Η Ελφριντε Γέλινεκ καταγγέλλει το δουλεμπόριο γυναικών

  • Οταν πριν από λίγο καιρό βρέθηκα στην Κρακοβία, δεν μπορούσα να φανταστώ πως, εκτός από το περίφημο Εθνικό Θέατρο της πόλης, το Στάρι, λειτουργεί εδώ και λίγα χρόνια ένας κατεξοχήν «πρωτοποριακός» χώρος: η «Νέα Σκηνή».

Πολυμελής χορός από γυναίκες κάθε ηλικίας, με κορυφαίες τέσσερις ηθοποιούς, που εναλλάσσονται στον ρόλο του θύτη και του θύματος

Πολυμελής χορός από γυναίκες κάθε ηλικίας, με κορυφαίες τέσσερις ηθοποιούς, που εναλλάσσονται στον ρόλο του θύτη και του θύματος

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής της και σκηνοθέτης Μπάρτος Ζιντλόφσκι συγκεντρώνει εδώ, τα τελευταία χρόνια, την πολωνική αβάν γκαρντ δίνοντας έναν χώρο έκφρασης σε ανερχόμενους σκηνοθέτες και δραματουργούς. Παράλληλα, οργανώνει ή φιλοξενεί διάφορα φεστιβάλ, όπως το Divine Comedy Festival, που αφιερώνεται κάθε Δεκέμβριο στη σύγχρονη πολωνική σκηνή και αρθρώνεται γύρω από τρεις βασικούς άξονες («Κόλαση», «Καθαρτήριο», «Παράδεισος»), ή το Genius Loci,που παρουσιαζόταν στα τέλη Νοεμβρίου.

Το φεστιβάλ αυτό έχει διαφορετική κάθε φορά θεματική – φέτος ήταν, για παράδειγμα, επικεντρωμένο στην αυστριακή δραματουργία. Η έκπληξή μου ήταν μεγαλύτερη όταν συνειδητοποίησα πως η περίφημη «Νέα Σκηνή» βρίσκεται στην καρδιά του αχανούς βιομηχανικού προαστίου της Κρακοβίας «Nowa Huta» (Νέο Χαλυβουργείο).

Αυθεντικό «κατασκεύασμα» της κομμουνιστικής εποχής, άρχισε να χτίζεται στα 1949 προκειμένου να δημιουργήσει μια ισχυρή εργατική τάξη, που θα δούλευε στο νέο εργοστάσιο χάλυβα και θα στήριζε το κομμουνιστικό καθεστώς σε αντίθεση με τους αστούς της Κρακοβίας, που αντιστέκονταν σθεναρά στις «μεταρρυθμίσεις» του.

Στο πολυπληθές αυτό προάστιο, που μετά την πτώση του Τείχους «ξεχάστηκε» κι έγινε γρήγορα το πλέον κακόφημο της περιοχής, ανάμεσα σε τεράστια μπλοκ γκρίζων εργατικών πολυκατοικιών, στεγάζεται η «Νέα Σκηνή». Οι χώροι της, που χρησιμοποιούνταν μέχρι πρόσφατα για την εκπαίδευση των εργατών, έχουν αλλάξει πλέον ριζικά, ωστόσο το κτίριο δεν έχει χάσει τον βιομηχανικό χαρακτήρα του.

Οσο για το «Περί ζώων» της Ελφριντε Γέλινεκ (σε έργα της βασίζονται άλλες δύο παραστάσεις του φεστιβάλ) που είδα στη σκηνοθεσία του Λούκατς Τσοτκόφσκι ήταν μια πραγματική «βόμβα». Πρώτα από όλα γιατί η βραβευμένη το 2004 με Νόμπελ Λογοτεχνίας Αυστριακή συγγραφέας και πολιτική ακτιβίστρια χειρίζεται με ευαισθησία ένα μείζον κοινωνικό και πολιτικό θέμα, αυτό της σεξουαλικής εκμετάλλευσης γυναικών από τις πρώην ανατολικές χώρες.

Επειτα και κύρια γιατί ο χειρισμός του από τον 28χρονο δραματουργό και σκηνοθέτη βρισκόταν μακριά από κάθε διδακτισμό ή συναισθηματισμό αντλώντας στοιχεία από τη μορφή της αρχαίας τραγωδίας.

Το κείμενο εκφερόταν από έναν πολυμελή χορό από γυναίκες κάθε ηλικίας, με κορυφαίες τέσσερις ηθοποιούς, που εναλλάσσονταν στον ρόλο του θύτη και του θύματος καθισμένες στις τέσσερις γωνίες της αντικριστής σκηνής. Η παράσταση ξεκινούσε με το κοντινό πλάνο ενός σωματέμπορου στις οθόνες τηλεόρασης, που είχαν διασκορπιστεί στο φουαγέ. Παραμένοντας εντελώς ανέκφραστος, αφηγούνταν σκηνές απίστευτης φρίκης.

Η δεύτερη εγκατάσταση βίντεο, που παρεμβαλλόταν στη μέση της παράστασης, ήταν περισσότερο «αφαιρετική» καθώς πρόβαλε ένα παζλ με σκηνές από ταινίες πορνό με έναν ολοένα αυξανόμενο ρυθμό, που τις μετέτρεπε σε μια καθαρά μηχανική πράξη.

Η «αυλαία» έπεσε χωρίς χειροκρότημα με δύο νεαρά γυμνά κορμιά, ένα αντρικό και ένα γυναικείο, να μας περιμένουν στην έξοδο αναγκάζοντάς μας να περάσουμε ανάμεσά τους, σε απόσταση αναπνοής, ενώ στις οθόνες του φουαγέ «επέστρεφε» η αφήγηση του μαστροπού.

Μια παράσταση-καταγγελία για τα σημερινά «κυκλώματα» και την εκμετάλλευση των γυναικών με την υπογραφή ενός από τους πλέον ταλαντούχους καλλιτέχνες της νεότερης γενιάς, που έρχεται να μας επιβεβαιώσει πως στη συντηρητική Πολωνία ανθίζει σήμερα μία από τις πιο ριζοσπαστικές σκηνές της Ευρώπης. *

  • Της ΚΑΤΙΑΣ ΑΡΦΑΡΑ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 8 Ιανουαρίου 2010
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: