Ζορμπάς ξέχειλος και χωρίς έρμα

Το παραδέχομαι. Μια βασανιστική αμφιθυμία με ταλάνιζε όση ώρα παρακολουθούσα τον «Ζορμπά» του Εθνικού Θεάτρου, που εμπνεύστηκε ο Λιθουανός Τσεζάρις Γκραουζίνις. Ο ποιητικός ρεαλισμός, που γινόταν υπερρεαλισμός και «απογείωνε» την ελεύθερη σκηνική μεταγραφή του πασίγνωστου καζαντζακικού έργου πάνω από τη στέρεα Νέα Σκηνή του κτιρίου Τσίλερ (μεταμορφώνοντας μπανιέρες σε επιβατηγά πλοία και κανάτες σε βουνά) δεν είχε στόχο.

Γοητευμένη κάποιες στιγμές από τον χείμαρρο της σκηνικής ποίησης, τη δύναμη των αισθαντικών ερμηνειών, τελικά αισθάνθηκα να με παρασύρει και να με πνίγει το συνονθύλευμα της ανερμάτιστης, ανορθολογικής υπαρξιακής πρόζας (την υπογράφει ο τολμηρός Γκραουζίνις).

Δύο ώρες ο Ζορμπάς (εκπληκτικός ο Μανώλης Μαυροματάκης), η μαντάμ Ορτάνς και οι φίλοι τους ζωντάνευαν μπροστά στα μάτια μας φανταστικούς κόσμους, ξορκίζοντας μακριά τον θάνατο. Αναπαρήγαν σκηνές από τον «Ζορμπά», κάποιες στιγμές αποστασιοποιημένα, άλλοτε διακωμωδώντας τες. Δύο ώρες γλυκά αυτοϋπονομευόμενοι ονειρεύονταν με μάτια ανοιχτά, μοιράζονταν μαζί μας βάσανα και σκέψεις τους για τη ζωή, ταξίδευαν στον «έσω» και στον έξω κόσμο. Μέσα σε ένα φρενοκομείο; Ενα όνειρο; Στον Αλλο Κόσμο; Στη Χώρα των Θαυμάτων; Ολα αφήνονται ανοιχτά σ’ αυτό το δίχως μέτρο όργιο φαντασίας, αλλά και τεχνικής.

Στις αρετές του απρόσμενου «Ζορμπά» αθροίζεται το κλείσιμο-κορύφωση. Ενας ένας οι ήρωες, έπειτα από το εξαντλητικό «παιχνίδι» τους, μεταφέρονται πειθήνια ως «τρόφιμοι» στη νοσοκομειακή (;) τους κλίνη με φορείο. Εχθρός της παράστασης, εκτός από την άστοχη πρόζα, που ανακάτευε ατάκτως «ξεμπλοκαρίσματα των τσάκρα» και το «αρνάκι άσπρο και παχύ» με μονολόγους και διαλόγους βαριάς… οντολογίας, η διάρκειά της. Η φόρμα δεν άντεχε το δίωρο «άπλωμα».

Εν τούτοις, ο «Ζορμπάς» του Εθνικού Θεάτρου ένα μεγάλο στοίχημα το κέρδισε πράγματι: συντρίβει οριστικά το στερεοτυπικό «φάντασμα» του καζαντζακικού λεβεντοήρωα. Φαίνεται, πέρασαν πια οι εποχές που οι παλικαριές και οι κουτουράδες του αντιφατικού Αλέξη μάς στοίχειωναν.

  • ΙΩΑΝΝΑ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2009
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: