνται από κάποιον. Τόσο που το κοινό θα μπορούσε να γυρίσει να δει πίσω του, μήπως το παρακολουθούν κι αυτό κάποιοι άλλοι…».

«Νομίζω πως το κοινό νοιώθει μία ηδονοβλεπτική έλξη για το τι γίνεται πίσω από τη σκηνή και τα σκηνικά. Πώς «κατασκευάζεται» το θέατρο. Τους ανθρώπους του θεάτρου πάλι τους τραβάει γιατί θέλουνε να δείξουνε τα εργαλεία με τα οποία το κατασκευάζουν»: ο σκηνοθέτης Νίκος Μαστοράκης το γνωρίζει καλά το θέμα. Φέτος έχει ανεβάσει τον «Αμπιγιέρ» του Ρόναλντ Χάργουντ, που διαδραματίζεται στα καμαρίνια- αλλά και στη σκηνή- ενός θεάτρου όπου παίζεται ο σαιξπηρικός «Βασιλιάς Ληρ» τονίζοντας το στοιχείο θέατρο στην παράστασή τουτην έχει βασίσει σ΄ αυτό. «Ήταν πρόκληση για μία «ερωτική εξομολόγηση» στο θέατρο και στους ηθοποιούς» λέει.

«Νομίζω πως το εύρημα «θέατρο εν θεάτρω» περισσότερο από το κοινό γοητεύει τους ανθρώπους της δικής μας δουλειάς. Είναι σαν να ανοίγουν ένα ρολόι για να δούνε τον μηχανισμό του, τα γρανάζια του. Αυτά τα γρανάζια γοητεύουν βέβαια και το κοινό»: η Ελένη Ράντου παρουσιάζει φέτος, σε σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα, την κωμωδία «33 φορές να φύγεις» του Νίκου Ποριώτη. Που ανήκει, όμως, σε μία διαφορετική κατηγορία. Εδώ μία αλλοπαρμένη ηθοποιός εισβάλλει στο σπίτι ενός ρατέ ηθοποιούσυγγραφέα και του επιβάλλει με τον τρόπο της- ίσως είναι και το alter ego του- να κάνουν έργο θεατρικό τη συνάντησή τους.

Ο συγγραφέας Νίκος Ποριώτης πηγή της έμπνευσής του είχε την ίδια την Ελένη Ράντου. Σ΄ εκείνη έδωσε μία πρώτη γραφή του. Της άρεσε η ιδέα αλλά τελικά ο συγγραφέας αφού το δούλεψε άλλα δύο χρόνια το ανέβασε σε ένα μπαρ. Πήγε και το είδε η Ελένη Ράντου. «Και είδα πως υπάρχει μια ιερή τρέλα από κάτω. Του είπα να του δώσω το «Διάνα» να το παίξει. Προτίμησε να μου το δώσει να το παίξω η ίδια. Το κείμενο δουλεύτηκε πολύ στις πρόβες και άλλαξε αρκετά- αντιστράφηκαν και τα φύλα των ρόλων. Στο πρωτότυπο ο εισβολέας ήταν άντρας και η ηθοποιός γυναίκα».

Εγκώμιο στην ίδια την πράξη

Μέσα από μία άλλη οπτική κοιτάζει το θέμα ο Νίκος Μαστοράκης. «Ενδιαφέρον έχει και όταν το εύρημα «θέατρο εν θεάτρω» χρησιμοποιείται ερήμην του κειμένου. Όπως έκανα στον «Γλάρο» (σ.σ.: την εξαιρετική παράσταση με το έργο του Τσέχωφ για την Μπέττυ Αρβανίτη). Επειδή είναι ένα έργο που ασχολείται με το παρασκήνιο του θεάτρου σκέφτηκα να χρησιμοποιήσω το εύρημα του θεάτρου εν θεάτρω σε μία ολόκληρη πράξητην Τρίτη. Έβαλα τους ηθοποιούς να παίζουν σε μία σκηνή θεάτρου και θεατής να είναι ο γιατρός Ντορν – υπαινιγμός για τον Τσέχωφ που ήταν γιατρός».

Κάπως διαφορετικά βλέπει τα πράγματα η Έφη Θεοδώρου που έχει σκηνοθετήσει το «Μαρά/ Σαντ»- ο Μαρκήσιος ντε Σαντ, έγκλειστος στο φρενοκομείο του Σαραντόν, την εποχή του Ναπολέοντα, ανεβάζει με τους τρόφιμους του ασύλου ένα έργο με θέμα τη δολοφονία του Ζαν- Πολ Μαρά.

«Το εύρημα του «θεάτρου εν θεάτρω» είναι ένα εγκώμιο στην ίδια τη θεατρική πράξη. Αλλά δίνει και ένα περιθώριο να παίρνει απόσταση ο θεατής από τα γεγονότα και να τα κρίνει- να μην ταυτίζεται όπως θα του ζητούσε το ψυχολογικό θέατρο. Έτσι γίνεται πιο ενεργός.

Το «Μαρά/ Σαντ» γράφτηκε το 1963 και μοιάζει αλληλένδετα συνδεδεμένο με τη θεατρική πράξη. Εγώ νομίζω ότι ο Βάις έχει χρησιμοποιήσει το εύρημα από ανάγκη: σαν δραματουργικό υπόβαθρο για να στηρίξει τη συνάντηση των τριών προσώπων- Μαρά, η Κορντέ που τον δολοφονεί και Σαντ. Για μας δεν είχε τόσο μεγάλη σημασία σήμερα να στηρίξουμε την έννοια του ασύλου. Και η παράστασή μας δεν τη στηρίζει- χωρίς να την αποκλείουμε. Ο καθένας άλλωστε, καθώς δεν έχουμε πειράξει το κείμενο, βλέπει ό,τι θέλει. Όμως, επειδή ο Σαντ εμφανίζεται ως συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός του έργου του, εύκολα μπορούμε να μεταφέρουμε τη δράση εδώ και τώρα. Χώρος της να είναι το ίδιο το θέατρο όπου παίζεται».

ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ

// <![CDATA[//

  • Αθήνα «Μαρά/ Σαντ» (Εθνικό Θέατρο/ Κεντρική Σκηνή, τηλ. 210 5288170, 2103305074, 210 7234567).
  • «Ο αμπιγιέρ» («Κάππα», τηλ. 2108831068).
  • «33 φορές να φύγεις» («Διάνα», τηλ.210 3626596).
  • «Δωδέκατη νύχτα» («Αλίκη», τηλ.210 3210021).
  • «Sleuth» («Αθηνών», τηλ. 2103312343).
  • «Γλάρος » («Κnot Gallery», τηλ. 6945333110).
  • «Οι δούλες» («Άλμα»/ Κεντρική Σκηνή, τηλ. 210 5220100).
  • «Αυτό θα το δούμε» («Βικτώρια», τηλ. 210 6233125).
  • «Ηθο… ποιός, ηθό… πού, ηθο…τι;» («Στάβλος», τηλ. 210 3452502). 
  • «Εκδίκηση (Τhe Spanish Τragedy)» («Αμφι-Θέατρο»/ Σκηνή «Είσοδος Κινδύνου», τηλ. 210 3233644)- από αρχές Απριλίου.
  • Θεσσαλονίκη
  • «Η Ισαβέλα, τρεις καραβέλες και ένας παραμυθάς» (ΚΘΒΕ/ Βασιλικό, τηλ.: 2310 288000)
  • «Οι δούλες» («Σχήμα Εκτός Άξονα», τηλ. 2310 823444, 6944 540837).

Κρίση: Ενα γέλιο θα τη θάψει;

  • ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΙΑΣ ΓΙΑ ΝΑ ΓΕΛΑΣΕΙ ΤΟ ΧΕΙΛΑΚΙ ΜΑΣ…

Καρναβάλια κι αποκριάτικα ξεφαντώματα σ’ όλη την Ελλάδα. Πολλές αποκριάτικες εκδηλώσεις στην ηπειρωτική χώρα και στα νησιά μας. Το έθιμο γραφικότατο, πολύ εύθυμο και παλιό, μεταπολεμικά ξαναφούντωσε. Δεν υπάρχει περιοχή στον τόπο μας που να μην έχει το καρναβάλι της, το εύθυμο δόσιμο μέσα στον αγώνα και στην αγωνία για τη ζωή.

Από τη Β. Ελλάδα ώς την Πελοπόννησο και τα νησιά μας οργανώνονται γιορτές με έντονο τοπικό χρώμα

Από τη Β. Ελλάδα ώς την Πελοπόννησο και τα νησιά μας οργανώνονται γιορτές με έντονο τοπικό χρώμα

Από τη Βόρεια Ελλάδα ώς την Πελοπόννησο και τα νησιά μας, οργανώνονται αποκριάτικες γιορτές μ’ έντονο τοπικό χρώμα, που δεν μοιάζουν μεταξύ τους. Καθεμία έχει την πρωτοτυπία, το χρώμα και το ενδιαφέρον της. Ακόμα και στις μεταμφιέσεις οι μασκαρεμένοι δεν μοιάζουν. Οι γιορταστές ξεχύνονται σ’ αυθόρμητο και πηγαίο διονυσιακό γλέντι, αυτοσχεδιάζουν και βάζουν, κάθε χρόνο, αρκετό «αλάτι» στις λαογραφικές εκδηλώσεις τους.

  • Στην Ξάνθη

Στην Ξάνθη, οι τρεις τελευταίες αποκριάτικες μέρες είναι τ’ αποκορύφωμα στις Αποκριάτικες Θρακικές Γιορτές. Χορεύουν θρακιώτικα λαϊκά συγκροτήματα και βραβεύονται τα καλύτερα. Οργανώνεται κρασοβραδιά στα ξανθιώτικα κουτούκια και βγαίνουν οι «Πιτεράδες», το «Γαϊτανάκι», η «Ξανθιώτικη Βεγγέρα», τα «Προξενιά». Γίνεται αναπαράσταση στα θρακιώτικα έθιμα από την αρχαία εποχή, τα χρόνια στη δουλεία και σύγχρονα. Οι γιορτές κλείνουν με μουσική πανδαισία από τις φιλαρμονικές, η καθεμία παίζει τον «σκοπό» της. Οι νέοι από τη συνοικία Σαμακώβ καίνε το «Τζάρο», καθαρά παλιό ξανθιώτικο έθιμο, που συμπληρώνεται με τον «Γάμο στους Πιτεράδες».

Σε γάιδαρο καβάλα ανάποδα ο καμπούρης, που κουβαλά τα νυφιάτικα προικιά, κουρέλια και ξεσκισμένα μαξιλάρια, γεμάτα ψύλλους και κοριούς. Προπορεύονται ο γαμπρός, κορδωμένος, με μια κομπολόγα από ραφτάδικους μακαράδες, η νύφη μουστακαλού με σκορδοπλεξούδες, αντί για νυφιάτικο πέπλο, κι ο παραγαμπρός, στιβαρός, κοτσονάτος. Ο «γκαϊντατζής» παίζει με τον ζουρνά του τον οργιαστικό ρυθμό «ντίλι-ντίλι». Ανάμεσά τους ο «γκλανγκλάς» με κουδούνια λογιώ λογιώ κρεμασμένα πάνω του, χοροπηδά, χορεύει. Προβοδός στην πομπή ο τραγόμορφος, με τη «σαπανίκα» και πατσαβούρα στο χέρι, που πετά στους περίεργους λάσπες στα μούτρα και βαστά βούκινο, για να βγάζει στη φόρα τις πομπές στον καθένα. Τα θρακικά δρώμενα ξεκινάνε από τα διονυσιακά και τις γιορτές στα αρχαία Αβδηρα, περνάνε στη δουλεία και ξαναζούν διαμορφωμένα στην εποχή μας.

Ενα απ’ αυτά είναι το «γαϊδουροράλι», με το οποίο ξεκαρδίζεται πολύ ο κόσμος στα γέλια, γιατί βλέπει απίθανες κωμικές και σπαρακτικές σκηνές. Δίνεται το ξεκίνημα και δεν φεύγει ο γάιδαρος, χύνει ο καβαλάρης του νέφτι ή βενζίνη στο αυτί ή στον κώλο του κι αρχίζει τα κλοτσίματα, τραβά την ουρά του για να τον «φρενάρει», τερματίζει στην… ταβέρνα, όπου κάθονται μαζί καβαλάρης και γάιδαρος και τα «κοπανάνε».

  • «Φανοί» στην Κοζάνη

Με σατιρικά αποκριάτικα τραγούδια αρχίζουν κάθε βράδυ στην Κοζάνη οι λαογραφικές γιορταστικές εκδηλώσεις. Το αποκορύφωμα στο γλέντι γίνεται το τελευταίο αποκριάτικο Σαββατοκύριακο. Ανάβουν τους «Φανούς» στους δρόμους, στις πλατείες. Ο «Κοζανίτικος Φανός» είναι από τα λίγα έθιμα που διατηρούνται αυτούσια στον τόπο μας. Σύμφωνα με γραπτές μαρτυρίες, ξεκίνησε γύρω στα 1650, με τα «Ρογκατζιάρια», που η γιορτή τους γίνεται το Δωδεκάμερο, από τα Χριστούγεννα ώς τα Φώτα. Τα «Ρογκατζιάρια» γιορταστές στους αποκριάτικους «Φανούς», είναι ομάδες μεταμφιεσμένοι κωδωνοφόροι, που γυρίζουν στους δρόμους, τραγουδούν και χορεύουν. Φορτώνονται κυπροκουδούνια και καθώς πηδάνε, χορεύουν με τους ήχους τους. Το κορμί τους, από το κεφάλι ώς τα πόδια, σκεπάζουν με ψάθινη πανοπλία και στο στήθος κρεμάνε αλεπίσια ουρά. Στο πρόσωπο φοράνε την «καβούκα», ξύλινη βαμμένη μάσκα, γοργόντα στη μορφή, με μάτια και στόμα, για να βλέπει και ν’ ανασαίνει ο μασκαρεμένος, που φαίνεται τερατώδης, αλλόκοτος, σαν μυθικός ήρωας.

Για τους «Φανούς» δεν υπάρχει ιστορική μαρτυρία, εκτός από την παράδοση και τον θρύλο. Οι μοσκαρεμένοι γιορταστές ανάβουν τη νύχτα φωτιές με ξύλα στους δρόμους και στις πλατείες και γύρω σ’ αυτές τραγουδούν και χορεύουν με το φούντωμα από κρασί και τσίπουρο. Μερικοί λαογράφοι και μελετητές παρομοιάζουν τους «Φανούς» μ’ ανάλογες γιορτές στην αρχαία Ελλάδα, όπως είναι ο «πυρρίχιος χορός», χωρίς τον πολεμικό χαρακτήρα του. Ο «Κοζανίτικος Φανός» είναι αυτούσιο δρώμενο, με πολλή γραφικότητα και γιορταστική έξαρση.

Η Αποκριά στη Ζάκυνθο με τις «Φέστες» της στάθηκε, στα παλιότερα χρόνια, περίοδος για να εκδηλωθεί και ν’ αναπτυχθεί το λαϊκό θέατρο, που διατηρήθηκε ώς τις μέρες μας. Με φαγοπότια, τραγούδια, χορούς, μασκαρεμένοι θίασοι, «μπουλούκια», μουντζουρωμένοι και με «μωρέτες», άντρες με γυναικεία ρούχα και γυναίκες με αντρικά, μεταμφιεσμένοι σε γαμπρούς και νύφες, γυρίζουν στους δρόμους και παρασταίνουν κωμικές σκηνές, παίζουν λαϊκά θεατρικά έργα κι απαγγέλλουν με στόμφο και σε τραγουδιστό ύφος πειραχτικούς, σατιρικούς στίχους. Ειδικά το λαϊκό θέατρο στη Ζάκυνθο αποτελεί συμπλήρωμα στο Καρναβάλι.

Οι «Ομιλίες», υπαίθριες λαϊκές θεατρικές παραστάσεις, υπήρξαν και είναι ακόμα βιώματα στους «ποπολάρους», αποτελούν τις καλύτερες από τις αποκριάτικες διασκεδάσεις. Μόνον άντρες δίνουν λαϊκές θεατρικές παραστάσεις στα «καντούνια» και στις «ρούγες». Τα έργα που παίζουν, αρέσουν και συγκινούν τον λαό. Την πρώτη θέση έχει ο «Ρωτόκριτος», διασκευασμένος στο ζακυνθινό ιδίωμα.

Σύγχρονοι λαϊκοί ποιητές εμπνέονται «Ομιλίες» από περιστατικά που γίνονται τώρα στο νησί και σηκώνουν διακωμώδηση. Καυτηριάζουν, με το γνωστό ζακυνθινό πνεύμα, σύγχρονα πρόσωπα και πράγματα κι ο κόσμος που τ’ ακούει και βλέπει σκηνές τους να γελοιοποιούνται, γελά με την καρδιά του. Κάνουν ακόμα αναπαραστάσεις με τα πιο γνωστά, χαρακτηριστικά λαϊκά πανηγύρια στο νησί, όπως είναι ο Αϊ-Λύπιος, η Ανάληψη. Οι περίφημες «Ομιλίες», το ιδιότυπο ζακυνθινό θέατρο, αναπτύχθηκε μ’ επίδραση από το κρητικό θέατρο και την «Κομέντια ντελ’ Αρτε», στον 17ο και τον 18ο αιώνα.

Η αρχή έγινε με διασκευασμένα έργα από την κρητική λογοτεχνία, όπως «Ερωτόκριτος», «Ερωφίλη», «Θυσία Αβραάμ» κι άλλα. Αργότερα δημιουργήθηκαν οι ζακυνθινές ομιλίες, όπως «Θάνατος στον Κατήγορο», «Χρυσαυγή», «Κρίνος και Ανθία», «Μυρτίλος», «Μυρτιά» κ.λπ. Με τον καιρό, η λαϊκή ζακυνθινή δημιουργία απαλλάσσεται από τις επιδράσεις.

Στη Ζάκυνθο οι Αποκριές τελειώνουν το απόγευμα, στην Τυρινή, με το «Πόβερο Καρναβάλι», το λυπητερό, θλιμμένο, όπου γίνεται πανηγυρικά κηδεία στον Καρνάβαλο.

  • Στην Αγιάσο

Στη λεσβιακή Αγιάσο «όλα βγαίνουν στη φόρα» με διονυσιακό γλέντι και τσουχτερές κουβέντες. Ομιλοι με νέους, ντυμένοι βρακοφόρες τοπικές φορεσιές και σαλβάρια, τραγουδάνε τη «Σούσα», μια καθαρά βυζαντινή μελωδία, που πρωτοβγήκε στη σκλαβιά. Το Αγιασώτικο Καρναβάλι είναι περίφημο για την ελευθεροστομία του, τον καυτό και πηγαίο πνευματώδη αστεϊσμό, μ’ εύθυμη διάθεση που εκδηλώνεται με άκακη ειρωνεία και προκαλεί στους άλλους διασκέδαση κι ευχάριστη διάθεση, με τις γνήσια λαϊκές φάρσες και το δηκτικό πείραγμα.

Οι Αγιασώτες υπερηφανεύονται για το Καρναβάλι τους, γιατί έχει μεγάλη ιστορική παράδοση. Δεν σταμάτησε ποτέ. Ούτε στην τουρκική σκλαβιά και στη γερμανική κατοχή. Είναι γνήσιο λαϊκό. Δεν υπάρχουν οργανωτικές επιτροπές, μεγάλες προετοιμασίες. Οι μεταμφιέσεις, τα μασκαρέματα, όλα τα σατιρικά τραγούδια, με μπόλικες βωμολοχίες, που συνοδεύονται με άσεμνες κινήσεις, αναπαραστάσεις από σεξουαλικές πράξεις, όλα είναι αυτοσχέδια, αυθόρμητα. Οι Αγιασώτες έχουν στο αίμα τους το δηκτικό και πειρακτικό πνεύμα. Η βωμολοχία φουντώνει όσο προχωρεί το γλέντι.

Στις ομαδικές εκδηλώσεις γίνεται ποιητικός αγώνας, με αριστοφανικούς διαλόγους. Αυτοσχέδια, την ίδια στιγμή, ο ένας απαντά στον άλλο, με πιο τσουχτερές, πειρακτικές κουβέντες, στο δεκαπεντασύλλαβο. Κάποια χρονιά θέλησε η Εκκλησία ν’ απαγορεύσει το Αγιασώτικο Καρναβάλι. Η Αστυνομία πήρε αυστηρά μέτρα, αλλά ο λαός έδειξε αφοσίωση κι αγάπη στην παράδοση και δεν υπάκουσε. Οι χωροφύλακες έγιναν ακροατές και θεατές στα λαϊκά δρώμενα.

! Με σύνθημα «Αυτό το κτήμα θα φτάσει ψηλά», τα μέλη της επιτροπής κατοίκων για τη διάσωση του κτήματος Δρακοπούλου πραγματοποιούν την Καθαρά Δευτέρα, στις 11 το πρωί, λαϊκό γλέντι στο κτήμα (Πατησίων 356-358). «Σας περιμένουμε να φάμε, να πιούμε και να πετάξουμε χαρταετό», γράφουν στην ανακοίνωση-πρόσκληση. Για πληροφορίες: http://epitropiktimadrakopoulou.blogspot.com.

  • ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΛΑΤΑΝΟΣ, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 13 Φεβρουαρίου 2010

Ξανθιώτικο καρναβάλι

Θεσσαλονίκη

Συνεχίζονται οι Θρακικές Λαογραφικές Εορτές – Ξανθιώτικο Καρναβάλι, ένας από τους πιο δημοφιλείς αποκριάτικους θεσμούς της Βόρειας Ελλάδας με έντονα λαογραφικά στοιχεία.

Στο φετινό Καρναβάλι συμμετέχουν περισσότεροι από 17.000 καρναβαλιστές, 16 άρματα εμπνευσμένα από την ερωτική αγάπη, που δικαιώνουν τον τίτλο του ως «Καρναβάλι Ερωτευμένων» με ποικίλα θέματα που σατιρίζουν τον Έρωτα. Το Ξανθιώτικο Καρναβάλι φέτος συμπληρώνει 45 χρόνια ζωής και διοργανώνεται όπως κάθε χρόνο, από το δήμο Ξάνθης και τη Δημοτική Επιχείρηση Ανάπτυξης Ξάνθης. Συμμετέχουν 55 πολιτιστικοί τοπικοί σύλλογοι με χορούς, γλέντια και ποικίλα δρώμενα που αναβιώνουν τα λαογραφικά έθιμα της περιοχής.

Το πρόγραμμα καλλιτεχνικών εκδηλώσεων συνεχίζεται με τους «Big Cigar» της Ματθίλδης Μαγγίρα. Μαζί της οι Προκόπης Πολίτης και Γιάννης Σκουλάς, απόψε στις 9, στο Δημοτικό Αμφιθέατρο Ξάνθης. Αύριο, στη 1.30 το μεσημέρι, στην κεντρική πλατεία Ξάνθης, θα πραγματοποιηθεί η συναυλία της Δέσποινας Βανδή. Το καρναβάλι θα κορυφωθεί με τις δύο καθιερωμένες καρναβαλικές παρελάσεις, αύριο το βράδυ, στις 8, με τη συμμετοχή όλων των αποκριάτικων πληρωμάτων που καταλήγουν στην κεντρική πλατεία Ξάνθης, και τη Μεγάλη Καρναβαλική Παρέλαση που αρχίζει στη 1.30 το μεσημέρι, την Κυριακή 14 Φεβρουαρίου.

Η παρέλαση θα περάσει από την κεντρική πλατεία Ξάνθης για να καταλήξει στο χώρο του γηπέδου του Ξάνθης, που βρίσκονται τα στέκια των τοπικών πολιτιστικών συλλόγων. Με τη λήξη της παρέλασης ξεκινάει ένα μεγάλο πάρτι στο πάρκο απέναντι από το γήπεδο. Οι γιορτές ολοκληρώνονται με το «Κάψιμο του Τζάρου», το βράδυ της Κυριακής,στη γέφυρα του ποταμού Κόσυνθου. [enet.gr, 14:56 Παρασκευή 12 Φεβρουαρίου 2010]

Με το σώμα της και μόνο

Στο θέατρο «Από Μηχανής» (Μεταξουργείο) παρουσιάζονται δύο μονόλογοι αυτοβιογραφικοί -ένας ολλανδικός… ημιτονίων κι ένας ελληνικός… μεγατόνων-, γοητεύοντας τους θεατές με τη γυμνή αλήθεια τους και τις δυνατές ερμηνείες των δύο αντίστοιχων ηθοποιών.

Στο «Είσαι η μητέρα μου» του Ολλανδού Γιοπ Αντμιραλ, ένας 60άχρονος μιλάει για την προστατευτική-ασφυκτική σχέση που είχε με τη μητέρα του από παιδί. Στη συνέχεια, επισκέπτεται την 85χρονη μάνα του, που έχει διαλείψεις μνήμης και βρίσκεται στο γηροκομείο (κάθε Κυριακή τη βλέπει εκεί τα τελευταία τρία χρόνια).

Με τη λιτή σκηνοθετική καθοδήγηση της Ασπασίας Κράλλη, ο Χρήστος Βαλαβανίδης υποδύεται και τον συνεσταλμένο ομοφυλόφιλο γιο και την ηλικιωμένη μάνα-αράχνη. Απολαυστικά διπλοπρόσωπος και αφαιρετικός, με λίγα αξεσουάρ γυναικείου ντυσίματος, δημιουργεί ένα γλυκόπικρο κι αστείο «διάλογο» μεταξύ τους με λεκτικό τάιμινγκ ακριβείας. Μια καθηλωτική σχέση, με εμμονές κι αξιοπρέπεια, στοργή και κόντρες (στοιχεία ελληνικά, αναγνωρίσιμα), με μνήμη και λήθη συγχωνεύσιμες στον πανδαμάτορα χρόνο.

Ο δεύτερος μονόλογος είναι μια επιλογή-διασκευή από το εντυπωσιακό βιβλίο του Γιώργου Χρονά, «Η γυναίκα της Πάτρας», στο οποίο του διηγείται τον διά πυρός και σιδήρου βίο της μια πόρνη, η Πανωραία. Μια… μαρτυρική μαρτυρία, αλλά με τόση κατάφαση και λαχτάρα για ζωή.

Συνταρακτική η ερμηνεία της Ελένης Κοκκίδου. Πάλλεται ψυχή τε και σώματι, φωνητικά και κινησιολογικά πλάθοντας στην εντέλεια αυτή τη λαϊκή και ιλαροτραγική γυναίκα ποντιακής καταγωγής, που, παρά τα απανωτά στραπάτσα (ξεριζωμούς, θανάτους, αρρώστιες γονιών, συγγενών, συζύγων, τέκνων, αποβολές, ξύλο, αμέτρητες συνευρέσεις), άντεξε χάρη στο τσαγανό και στην καπατσοσύνη της («Τα παιδιά μου τα μόρφωσα με το σώμα μου και μόνο», λέει κάπου).

Η Κοκκίδου είναι η γυναίκα της Πάτρας με τις αθυροστομίες της, με την πίστη της στον Χριστό, με τα λαϊκά και δημοτικά τραγούδια, που ξεδίνει, έχοντας κότσια γερά και γενναίο σπαραγμό. Η σκηνοθεσία της Λένας Κιτσοπούλου, ταιριαστή και διακριτική, αναδεικνύει τον θηριώδη αυτόν χαρακτήρα.

  • ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΙΔΑΛΗΣ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 12 Φεβρουαρίου 2010

Ολη η (θεατρική) Αθήνα ένας μονόλογος

  • Ξεπερνούν τις 30 οι εφετινές παραστάσεις με πρωταγωνιστές κάθε ηλικίας και πείρας… ολομόναχους στο σανίδι

Τον περασμένο χειμώνα ήταν 20. Εφέτος ξεπερνούν τους 30. Μόδα ή τάση, ευκολία ή δυσκολία, οικονομία ή αλαζονεία, ο μονόλογος επί σκηνής είναι γεγονός και πολλαπλασιάζεται. Οταν, δε, πετύχει, γίνεται το απόλυτο θεατρικό must. Η τρέχουσα χρονιά εκτός από ποσότητα διαθέτει και ποιότητα. Δεν είναι λίγες οι φορές που μέσα από έναν μονόλογο ένας ηθοποιός πραγματικά εκτινάσσεται. Και αν στο παρελθόν επιχειρούσαν λίγοι και εξαιρετικά εκλεκτοί να βρεθούν μόνοι με τον εαυτό τους- όπως η Ελλη Λαμπέτη ή ο Δημήτρης Χορν-, τώρα τα πράγματα έχουν αλλάξει. Τολμούν πολλοί, κάθε γενιάς, και το απολαμβάνουν.

Το δύσκολο είδος του μονολόγου, στο οποίο ο ηθοποιός αναμετράται με τον εαυτό του και ο εαυτός του αναλαμβάνει τις ευθύνες, γνώρισε άνθηση από το 2003, όταν διοργανώθηκε η πρώτη Πολιτιστική Ολυμπιάδα Μονολόγων στην Αθήνα- και συνεχίστηκε το 2004. Σύντομος τις περισσότερες φορές, ο θεατρικός μονόλογος υπόσχεται συνήθως συμπύκνωση υποκριτικής τέχνης. Φθηνότερος από κάθε άλλη παραγωγή, παρέχει μια προσωπική κατάθεση ψυχής και μετατρέπεται σε διάλογο με τον θεατή. Ο πολλαπλασιασμός του είδους πάντως αποδεικνύει και την επιτυχία του.

Στη θεατρική Αθήνα, η «Γυναίκα της Πάτρας» του Γιώργου Χρονά, όπως ερμηνεύεται από την Ελένη Κοκκίδου στο Από Μηχανής Θέατρο, έχει πάρει μυθικές διαστάσειςκαι δικαίως. Η ηθοποιός μεταφέρει στον θεατή μια σπάνια εμπειρία, γι΄ αυτό και ο ενθουσιασμός, τα μπράβο και οι λίστες αναμονής είναι απολύτως δικαιολογημένες. Χρειάστηκε

όμως ένας μονόλογος για να γνωρίσει το ευρύ κοινό μια ηθοποιό που μετράει χρόνια στον χώρο. Η παράσταση στο πρώτο μέρος περιλαμβάνει τον ενδιαφέροντα μονόλογο «Είσαι η μητέρα μου» του Γιόοπ Αντμιρααλ με τον Χρήστο Βαλαβανίδη, σε σκηνοθεσία Ασπασίας Κράλλη. Ετσι συνέβη την τελευταία διετία με τη Νένα Μεντή στην «Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου» που έστησε ο Πέτρος Ζούλιας: Η έμπειρη ηθοποιός με την ερμηνεία της γεύτηκε μια σπάνια προσωπική επιτυχία. Το ίδιο είχε συμβεί λίγο παλαιότερα με την Αννα Κοκκίνου, η οποία με τις «Μορφές από το έργο του Βιζυηνού» είδε ουρές έξω από το θέατρό της, τη Σφενδόνη, και κάθε φορά που επανέφερε τον μονόλογο επαναλαμβανόταν το ίδιο φαινόμενο. Η ανταπόκριση συνεχίστηκε με το έργο του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη «Λα Πουπέ» το οποίο συνεχίζει από πέρυσι.

Διαχρονικό παράδειγμα επιτυχίας ηθοποιού σε μονόλογο αποτελεί και η Αννα Βαγενά. Με την «Αγγέλα Παπάζογλου» έχει περιοδεύσει παντού, από τις αρχές του 2000 που έκανε πρεμιέρα. Για δέκατη χρονιά ο Γιώργος Μεσσάλας ερμηνεύει «Το ημερολόγιο ενός τρελού» του Γκόγκολ στο Αλκυονίς- το έργο παίζεται και στο θέατρο Κέλυφος από τον Δημήτρη Κωνσταντίνου.

  • Νέες αφίξεις

Η Αννα Παναγιωτοπούλου με «Το μπουφάν της Χάρλεϊ» του Βασίλη Κατσικονούρη κέρδισε το στοίχημα στο Χορν, ενώ με δύο ελληνικούς μονόλογους επέλεξε να γιορτάσει τα 50 χρόνια του στο σανίδι ο Τάκης Βουτέρης στην παράσταση «Νύχτες εξόδου». Πρόκειται για την «Εξοδο» του Γιώργου Μανιώτη και τις «Δύσκολες νύχτες του κυρίου Θωμά» του Ιάκωβου Καμπανέλλη.

Οσο για τη νεότερη γενιά, φαίνεται πως βρίσκει και αυτή τον δικό της δρόμο στο είδος. Η Γιασεμή Κηλαηδόνη ερμηνεύει το δύσκολο κείμενο «Μαράν Αθά» του Θωμά Ψύρρα στο Μεταξουργείο, ενώ ο Αρης Σερβετάλης επέλεξε μια σπουδή πάνω στον Μπέκετ με το «Ατιτλο» στο Ιδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης». Προσφάτως στον χορό μπήκε και η νεαρή ηθοποιός Δήμητρα Σύρου με τον μονόλογο «Το όνομά μου είναι Ρέιτσελ Κόρι», που ανέβηκε στο Δώμα του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, σε σκηνοθεσία Μάνιας Παπαδημητρίου . Στον Κάτω Χώρο του ίδιου θεάτρου ο Κρις Ραντάνοφ προτείνει το έργο «Σοσιάλ Δομή ΑΕ», που βασίζεται σε σημειώσεις του πατέρα του από την εμπειρία του στις φυλακές της Βουλγαρίας πριν από το 1989. Στο θέατρο Χώρα μόλις άρχισε «Η πέτρα της υπομονής» του Γιώργου Νανούρη με τη Νεκταρία Γιαννουδάκη.

Οσο για την «Ελένη» του Γιάννη Ρίτσου, που ευτύχησε στην ερμηνεία του Βασίλη Παπαβασιλείου, περιοδεύει ανά την Ελλάδα, αποδεικνύοντας ότι ο μονόλογος έχει ανταπόκριση σε πόλεις αλλά και χωριά. Κερασάκι στην τούρτα, ο μέγας Ρόμπερτ Γουίλσον: Ο αμερικανός σκηνοθέτης θα ερμηνεύσει την «Τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ», τον μονόλογο του Σάμιουελ Μπέκετ, τον Μάιο στην Αθήνα.

  • ΓΙΩΡΓΟΣΛΥΚΙΑΡΔΟΠΟΥΛΟΣ
  • «Κόστος κατά 30% μικρότερο»

«Η επιλογή μονολόγων στο ρεπερτόριο ενός θεάτρου είναι το αποτέλεσμα ενός συνδυασμού παραγόντων» σημειώνει ο θεατρικός παραγωγός (θέατρο Χώρα) Γιώργος Λυκιαρδόπουλος . «Τον τελευταίο καιρό έχω προσέξει ότι τραβάνε το ενδιαφέρον του κοινού, ίσως γιατί είναι πιο μονοσήμαντα έργα,πιο δυνατά,πιο σύντομα σε διάρκεια.Επίσης είναι αβανταδόρικα για τους ηθοποιούς που το κάνουν και για τους σκηνοθέτες.Ο μονόλογος ταιριάζει στους μικρούς, εναλλακτικούς χώρους.Οντως κοστίζει λιγότερο από μια παράσταση σε ποσοστό περίπου 30%. Επιπλέονόσο πιο πολύ καιρό παίζεται ένας μονόλογοςτόσο μεγαλύτερο είναι το όφελος».

  • ΑΝΝΑΒΑΓΕΝΑ
  • «Κουμαντάρεις τα πράγματα»

«Προσωπικά όταν ξεκίνησα, προ δεκαετίας, με την “Αγγέλα” δεν είχα στον νου μου καμία μεθόδευση ούτε άλλου τύπου σκοπιμότητα σε σχέση με το είδος του μονολόγου. Τώρα καταλαβαίνω ότι έχει γίνει μόδα» λέει η Αννα Βαγενά. «Ο μονόλογος είναι ένα δύσκολο είδος. Προσωπικά, και ας ακούγεται εγωιστικό,μου αρέσει πολύ γιατί είσαι μόνος και κουμαντάρεις τα πράγματα. Οσο για το οικονομικό, φυσικά και κοστίζει λιγότερο από μια παράσταση, και αν πάει καλάέχεις έσοδα. Φοβάμαι όμως ότι η μόδα θα βλάψει τους μονολόγους».

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΥΡΤΩ ΛΟΒΕΡΔΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Σάββατο 13 Φεβρουαρίου 2010

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΘΕΑΜΑΤΟΣ ΑΚΡΟΑΜΑΤΟΣ: Δίκαια και αυτονόητα αιτήματα

Για απουσία πολιτικής βούλησης για την ενίσχυση και ενδυνάμωση των τριών κρατικών σκηνών, κατηγορεί η Πανελλήνια Ομοσπονδία Θεάματος Ακροάματος (ΠΟΘΑ) το ΥΠΠΟΤ. «Διαπιστώνουμε ότι συνεχίζεται η συρρίκνωσή τους με σταθερό ρυθμό» – αναφέρει η ανακοίνωση της ΠΟΘΑ – «τόσο στον οικονομικό τομέα (οι επιχορηγήσεις μετά βίας καλύπτουν τις ανάγκες της μισθοδοσίας), όσο και στην ευελιξία της επιλογής των εργαζομένων ανά ειδικότητα, οι οποίοι προσφέρουν εξειδικευμένη εργασία στο χώρο του θεάτρου».

Η ΠΟΘΑ ζητά την ισχύουσα μέχρι πρότινος εξαίρεση από το νόμο Ραγκούση (ν. 3812/2009) για την πρόσληψη εργαζομένων στα κρατικά θέατρα καθώς απαιτείται εξειδίκευση και εμπειρία. Ηδη, με άλλοθι το νόμο Ραγκούση, στην Εθνική Λυρική Σκηνή δεν ανανεώθηκαν συμβάσεις εργαζομένων με υψηλή εξειδίκευση και εμπειρία, ενώ άγνωστο είναι το μέλλον και για τους εργαζόμενους ορισμένου χρόνου στο Εθνικό και το ΚΘΒΕ.

«Οι εργαζόμενοι του Εθνικού και του ΚΘΒΕ» – συνεχίζει η ανακοίνωση – «συνταυτίζονται με τις κινητοποιήσεις των εργαζομένων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Η δύσκολη οικονομική συγκυρία της χώρας δεν μπορεί να είναι άλλοθι για τη συρρίκνωση και παράδοση των κρατικών θεάτρων στα χέρια των χορηγών και των «ευεργετών». Αυτή θα ήταν η εύκολη λύση, αλλά θα αντισταθούμε σ’ αυτού του είδους τις πολιτικές επιλογές. Δηλώνουμε ότι η ανοχή μας σε αυτή την πολιτική του υπουργείου έφτασε στο τέλος της. Ενωμένοι και αποφασισμένοι θα διεκδικήσουμε δυναμικά τη βιωσιμότητα των κρατικών σκηνών σε κάθε επίπεδο».

Τέλος, δηλώνουν πως αν δεν ικανοποιηθούν τα «δίκαια και αυτονόητα» αιτήματά τους και στις τρεις κρατικές σκηνές θα προχωρήσουν σε ματαιώσεις παραστάσεων. Ζητούν: Την εξαίρεση από το νόμο Ραγκούση για την πρόσληψη εργαζομένων στα κρατικά θέατρα, να σταματήσει το καθεστώς των συμβασιούχων και να προσληφθεί μόνιμο προσωπικό όπου υπάρχουν ανάγκες και να προχωρήσει η διαδικασία κατάρτισης εσωτερικών κανονισμών. [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Σάββατο 13 Φλεβάρη 2010]