ΑΒΙΝΙΟΝ: Ολη η πόλη μια σκηνή. Το 63ο Φεστιβάλ άρχισε στη γαλλική πόλη του Νότου, η οποία ζει γοητευμένη σε ρυθμούς θεατρικούς για έναν ολόκληρο μήνα

  • ΑΒΙΝΙΟΝ. ΙΟΥΛΙΟΣ. Ο Ιούλιος για τους κατοίκους της Αβινιόν δεν υφίσταται ως λέξη: είναι «Ο μήνας του Φεστιβάλ». Η γαλλική πόλη του Νότου ζει κυριολεκτικά στον απόλυτο ρυθμό του επίσημου αλλά και του ανεπίσημου θεατρικού φεστιβάλ, με εκατοντάδες παραστάσεις από ερασιτέχνες και μη να προστίθενται πλάι στον κατάλογο των παραγωγών με ονοματεπώνυμο. Η διοργάνωση, που άρχισε στις 7 Ιουλίου, ολοκληρώνεται στις 29 τρέχοντος.

Το περίφημο Παπικό Ανάκτορο δεσπόζει φωταγωγημένο στην πόλη της Αβινιόν

  • Στην intramuros Αβινιόν, στην πόλη εντός των τειχών, κατεβαίνοντας την κεντρική λεωφόρο Ζαν Ζορές προς την πλατεία του Ρολογιού και το μαγευτικό Παπικό Ανάκτορο (που το βράδυ φωτισμένο επιβάλλεται σε κάθε επισκέπτη), οι αφίσες για το φεστιβάλ και το off φεστιβάλ συνθέτουν ένα πολύχρωμο παζλ. Από τη μια είναι οι μεγάλες συναντήσεις δημιουργών, νέων ταλέντων και καλλιτεχνών με σκηνοθετική άποψη. Από την άλλη είναι η τρέλα του θεατρίνου που, όπως τα μπουλούκια της κομέντια ντελ άρτε, μπορεί να κάνει θέατρο παντού- εξ ου και παραστάσεις με τίτλους που ξεκινούν από τον «Κατά φαντασία ασθενή» του Μολιέρου και φθάνουν ως το «Ερωτεύθηκα την ψυχολόγο μου» ή το «Μη θρηνείτε την Πηνελόπη»…

  • Στους δρόμους και στα στενά, ανάμεσα στα καφέ, στα μαγαζιά και στις τράπεζες, ηθοποιοί, ακροβάτες, κλόουν και μουσικοί δίνουν δείγματα της δουλειάς τους. Με αποκορύφωμα την παρέλαση του off φεστιβάλ το απόγευμα της περασμένης Τρίτης, ημέρας έναρξης του επίσημου: ντυμένοι με ρούχα εποχής ή με σύγχρονα αυτοσχέδια κοστούμια, βαμμένοι ή απλώς μπογιατισμένοι, πάνω σε άρματα, άλογα και ελέφαντες, μέσα σε αυτοκίνητα ή με ποδήλατα, αγόρια και κορίτσια διαφημίζουν τις παραστά σεις τους. Μοιράζουν κάρτες, φωνάζουν, τραγουδούν. Ανάμεσα στην έμπνευση και στη γελοιότητα, τα χαρούμενα πρόσωπα των θεατρίνων γίνονται ένα με τους επισκέπτες-τουρίστες. Ολόκληρη η Αβινιόν επανασχεδιάζεται για να ζήσει τον μήνα της και θέτει το 24ωρό της στην υπηρεσία της μεγάλης γιορτής.

  • Με ένα ποτήρι ροζέ κρασί στο χέρι, με τον Ροδανό να τη διασχίζει και τη φημισμένη της γέφυρα (Le pont d΄Αvignon) τραγουδισμένη και καθοριστική για την ανάπτυξη της πόλης (δημιούργημα του 12ου-13ου αιώνα, προσέφερε στη Γαλλία ένα άνοιγμα και μια επικοινωνία με τους εμπόρους της υπόλοιπης Ευρώπης), η Αβινιόν γιορτάζει εφέτος και τα επτακόσια χρόνια από την έλευση των Παπών. Ολα γύρω της θυμίζουν το παρελθόν της…

  • Με άξονα τους δημιουργούς-ταξιδιώτες που διασταυρώνονται στην Αβινιόν με τις αποσκευές τους γεμάτες μνήμες και ιστορίες από εξορίες και εξόδους, το εφετινό 63ο Φεστιβάλ μοιάζει να είναι αφιερωμένο στις συναντήσεις- ανθρώπων και πολιτισμών. Ανάμεσά τους ο Λιβανοκαναδός από το Κεμπέκ Ουαντί Μουαβάντ, ο εγκατεστημένος στη Γαλλία Ισραηλινός Αμος Γκιτάι, ο Ολλανδός Γιόχαν Σίμονς, ο Πολωνός Κριστόφ Βαρλικόφσκι και οι γνώριμοι από τα παλιά, ο Πίπο Ντελμπόνο, Ιαν Φαμπρ, Κρίστοφ Μαρτάλερ και οι Γάλλοι Κλοντ Ρεζί, Κριστόφ Ονορέ.

  • Με πολλούς και διαφορετικούς χώρους, εκ των οποίων οι δεκαεννέα αποτελούν τον βασικό κορμό, ανάμεσά τους η Αυλή στο Παπικό Ανάκτορο, το Φεστιβάλ της Αβινιόν δείχνει οργανωμένο σε κάθε λεπτομέρεια: μπροσούρες, αφίσες, χάρτες και υλικό είναι στη διάθεση κάθε ενδιαφερομένου, ενώ οι μετακινήσεις στις εκτός κέντρου περιοχές γίνονται με λεωφορείαnavette του φεστιβάλ. Θέατρο, εκθέσεις, αφιερώματα, μουσικές βραδιές και συζητήσεις έχουν βρει εδώ και δεκαετίες τη θέση τους.
  • Στο «Σπίτι του Ζαν Βιλάρ», χώρο που πήρε το όνομα του ιδρυτή του Φεστιβάλ της Αβινιόν, ένα ξεχωριστό αφιέρωμα στα πενήντα χρόνια από τον θάνατο του Ζεράρ Φιλίπ και μια έκθεση για τον Κρεγκ και τη μαριονέτα εγκαινιάστηκαν με την έναρξη των εκδηλώσεων.
  • Ο «πρίγκιπας» της Αβινιόν

  • Τον προσεχή Νοέμβριο θα κλείσει μισός αιώνας από τον θάνατο του Ζεράρ Φιλίπ (ήταν 37 ετών). Φίλος τού Ζαν Βιλάρ, ο αγαπημένος ηθοποιός της Γαλλίας είχε ταυτιστεί με το θέατρο αλλά και με την Αβινιόν- ήταν ο «Πρίγκιπας του Αμβούργου» του Κλάιστ. Εκπρόσωπος της αιώνιας νεότητας, αυτός ο εύθραυστος ηθοποιός πρόλαβε να ερμηνεύσει μια μεγάλη γκάμα κλασικών ρόλων στο θέατρο και μια σειρά κινηματογραφικών ηρώων- από τον Φαν Φαν Λα Τυλίπ ως τον Ζυλιέν Σορέλ του «Κόκκινου και του Μαύρου» του Στεντάλ. Το φεστιβάλ τον τιμά με μια έκθεση αλλά και με την προβολή των ταινιών του.

  • Ο σκηνοθέτης Αμος Γκιτάι…

  • Ο ισραηλινός σκηνοθέτης- κυρίως του κινηματογράφου- Αμος Γκιτάι γεννήθηκε στη Χάιφα το 1950. Ακολουθώντας το παράδειγμα του πατέρα του σπούδασε αρχιτεκτονική. Το 1973 κλήθηκε στον πόλεμο και μέσα από αυτή την εμπειρία του στράφηκε προς τον κινηματογράφο. Ξεκίνησε την καριέρα του σκηνοθετώντας ντοκυμαντέρ πολιτικού περιεχομένου, όπως το «Field Diary», με το οποίο ασκούσε κριτική στον πόλεμο στον Λίβανο. Το 1983 λογοκρίθηκε και έφυγε από την πατρίδα του για τη Γαλλία. Εμεινε δέκα χρόνια και επέστρεψε μετά τη νίκη του Ράμπιν και τη Συμφωνία του Οσλο. Δούλεψε στη Γαλλία, ενώ ολοκλήρωσε τις σπουδές του στην αρχιτεκτονική με ένα μεταπτυχιακό στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ.
  • Διατηρώντας δύο πατρίδεςμαζί με τη Γαλλία-, ο ισραηλινός σκηνοθέτης έχει γυρίσει περισσότερες από δεκαπέντε ταινίες. Το στυλ του έχει επηρεαστεί από το ευρωπαϊκό σινεμά αλλά και από το προσωπικό ενδιαφέρον του για την αρχιτεκτονική. Μεγάλες σκηνές, μεγάλα διαστήματα σιωπής και ατμοσφαιρική μουσική χαρακτηρίζουν τα έργα του. Βαθιά πολιτικός, διαπραγματεύεται ιδέες και θέματα γύρω από την πατρίδα του, τον πόλεμο και τη θρησκεία, την καταπίεση των γυναικών, ενώ τα μη πολιτικά θέτουν ερωτήματα για τη σχέση του ανθρώπου με το κοινωνιολογικό του σύμπαν.

…και η παράσταση των «Υιών»

  • Στην περιοχή Carriére de Boulbon, σε απόσταση δεκαπέντε λεπτών από το κέντρο της πόλης, τα λεωφορεία του φεστιβάλ μετέφεραν, την περασμένη Τρίτη το βράδυ, τους θεατές για την πρεμιέρα, που σηματοδοτούσε παράλληλα και την έναρξη του 63ου Φεστιβάλ της Αβινιόν. Μέσα από καταπράσινες εκτάσεις, φθάσαμε στα παλιά λατομεία με τους μεγάλους βράχους να τυλίγουν τη σκηνή, θυμίζοντας το Θέατρο Πέτρας στη δική μας Πετρούπολη και το Θέατρο Βράχων στον Βύρωνα μαζί.

  • Τηλεοπτικές οθόνες, τοποθετημένες δεξιά και αριστερά του χωματόδρομου, πρόβαλλαν σκηνές από ντοκυμαντέρ του Αμος Γκιτάι. Η είσοδος στον χώρο του θεάτρου άρχισε σαράντα λεπτά πριν από την παράσταση, καθώς αγόρια και κορίτσια με κόκκινες μπλούζες και το σήμα του φεστιβάλ άρχισαν να κόβουν τα εισιτήρια (οι τιμές ήταν 33 ευρώ και 27 τα μειωμένα).

  • Πέντε εργάτες-ηθοποιοί πελεκούσαν την πέτρα μισή ώρα τουλάχιστον προτού αρχίσει η παράσταση, δίνοντας με τον ήχο τους φυσική συνέχεια στο τοπίο. Ενα σκηνικό από τέσσερις μεγάλες σιδερένιες σκαλωσιές είχε τοποθετηθεί στον χώρο, μαζί με βαρέλια και δύο μικρές υπερυψωμένες σκηνές: η μία για τη ζωντανή ορχήστρα των δύο οργάνων και η άλλη με το μικρό γραφείο και την καρέκλα, όπου θα καθόταν ο αφηγητής. Μετά τον πρόλογο και ανάμεσα στις επτά σκηνές που είναι χωρισμένο το έργο, παρενέβαιναν μουσικά ιντερμέδια με- χωρίς τραγούδι.

  • Βασισμένο στην «Ιστορία του Ιουδαϊκού Πολέμου» του Ιώσηπου Φλαβίου (1ος αιώνας μ.Χ.) που περιγράφει την κατάκτηση της Ιουδαίας από τους Ρωμαίους και την καταστροφή της Ιερουσαλήμ (το 70 μ.Χ.), το θέαμα «Ο πόλεμος των υιών του φωτός εναντίον των υιών του σκότους» του Γκιτάι φέρνει επί σκηνής ηθοποιούς από διαφορετικές χώρες, με διαφορετικές γλώσσες- γαλλικά, αγγλικά, εβραϊκά, ιουδαϊκά, αραβικά-, με τη Ζαν Μορό στον ρόλο του αφηγητή Ιώσηπου να εισέρχεται στον χώρο με τα ξανθά κοντά μαλλιά της και το λευκό κοστούμι της- μόνο η φωνή της θυμίζει τη γαλλίδα ηγερία του κινηματογράφου.

  • Στην Επίδαυρο, όπου η παράσταση θα έρθει στις 24 και 25 Ιουλίου (με ελληνικούς υπέρτιτλους), προσκεκλημένη του Φεστιβάλ Αθηνών, θα προστεθεί στον θίασο ο Δημήτρης Καταλειφός: ανάμεσα στις επτά σκηνές του έργου θα κάνει μια μικρή περίληψη- εισαγωγή στα ελληνικά (κάτι ανάλογο θα συμβεί στη Βαρκελώνη και στην Κωνσταντινούπολη με ντόπιους ηθοποιούς). Μαζί με τους συναδέλφους του από την Ισπανία και την Τουρκία παρακολούθησε τις τελευταίες πρόβες και ήταν παρών στην πρεμιέρα της Αβινιόν. Οπως και η σκηνογράφος Χλόη Ομπολένσκι, που υπογράφει την καλλιτεχνική επιμέλεια του «Πολέμου των υιών».

  • Μία ώρα και σαράντα λεπτά διαρκεί το θέαμα του Αμος Γκιτάι που βασίζεται σε αφηγήσεις και όχι σε ερμηνείες, με τους ηθοποιούς είτε να διαβάζουν τα κείμενά τους (όπως στην περίπτωση του Ιώσηπου και του Τίτου) είτε να τα απαγγέλλουνμε μοναδική εξαίρεση τη νεαρή αιχμάλωτο των Ρωμαίων στην Ιερουσαλήμ. Σε ορισμένα σημεία για λόγους έντασης οι αφηγήσεις είναι παράλληλες. Με περιγραφές των αγριοτήτων που υπέστησαν οι εβραίοι και ξεκάθαρη διάθεση του σκηνοθέτη να προσεγγίσει το θέμα μέσα από τα γεγονότα της σημερινής Μέσης Ανατολής, η παράσταση του Αμος Γκιτάι είναι πρώτα απ΄ όλα μια πολιτική κίνηση- όχι μια θεατρική πράξη.

  • Αρρυθμη, επίπεδη, η παράσταση δεν προκαλεί συναισθήματα, δεν συγκινεί. Οι αρχικές ελπίδες, κυρίως λόγω σκηνικού, εξαντλούνται γρήγορα δίνοντας τη θέση τους σε επαναλαμβανόμενες σκηνοθετικές λύσεις. Το χλιαρό χειροκρότημα επιβεβαίωσε τη γενική αίσθηση που είχε διαφανεί καθ΄ όλη τη διάρκεια της παράστασης. Το κοινό έσπευσε στα λεωφορεία για να επιστρέψει intra muros.

  • Η Ζαν Μορό επιστρέφει

Η Ζαν Μορό σε στιγμιότυπο από τον «Πόλεμο των υιών»

«Ημουν 19 ετών,δεν είχα ακόμη μπει στην Κομεντί Φρανσέζ, ήμουν στο Κονσερβατουάρ, όταν ένας συμφοιτητής μου με ρώτησε: «Ξέρεις κάποιον Ζαν Βιλάρ; Κάνει ακρόαση για νέες ηθοποιούς». Και πήγα. Και με πήρε. Ηταν το 1947: η πρώτη μου χρονιά στο θέατρο, η πρώτη χρονιά του Φεστιβάλ της Αβινιόν.Αργότερα επρόκειτο να συνεργαστώ με τον Ζεράρ Φιλίπ, αλλά δεν έγινε τελικά η δουλειά». Υστερα από εξήντα δύο χρόνια, στα 81 της, η Ζαν Μορό επιστρέφει στην Αβινιόν ερμηνεύοντας τον ρόλο του αφηγητή Ιώσηπου στον «Πόλεμο των υιών» που σκηνοθετεί ο Αμος Γκιτάι. Η γαλλίδα ηθοποιός με τη βαθιά βραχνή φωνή, άλλοτε πρωταγωνίστρια στο θέατρο και στον κινηματογράφο, φέρει τη γοητεία των εμπειριών της- καλλιτεχνικών και προσωπικών. «Τη χρειαζόμαστε την Αβινιόν» λέει σήμερα και συνεχίζει: «Αποτελεί τον καθρέφτη του σύγχρονου θεάτρου. Αλλιώς ήταν το θέατρο το 1947 κι αλλιώς είναι σήμερα. Ετσι άλλαξε και η Αβινιόν».

  • ΑΜΟΣ ΓΚΙΤΑΪ: «Το κείμενο αντιπροσωπεύει τους εφιάλτες μου»

Τα παλιά λατομεία,σε απόσταση δεκαπέντε λεπτών από το κέντρο της πόλης,αποτελούν το φυσικό σκηνικό όπου εκτυλίσσεται ο «Πόλεμος των υιών»

Με διάθεση να προτείνει να παιχθεί του χρόνου και στην Παλαιστίνη και στην πατρίδα του «Ο πόλεμος των υιών», ο Αμος Γκιτάι μίλησε στο«Βήμα» για την παράσταση, την πολιτική επικαιρότητα και την Επίδαυρο.

– Γιατί επιλέξατε το κείμενο του Ιώσηπου;

«Χρόνια τώρα το διαβάζω και το ξαναδιαβάζω. Μια πρώτη σκηνική μεταφορά έκανα άλλωστε πριν από δεκαπέντε χρόνια, στην Μπιενάλε της Βενετίας, όπου παίχθηκε στο παλιό εβραϊκό γκέτο. Τώρα νιώθω ότι η επικαιρότητα είναι ακόμη πιο καυτή. Το κείμενο του Ιώσηπου είναι λογοτεχνικό, λεπτομερές, πυκνό και σαφές και ο ίδιος είναι συγχρόνως ιστορικός, στρατευμένος και δημοσιογράφος. Ως αφηγητής βρίσκεται ανάμεσα σε δύο κόσμους, δύο πολιτισμούς, και διηγείται τον πόλεμο των Ρωμαίων εναντίον των Εβραίων στην Παλαιστίνη. Εβραίος ο ίδιος, από γέννα, βρίσκεται αιχμάλωτος και για να σωθεί υποχρεώνεται να διηγηθεί τους θριάμβους των κατακτητών».

– Με την παράστασή σας υπογραμμίζετε την επικαιρότητα του έργου;

«Στη Μέση Ανατολή η Ιστορία κάνει κύκλους και αυτό το κείμενο επιστρέφει θέτοντας ερωτήματα για το σήμερα τόσο στο Ισραήλ όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες και την κατακτητική τους διάθεση. Πώς μια αυτοκρατορία παρεμβαίνει σε μια μικρή χώρα που κάνει αντίσταση και την ίδια στιγμή αντιμετωπίζει έναν εμφύλιο θρησκευτικό πόλεμο; Αυτό το κείμενο αντιπροσωπεύει τους εφιάλτες μου και κολυμπά στη μνήμη μου- και αν ενίοτε απομακρύνεται, επιστρέφει πάντα μέσα μου».

– Ποια πιστεύετε ότι είναι η λύση σήμερα;

«Πιστεύω ότι η συνύπαρξη είναι πλέον ο μόνος δρόμος. Είναι πολυτέλεια να μην είμαστε αισιόδοξοι. Τόσο ο λαός στην Παλαιστίνη όσο και ο ισραηλινός λαός, τα δύο τρίτα τουλάχιστον, πιστεύουν ότι πρέπει οι ηγεσίες να τα βρουν. Οι ηγέτες δεν έχουν παρά να ακολουθήσουν τη βούληση των λαών τους».

– Τι σημαίνει για εσάς η Επίδαυρος;

«Είναι ένας μοναδικός χώρος, ένα όνειρο για μένα. Προφανώς και θα διαμορφώσουμε την παράσταση για να παιχθεί στο αρχαίο θέατρο».

– Πιστεύετε ότι μια παράσταση που βασίζεται στην αφήγηση είναι θέατρο;

«Ο Μπρουκ, που είναι για μένα ο κορυφαίος σκηνοθέτης, το έχει κάνει πολύ πριν από μένα. Με μεγάλη επιτυχία μάλιστα. Οπότε γιατί όχι;».

  • αποστολή ΜΥΡΤΩ ΛΟΒΕΡΔΟΥ | TO BHMA, Κυριακή 12 Ιουλίου 2009
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: