Daily Archives: 5 Οκτωβρίου, 2009

Από τον Αρκτικό Κύκλο ώς το Κιλκίς, όλος ο κόσμος ένα κουκλοθέατρο

  • Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ

Καλοκαίρι του 1988, στο Ιγκουλίκ των 1.500 Ινουίτ, κάπου στον Αρκτικό Κύκλο του Καναδά. Ακόμα δύο αυτοκτονίες νέων συγκλονίζουν μια κοινότητα που ζει ταυτόχρονα σε δύο κόσμους. Τον λευκό κόσμο των πάγων και τον κόσμο του «λευκού ανθρώπου».

Στα χιόνια του Καναδά τα μέλη του «Artcirq» πανηγυρίζουν που με τη δημιουργία του έδωσαν κίνητρο ζωής στους νέους της κοινότητας Ινουίτ

Στα χιόνια του Καναδά τα μέλη του «Artcirq» πανηγυρίζουν που με τη δημιουργία του έδωσαν κίνητρο ζωής στους νέους της κοινότητας Ινουίτ Του ανθρώπου που έφερε την τεχνολογία και τον ηλεκτρισμό, αλλά και την απαγόρευση του κυνηγιού και του ψαρέματος. Μαζί μ’ αυτά ήρθαν η μελαγχολία, η κατάθλιψη, ο αλκοολισμός και οι αυτοκτονίες. Σύμφωνα με τα μέχρι τότε στοιχεία, κάθε χρόνο 4 με 6 νέοι Ινουίτ αυτοκτονούσαν στο Ιγκουλίκ. Ποσοστό επτά φορές μεγαλύτερο από αυτό του Μόντρεαλ.

Η κοινότητα παίρνει την κατάσταση στα χέρια της. Δημιουργεί ένα θεατρικό εργαστήρι για να δώσει την ευκαιρία στους μαθητές να εκφραστούν μέσα από αυτό. Κι αυτοί αντλούν από το κυνήγι, το ψάρεμα, τη ζωή στα ιγκλού, τον παραδοσιακό τρόπο ζωής των Ινουίτ. Ξαφνικά οι νέοι βρίσκουν διέξοδο. Τα ποσοστά αυτοκτονιών μειώνονται. Οι νέοι αρχίζουν να χαμογελούν.

Αυτή ήταν η αρχή της δημιουργίας του «Artcirq», του ακροβατικού μουσικού θεάτρου του Αρκτικού Κύκλου, που τώρα προσκαλείται και δίνει παραστάσεις σε όλο τον κόσμο. Στην Ελλάδα θα εμφανιστεί στο 11ο Διεθνές Φεστιβάλ Κουκλοθέατρου και Παντομίμας του Κιλκίς. Μέχρι τις 13 Οκτωβρίου θα υπάρξουν πολλές και διαφορετικές παραστάσεις, δρώμενα, εργαστήρια και εκδηλώσεις, σε αίθουσες και δρόμους του Κιλκίς. Μέχρι και το νοσοκομείο της πόλης φιλοξένησε παράσταση. Εκεί οι «Κλόουν – Γιατροί» έπαιξαν για τα παιδιά που νοσηλεύονται ένα παιχνίδι γύρω από αντικείμενα καθημερινής χρήσης, που στόχο είχε να απαλύνει τον πόνο τους.

Αυτές τις μέρες το Κιλκίς μεταμορφώνεται σε μια πόλη-κουκλοθέατρο.

Χορεύουν και τα δάχτυλα; Ναι, αν ανήκουν στα μέλη του γεωργιανού «Finger Theatre»

Χορεύουν και τα δάχτυλα; Ναι, αν ανήκουν στα μέλη του γεωργιανού «Finger Theatre» * Από τη Γεωργία έρχεται το «Finger Theatre» με την παράσταση «Extravaganza». Οπως δείχνει και το όνομά του… χορεύουν τα δάχτυλα των μελών του. Είναι δάχτυλα-χορευτές με κοστούμια ειδικά ραμμένα στα μέτρα τους, με φωτισμούς και πλούσιο χορευτικό πρόγραμμα, το οποίο περιλαμβάνει παραδοσιακούς γεωργιανούς, ρωσικούς και ιρλανδικούς χορούς, hip-hop, μια υπερκινητική εκδοχή της «Κάρμεν», Μάικλ Τζάκσον και επίδειξη μόδας με ένα σέξι φινάλε με καν-καν.

* Ο Νικολάι Ζίφκοφ από τη Ρωσία είναι ο πιο βραβευμένος μαριονετίστας της χώρας. Εχει δημιουργήσει περισσότερες από 60 ενότητες μαριονετών: χειροκίνητων, ραβδοκίνητων, ραδιοελεγχόμενων, αλλά και πειραματικών με ασυνήθιστη κατασκευή. Παρουσιάζει το έργο «Ο γίγαντας και άλλα…», για παιδιά από 6 ετών και άνω. Ενας γίγαντας που λάμπει, μια τηλεχειριζόμενη αράχνη, ο άνθρωπος των 150 ηλεκτρικών λαμπτήρων, μαριονέτες φτιαγμένες από φτερά και μπαλάκια του πινγκ πονγκ, κούκλες σε εξωτικά ρωσικά κοστούμια, το Φάντασμα της Οπερας, μαριονέτες που μετασχηματίζονται, ιπτάμενα και άλλα θαυμαστά αντικείμενα πρωταγωνιστούν σ’ αυτήν.

* Το «Χάρτινο Θέατρο» (Das Papiertheatre) από τη Γερμανία εξερευνά την οπτική, ακουστική και δραματική ικανότητα του χαρτιού. Στο Κιλκίς παρουσιάζει τη «Χάρτινη όπερα». Ενα χάρτινο ρολό ύψους δύο μέτρων ξετυλίγεται στη σκηνή. Τα ψαλίδια σχηματίζουν ένα παράθυρο, κόβοντας το χαρτί. Οι νότες εμφανίζονται. Η όπερα είναι έτοιμη να ξεκινήσει αλλά οι νότες το «σκάνε». Ξεκινά μια αναζήτηση για τη μουσική. Η σκηνή κόβεται, ένα χάρτινο όργανο γεννιέται και μια ιδέα μουσικής έχει ανακαλυφθεί.

* Ο ισπανοαργεντινός θίασος «CasiQueSi» παρουσιάζει το «Ερωτας και σοκολάτα» σε μια παράσταση ακροβατικής παντομίμας.

Εμφανίζονται, ακόμα, ο μαθητής του Ευγένιου Σπαθάρη Χρήστος Στανίσης με το έργο «Ο Μέγας Αλέξανδρος και το καταραμένο φίδι», ο Νίκος Τόμπρος με το «Σόλο για τρεις», το κουκλοθέατρο «Αγιουσάγια» με τον «Πετροτσουλούφη» του, το «Θέατρο Πλεύσις» με τις «Αόρατες πόλεις» , το «Τέχνης Νεύμα» με «Τα σπίτια των φίλων μας… των ζώων», ο κουκλοθίασος «ΝΙΣΤΑ» με το έργο «Οι γείτονες», το «Angelus Novus» με το έργο «Ο κυνηγός και… τα πετειναράκια», οι Λίτσα και Χριστίνα Μπητίου με το έργο «Ο Φασουλής και η Μάγισσα Μπαχλεβίτσα» και το σχήμα «Τικ Νικ» με το έργο «Αστείες ιστορίες».

  • ΣΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 2009

Η αγάπη δεν είναι αδυναμία, είναι επαναστατική πράξη

  • «ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ» ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ «ΑΣΚΗΣΗ» ΑΠΟ 9 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

Ενα βιβλίο-«σταθμός» που διάβασε πέρσι και στάθηκε «αποκαλυπτικό». «Το ερωτικό φαινόμενο» του Ζαν-Λικ Μαριόν («Πόλις», μετάφραση Χρήστος Μαρσέλλος). Και μαζί, «τα εφηβικά διαβάσματα» έργων του Εμπειρίκου. Κυρίως η «Οκτάνα» («Ικαρος») και από αυτή ιδίως το «Πολλές φορές τη νύκτα».

«Η θεατρική αγορά με πλήττει θανάσιμα», λέει ο Π. Μουστάκης. Και ίδρυσε την «Ασκηση». Η ομάδα με εξωστρεφείς σκηνικούς κώδικες (αριστερά) θα αποδίδει στις «Επισκέψεις» τη δύναμη του έρωτα

«Η θεατρική αγορά με πλήττει θανάσιμα», λέει ο Π. Μουστάκης. Και ίδρυσε την «Ασκηση». Η ομάδα με εξωστρεφείς σκηνικούς κώδικες (αριστερά) θα αποδίδει στις «Επισκέψεις» τη δύναμη του έρωτα Ο Περικλής Μουστάκης, μάχιμος ηθοποιός, που ξαφνικά πριν από πέντε χρόνια γύρισε την πλάτη στο «συμβατικό θέατρο» και έφτιαξε την ομάδα πειράματος «Ασκηση», μέσα από τη σκηνική σύνθεση του Γάλλου φιλόσοφου και του Ελληνα ποιητή προτείνει τις «Επισκέψεις». Η νέα περί έρωτος θεατρική δουλειά του ανεβαίνει την Παρασκευή στο συνώνυμο με την ομάδα θέατρο «Ασκηση», φέροντας και τον ίδιο στη σκηνή. Ενσαρκώνει, όπως λέει, συμβολικά το «εμπειρίκειο αμάν». «Αλλωστε στην παράσταση συντίθεται το αμάν του Εμπειρίκου με το αγαπάν του Μαριόν».

Εύλογα, ίσως, να αναρωτιέστε πού και πώς συναντά ο υπερρεαλιστής ποιητής τον καρτεσιανό φιλόσοφο και βασικό εκπρόσωπο της γαλλικής φαινομενολογικής σχολής Μαριόν. Είναι σε πολλά σημεία διαφορετικές οι προσεγγίσεις περί έρωτος των δύο ανδρών, αλλά όχι αντίθετες, επιμένει ο Μουστάκης. «Ο Εμπειρίκος ονειρεύεται το μέλλον της υπάρξεως μέσα από την αθωότητα του ονείρου, εστιάζοντας σε έναν έρωτα αέναο, συνεχή, διονυσιακό, καθαγιασμένο. Πιστεύει στη συνεχή σεξουαλική επαφή. Κατά τον Μαριόν η σαρκική επαφή δεν μπορεί να έχει ισχύ χρονική».

«Οντως είναι διαφορετικοί», παραδέχεται ο Μουστάκης, που συνέλαβε τη σκηνική μίξη τους, «όμως αμφότεροι προτάσσουν στον αντίποδα μιας εμπορευματοποιημένης αγάπης συναλλαγής, μια αγάπη που προηγείται του Είναι. Το ερώτημα, κατά τον Μαριόν, δεν είναι «να είναι κανείς ή να μην είναι;» αλλά «μ’ αγαπούν άραγε;». Μάλιστα ο Μαριόν φτάνει να θέσει το ερώτημα μήπως πρέπει να αγαπήσω πρώτος εγώ, χωρίς την ασφάλεια της αμοιβαιότητας. Πέραν της ιστορικά ρομαντικής της κατάχρησης, στις μέρες μας η αγάπη πιο πολύ αντιμετωπίζεται σαν ασθένεια, σαν έλλειψη ή αδυναμία. Ωστόσο το εράν είναι μια καθαρά πολιτική, μια επαναστατική πράξη μείζονος σημασίας, κατά την οποία αλλάζει ο κόσμος εντός σου».

Στόχος της παράστασης είναι να φωτιστεί εντέλει ενώπιον των θεατών «η απελπισία των ανθρώπων, που αναζητούν ένα φως για να ζεσταθούν. Αλλοι το βρίσκουν κι άλλοι όχι», πιστεύει ο Περικλής Μουστάκης.

Η φόρμα της παράστασης-δίπτυχο είναι «ο προσωπικός εξομολογητικός λόγος του ηθοποιού που εκφέρει τα κείμενα, με γκροτέσκ στοιχεία. Υπάρχουν επίσης τα στοιχεία ενός ολοκληρωτικού θεάτρου. Το σκηνικό γεγονός συνίσταται σε έναν δικό μας σχολιασμό. Επί σκηνής κατατίθεται πάντως και η δική μας ανασφάλεια και έλλειψη».

Το τελευταίο συνιστά κοινό παρονομαστή σε όλες τις παραστάσεις της «Ασκησης», από την ηχηρή «καλημέρα» της, με τη μεγάλη επιτυχία «American Hurrah». «Οπωσδήποτε η έκθεση και η αισθητική είναι ένας δρόμος κοινός και παρεκκλίνων λίγο», τονίζει η «ψυχή» της «Ασκησης».

Γνωρίσαμε τον Περικλή Μουστάκη ως ηθοποιό, πρωτίστως από τη σκηνή του «Θεάτρου Τέχνης».

  • Πώς αποφασίσατε μετά από 25 χρόνια καριέρας να αφήσετε τα σίγουρα, υπό μία έννοια, για να φτιάξετε μια ομάδα με νέα παιδιά και αβέβαιη έκβαση;

«Η θεατρική αγορά με έπληττε και με πλήττει θανάσιμα. Με πλήττει θανάσιμα και η συμβατική αντιμετώπιση ενός έργου. Για μένα το θέατρο δεν είναι ούτε αυτοσκοπός ούτε βιοποριστικό επάγγελμα. Εμπεριέχει έντονα τα στοιχεία της θρησκευτικότητας και ιερότητας. Στα 25 χρόνια, που ήμουν ηθοποιός και περιφερόμουν από θέατρο σε θέατρο, ευτυχής είχα νιώσει μόνο μερικές φορές. Με την «Ασκηση» στη διαδικασία των προβών, ανεξαρτήτως τελικού αποτελέσματος, αισθάνομαι μια πληρότητα».

  • Επιβιώνει εύκολα η ομάδα; Παίρνει μια πολύ μικρή επιχορήγηση. Βιοπορίζεστε από την «Ασκηση»;

«Το βιοποριστικό ζήτημα είναι μεγάλο. Ολα τα μέλη της «Ασκησης» ταυτοχρόνως κάνουμε και άλλες εργασίες για να βιοποριζόμαστε. Αλλά όπου και να βρισκόμαστε, καθημερινά για έξι ώρες θα βρεθούμε μαζί».

  • Εχετε προλάβει στα πέντε χρόνια ζωής της ομάδας σας να δημιουργήσετε μία μέθοδο;

«Διαμορφώνεται μέρα με τη μέρα. Προσπαθούμε να αρθρώσουμε έναν προσωπικό εξομολογητικό λόγο. Αυτή η μέθοδος οδηγεί σε ένα σωματοποιημένο λόγο και σε μια ολοκληρωτική θεατρική αντιμετώπιση, που θα συνεχίσουμε και στο επόμενο βήμα μας, το «Απόψε αυτοσχεδιάζουμε» του Πιραντέλο».

* Στην «Επίσκεψη» παίζουν οι: Περικλής Μουστάκης, Γιάννης Μπόγρης, Μάριος Παναγιώτου, Κωνσταντίνος Παπαθεοδώρου, Ματίνα Περγιουδάκη, Ελίνα Σηφάκη, Δώρα Στυλιανέση, Φιντέλ Ταλαμπούκας και Εφη Τσαρουχά.

Από 23 Νοεμβρίου, σε εναλλασσόμενο ρεπερτόριο, θα παρουσιάζεται και η περσινή παραγωγή της «Ασκησης», τα «Παιχνίδια Σφαγής» του Ιονέσκο. *

  • Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 2009