«Τρωάδες» το χειμώνα

  • «Ελληνες, που το κοντάρι σας είναι βαρύτερο απ’ το μυαλό σας. Σας τρόμαξε ένα βρέφος, τιποτένιοι;» Είναι τα λόγια που απευθύνει η Εκάβη στους Ελληνες όταν της φέρνουν νεκρό τον εγγονό της, Αστυάνακτα, λίγο πριν πυρποληθεί η Τροία και η ίδια, μαζί με τις άλλες γυναίκες, συρθεί σκλάβα στα καράβια για την Ελλάδα.

Οι «Τρωάδες» του Ευριπίδη παίζονται στο «Θέατρο του Νέου Κόσμου», σε μετάφραση Παντελή Μπουκάλα, σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου, χορογραφία Αγγελικής Στελλάτου, σκηνικά-κοστούμια Αγγελου Μέντη και με τη Λυδία Κονιόρδου στον ρόλο της Εκάβης.

Εχουμε συνηθίσει τις παραστάσεις αρχαίου δράματος στα καλοκαιρινά, ανοιχτά, θέατρα. Ομως ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος έχει χρόνια εμμονή με τις «Τρωάδες». Δεν του έφτασε η εμπειρία δύο χρόνια πριν, όταν τις ανέβασε με το Εθνικό Θέατρο της Αλβανίας. Πέρσι, πρότεινε το έργο του Ευριπίδη στο Φεστιβάλ Αθηνών, αλλά απέσυρε την πρόταση όταν κοινοποιήθηκε ότι το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος θα το παρουσιάσει στην Επίδαυρο.

Αποφάσισε λοιπόν να ανεβάσει «Τρωάδες» μέσα στο χειμώνα, στον δικό του χώρο, το «Θέατρο του Νέου Κόσμου». Μια τολμηρή κίνηση, αφού σε περίοδο κρίσης η παραγωγή είναι μεγάλη για μια αίθουσα 130 θέσεων και με δεκατρείς ηθοποιούς στη σκηνή.

Ο Β. Θεοδωρόπουλος είχε προτείνει στον Παντελή Μπουκάλα να κάνει τη μετάφραση, πολλά χρόνια πριν. Στόχος του ήταν η αναζήτηση της ισορροπίας στους τόνους και στη φόρμα. Ακόμα προσπάθησε να συνδέσει τον θρήνο των γυναικών με τον δημόσιο πολιτικό λόγο.

Η Κασσάνδρα (Μαρία Κίτσου), που συνήθως τη βλέπουμε να οδηγείται στον ανίερο γάμο με τον Αγαμέμνονα παραδομένη στη βακχεία, εδώ διαφοροποιείται. Μιμούμενη τη νύφη, βγαίνει προκλητικά όχι μόνο για να μαντέψει τα φρικτά μελλούμενα αλλά για να ειρωνευτεί και να καταγγείλει.

«Με ενδιέφερε η ουσία του λόγου της Κασσάνδρας, λόγου καθαρά πολιτικού» λέει ο σκηνοθέτης. «Σε σημερινές συνθήκες θα ήταν ένα άγιο καλογεράκι που, με μυαλό ταρακουνημένο από τη βαρβαρότητα που βιώνει, τολμά να εκστομίσει αλήθειες που πονούν. Τα λόγια της, σε συνδυασμό με τον δημόσιο λόγο της Εκάβης πάνω στο πτώμα του μικρού Αστυάνακτα, συνιστούν τον δικό τους «Επιτάφιο», απάντηση στον εκφυλισμό της αθηναϊκής δημοκρατίας, που είχε ως μανιφέστο τον Επιτάφιο του Περικλή».

Η Εκάβη, μέχρι ν’ ανάψει η πρώτη φλόγα που θα κάψει την Τροία, βλέπει να ξεκληρίζεται η οικογένειά της: τα αγόρια της έχουν σκοτωθεί, η κόρη της Πολυξένη σφάζεται ατιμωτικά πάνω στον τάφο του Αχιλλέα, η πιστή Ανδρομάχη (Μαρία Καλλιμάνη) σέρνεται δούλα στον πιο μισητό εχθρό της, ο εγγονός της γκρεμίζεται από τα τείχη της πόλης. Ωστόσο, η τραγική βασίλισσα είναι και η ισχυρή αντίπαλος που θα εξουθενώσει μπροστά στα μάτια του Μενέλαου (Μιχάλης Οικονόμου) την Ελένη (Αμαλία Τσεκούρα).

«Γι’ αυτό η Λυδία Κονιόρδου είναι ιδανική», συνεχίζει ο σκηνοθέτης. «Διαθέτει ταλέντο, πείρα αλλά και τεράστιες φυσικές δυνάμεις να βρίσκεται εναργής στη σκηνή, σ’ όλη τη διάρκεια του έργου, αλλάζοντας ύφος και τεχνικές. Ο Ευριπίδης τολμά να κρίνει θεούς και ανθρώπους. Είναι τόσο ελεύθερος να μιλάει για τους επεκτατικούς πολέμους της ιμπεριαλιστικής αθηναϊκής δημοκρατίας όσο και ο Τσόμσκι σήμερα όταν κρίνει την πολιτική και την δημοκρατία στις ΗΠΑ».

Θυμός και ελπίδα

Τα κοστούμια είναι σύγχρονα: μαύρα φορέματα και παλτά για τις γυναίκες, μαύρα, στρατιωτικού ύφους, ρούχα για τους άντρες του ελληνικού στρατού. Ενας κλειστός χώρος το σκηνικό, που περιβάλλεται από ξύλινο περιστύλιο δημιουργώντας κι ένα δεύτερο πάτωμα, όπου κινούνται οι στρατιώτες με επικεφαλής τον Ταλθύβιο (Γιάννης Τσορτέκης), ενώ στις άκρες του βρίσκονται τα θεολογεία της Αθηνάς και του Ποσειδώνα. Οι μουσικές του Τάκη Φαραζή γράφτηκαν πάνω σε πολυφωνικά μοτίβα θρήνων και μοιρολογιών, ενώ τα στάσιμα τραγουδιούνται.

«Ο Ευριπίδης συλλαμβάνει το μέγεθος της ανθρώπινης ψυχής μπροστά σε ακραίες καταστάσεις», λέει ο Β. Θεοδωρόπουλος. «Μου κάνει εντύπωση πόσα κοινά στοιχεία αναγνωρίζεις στις «Τρωάδες» και στις μαρτυρίες των γυναικών στον «Κοινό Λόγο» της Ελλης Παπαδημητρίου: συμπεριφορές, αισθήματα ακόμα και ατάκες μέσα στο ίδιο κοινωνικό πλαίσιο που γεννά ο πόλεμος και η βαρβαρότητα. Ανθρωποι που τα έχουν χάσει όλα απομένοντας μόνο με την αξιοπρέπεια κι έναν θυμό που μπορεί να γεννήσει ελπίδα. Θυμάμαι από αφήγηση της Ελλης Παππά τα λόγια του Ν. Μπελογιάννη προς αυτήν λίγο πριν οδηγηθεί στο εκτελεστικό απόσπασμα: πρέπει να ζήσεις για το παιδί μας και για την εκδίκηση»… *

  • Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ φωτ.: Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, Κυρ. Ελευθεροτυπία, Επτά, Κυριακή 10 Ιανουαρίου 2010
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: