H καθημερινότητα των παιδιών γυμνασίου και λυκείου

  • Με το «Chatroom» –στο θέατρο Χώρα–εγκαινιάστηκε πέρυσι το εφηβικό θέατρο επισήμως σαν είδος και στη χώρα μας

  • Tης Σαντυς Tσαντακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 29/11/2009

Η πρώτη δοκιμή έγινε πέρυσι. Το εφηβικό θέατρο μπορεί να ανθεί από τη δεκαετία του ’60 στην Ολλανδία, τα τελευταία 20 χρόνια στην Αγγλία, να ερεθίζει νέους συγγραφείς στη Γαλλία, αλλά στην Ελλάδα λίγοι ασχολούνται επί της ουσίας με την καθημερινότητα των παιδιών του γυμνασίου και του λυκείου, δημιουργώντας αποκλειστικά στη γλώσσα των εφήβων έργα, για να μεταφερθούν στο θέατρο και να προκαλέσουν συζητήσεις. Ετσι, για αρχή. Με το «Chatroom» εγκαινιάστηκε πέρυσι το εφηβικό θέατρο επισήμως ως είδος και στη χώρα μας, έργο που θα συνεχιστεί και αυτή τη σεζόν στο θέατρο Χώρα, καθώς μέσα σε τρεις μήνες το παρακολούθησαν 2.500 θεατές.

Συγκεκριμένα, το «Chatroom» του Ιρλανδού Εντα Γουόλς θα ανεβεί στις 4 Δεκεμβρίου (κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 7 το απόγευμα και πρωινά για σχολεία για όλη τη θεατρική σεζόν 2009–10) στον ίδιο χώρο, στη σκηνή Νέα Χώρα (με έξι νέους ηθοποιούς ηλικίας από 22 μέχρι 28 χρόνων) για να ανανεωθεί η επικοινωνία για μία χρονιά ακόμη με καθημερινούς διαλόγους, μεταξύ εφήβων, στο Διαδίκτυο.

Η σκηνοθέτις της παράστασης, Σοφία Βγενοπούλου, που έχει εντρυφήσει στην παιδική και την εφηβική ψυχολογία, έχει σκοπό μέσα στο 2010 να ανεβάσει με την ομάδα και το θίασό της ένα ακόμη έργο, από το ρεπερτόριο του youth theatre, με τίτλο «DNA» του Ντένις Κέλι (που αναφέρεται στη βία που διαμορφώνεται στις παρέες των εφήβων) και αυτό, όπως και το «Chatroom», από τις πετυχημένες επιλογές του Εθνικού Θεάτρου της Αγγλίας, που αναθέτει σε νέους συγγραφείς να γράφουν κείμενα για νέους. Πάλι καλά που εκεί υπάρχει το πρόγραμμα Connections εδώ και 16 χρόνια, με εφηβικές θεατρικές ομάδες που συνεργάζονται με επαγγελματίες συγγραφείς…

«Μέσα στα τελευταία 60 χρόνια υπήρξαν εμπνευσμένοι άνθρωποι, εκπαιδευτικοί και καλλιτέχνες, που αναγνώρισαν το θέατρο ως σημαντικό μέσο έκφρασης, αλλά και μάθησης, εγκυκλοπαιδικής και κοινωνικής μάθησης, και δημιούργησαν νεανικούς θιάσους», λέει η Σοφία Βγενοπούλου. «Σταδιακά απευθύνθηκαν όχι μόνο στα ίδια τα παιδιά ως κοινό, αλλά και στους ενηλίκους, και τελικά αναζήτησαν και κείμενα ειδικά γραμμένα για το εφηβικό κοινό από αναγνωρισμένους συγγραφείς. Το αποτέλεσμα είναι μια καινούργια γενιά συγγραφέων και κειμένων που αντανακλούν και τους κοινωνικούς προβληματισμούς και την καθημερινή εμπειρία (ψυχική και σε σχέση με την πραγματικότητα που βιώνουν) των εφήβων».

Στο θέατρο Χώρα, πάντως, κυριαρχεί η ζωντανή γλώσσα του «Chatroom» που, αν και γραπτή, μοιάζει με προφορική. «Δεν χρησιμοποιούμε τα πραγματικά μας ονόματα/Δεν λέμε σε ποιο σχολείο πάμε/Ξέρουμε μόνο πως μένουμε στην ίδια πόλη. Αυτό μας συνδέει. Είναι αρκετό». Σχέσεις, φιλίες, συγκρούσεις. Εβδομήντα λεπτά χωρίς διάλειμμα. Στο ψηφιακό καφενείο, η αφορμή για συζήτηση έρχεται από την ψηφιακή κοινότητα. Θεατές, δεκαπεντάχρονα και δεκαεξάχρονα, με σκηνικό ένα υπερμέγεθες πληκτρολόγιο στο πάτωμα.

«Αυτό που με στενοχωρεί είναι ότι κινδυνεύουμε να αποκλείσουμε κλασικά κείμενα που, κατά τη γνώμη μου, εάν ανέβαιναν με την κατάλληλη αισθητική, θα έπρεπε να προσελκύουν κατά σωρούς το εφηβικό κοινό… Δεν βρίσκεται το “Ρωμαίος και Ιουλιέτα” στο επίκεντρο των εφηβικών ανησυχιών;» λέει η Σοφία Βγενοπούλου, με τη διπλή ιδιότητα της σκηνοθέτιδος και παιδοψυχιάτρου για το δυσκολότερο ίσως κοινό. «Νομίζω ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να γίνει μια παράσταση στεγνά διδακτική… Τα παιδιά δεν ταυτίζονται με αυτά που τους λέμε, ταυτίζονται με αυτά που κάνουμε και μάλιστα εάν τα λόγια δεν ακολουθούνται από πράξη, προδίδουμε και την εμπιστοσύνη τους, τα απομακρύνουμε, τα διαψεύδουμε…».

Αναζητούνται, λοιπόν, έργα παιδαγωγικά, όχι δασκαλίστικα. Θέατρο για εφήβους; Θέατρο για όλους όσους τους αφορά η επανάσταση. Σίγουρα θέατρο για τινέιτζερ. «Καλωσορίσατε σε έναν κόσμο που κανείς δεν σας ξέρει». Μια ιστορία εφηβικής περιπλάνησης. Με πρωταγωνιστές τρία αγόρια, τρία κορίτσια.

Η παράσταση έχει πάρει άδεια από την Επιτροπή Εκπαιδευτικών Θεμάτων του υπουργείου Παιδείας. Ποια ήταν η καλύτερη κριτική μέχρι σήμερα; «Δεν ξέρω…», λέει η σκηνοθέτις της παράστασης. «Ενας νεαρός πέρυσι δήλωσε στους καθηγητές του ότι ήταν η πρώτη φορά που πήγε κάπου με το σχολείο και ένιωσε ότι τον αφορούσε αυτό που είδε… Μιλάμε για παιδιά λυκείου και γυμνασίου βέβαια.. Και ο λόγος που με ευχαρίστησε αυτό δεν είναι “η πρωτιά”, αλλά σκέφτηκα, να λοιπόν που μπορούμε, γονείς και εκπαιδευτικοί, να μοιραστούμε με τα παιδιά πράγματα, να ανοίξουμε ένα κανάλι επικοινωνίας».

Και το «DNA», το καινούργιο έργο που ετοιμάζεται; «Το “DNA” προχωράει ένα βήμα παραπάνω στο πολύ δύσκολο θέμα της βίας ανάμεσα σε νεαρά παιδιά, είτε με τη μορφή του εκφοβισμού είτε με τη μορφή σωματικής βίας… Είναι ένα έργο που αφορά τους πάντες, όλες τις ηλικίες. Ευκαιρία να μιλήσουμε με αλήθεια για ένα θέμα που πάει βαθιά την κοινωνία και τα παιδιά, αλλά με μια γλώσσα που μπορεί να φτάσει το κοινό, να επικοινωνήσει το φόβο, την απελπισία και την αδυναμία μας, αλλά και να υποκινήσει τη φαντασία και την επινοητικότητα των παιδιών, που μπορούν να δώσουν λύσεις όταν και όσο εμείς τους επιτρέπουμε να σκεφτούν και να ονειρευτούν…».

Οι πιο περίεργες αντιδράσεις μέχρι σήμερα σε μια παράσταση φτιαγμένη για τινέιτζερ; «Νομίζω ότι όχι ακριβώς οι πιο περίεργες αντιδράσεις, αλλά κάτι που εγώ τουλάχιστον δεν περίμενα, ήταν να δω μπαμπάδες που έκλαιγαν…. Και μάλιστα που ντρεπόντουσαν που έκλαιγαν… Τώρα πάλι ίσως να μην έπρεπε να το πω αυτό… Πάει, δεν θα έρθουν άλλοι μπαμπάδες…».

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: