Δημοτικό Θέατρο Πειραιά: Η αναγέννηση ενός μύθου

  • Στο σύμβολο της πόλης είναι αφιερωμένο το περιοδικό ΠΕΙΡΑΪΚΑ

Κύρια όψη και πρόπυλο (γραφική απεικόνιση υπάρχουσας κατάστασης από τη ΔΑΝΣΜ του ΥΠΠΟ).

Ο τρίτος τόμος του περιοδικού «Πειραϊκά», το οποίο εκδίδει το Ινστιτούτο Μελέτης της Τοπικής Ιστορίας και της Ιστορίας των Επιχειρήσεων (ΙΜΤΙΙΕ), που κυκλοφορεί, είναι αφιερωμένος στη μεγάλη επιστροφή του Δημοτικού Θεάτρου του Πειραιά και έχει τίτλο: «Δημοτικό Θέατρο Πειραιά: Η Αναγέννηση ενός Μύθου».

Ο τίτλος αυτού του εξαιρετικά ενδιαφέροντος, αλλά και πλούσιου σε πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό αφιερώματος ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά αποτέλεσε για την πόλη του Πειραιά, στην 175χρονη ιστορία της, τον απόλυτο μύθο, ένα σύμβολο της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της πόλης, μιας ανάπτυξης που βάδισε στα χνάρια της δημιουργίας και της ολοκλήρωσης της αστικής τάξης του Πειραιά, μιας τάξης που συνδέθηκε στενά με την ελληνική εκβιομηχάνιση.

Επάνω, παρέλαση το Μεσοπόλεμο και, κάτω, το θέατρο στις αρχές του 20ού αιώνα.

Η απόφαση για την ανέγερση του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά λαμβάνεται από το δήμαρχο Τρύφωνα Μουτζόπουλο στα 1882, αλλά τελικά το έργο ολοκληρώνεται το 1895. Το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά οικοδομείται σε σχέδια του αρχιτέκτονα και καθηγητή του ΕΜΠ Ιωάννη Λαζαρίμου και αποτελεί, όπως εύστοχα σημειώνει η καθηγήτρια Ε. Φεσσά-Εμμανουήλ, «το σημαντικότερο θεατρικό αρχιτεκτόνημα της νεώτερης Ελλάδας». Γι’ αυτό το 1980, με υπουργική απόφαση, χαρακτηρίζεται ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και έργο τέχνης. Μορφολογικά, το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά εντάσσεται στην παράδοση του ευρωπαϊκού νεοκλασικισμού, ενώ τυπολογικά ανήκει στο συμπαγή ρυθμό του μεγαλοπρεπούς γαλλικού θεάτρου, με κυρίαρχο στοιχείο της σύνθεσης το κεντρικό μαρμάρινο πρόπυλο με κίονες κορινθιακού ρυθμού. Η ιδιαίτερα προσεγμένη εσωτερική του διαρρύθμιση είχε ως πρότυπο το παρισινό Theatre d’ Odeon.

Αριστερά, το Δημοτικό Θέατρο ανακαινίζεται, 2009. Επάνω, έργα αναστήλωσης μετά το σεισμό του 1981. Κάτω, λεπτομέρειες από το ζωγραφικό διάκοσμο.

Ο μεγάλος σεισμός του 1981 προξενεί σοβαρές ζημιές στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά και χαρακτηρίζεται ως «επικινδύνως ετοιμόρροπο». Οι σωστικές εργασίες για την αποκατάστασή του ολοκληρώνονται το 1988, αλλά ο σεισμός του Σεπτεμβρίου του 1999 προξενεί στο θέατρο και νέες ζημιές με την κατάρρευση τμήματος της οροφής του.

Στη μακρόχρονη ιστορία του, στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά εμφανίζονται κατά καιρούς το Εθνικό Θέατρο, η Εθνική Λυρική Σκηνή, οι μεγαλύτεροι ελληνικοί θίασοι με κορυφαίους ηθοποιούς, πολλοί ξένοι θίασοι του λυρικού και δραματικού ρεπερτορίου, καθώς επίσης και χορευτικά συγκροτήματα, μουσικά και χορωδιακά σύνολα.

Eνα από τα σχέδια αποτύπωσης της λειτουργίας του μηχανισμού της σκηνής.

«Αν και ανενεργό για μεγάλα χρονικά διαστήματα, το περίοπτο και επιβλητικό Δημοτικό Θέατρο Πειραιά εξακολουθεί να αποτελεί το διαχρονικό σύμβολο, το τοπόσημο και σημείο αναφοράς του Πειραιά με βαθιά ιστορική, κοινωνική και πολιτιστική αξία για την πόλη. Διαχρονικό όμως αποδεικνύεται και το όραμα για την αξιοποίηση και επαναλειτουργία του, ώστε να αποτελέσει έναν πολιτιστικό πόλο καλλιτεχνικής και πνευματικής δημιουργίας, που θα συμβάλει ουσιαστικά στην πολιτιστική αναγέννηση του Πειραιά» σημειώνει ο αρχιτέκτων Μάνος Περράκης.

Ο δήμος Πειραιά, μετά από μακρόχρονες προσπάθειες, επιτυγχάνει τη χρηματοδότηση του έργου ανακαίνισης του Δημοτικού Θεάτρου και την ένταξή της στις άμεσες προτεραιότητες του υπουργείου Πολιτισμού. Η πορεία προς την αναγέννηση «ενός μύθου» είναι πλέον γεγονός και τα στελέχη της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Νεωτέρων και Σύγχρονων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού (αρχιτέκτονες, μηχανικοί, αρχαιολόγοι, συντηρητές κ.ά.) δίνουν μάχη με το χρόνο, ώστε το συντομότερο δυνατό το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά να ενταχθεί ξανά στην πολιτιστική ζωή της πόλης, αποτελώντας ένα σημαντικό μοχλό για την οικονομική και κοινωνική της ανάπτυξη.

Eξώφυλλο του 3ου τόμου του περιοδικού «Πειραϊκά».

Στο αφιέρωμα αυτό του περιοδικού «Πειραϊκά» καταγράφονται τεκμηριωμένα και αναλυτικά: οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που οδηγούν στη δημιουργία του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά, η προσωπικότητα του Ιωάννη Λαζαρίμου και η αρχιτεκτονική αξία του μνημείου, το χρονικό των έργων επισκευής και ανακαίνισης του θεάτρου (1900-1981), το χρονικό των έργων αναστήλωσης και αποκατάστασης του μνημείου (1981-2009), οι εργασίες συντήρησης και ανάδειξης του ζωγραφικού διάκοσμου του θεάτρου, η σωστική ανασκαφική έρευνα στο πλαίσιο του έργου αποκατάστασης του θεάτρου και η αποτύπωση της σκηνής μπαρόκ, ενός μοναδικού τεχνολογικού επιτεύγματος που διασώζεται στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, αλλά και οι προτάσεις για την ανάδειξη και αξιοποίησή της και, τέλος, το όραμα για τη μελλοντική αξιοποίηση του θεάτρου ως σημαντικού πολιτιστικού αγαθού. Το αφιέρωμα συμπληρώνεται από ένα φωτογραφικό οδοιπορικό στο χώρο και το χρόνο, μέσα από το οποίο αναδεικνύονται η σημαντικότητα του μνημείου για την πόλη του Πειραιά και ο συμβολικός του χαρακτήρας.

Ο αρχιτέκτων και theatre designer N. Πετρόπουλος, καταθέτοντας τις προτάσεις του σχετικά με την αξιοποίηση της σκηνής του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά, καταλήγει: «…δεν μιλούμε απλώς για ένα θέατρο, αλλά για ένα ευρύτερο μορφωτικό κέντρο και δη πρότυπο. Εάν λειτουργήσει σωστά, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πόλο έλξης πολλαπλών δραστηριοτήτων και να δώσει νέα πνοή στον Πειραιά, η οποία μπορεί να έχει και μέλλον. Το θέατρο αυτό, επαναλαμβάνω, ήταν για την εποχή του μοναδικό. Ας μην ξεχνούμε, δε, ότι εγκαινιάστηκε πριν από το Εθνικό…» [Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ, 8 Ιανουαριου 2010

]

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: