«Οι ήρωές μας ξεφεύγουν από τους κανόνες»

  • Ο Κωνσταντίνος και ο Αντώνης Κούφαλης γράφουν για την καθημερινότητα με λόγο φρέσκο, άμεσο και σύγχρονο

Αδέλφια, με ένα χρόνο διαφορά, και «συγκάτοικοι», σε ένα ωραίο, καταπράσινο κτήμα τεσσεράμισι στρεμμάτων πνιγμένο στα πεύκα και τις ελιές έξω από την Καβάλα. Ο καθένας στον δικό του χώρο που καταλήγει στους κοινόχρηστους. Η καθημερινότητά τους θέλει τον έναν να τρέχει για φάρμακα και συνταγές και τον άλλον στα δικαστήρια. Στην Αθήνα όμως, ο Κωνσταντίνος και ο Αντώνης Κούφαλης είναι γνωστοί για τα θεατρικά τους έργα· έργα με λόγο φρέσκο, άμεσο, σύγχρονο, για μια καθημερινότητα που είναι γύρω μας.

Οι ήρωες τους είναι πρόσωπα νεανικά κυρίως, που μπαινοβγαίνουν στο σκοτάδι. Αυτά τα δυο αδέλφια που μέσα σε μια δεκαετία κατέβασαν στην Αθήνα έξι έργα τους, σίγουρα δεν είναι συνηθισμένη περίπτωση καλλιτεχνών της περιφέρειας.

Oταν δεν δουλεύουν, γράφουν κι όταν δεν γράφουν, καλλιεργούν τη γη τους και παράγουν λάδι. Κι αν κάποιος κάνει το λάθος να τους προτείνει να κατέβουν στην πρωτεύουσα, είναι κατηγορηματικοί: «Μας κρατάει σε ισορροπία η ζωή στην Καβάλα».

Η πόλη που μεγάλωσαν τους αγαπάει και τους σέβεται. Από τους «καλύτερους φαρμακοποιούς» της περιοχής λένε για τον μεγάλο και από τους «καλύτερους ποινικολόγους» περηφανεύονται για τον μικρό.

Τι τους φέρνει σήμερα στην επικαιρότητα; Η «Πάχνη» που ανέβηκε πριν από λίγες ημέρες στη δεύτερη σκηνή του θεάτρου «Πορεία» με τους Μάνο Καρατζογιάννη και Γιώργο Ντούση, σε σκηνοθεσία Γιώργου Τζαμαριά. Η «Πάχνη» παρουσιάστηκε αρχικά στο Εθνικό με τη μορφή αναλογίου, ύστερα στο φεστιβάλ Φιλίππων και τώρα στην Αθήνα. Είναι το προτελευταίο τους έργο και καταπιάνεται με την ψυχολογική και σωματική κακοποίηση δύο παιδιών από την οικογένειά τους. Το ερέθισμα παλιό. Η υπόθεση Ντιτρού που ταρακούνησε το Βέλγιο έδωσε την αφορμή. Υστερα, τα περιστατικά σε Αυστρία και Γερμανία. Δύο ακόμη απεχθή εγκλήματα που τους κινητοποίησαν, όπως λέει ο Κωνσταντίνος Κούφαλης.

Η πόλη όταν είδε το έργο ξαφνιάστηκε. Μέχρι οι θεατές να συνειδητοποιήσουν άκουγαν και τι έβλεπαν ήταν σαν να τους διαπερνούσε ηλεκτρικό ρεύμα. «Τους τάραξε και το θέμα και ο τρόπος καταγραφής του».

Εργο πολυεπίπεδο, σε πρώτη ανάγνωση καταπιάνεται με την ιστορία της κακοποίησης δύο παιδιών, του Στέφανου και του Δούκα. Ομως «η Πάχνη είναι η ματιά μας απέναντι στο διαχωριστικό ανάμεσα στη ζωή και την τέχνη. Οι δύο ήρωες περνάνε το κινηματογραφικό πανί όπου προβάλλεται ένα αριστούργημα του Τριφό και αναζητούν την ταυτότητά τους πίσω από την οθόνη. Αυτή που δεν μπορούν να αποκτήσουν στην πραγματική ζωή. Δεν είναι, λοιπόν, μόνο η κακοποίηση των παιδιών αλλά και τα όρια ανάμεσα στο υπαρκτό και το μη υπαρκτό», εξηγεί ο Αντώνης.

Ας γνωρίσουμε, όμως, καλύτερα του εμπνευστές της «Πάχνης» που θα μας απασχολήσουν διπλά φέτος. Καινούργιο τους έργο άλλωστε θα δούμε και την άνοιξη στο θέατρο του Νέου Κόσμου (σε συνεργασία με το ΔΗΠΕΘΕ Σερρών) υπό τον γενικό τίτλο «Βορράς», με Βορειοελλαδίτες συγγραφείς.

Κων. Κούφαλης, φαρμακοποιός: «Εχουμε φυγή μέσω φαντασίας»

«Η συγγραφή μάς άνοιξε ένα παράθυρο στον κόσμο», λέει ο Κωνσταντίνος Κούφαλης. Φαρμακοποιός εδώ και 23 χρόνια, δεν μετάνιωσε ποτέ γιατί επέλεξε αυτό το επάγγελμα. «Είναι μια δουλειά αυστηρά καθορισμένη και γειωμένη. Οπως και η Νομική για τον αδερφό μου. Ηταν ο μόνος τρόπος για να κάνουμε την υπέρβαση. Δεν μπορώ να υπερβώ τη δόση της συνταγής ούτε ο Αντώνης το νόμο. Ετσι έχουμε τη φυγή μέσω της φαντασίας».

Γράφουν την τελευταία δεκαετία. «Τα πρώτα σχεδιάσματα έργων μας τα διαβάζαμε σε φίλους αλλά είχαμε βαρεθεί –μέχρι τη συμμετοχή μας στον διαγωνισμό του ΥΠΠΟ– να μας απορρίπτουν μετ’ επαίνων. Το γράψιμο ξεκίνησε σαν κάτι εσώτερο. Σε μια εποχή και σε μια ηλικία που τα έχεις πάρει από τη ζωή και τη δουλειά και αρχίζεις να βαριέσαι, έρχεται αυτό το θεόσταλτο δώρο».

Η τύχη τούς χαμογέλασε το 2001. Με δύο μάλιστα Κρατικά Βραβεία Θεατρικού Εργου που πήραν για «Το σπίτι με τα δώρα» και το «Μη σκαλίζεις την άμμο». Δεν έχει ξαναγίνει σε διαγωνισμό. «Οι γυναίκες στα χιόνια» ήταν η κωμωδία που ακολούθησε, ενώ ο «Στρατός Σωτηρίας» σε εξαιρετικό ανέβασμα από τον Κοσμά Φουντούκη έκλεψε τις καρδιές μας. Η «Εκτη Καρυάτιδα», ένα έργο για την απόφαση κατεδάφισης των νεοκλασικών στη Δ. Αρεοπαγίτου, δεν έχει ακόμη βρει τον δρόμο για τη σκηνή, καινούργιο έργο τους, όμως, θα δούμε και την άνοιξη.

Πώς τα βρίσκουν μεταξύ τους; «Μαχαιρωνόμασταν» μικροί. Είμαι ένα χρόνο μεγαλύτερος και θυμάμαι να τον κυνηγάω. Επρεπε να συμπέσουμε ως φοιτητές στη Θεσσαλονίκη, να μοιραστούμε τα ίδια λεφτά και εκεί να αντιληφθούμε την αγάπη μας για το θέατρο». Τα πρώτα θεατρικά ερεθίσματα τα δέχθηκαν στους Φιλίππους, παιδιά ακόμη. «Ακόμη θυμάμαι έντονα το κόκκινο φουστάνι από μια παράσταση της Γκόλφως. Είχε έρθει ένας θείος από την Αμερική κι επειδή δεν είχαν πού να μας αφήσουν, μας πήγαν το βράδυ σε κάποιο περιφερόμενο μπουλούκι».

Στη μητέρα τους οφείλουν πολλά. «Ηταν σοφή στην απλότητά της. Δεν έκρινε ούτε τα βιβλία μας ούτε τους φίλους μας». Μεγαλώνοντας τα δύο αδέλφια ζούσαν καλλιτεχνικά μέσα από τις ζωές των άλλων. Είχαν φίλους καλλιτέχνες και μάλιστα πρώτης γραμμής. «Θυμάμαι πάντα τις κουβέντες του Νίκου Μαστοράκη όταν κερδίσαμε τα δύο βραβεία στον διαγωνισμό: «Θέλετε δεν θέλετε, τώρα θα το πάρετε στα σοβαρά», μας είπε. Από τότε, η αλήθεια είναι πως η ζωή μας άλλαξε προς το καλύτερο γιατί δεν βιοποριζόμαστε από το θέατρο. Ετσι έχουμε την πολυτέλεια να ελέγχουμε το πότε και το πώς». Οσο για τον περίγυρο, τους βλέπει πια αλλιώς. «Χαίρονται που μας έχουν».

Αντώνης Κούφαλης, δικηγόρος: «Η φήμη μας ήρθε από την Αθήνα»

Πώς κουμαντάρει τον χρόνο του ο δικηγόρος της οικογένειας; «Για τα πράγματα που αγαπάς βρίσκεις χρόνο», απαντάει. «Αν κάτι μας διέσωσε στην παραμονή μας στην Καβάλα, είναι η δυνατότητα που έχουμε να μην περιφερόμαστε στα μπαρ και στις πρεμιέρες της Αθήνας. Στις βλακώδεις συναλλαγές και συνάφειες χάνεται πολύς χρόνος για το τίποτα».

Η δουλειά του τροφοδοτεί συχνά τα έργα τους, όπως κι εκείνη του αδελφού του. «Η κύρια ηρωίδα στον “Στρατό της Σωτηρίας” ήταν υπαρκτό πρόσωπο. Την προστατεύαμε όσο ζούσε στην Καβάλα. Ο Κωνσταντίνος, για παράδειγμα, της μετρούσε την πίεση, την φρόντιζε, ενώ εγώ είχα πάει πολλές φορές στο δικαστήριο να τη διασώσω από τις μηνύσεις των ανθρώπων της πόλης. Τους ενοχλούσε η μη συμβατική της συμπεριφορά. Ηταν μυστήρια γυναίκα. Είχε παιδεία, καλλιέργεια και κανείς δεν ήξερε πώς έφτασε ώς την Καβάλα». Η θεματολογία που τους ενδιαφέρει είναι η παραβατική συμπεριφορά των νέων. «Οι ήρωες που ξεφεύγουν από τους κανόνες». Ποινικολόγος, από τους καλούς όπως λένε στην Καβάλα και ειδικά για θέματα νέων παιδιών και οικογενειακού δικαίου, παρεμβαίνει όπου μπορεί. «Σημασία για μας και τα έργα μας έχει ότι η φήμη μας ήρθε από την Αθήνα στην Καβάλα. Αυτό βοήθησε να μας αποδεχθούν πιο γρήγορα».

Πώς γράφουν τα έργα τους; Και μάλιστα δύο – δύο. «Πρώτα αναπτύσσουμε αυτό που λέμε έρευνα αγοράς. Ψάχνουμε να βρούμε τους ήρωες και τις προσωπικότητές τους, τη δουλειά τους, όσα τους καθορίζουν. Τα έργα μας έχουν ένα υπερρεαλιστικό κλίμα, αλλά πατούν σε μια ρεαλιστική βάση. Θέλουμε ο θεατής να μην αμφισβητεί όσα παρακολουθεί. Δεν μπορείς να γράφεις για δύο παιδιά που βγαίνουν μέσα από τα ναρκωτικά και να μην είναι πιστευτή η συμπεριφορά τους και ο τρόπος που μιλούν».

Ο Κωνσταντίνος είναι άνθρωπος του προγράμματος. «Πάντα εκείνος ξεκινάει. Δίνει και τις πρώτες σελίδες. Εχει την ευκαιρία να γράφει τα πρωινά στο φαρμακείο. Εγώ δεν μπορώ στη δική μου δουλειά. Διασταυρωνόμαστε στο σπίτι, σε ένα αίθριο που έχουμε και συζητάμε τα πάντα. Εκεί κάνουμε τα περισσότερα… εγκλήματα. Εκείνος γράφει στο χέρι, εγώ σταθερά στο κομπιούτερ».

Τσακωμοί; «Εγώ θέλω να αφαιρώ, ο αδελφός μου δεν θέλει. Εχω μάθει την οικονομία του λόγου από τις αγορεύσεις. Το κόψιμο φέρνει καλύτερα αποτελέσματα. Αυτή συνήθως είναι η αιτία των καβγάδων μας». Τι άλλο τους ενώνει; Τα ταξίδια, που αγαπούν από παιδιά. «Ισως έπαιξε ρόλο ότι ο πατέρας μας ήταν βετεράνος ναυτικός του Εμπορικού. Στην Αμερική πήγαμε πάνω στον παροξυσμό του AIDS. Είδαμε ανθρώπους απελπισμένους να πηδούν από τον τέταρτο. Zήσαμε τους Δίδυμους Πύργους. Πήγαμε να δούμε τη Μέριλ Στριπ στον «Γλάρο» και βιώσαμε μια απίστευτη ιστορία». Ολα αυτά δίνουν ιδέες και για τις δικές τους ιστορίες.

  • Της Γιωτας Συκκα, Η Καθημερινή, 11/10/2009
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: