ΣΠΕΡΑΝΤΖΑ ΒΡΑΝΑ: 1928-2009. Η μάγκισσα η τελευταία

Η γυναικάρα -με γάμα κεφαλαίο- του ελληνικού σινεμά, η σέξι σουμπρετοκαρατερίστα μάγκισσα και πόρνη της μεγάλης οθόνης και του σανιδιού, το «αντράκι» που δεν μάσησε ποτέ τα λόγια του, το πληθωρικό κορίτσι με το τσαγανό και τους χρυσούς κρίκους στα αφτιά, με άλλα λόγια η Σπεράντζα Βρανά (Ελπίδα Χωματιανού το πραγματικό της όνομα), έσβησε «όρθια» χθες το πρωί.

Την πρόδωσε η καρδιά της. Ηταν 81 ετών.

Μέχρι τέλους υπήρξε η χαρά της ζωής. Ανθρωπος, όπως έλεγε, με «άρρωστη αισιοδοξία». Με το ίδιο νάζι και σκέρτσο που τη μάθαμε στο σινεμά και την επιθεώρηση. Με το ίδιο χαμόγελο. Πληθωρική, αυτοσαρκαστική.

«Αντράκι ήμουνα και είμαι και θα είμαι όσο ζω», συνήθιζε να λέει. «Στον χαρακτήρα, στην ντομπροσύνη, στο να λέω τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη και να μην αλλάζω γνώμη». Οσοι τη γνώρισαν το επιβεβαιώνουν. Οπως και το ότι η Σπεράντζα -όνομα και πράγμα- υπήρξε ο ορισμός της ανεξάρτητης γυναίκας, έτη φωτός μπροστά από την εποχή της, που διεκδίκησε ενεργό ρόλο μέσα από την απελευθερωμένη σεξουαλικότητά της.

«Ημουν ατίθασο πλάσμα», παραδεχόταν, «γι’ αυτό και έφαγα πάρα πολύ ξύλο από τη μαμά μου. Κανένας δεν μπόρεσε να με τιθασεύσει έως σήμερα».

Τότε που, όπως η ίδια έλεγε: «Οταν ανέβαινα στη σκηνή, παίρνανε τα σανίδια φωτιά»

Τότε που, όπως η ίδια έλεγε: «Οταν ανέβαινα στη σκηνή, παίρνανε τα σανίδια φωτιά»

Εως το τέλος της ζωής της υπήρξε πνευματικά ακμαία. Παρότι ένα τροχαίο, αρχές του 2000, την είχε καθηλώσει, συνέχιζε να είναι δραστήρια. Πέρσι σηκώθηκε και ξαναβγήκε, έστω με μπαστούνια, στο Ηρώδειο για το αφιέρωμα στην παλιά επιθεώρηση του Σταμάτη Κραουνάκη «Χ ΣΚΗΝΗΣ. Αυτά που κάψαν το σανίδι». Ξανατραγούδησε μια παλιά επιτυχία της, «Το τραμ το τελευταίο», έστω και από τη θέση της στις κερκίδες.

Γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1928. «Παιδί» των μπουλουκιών, δοκιμάστηκε στο πλευρό όλων των μυθικών τεράτων του ελληνικού κινηματογράφου και της επιθεώρησης, στην πρόζα, τη μουσική κωμωδία και την οπερέτα. Σαράντα χρόνια υπηρέτησε με πάθος την επιθέωρηση, είδος με το οποίο κάνει και την πρώτη επαγγελματική της εμφάνιση το 1948.

Τότε ο Σακελλάριος και ο Γιαννακόπουλος ετοίμαζαν μια επιθεώρηση με νέα ταλέντα στο «Μετροπόλιταν». Ο Γκιωνάκης τούς μίλησε για τη Σπεράντζα. «Το μεγάλο σου προσόν είναι η φοβερή ζωντάνια», της είπε ο Σακελλάριος. «Αλλά πρέπει να βρεις έναν τύπο». Και της έδωσε στην περίφημη επιθεώρηση «Ανθρωποι άνθρωποι» τη μάγκισσα. «Τέτοιοι ρόλοι δεν μου πήγαιναν ούτε στο σώμα, που ήταν πάρα πολύ θηλυκό, ούτε στην ψυχοσύνθεση. Γιατί οι μάγκισσες τότε ήτανε πάρα πολύ βαριές. Αλλά εγώ την έκανα σπεραντζέικη», καμάρωνε.

Υπήρξε για δεκαετίες πρωταγωνίστρια στην επιθεώρηση, ερμηνεύοντας μερικές από τις μεγαλύτερες μουσικές επιτυχίες της («Αυτό το μάμπο το μπραζιλέιρο», «Η βαλίτσα», το «Τραμ το τελευταίο»), από το Αλσος Παγκρατίου ώς το θέατρο «Μπουρνέλη». Υπήρξε επίσης συνθιασάρχης με τους Βασ. Αυλωνίτη, Ν. Σταυρίδη, Ρένα Βλαχοπούλου, Θανάση Βέγγο, Στάθη Ψάλτη.

Πόπη Αλβα, Βασίλης Αυλωνίτης, Σπεράντζα Βρανά, Ορέστης Μακρής, Γεωργία Βασιλειάδου, (κάτω) Ρένα Στρατηγού, Νίκος Ρίζος, Στέλλα Στρατηγού, Κυριάκος Μαυρέας. Σε απαρτία ο θίασος του «Ακροπόλ», το 1957, όταν μεσουρανούσε η επιθεώρηση

Πόπη Αλβα, Βασίλης Αυλωνίτης, Σπεράντζα Βρανά, Ορέστης Μακρής, Γεωργία Βασιλειάδου, (κάτω) Ρένα Στρατηγού, Νίκος Ρίζος, Στέλλα Στρατηγού, Κυριάκος Μαυρέας. Σε απαρτία ο θίασος του «Ακροπόλ», το 1957, όταν μεσουρανούσε η επιθεώρηση

«Πρωταγωνίστρια στην επιθεώρηση έγινα χωρίς να ξέρω -όχι κλακέτες και σπαγκάτ- ούτε τάνγκο! Πώς να γίνω πρωταγωνίστρια; Με μια σκατοφωνούλα που είχα; Εκανα όμως επιτυχία για το ταμπεραμέντο μου», ήταν η εξήγηση που έδινε. «Οταν ανέβαινα στη σκηνή, παίρνανε τα σανίδια φωτιά. Αυτή είμαι και τώρα ακόμα. Μιλάω, και μου λένε «τσακώνεσαι»».

Αποσύρθηκε από τη σκηνή το 1985 και άρχισε να συγγράφει το ένα βιβλίο μετά το άλλο. Την αυτοβιογραφία της «Τολμώ» («γιατί λέω θα γεράσω και θα τα ξεχάσω»), βιβλία για την επιθεώρηση, για τα μπουλούκια, αλλά και μυθιστορήματα: «Ο οργασμός του Μπράβο», «Επιθεώρηση καψούρα μου», «Η ζωή μου στα μπουλούκια», «Η γοητεία της πόρνης», «Τρούμπα», «Τίμιο Μπορντέλο», «Απορίες», «Πιπεράτα αυθεντικά», «Πώς πάχυνα κάνοντας δίαιτα», «Ο επιβήτορας».

Εφυγε έχοντας χορτάσει τη ζωή με το… κουτάλι. Μετά τον πρώτο βραχύ γάμο της στα 16 της, σχέσεις ζωής γι’ αυτήν ήταν ο δεσμός της με τον Κώστα Βουτσά, αλλά και ο 40χρονος γάμος της με τον Παύλο Πατάκα, με τον οποίο περιόδευσε ως τραγουδίστρια σε κέντρα του εξωτερικού. Είχε έναν υιοθετημένο γιο.

* Η κηδεία της θα γίνει αύριο στο Α’ Νεκροταφείο στις 4 μ.μ. *

65 ταινίες, σαν… βίζιτες

  • Η Σπεράντζα Βρανά άφησε το στίγμα της σε 65 ταινίες.

Το κινηματογραφικό ντεμπούτο της έγινε το ’50 στην ταινία «Ελα στο θείο», του Ν. Τσιφόρου. Τελευταία της εμφάνιση ήταν στο «Safe sex» (1999), των Ρέππα-Παπαθανασίου. Επαιξε επίσης στις: «Σωφεράκι» (1953), του Γ. Τζαβέλλα, «Ωραία των Αθηνών» (1954), του Ν. Τσιφόρου, «Κάλπικη λίρα» (1955), του Γ. Τζαβέλλα, «Δεν μπορούν να μας χωρίσουν» (1965), του Χρ. Κυριακόπουλου κ.ά.

  • Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2009

Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2009

Παραχάρηκα τον έρωτα, αλλά σπάνια ερωτευόμουν

  • Η Σπεράντζα Βρανά με δικά της λόγια

* «Εγώ, αγάπη μου, ό,τι κατάφερα το κατάφερα μόνη μου. Δεν ξάπλωσα σε κανένα κρεβάτι, δεν άκουσα τη συμβουλή κανενός πούστη και κερατά. Στη ζωή μου δεν έχω κουράγια να πολεμώ. Αν είναι να το κατακτήσω κάτι με τον τρόπο μου, με το πώς θα κοιτάξω, πώς θα γελάσω, έχει καλώς. Ανδρας είναι, δουλειά είναι, όταν δεν με θέλει κάτι δεν το θέλω ούτε εγώ».

Με τον Κώστα Βουτσά: «Μου ζήτησε να παντρευτούμε ύστερα από 5 χρόνια... συζυγίας. Ηταν έρωτας μεγάλος. Αλλά ήθελε να φύγω από το θέατρο αν παντρευτούμε»

Με τον Κώστα Βουτσά: «Μου ζήτησε να παντρευτούμε ύστερα από 5 χρόνια… συζυγίας. Ηταν έρωτας μεγάλος. Αλλά ήθελε να φύγω από το θέατρο αν παντρευτούμε»

* «Είμαι άρρωστα αισιόδοξη. Είμαι με δύο μπαστούνια αυτή τη στιγμή. Ξέρω ότι καθώς θα περνούν τα χρόνια η κατάσταση θα γίνεται χειρότερη. Αλλά δεν με ρίχνει κάτω. Αν η κατάσταση χειροτερέψει δεν θα παιδέψω τον άνδρα μου, θα πάρω έναν άνθρωπο. Γι’ αυτό φρόντισα να έχω μια πισινή…».

* Για τις 65 ταινίες της: «Δεν αγάπησα καμία. Στον κινηματογράφο πήγαινα πώς πάει η πουτάνα να πάρει βίζιτα, έτσι. Να τ’ αρπάξω από τον κινηματογράφο, να τα ρίξω στο θέατρο».

* Για την αποχώρησή της από τη σκηνή: «Ηθελα να φύγω με ζήτω και όχι με γιούχα. Η φθορά είναι φθορά. Αγγίζει τα πάντα. Και δεν θα άγγιζε εμένα; Βάρεσα γροθιά στο μαχαίρι, πληγώθηκα, τρέξαν’ αίματα, αλλά το πήρα απόφαση».

* Για τον έρωτα: «Τον παραχάρηκα. Σπάνια ερωτευόμουν. Εχω ερωτευτεί δύο φορές στη ζωή μου -μη βάλουμε τον παιδικό. Δύο φορές αυτό που λέμε έρωτα-καψουροέρωτα. Και τη μια φορά παντρεύτηκα κιόλας, στα δεκάξι μου. Ηταν Ελλην από την Αίγυπτο. Την άλλη ήταν με τον Κώστα Βουτσά, που μου ζήτησε να παντρευτούμε μετά από 5 χρόνια συζυγίας. Του λέω «γιατί να παντρευτούμε, καλά δεν περνάμε;». «Οχι», μου λέει. Εγώ κι ο Κώστας με το «καλημέρα», που λέει ο λόγος, μπήκαμε στη συζυγία. Δεν θα έλεγα πως ήταν κεραυνοβόλος. Ηταν έρωτας, όμως, μεγάλος. Αλλά ήθελε να φύγω από το θέατρο αν παντρευτούμε».

* Για τη… σεξουαλικότητά της: «Ο Σκορπιός είναι το πιο σεξουαλικό ζώδιο του ζωδιακού. Είμαι σεξουαλική. Μια σπουδαία αστρολόγα μού είπε, «αν δεν είχες και τον Κρόνο στον Υδροχόο θα γινόσουν ή διάσημη πουτάνα ή νυμφομανής». Δεν έγινα. Εκανε το παλαντζάρισμα ο Κρόνος και έγινα μόνο ένα σεξουαλικό πλάσμα».

* Από συνέντευξή της στην Ιωάννα Κλεφτόγιαννη («Ε», 2003)

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: