Daily Archives: 2 Φεβρουαρίου, 2010

Επανεξετάζεται η τύχη του ΕΚΕΘΕΧ

  • Ο προβληματισμός είναι αν πράγματι το κέντρο με 1,5 εκατ. ευρώ λειτουργικά έξοδα έχει λόγο ύπαρξης

Πονοκέφαλο έχει προκαλέσει στο υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού το γεγονός ότι τις τελευταίες ημέρες βγαίνουν στον Τύπο όλο και περισσότερα στοιχεία των διαξιφισμών μεταξύ του προέδρου του Εθνικού Κέντρου Θεάτρου και Χορού Γιώργου Δραγώνα και του διευθυντή του κέντρου Ηρακλή Λογοθέτη.

H κόντρα τους και η διάσταση που πήρε στις εφημερίδες και στον κόσμο του θεάτρου, είναι ένα ακόμη χτύπημα στο νεοσύστατο θεσμό που πριν καλά καλά παρουσιάσει έργο, άρχισε να βάλλεται αλλά και να ξεπέφτει στα μάτια όλων μας. Στην Ελλάδα άλλωστε, αν θέλεις να καταργήσεις κάτι, αρκεί να το θεσμοθετήσεις πρώτα.

Ο εξορθολογισμός

Για τον υπουργό Παύλο Γερουλάνο, πάντως, η κρίση που παρουσιάζεται αυτή τη στιγμή στο κέντρο, είναι η καλύτερη ευκαιρία για να επανεξετάσει την τύχη του. Γι’ αυτό άλλωστε ζήτησε από αρμόδια όργανα να ετοιμάσουν εισηγήσεις σχετικά με την παρούσα κατάσταση στο ΕΚΕΘΕΧ, αξιολογώντας τα όσα έπραξε ώς τώρα κι αν αυτά συμπίπτουν με τους λόγους ίδρυσής του. Ο κυριότερος άλλωστε προβληματισμός στο υπουργείο είναι αν πράγματι έχει λόγο ύπαρξης το κέντρο με 1,5 εκατ. ευρώ λειτουργικά έξοδα, σχεδόν το μισό των επιχορηγούμενων σχημάτων. Σε μια εποχή που η περιστολή δαπανών είναι εθνική επιταγή ο εξορθολογισμός είναι επιτακτική ανάγκη.

Την ίδρυση του ΕΚΕΘΕΧ πολλοί υποστήριξαν στην αρχή, ακόμη και οι σημερινοί επικριτές του. Αλλωστε θα έκανε όλα όσα ονειρευόταν χρόνια τώρα η θεατρική κοινότητα. Αυτά όμως, τις ημέρες της στήριξης του Γιώργου Βουλγαράκη. Εκτοτε, ούτε ο Μιχάλης Λιάπης έδωσε πραγματικό χέρι βοηθείας ούτε ο Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος έτσι κι αλλιώς δεν καλόβλεπε τη δημιουργία του κέντρου αυτού που απαιτούσε πολλά χρήματα σε μια εποχή που δεν είχε τίποτα να δώσει το ΥΠΠΟ.

Την ανεξαρτησία του κέντρου κανείς δεν ήθελε κατά βάθος, αλλιώς θα του χάριζαν τον πολυπόθητο κωδικό που ζητούσε. Κι έτσι αποδυναμωμένο άρχισαν να το ακυρώνουν.

Ο υπουργός θα εξετάσει μαζί με τη γεν. γραμματέα του ΥΠΟΤ, Λίνα Μενδώνη όλη αυτή την πορεία από το 2007 που ιδρύθηκε το κέντρο, αλλά και τι κοστίζει στο υπουργείο. Από τα ενοίκια μέχρι τον αριθμό του προσωπικού. Και όπως αναφέρουν οι πληροφορίες, όταν θα κριθεί αν πράγματι χρειάζεται το κέντρο, θα αποφασιστεί και η συντήρησή του ή το λουκέτο.

Τα σενάρια πάντως έχουν προβλέψει τι θα συμβεί και σ’ αυτή την περίπτωση. Η ηγεσία, λένε, δεν σκοπεύει να αφήσει στον δρόμο τους εργαζόμενους. Θα τους απορροφήσει σε άλλες θέσεις, αφού έτσι κι αλλιώς το υπουργείο έχει ανάγκες.

«Αλφαβίλ»

Στο μεταξύ οι επιχορηγούμενες ομάδες πρέπει να υποβάλουν ώς τις 5 του μηνός όλα τα δικαιολογητικά για τις επιχορηγήσεις της περιόδου 2008-09. Από την πλευρά του το υπουργείο υποσχέθηκε να δώσει το 87% των χρημάτων, μια ανάσα για τα υπερχρεωμένα σχήματα τα οποία δεν γνωρίζουν τίποτα για την περίοδο 2009 -2010. Το ΕΚΕΘΕΧ στις ερωτήσεις των θιάσων για την τρέχουσα περίοδο απαντά πως πρέπει πρώτα να μάθει τα χρήματα πού σκοπεύει να διαθέσει το υπουργείο και στη συνέχεια να τα μοιράσει.

Στο μεταξύ έξω φρενών έχει γίνει ηγεσία με την ενοικίαση του «Αλφαβίλ» στην οδό Μαυρομιχάλη που θα γίνει χώρος στέγασης πειραματικών σχημάτων. Σε μια εποχή που ζητείται οικονομία και στο τελευταίο ευρώ που ξοδεύεται στο υπουργείο, τα έξοδα θα επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο το οξυμένο για περικοπές, κλίμα. Στελέχη θεωρούν ότι θα μπορούσαν να αποφευχθούν, αφού όπως υποστηρίζουν για τη δράση των νέων ομάδων θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν χώροι ιδρυμάτων τα οποία επιχορηγούνται από το υπουργείο (π.χ. ίδρυμα Μ. Κακογιάννη).

Οι ζυμώσεις για την τύχη του ΕΚΕΘΕΧ είναι καθημερινές σχεδόν, όπως άλλωστε και για την τύχη άλλων τέτοιων οργανισμών. Ζητούμενο ο διάλογος με τη θεατρική κοινότητα, ειδικούς αλλά και η αναβάθμιση της Διεύθυνσης Θεάτρου και Χορού στην περίπτωση που κριθεί πως το κέντρο δεν έχει λόγο ύπαρξης. Το υπουργείο σκοπεύει να ξαναβάλει τη Διεύθυνση στο παιχνίδι, αφού τη στελεχώσει με ειδικούς επιστήμονες και καινούργιες ειδικότητες που ασχολούνται με τη διαχείριση πολιτιστικών αγαθών.

Το αδιέξοδο της λειτουργίας του ΕΚΕΘΕΧ αποκαλύπτει την έλλειψη μιας ουσιαστικής εθνικής πολιτικής για τις παραστατικές τέχνες χρόνια τώρα. Ο τρόπος των επιχορηγήσεων δεν τιμά κανέναν. Ολα αυτά τα χρόνια όμως κανείς δεν κατήγγειλε με το όνομά τους, όσα συμβαίνουν στον χώρο. Ποιοι κερδίζουν από τις επινοικιάσεις στις νέες ομάδες αλλά και πού οδήγησε η έλλειψη στρατηγικής και συνεργασίας μεταξύ τους. Τώρα, ο εξορθολογισμός δεν επιτρέπει καμία νέα σπατάλη.

  • Της Γιωτας Συκκα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Tρίτη, 2 Φεβρουαρίου 2010

Όταν οι ματαιώσεις γεννούν επαναστάσεις (και επαναστάτες)

  • Σχέση ταύτισης του σκηνοθέτη με ακρωτηριασμό Α. Ρέλλα και του θεάτρου Κωφών
  • Ετοιμάζεται ντοκιμαντέρ για το θέατρο κωφών Ελλάδος

Η πρώτη γνωριμία του σκηνοθέτη Αντώνη Ρέλλα με τους συντελεστές και πρωταγωνιστές του Θεάτρου Κωφών, έγινε το καλοκαίρι του 2007 κατά την διάρκεια του διεθνούς φεστιβάλ ντοκιμαντέρ με θέματα αναπηρίας “ Emotion Pictures”. Από τις “ψυχές” του φεστιβάλ ο με ακρωτηριασμό σκηνοθέτης, έγινε μονομιάς κομμάτι της ομάδας των κωφών ηθοποιών, που μοίραζαν στο κοινό σκληρό καταγγελτικό κείμενο για το επαπειλούμενο λουκέτο του θεάτρου τους εξαιτίας της πολιτειακής υποχρηματοδότησης. Η σχέση που τότε σχεδόν τυχαία γεννήθηκε, έμελλε τα επόμενα χρόνια να εξελιχτεί σε σχέση ζωής …

Θα επιχειρήσουμε να αποκωδικοποιήσουμε τα βαθύτερα “πως” και “γιατί” της σχέσης, με σημείο αναφοράς μας τις εμπειρίες και ερμηνείες του Α. Ρέλλα . Η εστίαση δεν υπηρετεί κανένα συγκεκριμένο σκεπτικό. Είναι τυχαία, όπως οι περισσότερες άλλωστε προσεγγίσεις σε τούτη την ζωή. Οπως εντελώς τυχαία – θυμίζουμε – ήταν η πρώτη επαφή του σκηνοθέτη με τους κωφούς ηθοποιούς όχι οποιαδήποτε στιγμή, αλλά την κρίσιμη στιγμή που οι τελευταίοι έδιναν τη μεγάλη μάχη για την καλλιτεχνική επιβίωσή τους.

“ Είχα νιώσει εκείνη την εποχή μια έντονη απέχθεια για χειροκροτήματα, βραβεύσεις και επιφωνήματα θαυμασμού” μας λέει ο Ρέλλας θυμούμενος τα κυρίαρχα συναισθήματα των καιρών της γνωριμίας. Και συνεχίζει σε τόνο ενδόμυχο και αποκαλυπτικό: “Βίωνα επί χρόνια συνεχόμενα την ίδια εμπειρία, αντίκρυζα επί χρόνια συνεχόμενα την ίδια εικόνα. Η ελληνική σημαία αγέρωχη να κυματίζει σε χάρτινη ή υφασμάτινη έκδοση, υπό το στοργικό κτητικό βλέμμα κάθε είδους επισήμων και αρμοδίων. Από κάτω της να παρελαύνουν πρωταθλητές με αναπηρία, προσφέροντας άθελά τους άλλοθι στους στοργικούς επίσημους. Περήφανα χαμόγελα της στιγμής ηρώων της στιγμής, να κρύβουν την βαθιά καταπίεση και οργή, από τα εμπόδια και τον εξαναγκασμό σε υποτελή διαβίωση μιας ολόκληρης ζωής…”

Για να γίνει κατανοητό σε τι ακριβώς αναφέρεται ο με ακρωτηριασμό σκηνοθέτης, είναι απαραίτητη μιά μικρή της ζωής του αναδρομή. Από τα μέσα της δεκαετίας του 90 και έχοντας συναντηθεί με την εμπειρία του ακρωτηριασμού εξαιτίας αυτοκινητιστικού ατυχήματος, ο Α. Ρέλλας προσπάθησε σε ιδιωτικό τηλεσταθμό που εργαζόταν να κάνει πράξη μια πιο απελευθερωτική προσέγγιση των θεμάτων αναπηρίας – “μακριά από τις κυριαρχούσες τότε λογικές των τηλεμαραθωνίων και της μιζέριας” την ορίζει ο ίδιος – χωρίς όμως να του επιτραπεί . Αναγκάστηκε να παραιτηθεί και να διεκδικήσει την πιθανότητα να κάνει πράξη το όραμά του ως ανεξάρτητος πλέον δημιουργός.

Το ντοκιμαντέρ του “Αιγαίου κύματα” που ολοκληρώθηκε στα τέλη του 2005, έμοιασε να είναι το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Προβλήθηκε όσο κανένα άλλο μέχρι τότε ντοκιμαντέρ με θέμα την αναπηρία, βραβεύτηκε τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, θεωρήθηκε ως μιά αποτελεσματικότατη γροθιά στους περί αναπηρίας κυρίαρχους ρατσιστικούς μύθους. Ηταν, εντέλει, αυτό που έδωσε το έναυσμα για την δημιουργία του διεθνούς εμβέλειας σήμερα φεστιβάλ Emotion Pictures στο οποίο ο σκηνοθέτης συναντήθηκε με τους κωφούς ηθοποιούς.

Κι’ όμως: “ Επιδοκιμασία χωρίς σημασία, αναγνώριση χωρις ουσία. Σε ότι αφορά τα μέσα παραγωγής και αναπαραγωγής της κυρίαρχης κοινωνικής αντίληψης, τα πράγματα συνέχισαν να εξελίσσονται απ’ το κακό στο χειρότερο. Το ντοκιμαντέρ, οι πρωταγωνιστές του, εγώ ο ίδιος χρησιμοποιηθήκαμε ως άλλοθι της κυρίαρχης λογικής και των εκφραστών της που υποτίθεται καταγγέλαμε” αποτιμά σήμερα ο Αντώνης Ρέλλας. Μη διστάζοντας με την απόλυτη βεβαιότητα να δηλώσει ότι “ μέσα από τις ανούσιες επιδοκιμασίες και τα ψεύτικα κτυπήματα στην πλάτη, βιώνω πλέον το συναίσθημα της ματαίωσης στον πιο απόλυτο βαθμό. Τα “Αιγαίου κύματα” πλέον για μένα δεν υπάρχουν…”

Σ΄αυτήν την συγκυρία, λοιπόν, έγινε η γνωριμία του με ακρωτηριασμό σκηνοθέτη και των κωφών ηθοποιών που όπως αποδείχτηκε ήταν ταγμένη να εξελιχτεί σε βαθιά σχέση. Ματαιωμένοι αμφότεροι , στο ίδιο ψέμα των καιρών παγιδευμένοι . Οι του Θεάτρου Κωφών να βιώνουν ένα “σήμερα” γεμάτο αντιξοότητες και να νιώθουν ότι του “αύριο” οι προσδοκίες είναι υπονομευμένες. Ο Ρέλλας να αντιλαμβάνεται μέσα από το δικό του “σήμερα” ότι του “χθες” οι προσδοκίες έχουν αχρηστευθεί , ακυρωθεί. Το μείγμα από την πρώτη στιγμή έδεσε. Και ήταν έτσι καμωμένο , ανήκε σ΄αυτά τα ευγενή μείγματα, που με την πάροδο του χρόνου δένουν ολοένα και περισσότερο.

Τους τελευταίους 4 μήνες το Θέατρο Κωφών Ελλάδος (του οποίου, σημειωτέον, όλα τα οικονομικά προβλήματα παραμένουν άλυτα) και ο σκηνοθέτης Α. Ρέλλας, έχουν πυκνώσει την σχέση τους σε καθημερινή. Προς επικύρωση της επισημότητας του δεσμού τους, ο σκηνοθέτης έχει γίνει μέλος του διοικητικού συμβουλίου του θεάτρου με δικαίωμα ψήφου! Με βάση το έργο “Ενας ακούων στην χώρα των κωφών” που αποτελεί την τρέχουσα παράσταση του θεάτρου, ο Ρέλλας δουλεύει νέο ντοκιμαντέρ αφιερωμένο στην κουλτούρα και την βαθύτερη πολιτισμική πρόταση/προσέγγιση των σημαντικών ελλήνων (και όχι μόνο) κωφών ηθοποιών. Επί ίσοις όροις οι δύο πλευρές επενδύουν η μία στην άλλη, έχοντας ευλογηθεί με την τύχη να συναντηθούν την κρίσιμη στιγμή που βίωσαν την ματαίωση και ένιωσαν την ματαιότητα. Είναι βέβαιον ότι αυτό που θα προκύψει από την συνωμοσία της συγκυρίας θα είναι ακραία/μοναδικά επαναστατικό. Γι΄αυτό και έχουν δέσει μεταξύ τους πλέον τόσο πολύ που μοιάζει να έχουν γίνει ένα. [enet.gr, 22:26 Κυριακή 31 Ιανουαρίου 2010]

«Wonderland» στο «Παλλάς», «Η πέτρα της υπομονής» στο θέατρο «Χώρα»

  • Θεατρικά «θαύματα»
«Wonderland»

«Wonderland» τιτλοφορείται η παράσταση που ανεβαίνει αύριο (για δέκα παραστάσεις) στο «Παλλάς», βασισμένη στα έργα «Η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων» και «Μέσα από τον καθρέφτη» του Λιούις Κάρολ. Σκηνοθεσία – δραματουργία – κοστούμια Αντζελας Μπρούσκου, μετάφραση Γιώργου Δεπάστα και ζωντανή μουσική του Απόλωνα Ρέτσου. H Αλίκη μεγάλη πια επιστρέφει στην παιδική της ηλικία – ξαναγίνεται παιδί – καθώς μπαίνοντας σε μία τεράστια οθόνη υπολογιστή παγιδεύεται μέσα στα σκοτεινά δωμάτια του διαδικτύου. Κάνει κύκλους χωρίς κατεύθυνση, αναζητώντας συγκεκριμένα πρόσωπα και μέρη που είχε ξαναζήσει. Ο κόσμος των ενήλικων αποδεικνύεται γρήγορα παράλογος και αυταρχικός για ένα παιδί που δεν το ενδιαφέρουν οι κανόνες… Τα πρόσωπα κρύβονται πίσω από μάσκες, μιλάνε με γρίφους και αινίγματα. Η σκιά του φωτογράφου – συγγραφέα την ακολουθεί και την απαθανατίζει κρυφά. Παίζουν: Ολια Λαζαρίδου, Σταύρος Γιαγκούλης, Μανώλης Καρυωτάκης, Ηλίας Μελέτης, Μάξιμος Μουμούρης κ.ά.

  • Στο θέατρο «Χώρα» παρουσιάζεται το έργο «Η πέτρα της υπομονής», που αφορά στη θέση της γυναίκας στο Αφγανιστάν σήμερα. Η παράσταση βασίζεται στο ομότιτλο βιβλίο του Ατίκ Ραχίμι (βραβείο «Goncourt», το 2008). Σύμφωνα με την περσική μυθολογία, υπάρχει μια μαγική πέτρα που τη βάζεις μπροστά σου και της λες όλα σου τα βάσανα, τους πόνους, όλα σου τα μυστικά… Μέχρι που μια μέρα η πέτρα σκάει, εκρήγνυται. Κι εκείνη ακριβώς τη μέρα λυτρώνεσαι. Μια νεαρή γυναίκα μιλά στον άντρα της που είναι σε κώμα, για τη σχέση τους, τα όνειρά της, τη ζωή της, τον πόλεμο, τη βία, τη θρησκεία, το φόβο, τον έρωτα… Του εξομολογείται για πρώτη φορά αλήθειες που ίσως κάθε γυναίκα σ’ αυτόν τον κόσμο θέλει να πει στο σύντροφο της αλλά δεν το τολμά… Σκηνοθεσία Γιώργου Νανούρη. Παίζουν: Νεκταρία Γιαννουδάκη, Δρόσος Σκώτης.