Γελάστε άφοβα (και) στην Επίδαυρο

  • Η «Αλκηστη» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου, κάνει απόψε πρεμιέρα στο αρχαίο θέατρο παρουσιάζοντας τα θέλγητρα της τραγικωμωδίας

ΕΛΙΝΑ ΓΙΟΥΝΑΝΛΗ

Περίεργη διασταύρωση: όταν αναμειγνύεις τραγωδία με κωμωδία, παίρνεις τραγικωμωδία. Το κοινό που γέμισε ασφυκτικά το θέατρο Φρύνιχος των Δελφών το περασμένο Σάββατο προκειμένου να παρακολουθήσει την πρώτη παρουσίαση της «Αλκηστης» του Ευριπίδη διά χειρός Θωμά Μοσχόπουλου από νωρίς χωρίστηκε σε δύο στρατόπεδα: τους γελαστούς και τους αγέλαστους. Τι κι αν ο ίδιος ο συγγραφέας μπόλιασε το έργο του αυτό με ισχυρές δόσεις χιούμορ; Αλλωστε το δημιούργησε ως τελευταίο μέρος μιας τετραλογίας και υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να είχε γράψει ένα καθαρόαιμο σατιρικό δράμα στη θέση του. Η «Αλκηστη» όμως είναι πολύ πέρα και πάνω από αυτό, έχει δικό της θεό, είναι ανένταχτη και ως ηρωίδα και ως έργο. Ετσι, λοιπόν, από τα πρώτα κιόλας σημεία κατά τα οποία οι πιο απενοχοποιημένοι θεατές άρχισαν να γελούν με τα όσα συνέβαιναν επί σκηνής οι υπόλοιποι τους επανέφεραν στην τάξη με ένα μακρόσυρτο «Σσσσσσσσ!!!». «Ελεος! Απαγορεύεται να γελάμε, δηλαδή;» ανταπαντούσαν οι «άτακτοι» μαθητές του αρχαίου δράματος ώσπου κάπου στη μέση της εξαιρετικής παράστασης που υπογράφει το Εθνικό ο πόλεμος των καθισμάτων κώπασε έχοντας τό Ενα μικρό δείγμα από την καθηλωτική αισθητική της παράστασης «Αλκηστη» που σκηνοθέτησε ο Θωμάς Μοσχόπουλος. Τα κοστούμια της Ελλης Παπαγεωργακοπούλου, οι φωτισμοί του Λευτέρη Παυλόπουλου και οι χορογραφίες της Μάρθας Κλουκίνα κάνουν τα σώματα να θυμίζουν γλυπτά που ζωντανεύουν σο οι μεν όσο και οι δε συνειδητοποιήσει ότι εκείνο που συνέβαινε μπροστά στα μάτια τους ήταν πολύ σημαντικό. Τόσο σημαντικό που επέτρεπε τόσο το γέλιο όσο και το δάκρυ. Οπως ακριβώς συμβαίνει και στην ίδια τη ζωή.

Η Αλκηστη (Μαρία Σκουλά) αποφασίζει να πεθάνει η ίδια προκειμένου να ζήσει ο άντρας της Αδμητος (Χρήστος Λούλης) και προτού προλάβουμε να τη θαυμάσουμε για αυτή την απαράμιλλη αυτοθυσία της συναντούμε σε δεύτερο επίπεδο την εξίσου απαράμιλλη διάθεσή της για αυτοπροβολή. Λίγο πριν από το μεγάλο στοίχημα της Επιδαύρου, η παράσταση πήρε τις ευλογίες του Απόλλωνα στους Δελφούς αφήνοντας τους πάντες εκστασιασμένους με την αισθητική, τον ρυθμό και το μεδούλι της: η ζωή είναι πολύ παράλογη για να την πάρει κανείς στα σοβαρά. Η Αννα Καλαϊτζίδου, ο Κώστας Μπερικόπουλος και ο Χρήστος Λούλης μάς μίλησαν για τη γοητευτική τους περιπέτεια που επισήμως αρχίζει απόψε. Μουσική: Κορνήλιος Σελαμσής. Σχεδιασμός βίντεο: Νάνσυ Μπινιαδάκη, Σεμπάστιαν Πούρφουρστ. Παίζουν επίσης: Αργύρης Ξάφης, Μαρία Πρωτόπαππα, Σωκράτης Πατσίκας, Ιωάννα Παππά, Θάνος Τοκάκης, Βαγγέλης Χατζηνικολάου κ.ά.

  • Αννα Καλαϊτζίδου, μέλος του Χορού
  • «Ενα παιχνίδι ζωντανό από το πρώτο λεπτό»

«Είναι η πέμπτη φορά που συμμετέχω σε Χορό στην Επίδαυρο αλλά η πρώτη με σκηνοθέτη τον Θωμά Μοσχόπουλο και αυτό κάνει τη διαφορά.

Υπάρχουν σκηνοθέτες που κάνουν τον διαχωρισμό “ηθοποιοί- Χορός”, λες και ο δεύτερος δεν απαρτίζεται από ηθοποιούς. Σε πολλές περιπτώσεις αναθέτουν τον Χορό αποκλειστικά στον χορογράφο και στον μουσικό της παράστασης συναρμολογώντας αδέξια τα δύο κομμάτια λίγο προτού στηθεί το έργο. Στην “Αλκηστη”, όμως, το μεγάλο στοίχημα των ηρώων είναι να πάρουν τον Χορό με το μέρος τους και αυτό δημιουργεί ένα παιχνίδι ζωντανό από το πρώτο ως το τελευταίο λεπτό. Οσο για το είδος της τραγικωμωδίας, αν το σκεφθούμε, έτσι είναι και η ίδια μας η ζωή. Δεν υπάρχει τρόπος να επιβιώσεις αν δεν διακωμωδήσεις τα πιο τραγικά γεγονότα της ζωής σου. Είναι σαν να ακυρώνεις την ίδια σου την ύπαρξη και να παίζεις θέατρο της θλίψης. Η διάθεσή μας να γελάσουμε ακόμη και στη μεγαλύτερη συμφορά που μας βρίσκει είναι τελικά αυτό που μας διαφοροποιεί από τον κόσμο των νεκρών. Εχοντας πάρει το βάπτισμα του πυρός στους Δελφούς, θεωρώ ότι το κεκτημένο της παράστασης είναι ότι την άκουσαν όλη, δεν τους ξέφυγε τίποτα. Ενιωθα το κοινό πολύ αφοσιωμένο. Και τώρα που πλησιάζει η στιγμή για την Επίδαυρο, φυσικά και έχω τρακ. Ξέρω όμως ότι, αν αφεθείς σε αυτό το θέατρο, σου δίνει πράγματα. Σε πιάνει δέος και έχεις την ψευδαίσθηση ότι πρέπει να ξεπεράσεις τις δυνάμεις σου, η αλήθεια όμως είναι ότι ένας αληθινός ψίθυρος ακούγεται χίλιες φορές καλύτερα από μια πομπώδη κραυγή».

  • Κώστας Μπερικόπουλος, Φέρης
  • «Η τραγωδία χρειάζεται χιούμορ»

«Υποδύομαι τον γέροντα πατέρα του Αδμήτου. Είναι ένας πολιτικάντης, θυμίζει βλαχοδήμαρχο, από αυτούς που μόλις δουν κάμερα παίρνουν τα πάνω τους, ξεχνούν και πόνους στη μέση και τα πάντα και έτσι λίγο προτού ανεβεί στο τελευταίο σκαλί για να μιλήσει δεν θέλει τη βοήθεια του ακολούθου του, θέλει να δείξει ότι τα καταφέρνει και μόνος του. Λέει αλήθειες τόσο εξωφρενικές που προκαλούν το γέλιο. Δεν βλέπει τον λόγο να θυσιαστεί αυτός στη θέση του γιου του: “Σε έφερα στη ζωή, σε έκανα βασιλιά, τι άλλο θέλεις; Είναι γλυκιά η ζωή και τώρα που μου έχει απομείνει λίγη, γιατί να μην την απολαύσω;”. Του δίνεις δίκιο τελικά, τον καταλαβαίνεις, κι ας ξέρεις ότι είναι παμπόνηρος και ότι το κάνει με την ίδια ευκολία που κερδίζει ψήφους. Το ίδιο το έργο είναι γλυκά παράλογο, δεν μπορείς παρά να γελάσεις.

Υπάρχει άλλωστε η σοφή παροιμία: Δεν γίνεται γάμος χωρίς κλάμα και κηδεία χωρίς γέλιο. Το έχει ανάγκη ο ανθρώπινος οργανισμός, το σώμα το ίδιο. Θεωρώ ότι η τραγωδία χρειάζεται χιούμορ. Δε μπορεί να παιχτεί αλλιώς. Δυστυχώς έχουμε εκπαιδεύσει τον κόσμο με ταμπέλες τύπου “αυτό είναι σοβαρό, απαγορεύεται το γέλιο”. Δεν μπορεί όμως κάτι από την αρχή ως το τέλος να είναι αβάσταχτο. Η ζωή έχει απ΄ όλα- γιατί όχι και ένα έργο τέχνης; Επαιξα πρώτη φορά στην Επίδαυρο ως μέλος του Χορού στους “Ιππείς” του Αριστοφάνη με το ΚΘΒΕ. Ημουν ένας νεαρός αγέρωχος ιππέας, τώρα επιστρέφω ως γέροντας Φέρης. Τρακ έχω πάντα. Το θέατρο της Επιδαύρου με γοητεύει πολύ, από την αρχιτεκτονική του και μόνο: νιώθεις ότι σε περιβάλλει μια αγκαλιά έτσι όπως κοιτάς από σκηνής. Μια προστασία που έρχεται από την ίδια την πέτρα…».

  • Χρήστος Λούλης, Αδμητος
  • «Η Αλκηστη γεννά αντιφατικά συναισθήματα»

«Βρήκα αυτό που συνέβη στους Δελφούς, με τους μισούς να γελάνε και τους άλλους μισούς να τους κατσαδιάζουν, καταπληκτικό! Αυτή ακριβώς την αντίδραση θέλουμε να πετύχουμε!

Ούτως ή άλλως το έργο από μόνο του ακροβατεί ανάμεσα στην τραγωδία και στην κωμωδία και ενθουσιαστήκαμε όταν την ίδια ακριβώς στιγμή κάποιοι θεατές διάλεξαν τη μία και κάποιοι την άλλη πλευρά του νομίσματος. Ως Αδμητος προσπάθησα να εμπιστευθώ αυτό που μου έλεγε το κείμενο, άλλοτε αφημένος στα κωμικά στοιχεία του ρόλου και άλλοτε στα τραγικά, που είναι σαρωτικά. Ελπίζω το κοινό να έρθει στην παράσταση ανοιχτό σε όλα. Η σοβαροφάνεια βλάπτει σοβαρά το θέατρο: πηγαίνουμε να δούμε κάτι και είμαστε προκατειλημμένοι για το τι θα δούμε. Σαν να έχουμε αποφασίσει από πριν ακόμη και για το αν θα μας αρέσει ή όχι. Η μεγαλύτερη αλήθεια που βγαίνει από το έργο είναι ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε καταδικασμένοι να ζούμε καθημερινά λες και είμαστε αθάνατοι. Λες και δεν θα πεθάνουμε ποτέ. Πράγμα εντελώς παράλογο, που όμως συμβαίνει σε όλους. Γι΄ αυτό και η “Αλκηστη” γεννά τόσο αντιφατικά συναισθήματα στον καθένα: φέρνει τον θάνατο μες στη ζωή, μας τον τρίβει στα μούτρα. Αλλά και τη ζωή μέσα στον θάνατο, αφού στο τέλος ο Ηρακλής την επιστρέφει στον Αδμητο έχοντας πρώτα αναμετρηθεί με τον ίδιο τον Χάρο».

  • ΑΣΤΕΡΟΠΗ ΛΑΖΑΡΙΔΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Παρασκευή 17 Ιουλίου 2009
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: