Στυγερό έγκλημα σε θέατρο ημιτονίων

  • Φαίνεται πως η Μαργκερίτ Ντιράς συνεχίζει να είναι μια «θάλασσα» δημιουργικής γονιμότητας, η οποία μυστηριωδώς «επαναφορτιζόμενη» δίνει διαρκώς ζεστή «τροφή» στο θέατρο και το σινεμά.

Νίκος Διαμαντής, Ιωάννα Μακρή, Γεράσιμος Δεστούνης: η δολοφόνος, ανάμεσα στον σύζυγό της και τον ανακριτή της

Νίκος Διαμαντής, Ιωάννα Μακρή, Γεράσιμος Δεστούνης: η δολοφόνος, ανάμεσα στον σύζυγό της και τον ανακριτή της

Απόψε η «Αγγλίδα ερωμένη» της, έργο «ημιτονίων» και λεπτών ψυχικών ανακλήσεων -παρ’ ότι βασίζεται σε ένα στυγερό έγκλημα- κάνει πρεμιέρα στο θέατρο «Σημείο». Τη μετάφραση της Μπουμπουλίνας Νικάκη σκηνοθετεί πρωταγωνιστώντας ο Νίκος Διαμαντής. Είναι μια καλή ευκαιρία να διαπιστώσουμε γιατί η δημιουργός του «Εραστή» και του «Χιροσίμα, Αγάπη μου» δεν ξεπεράστηκε από τον χρόνο.

Το θεατρικό «πατάει» γερά σε ένα πραγματικό γεγονός, που όμως η Ντιράς φέρνει στα δικά της «μέτρα». Βουτάει στο απύθμενο «πηγάδι» του γυναικείου ψυχισμού αναζητώντας το σημείο όπου ο έρωτας τέμνεται με τον θάνατο. Το πραγματικό γεγονός είναι ότι η Κλερ Αμελί Λαν τον Απρίλιο του 1949 δολοφόνησε και τεμάχισε τον σύζυγό της. Τα κομμάτια του τα πέταξε στα βαγόνια διερχόμενων εμπορικών αμαξοστοιχιών.

Η Ντιράς διασώζει τη low profile θύτη -κανείς στη γαλλική μικροκοινωνία δεν μπορούσε να φανταστεί ότι η ήρεμη Κλερ Λαν ήταν ικανή για φόνο- αλλάζοντας την ταυτότητα του θύματος: στα βαγόνια της «Αγγλίδας ερωμένης» «ταξιδεύουν» τα μέλη της κωφάλαλης υπηρέτριας Μαρί-Τερέζ Μπουσκέ. Η ένοχη παραδέχτηκε το έγκλημα. Με μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: ποτέ δεν εξήγησε τους λόγους.

Η Ντιράς φέρνει την Κλερ Λαν (Ιωάννα Μακρή) και τον σύζυγό της Πιερ Λαν (Νίκος Διαμαντής) ενώπιον του ανακριτή (Γεράσιμος Δεστούνης). Το έγκλημα είναι η αφορμή για να ξαναφέρει αντιμέτωπους τον αντρικό και τον γυναικείο κόσμο «μιλώντας για τη συντριβή εντέλει και των δύο».

«Αντικαθιστώντας τον σύζυγο με την κωφάλαλη υπηρέτρια η Ντιράς καθιστά ακόμα πιο δραματικούς τους λόγους του εγκλήματος», υποστηρίζει ο Διαμαντής. «Δίνει φωνή και στον άντρα, προκειμένου να ξετυλίξει τη δική του ιστορία και να αποδειχτεί ο πραγματικός «κωφάλαλος» της ιστορίας».

Σε μια κρίσιμη για το θέατρο περίοδο ο Διαμαντής αποφάσισε να ανεβάσει ένα βίαιο κείμενο με ισορροπίες «τρόμου». Ηταν συνειδητή επιλογή, ξεκαθαρίζει, καθώς πρόκειται για ένα έργο που «γράφτηκε το 1968, τη στιγμή που η Γαλλία έβραζε κι ο κόσμος επαναστατούσε διεκδικώντας νέα τάξη και αξίες. Οπως, δηλαδή, τώρα».

Ποια ακριβώς είναι η Κλερ Λαν της Ντιράς; «Ο χείμαρρος των συναισθημάτων της ηρωίδας διυλισμένος στη μοναξιά ακουμπάει στην τρέλα», απαντάει ο σκηνοθέτης. «Η Ντιράς είναι ένας Μπέκετ του έρωτα. Μια συγγραφέας μουσικός του λόγου. Η Κλερ Λαν είναι μια γυναίκα, που δεν διεκδίκησε τίποτα στη ζωή της, παρεκτός έναν έρωτα. Μετά την απώλειά του καταδίκασε τον εαυτό της σε μια κυριολεκτική σιωπή». Μέχρι τη στιγμή του φόνου.

Ο Διαμαντής γνωρίζει ότι το θέατρο της «υγρής» Ντιράς είναι «απόλυτο». «Ενας μεταϋποκριτικός κώδικας θεάτρου», που αναζητεί συγκεκριμένη υποκριτική προσέγγιση. Κι ο ίδιος θέλησε με την παράστασή του να κτίσει «μια απόλυτη θεατρική χειρονομία, μια δωρική, σχεδόν μπεκετική χειρονομία ακροβασίας».

Γι’ αυτό το λόγο φέρνει τους θεατές ακριβώς δίπλα στους ηθοποιούς, «σε ένα διαρκές close up». «Ωστε να μπορέσουν να τους ακούσουν και να τους δουν μέσα από τα ελαττώματά τους. Και τελικά να ανακαλύψουν τη μαγεία του μικρού, του ελάσσονος, του ημιτονίου».

Υποδύεστε τον σύζυγο. Επιθυμήσατε ξαφνικά την από σκηνής έκθεση;

«Υστερα από πολύ καιρό διδασκαλίας στα Πανεπιστήμια Ναυπλίου και Πάτρας και το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος αποφάσισα να περάσω από την άλλη πλευρά. Ηθελα να ξανακοιτάξω αυτά για τα οποία μιλάω, αμφισβητώντας όσα θεωρώ δεδομένα».

Τελευταία έχει παραδόξως «ανάψει» η συζήτηση για την αναγκαιότητα των θεατρικών επιχορηγήσεων.

«Θίγει την υπερηφάνειά μας και την καλλιτεχνική μας υπόσταση αυτή η συζήτηση. Το επιχορηγούμενο θέατρο είναι η ατμομηχανή ιδεών, πάνω στην οποία στηρίζεται όλο το οικοδόμημα του θεάτρου μας. Πρέπει πάση θυσία να διασωθεί. Αν και περιμένω με υπομονή, όπως όλοι, να καταλάβω σε τι προχώρησε τη θεατρική κατάσταση στην Ελλάδα η δημιουργία του Εθνικού Κέντρου Θεάτρου και Χορού».

  • Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 5 Φεβρουαρίου 2010
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: