Daily Archives: 10 Δεκεμβρίου, 2009

Ο φαλλοκρατισμός μιας πανίσχυρης «Μαμάς»

  • Η νέα κοινωνιολογική χορογραφία της Μαρίας Γοργία
  • Η καλή ηθοποιός Ειρήνη Ιγγλέση είναι η κυρίαρχη γυναικεία φιγούρα της χοροθεατρικής παράστασης «Μαμά 2 u».

Η Ειρήνη Ιγγλέση υποδύεται την κυρίαρχη γυναικεία φιγούρα ανάμεσα σε τέσσερις χορευτές επί σκηνής

Η Ειρήνη Ιγγλέση υποδύεται την κυρίαρχη γυναικεία φιγούρα ανάμεσα σε τέσσερις χορευτές επί σκηνής

Ενδύεται τον ρόλο της πανίσχυρης μητέρας, η οποία, μεγαλώνοντας τα παιδιά της, ασκεί τεράστια επιρροή πάνω τους. Είναι γυναίκα. Και όμως, όλη της τη δύναμη τη διοχετεύει στη συντήρηση του φαλλοκρατισμού και κατ’ επέκταση εναντίον της. «Το συναντά συχνά κανείς σήμερα στην ελληνική πραγματικότητα», παρατηρεί η χορογράφος Μαρία Γοργία. «Ακόμη και στον χριστιανισμό, υπάρχει η άποψη -που έλκει την καταγωγή της από τον Πλάτωνα- πως η γυναίκα είναι μια άμορφη ύλη που λειτουργεί ως «υποδοχέας της αντρικής αρτιότητας και της έλλογης σκληρότητας»», μας εξηγεί. «Είναι μια άποψη παλαιού τύπου και πολύ άδικη για τη γυναίκα. Και όμως, στην ελληνική κοινωνία είναι οι ίδιες οι γυναίκες που την συντηρούν».

Η παρατήρηση φαινομένων της ελληνικής κοινωνίας έστρεψε το ενδιαφέρον της χορογράφου στην έρευνα. Οι αναλύσεις της Τζούντιθ Μπάτλερ (της Αμερικανίδας μετα-στρουκτουραλίστριας φιλοσόφου, που έχει συμβάλει στα πεδία του φεμινισμού, της πολιτικής και ηθικής φιλοσοφίας) ήταν αυτό ακριβώς που ζητούσε. «Οι φοβίες, ο τρόπος σκέψης και συμπεριφοράς των δύο φύλων, τελικά έχουν κοινωνικά και όχι βιολογικά ερείσματα. Ακόμη και οι τεχνολογικές αλλαγές του 20ού αιώνα, αποδεικνύονται πολύ επιφανειακές», εξηγεί η Μαρία Γοργία. Η έρευνα ανατροφοδοτούσε την παρατήρηση και έτσι προέκυψε η ιδέα για το νέο έργο της ομάδας Αμάλγαμα, με κεντρικό θέμα: Η έννοια του φύλου, που τελικά έχει πολύ μεγαλύτερη αξία από κοινωνική σκοπιά.

Στην παράσταση, οι άντρες χορευτές παρουσιάζονται ως μεταφυσικά όντα που, για να αποκτήσουν υπόσταση, χρειάζονται τη μητέρα. Είναι αυτή που ορίζει τους ρόλους και τους χαρακτήρες στο έργο. Το κινητικό λεξιλόγιο βασίζεται στο κλασικό μπαλέτο, το οποίο όμως δεν εκτελείται τέλεια, καθώς η χρήση του είναι σημειολογική. Στο μπαλέτο, η γυναίκα παρουσιάζεται ως αδύναμη συλφίς και ο άντρας σαν τον πρίγκιπα που θα τη σώσει. Η Μαρία Γοργία είδε τις πουέντ ως φαλλοκρατικό σύμβολο και τις τοποθέτησε στα πόδια αντρών που κινούνται σαν σπαθιά. Επιτρέποντας στα χέρια μια πιο θηλυκή κίνηση. Αλλες φορές η αντρική φιγούρα στέκεται αρρενωπά, φορώντας όμως κόκκινο κραγιόν. Ενώ, μια μπαλαρίνα επιδίδεται σε ένα κατ’ εξοχήν αντρικό σπορ, όπως το ποδόσφαιρο.

Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της ομάδας χορού Αμάλγαμα που βρίσκεται στον δωδέκατο χρόνο λειτουργίας της βρίσκονται, έτσι κι αλλιώς, ανθρωπολογικά θέματα. Στο περσινό «Mont Valmont» η Γυναίκα ήταν υστερική, ενώ στον «Μικρό Θάνατο» (2007) ο Αντρας αυτοπροσδιοριζόταν μόνο μέσω της Γυναίκας. Η παράσταση εγκαινιάζει το θεατράκι του νέου πολυχώρου Beton 7 (Πύδνας 7, Βοτανικός, κρατήσεις: 6972290180).

* Χορεύουν οι: Σπύρος Αποστολάτος, Λευτέρης Βάβουλας, Ράνια Γλυμίτσα, Κυριάκος Χατζηιωάννου. Από σήμερα έως και τις 23 Δεκεμβρίου.

  • ΕΛΕΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 10 Δεκεμβρίου 2009

Προφητικό και μετά από 47 χρόνια… Eντουαρντ Aλμπι: «Ποιος φοβάται τη Bιρτζίνια Γουλφ;»

Δημήτρης Kαταλειφός και Pάνια Oικονομίδου στο «Ποιος φοβάται τη Bιρτζίνια Γουλφ»

Δημήτρης Kαταλειφός και Pάνια Oικονομίδου στο «Ποιος φοβάται τη Bιρτζίνια Γουλφ»

O Aντώνης Aντύπας μιλάει για το έργο του Eντουαρντ Aλμπι, που ανεβαίνει από τις 18 του μήνα στο «Aπλό Θέατρο». Tο «Ποιος φοβάται τη Bιρτζίνια Γουλφ;» του Eντουαρντ Aλμπι, έργο-σταθμός για την παγκόσμια ιστορία του θεάτρου, πρωτοανέβηκε στις 13 Oκτωβρίου το 1962 στη Nέα Yόρκη (στο θέατρο «Mπίλι Pοζ»), συγκλονίζοντας και σοκάροντας τον κόσμο ολόκληρο και σημαδεύοντας ιδιαίτερα τη μεταπολεμική Aμερική.

Mε αυτό ο σημαντικότερος εν ζωή Aμερικανός συγγραφέας καθιερώνεται ως ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της Aμερικής, μαζί με τον Eυγένιο O’Nιλ, τον Tένεσι Oυίλιαμς και τον Aρθρουρ Mίλερ. Tο έργο, που έχει γνωρίσει εκατοντάδες ανεβάσματα σε όλο τον κόσμο, παρουσιάζουν ο Aντώνης Aντύπας και ο καλλιτεχνικός οργανισμός «Φάσμα», στην Kεντρική Σκηνή του Aπλού Θεάτρου, από τις 18 του μήνα. Πόσο όμως αντέχει σήμερα, ύστερα από 47 χρόνια, ο λόγος του Aλμπι; «Tο έργο διατηρεί στο ακέραιο την καταγγελτική του δύναμη και μαζί την οξυδερκή ματιά μέσα στην ανθρώπινη ψυχή», εξηγεί ο σκηνοθέτης.

«H καταγγελία της χρεοκοπίας, όχι μόνο της αμερικανικής κοινωνίας, αλλά και κάθε κοινωνίας του καιρού μας, πιο επίκαιρη από ποτέ, κάνει το έργο του Aλμπι προφητικό και εξαγγελτικό της διαφθοράς, του συμβιβασμού και της κατάλυσης κάθε έννοιας ηθικής». Kι ωστόσο «μέσα από το πιο βαθύ σκοτάδι, μέσα από την ανελέητη βιαιότητα και τα εξουθενωτικά ψέματα και ψευδαισθήσεις, ελλοχεύει η έκρηξη της καλά κρυμμένης ωρολογιακής βόμβας που έχει στήσει ο συγγραφέας, και αυτή η έκρηξη θα φέρει στο φως την αλήθεια, την κάθαρση και ίσως τη λύτρωση».

Tο «Ποιος φοβάται τη Bιρτζίνια Γουλφ» καταγγέλλει την υποκρισία της αμερικανικής κοινωνίας, τη βία, τις καταστροφικές ψευδαισθήσεις και το αδιέξοδο των ανθρώπινων σχέσεων. O συγγραφέας ξετυλίγει την ανελέητη δράση του μέσα στο σπίτι ενός πανεπιστημιακού. Oι τέσσερις χαρακτήρες, τα τέσσερα πρόσωπα που παγιδεύει, θα μοιάζουν με τέσσερα αγρίμια σε κλουβί, ζώντας την πιο παράξενη, την πιο σκληρή αλλά ίσως και την πιο ανθρώπινη νύχτα της ζωής τους. O Tζορτζ είναι ένα καθηγητής Iστορίας και παντρεμένος με τη Mάρθα πάνω από είκοσι χρόνια. H Mάρθα είναι κόρη του πρύτανη ενός περιφερειακού πανεπιστημίου, του «Mεγάλου αφεντικού». O Nικ, νεαρός καθηγητής Bιολογίας, και η Xάνι, η γυναίκα του. H επίσκεψη του νεαρού ζευγαριού είναι καταλυτική…

Tη μετάφραση υπογράφει η Tζένη Mαστοράκη, τη σκηνοθεσία ο Aντώνης Aντύπας, τα σκηνικά – κοστούμια η Mαγιού Tρικεριώτη και τη μουσική η Eλένη Kαραΐνδρου. Παίζουν: Δημήτρης Kαταλειφός, Pάνια Oικονομίδου, Aλέξανδρος Mπουρδούμης και Σωτηρία Pουβολή.

Aντιγόνη Kαράλη, ΕΘΝΟΣ, 09/12/2009

Συνομιλία με τον «Αντίχριστο» του Τρίερ

«Οι καιροί είναι δύσκολοι. Ισως ήρθε η ώρα να ξαναθυμηθούμε για ποιο λόγο κάνουμε θέατρο. Επειτα υπάρχει κι ένα όριο σε όλους τους ανθρώπους που ασχολούνται με την τέχνη. Ερχεται κάποια στιγμή, δηλαδή, που, κόντρα στις συνθήκες που επικρατούν, κάνεις ένα βήμα μπροστά λόγω ανάγκης. Σ’ αυτό το κομβικό σημείο βρίσκομαι σήμερα», αποκαλύπτει η Ελλη Παπακωνσταντίνου· το κορίτσι που στα 24 σκηνοθετούσε «με όλο το θράσος της ηλικίας» «Αίαντα» στο West End του Λονδίνου, συνεργάστηκε με τη Σάρα Κέιν στο Royal Court και διακρίθηκε με πρώτο βραβείο σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ του Εδιμβούργου.

Ο Νίκος Ψαρράς και η Ναταλία Δραγούμη είναι το ζευγάρι στο έργο του Κριμπ

Ο Νίκος Ψαρράς και η Ναταλία Δραγούμη είναι το ζευγάρι στο έργο του Κριμπ

Και η θεατρική απάντησή της τόσο στην «προσωπική ανάγκη» όσο και στη δύσκολη συγκυρία είναι ένας Μάρτιν Κριμπ. Συγγραφέας που αφορά σταθερά την Παπακωνσταντίνου για έναν πολύ βασικό λόγο: «Πειραματίζεται -λέει- εξαντλητικά με τη φόρμα, προκειμένου να δώσει «φωνή» στη σύγχρονη εποχή».

Από το «σώμα» τής καίρια σκληρής δραματουργίας του, που αποδομεί τις σαθρές σταθερές και τα ψεύδη του σύγχρονου πολιτισμού, η Παπακωνσταντίνου επέλεξε το «Στην εξοχή». Ωμή σκηνική αλληγορία του Κριμπ για τις κορεσμένες δυτικές κοινωνίες. Δραματουργικά, μια «μουσική παρτιτούρα» για τρεις ηθοποιούς. Παρουσιάζεται, σε σκηνοθεσία δική της και μετάφραση Χριστίνας Παγκουρέλη, στο θέατρο «Κάππα», με «σολίστ» τη Ναταλία Δραγούμη, τον Νίκο Ψαρρά και την Ελενα Χατζηαυξέντη (κάθε Δευτέρα, Τρίτη και Τετάρτη).

Για τη σκηνοθέτιδα το σημαντικότερο στοιχείο στο συγκεκριμένο πολυεπίπεδο κείμενο με τις υπόγειες «διαδράσεις» είναι η θεματική.

«Είναι σαφείς οι αναφορές στον Βιργίλιο και στην ιδανική κοινωνία του», υποστηρίζει.

Η έκπληξη είναι ότι δούλεψε το κείμενο σε ανοιχτό «διάλογο» με ένα σύγχρονο κινηματογραφικό έργο: τον «Αντίχριστο» του Λαρς Φον Τρίερ.

«Ηταν μια σταθερή αναφορά για μας ο «Αντίχριστος». Γενικότερα, βλέπουμε μια στροφή: ο ακραίος μεταρεαλισμός επαναφέρει στο προσκήνιο ιδέες του ρομαντισμού. Είναι σαν να επιστρέφουμε -όχι μόνο με τον Τρίερ και τον Κριμπ- σε μια ρομαντική Αρκαδία του 19ου αιώνα».

Στην «Εξοχή», πίσω από το κοινότοπο στόρι του «κολλαριστού» σαραντάρη γιατρού, ο οποίος μετακομίζει στη «σκοτεινή» εξοχή, πίσω από μια φαινομενικά ιδανική δυτική οικογένεια, κρύβεται «άγριο» υλικό. «Η ανάγκη του «εξαγνισμού»», τονίζει η Παπακωνσταντίνου, δίνοντάς μας, μαζί με το πλαίσιο της εξοχής, το «κλειδί» των συσχετισμών του Τρίερ με τον Κριμπ.

Στο έργο του τελευταίου ο άψογος γιατρός είναι, όπως αποκαλύπτεται σταδιακά, ηρωινομανής, ενώ διατηρεί, μετά από ένα απρόσμενο παιχνίδι της τύχης, και εξωσυζυγικό δεσμό. Φυσικά, τίποτα δεν είναι απλό και μονοδιάστατο όταν το μέγιστο αίτημα παραμένει ο εξαγνισμός και υπογράφων είναι ο Βρετανός «μετρ» της θραυσματικότητας.

«Ο Κριμπ εστιάζει σε αυτούς που σήμερα ορίζουν το lifestyle», εξηγεί η Παπακωνσταντίνου. «Τη γενιά που ήρθε μετά την κατάρρευση των μεγάλων ιδεών και έχει «βιτρίνα» τον καθωσπρεπισμό. Ο συγγραφέας παρουσιάζει την παραγωγική δυτική κοινωνία και μαζί την παρακμή και τα αδιέξοδα του σύγχρονου ανθρώπου. Είναι σαν να μας φωνάζει «αυτό το μοντέλο κοινωνίας είναι παρωχημένο»».

Βάζει σε μικροσκόπιο τον άνθρωπο της πόλης κάνοντας, σύμφωνα με τη σκηνοθέτιδα, «μια ευφυή λάθος εξίσωση»: «Δεν τον παρατηρεί στο φυσικό του αστικό περιβάλλον, αλλά στη φύση». Υπάρχει «υστεροβουλία». Στη φύση, ένα ανοίκειο για αστούς σκηνικό, τα προβλήματα και τα ελλείμματα μεγεθύνονται τραγικά: «Διότι οι ήρωες δεν διαθέτουν τα κατάλληλα «εφόδια». Αυτό τους δημιουργεί την αίσθηση του μετεωρισμού και της ασφυξίας».

Αισθήματα που θα μπορούσαν να γενικευτούν και έξω από τη σκηνή του θεάτρου «Κάππα». «Στους πολίτες των σύγχρονων κοινωνιών», κι ακόμη, «στους ανθρώπους των τεχνών στην Ελλάδα σήμερα υπάρχει η αίσθηση της κλειστοφοβίας», τονίζει η Παπακωνσταντίνου. «Δεν είναι ότι λείπουν οι διαθέσιμοι άνθρωποι, αλλά την τελευταία διετία όλο και περισσότερο αισθανόμαστε βραχυκυκλωμένοι -ιδίως στον χώρο του θεάτρου. Ευτυχώς, όσο μεγαλώνει το αίσθημα εγκλεισμού ξεπηδά σαν αντίρροπη δύναμη η αίσθηση της αντίστασης».*

  • Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 10 Δεκεμβρίου 2009

Δωρεάν διανομή 350.000 δελτίων θεάματος για θεατρικές παραστάσεις

  • Από τον Οργανισμό Εργατικής Εστίας για τη χειμερινή θεατρική περίοδο 2009 – 2010.

Τη δωρεάν διανομή 350.000 δελτίων θεάματος, δαπάνης 4.725.000 ευρώ περίπου, ενέκρινε το διοικητικό συμβούλιο του Οργανισμού Εργατικής Εστίας για τη χειμερινή θεατρική περίοδο 2009 – 2010. Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, τα δελτία θεάματος διανέμονται στους δικαιούχους των παροχών του νομού Αττικής για την παρακολούθηση χειμερινών θεατρικών παραστάσεων και καλλιτεχνικών – πολιτιστικών εκδηλώσεων. Η διάρκεια ισχύος της σύμβασης θα είναι μέχρι 31/5/2010.

Κατόπιν τούτου, οι εκπρόσωποι θεάτρων, που λειτουργούν ή πρόκειται να λειτουργήσουν και που επιθυμούν να συμπεριληφθούν στην κατανομή των δελτίων θεάματος, θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση μέχρι την Τρίτη 15 Δεκεμβρίου, στην οποία θα αναφέρουν την τιμή του εισιτηρίου πλατείας του θεάτρου, που ισχύει για την χειμερινή περίοδο, το σταθερό αριθμό θέσεων του θεάτρου, τη χρονική διάρκεια των παραστάσεων – ημερομηνίες έναρξης – λήξης – και τον αριθμό των παραστάσεων εβδομαδιαία.

Τα δελτία θεάματος θα ισχύουν για θέση πλατείας του θεάτρου και η πληρωμή τους θα γίνεται με βάση τα προσκομιζόμενα αποκόμματα ταμείου των χρησιμοποιηθέντων από τους δικαιούχους εισιτηρίων στον Οργανισμό Εργατικής Εστίας. Η τιμή των δελτίων για τα θέατρα δεν θα υπερβαίνει τα 14 ευρώ και για τις παιδικές σκηνές τα 11 ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των νόμιμων κρατήσεων και ΦΠΑ.