Daily Archives: 25 Μαΐου, 2009

Φιλιά, κραυγές και παραισθήσεις

Ο Ρομέο Καστελούτσι και η ριζοσπαστική ομάδα του «Σοτσιετάς Ραφαέλο Σάντσιο» κινούνται στο μεταίχμιο των σκηνικών και εικαστικών τεχνών, αποθεώνουν τη σωμα­τικό­τητα και δίνουν έμφαση στο μουσικό περι

Ο Ρομέο Καστελούτσι και η ριζοσπαστική ομάδα του «Σοτσιετάς Ραφαέλο Σάντσιο» κινούνται στο μεταίχμιο των σκηνικών και εικαστικών τεχνών, αποθεώνουν τη σωμα­τικό­τητα και δίνουν έμφαση στο μουσικό περιβάλλον.
  • Με ζωντανά ζώα επί σκηνής, «εγκιβωτισμένα» παιδάκια και ψυχεδελική εικονογραφία, ο Ρομέo Καστελούτσι παρουσιάζει την τριλογία «Κόλαση» – «Καθαρτήριο» – «Παράδεισος». Με μια τριλογία εμπνευσμένη από τη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη («Κόλαση», «Καθαρτήριο», «Παράδεισος»), ο Ρομέο Καστελούτσι και οι «Societas Raffaello Sanzio» («Σοτσιετάς Ραφαέλο Σάντσιο») συστήνονται για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό, χάριν του Φεστιβάλ Αθηνών (παραστάσεις το πρώτο δεκαήμερο του Ιουνίου).

  • Η ριζοσπαστική θεατρική ομάδα από τη μικρή πόλη Τσεζένα, οφείλει τη διεθνή φήμη της στη ρήξη με τις θεατρικές συμβάσεις και στη συνεχή αναζήτηση ενός πρωτογενούς θεάτρου που επαναπροσδιορίζει την ευρύτερη έννοια του θεατρικού χώρου καταργώντας τα συμπαγή του όρια και εισάγοντας το κοινό σε μια νέα δραματική εμπειρία.
Κλεισμένα σε έναν... κύβο τα παιδιά στην «Κόλαση»,  που θα παρουσιαστεί στο «Πειραιώς 260» από 1 έως 3/6.

Κλεισμένα σε έναν… κύβο τα παιδιά στην «Κόλαση»,
που θα παρουσιαστεί στο «Πειραιώς 260» από 1 έως 3/6.

Σωματικότητα

  • Η θεατρική πράξη που προτείνει ο Καστελούτσι και η ομάδα του κινείται στο μεταίχμιο των σκηνικών και εικαστικών τεχνών, αποθεώνει τη σωματικότητα και δίνει έμφαση στο μουσικό περιβάλλον, ενώ τα ζωντανά ζώα επί σκηνής υπογραμμίζουν με τον τρόπο τους την άγρια ομορφιά αυτής της αισθητικής.
  • Γεννημένος σε ένα χωριό κοντά στην Μπολόνια, με καταγωγή από αγροτο-κτηνοτροφική οικογένεια, ο Καστελούτσι γρήγορα αντιλήφθηκε ότι δεν κάνει για γεωργός και ξεκίνησε τις σπουδές του στο Καλλιτεχνικό Λύκειο. Η σκηνοθεσία δεν τον είχε απασχολήσει καθόλου έως ότου φοιτητής στην Ακαδημία παρουσίασε μία περφόρμανς. Με επιρροές από τη φιλοσοφία, τις πλαστικές τέχνες και κυρίως τη ζωγραφική, μιας και έχει τελειώσει την Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Μπολόνια, πειραματιζόμενος με τη σύνθεση, τη δραματουργία και τη σκηνογραφία -στοιχεία που συχνά αναλαμβάνει ο ίδιος κατά την υλοποίηση των παραστάσεων- καταθέτει ένα θέατρο νεοεξπρεσιονιστικό, όπου η εικόνα και ο λόγος συνδυάζονται με μοναδικό τρόπο, ορίζοντας μια νέα αντιληπτική διάσταση μεταξύ πραγματικότητας και ονείρου.
  • Η «Κόλαση» αποτελεί το πρώτο μέρος της τριλογίας. Ο Καστελούτσι δεν επιδιώκει οποιαδήποτε αναπαράσταση του ποιήματος. Ταυτίζεται με την ανθρώπινη διάσταση του ίδιου του δημιουργού στην προσπάθειά του να ξεκινήσει ένα ταξίδι με προορισμό το άγνωστο.  Πρόκειται για ένα έργο αυτοβιογραφικό, το οποίο μας καλεί να καταδυθούμε στο σκοτεινό σύμπαν των ερωτημάτων με τα οποία έρχεται αντιμέτωπος ο ποιητής, και αντιστοίχως ο καλλιτέχνης, στην πορεία της διαδρομής του. Σκυλιά του ξεσκίζουν τις σάρκες, ένας αναρριχητής σκαρφαλώνει στην πλάτη του σκηνικού, σε έναν κύβο «το αμύγδαλο της ζωής» βρίσκονται «κλεισμένα» παιδιά.
  • Ωστόσο στο έρεβος της σκηνής ο Καστελούτσι τοποθετεί την κεντρική φιγούρα του έργου: το πλήθος. Σ’ αυτή την ιδιαίτερη προσωπογραφία η ατομικότητα είναι πλήρως ενσωματωμένη στη μάζα, το απρόσωπο πλήθος, που παρακολουθεί και παρακολουθείται παρελαύνοντας στη σκηνή. Ακόμη και ο λόγος δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα ακαθόριστο σύνολο από φωνήεντα, σαν κραυγές στο χείλος του γκρεμού, που εισάγουν στη σκηνή την αίσθηση του κινδύνου και αναδεικνύουν την εικαστική δύναμη του έργου.
  • Στιγμιότυπα ανθρώπινων σχέσεων επαναλαμβάνονται δημιουργώντας μια σεκάνς από φιλιά, εναγκαλισμούς, αγγίγματα, χαιρετισμούς. Παρότι η κόλαση παραμένει ένας «χώρος» αινιγματικός και ακαθόριστος, ο θεατής δεν διατηρεί την απόσταση ασφαλείας ενός εξωτερικού παρατηρητή. Παρασυρόμενος από τη δίνη των συναισθημάτων και την ενέργεια των εικόνων, διαπιστώνει ότι είναι μέτοχος σε μια εμπειρία που αναπαριστά κάτι από τη δική μας ύπαρξη (Πειραιώς 260, Χώρος Δ, 1-3/6).
  • Παρατηρητές μιας πραγματικότητας όπως αυτή βιώνεται από μια αστική οικογένεια γινόμαστε στο «Καθαρτήριο», το δεύτερο μέρος της τριλογίας που ο Ρομέο Καστελούτσι εμπνεύστηκε από τη «Θεία Κωμωδία». Η δράση τοποθετείται σ’ ένα πολυτελές σπίτι, όπου όλα μοιάζουν να είναι σε πλήρη τάξη και αρμονία. Ενα βίαιο γεγονός ωστόσο στιγματίζει τον ατάραχο φαινομενικά βίο αυτής της καθωσπρέπει οικογένειας, φέρνοντας στο μικροσκόπιο τη σχέση Πατέρα/Δημιουργού – Γιου, την αδυναμία του πρώτου να σηκώσει το βάρος της ύπαρξής του καθώς οδηγείται αναπόφευκτα στο «αμάρτημα».
  • Η κυριαρχία του πατέρα αντιπαραβάλλεται με την αθωότητα του γιου, που είναι πρόθυμος να τον συγχωρήσει για το σφάλμα που διαπράττει και να τον οδηγήσει στη λύτρωση, όπως ο γιος του Αβραάμ συγκαταβαίνει στην απόφαση του πατέρα του να τον θυσιάσει προκειμένου και οι δύο να έρθουν πιο κοντά στον Παράδεισο.
  • Κινηματογραφικές τεχνικές και ψυχεδελική εικονογραφία επιτρέπουν μια σειρά ριζοσπαστικών μεταμορφώσεων επί σκηνής προκειμένου ο θεατής να αναιρέσει τα διακριτά όρια μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας και να διεισδύσει σε μια ιδιαίτερη πτυχή της ανθρώπινης ύπαρξης («Μέγαρο Μουσικής Αθηνών», αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη» 8, 9/6).
  • Το τρίτο μέρος της τριλογίας ο «Παράδεισος» είναι μια θεατρική εγκατάσταση στην οποία ο θεατής έχει πρόσβαση για λίγα μόνο λεπτά. Ο χώρος απογυμνώνεται και κατακλύζεται από το φως καθιστώντας αδύνατη τη λειτουργία της όρασης. Μπροστά στο αναπάντεχο ή πρωτόγνωρο αυτής της φωτεινότητας ο θεατής χάνει τη διάσταση του χρόνου και του χώρου.
  • Ο Καστελούτσι, με αναφορές στην αποφατική θεολογία, παίζει με την ιδέα της παράλυσης απέναντι στη μεγαλειότητα του Θεού και μετατρέπει το ρόλο του θεατή από παρατηρητή σε αντικείμενο παρατήρησης. Για ακόμα μια φορά γινόμαστε μάρτυρες μιας πραγματικότητας που ξεφεύγει από τα στενά σύνορα της αντίληψης και μας παρασύρει με παραισθησιογόνο δύναμη σ’ ένα χώρο «μη προσβάσιμο» για τα ανθρώπινα δεδομένα (Πειραιώς 260, Γκαράζ, 2-6/6).

Αντιγόνη Καράλη, ΕΘΝΟΣ, 23/5/2009