Daily Archives: 24 Μαΐου, 2009

Δελφοί: η εικόνα του ξένου

  • Παραστάσεις, συμπόσιο και εργαστήρια στη 14η Διεθνή Συνάντηση Αρχαίου Δράματος
  • Οι κορυφαίοι της θεατρικής τέχνης που εξακολουθούν να επηρεάζουν τη νέα γενιά, αλλά και η νέα γενιά των καλλιτεχνών, μοιράζονται φέτος τη 14η Διεθνή Συνάντηση Αρχαίου Δράματος που διεξάγεται από τις 3 έως τις 11 Ιουλίου στους Δελφούς.

«ΑΡΙΑΔΝΗ» ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΘΙΑΣΟ «ΑΤΑΛΑΝΤΑ»

«ΑΡΙΑΔΝΗ» ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΘΙΑΣΟ «ΑΤΑΛΑΝΤΑ»

Αφιερώματα σε δύο πρωτοπόρους του σύγχρονου θεάτρου, τον συγγραφέα Χάινερ Μίλερ και τον σκηνοθέτη Γιέρζι Γκροτόφσκι αλλά και παρουσιάσεις νέων δημιουργών δίνουν το στίγμα στη φετινή διοργάνωση με τίτλο «Ξένος-Μέτοικος». Αυτός άλλωστε είναι και ο τίτλος του συμποσίου κατά το οποίο καθηγητές θεατρολογίας και φιλολογίας από την Ελλάδα και το εξωτερικό θα εξετάσουν την έννοια του «ξένου» στην αρχαιότητα και το αρχαίο δράμα. Οσο για τη σύγχρονη προέκταση του θέματος, θα αποτελέσει επίκεντρο της ημερίδας «Μεταναστευτικές πολιτικές: Προβλήματα και προοπτικές».

Το πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών μεταξύ άλλων περιλαμβάνει:

* Εργαστήριο με τον Τόμας Ρόντοβιτς, καλλιτεχνικό διευθυντή του πολωνικού θιάσου Chorea με θέμα «Μουσική και κίνηση στο αρχαίο δράμα».

* Εκπαιδευτικό πρόγραμμα από τον αυστριακό σκηνοθέτη Γιόζεφ Ζάιλερ με βάση τα έργα του Χάινερ Μίλερ που αναφέρονται στους ελληνικούς μύθους.

* Αφιέρωμα στον Γιέρζι Γκροτόφσκι. Διάλεξη θα δώσει ο συγγραφέας Λούντβιχ Φλάσεν, συνιδρυτής του Grotowski Laboratory Theater Wroclaw, ενώ θα προβληθούν ταινίες του Λέζεκ Κολακίεβιτς.

* Δραματική σύνθεση με αναφορά στην «Οδύσσεια» του Ομήρου και στο «Achilles in Vietnam» του Τζόναθαν Σέι.

* Περφόρμανς νέων δημιουργών: «Οι δρόμοι του μετά», δρώμενο με εικαστική παρέμβαση που επιμελείται η Μαρία Μαραγκού, και γλυπτά των Ανδρέα Σάββα και Γιούλας Χατζηγεωργίου. Κι ακόμη, «Η πρόβα της Γλαύκης», εικαστική εγκατάσταση και βίντεο περφόρμανς σε σχεδιασμό Αντώνη Βολανάκη, «Νέκια» σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Μιστριώτη και άλλες δημιουργίες.

  • Ευριπίδης και Στραβίνσκι

Παράλληλα, το καλλιτεχνικό πρόγραμμα περιλαμβάνει ενδιαφέρουσες παραστάσεις:

* Η Εθνική Λυρική Σκηνή θα παρουσιάσει για πρώτη φορά την όπερα-ορατόριο του Στραβίνσκι «Oedipus Rex».

* Ο ισπανικός θίασος «Αταλάγια» έρχεται με την «Αριάδνη», μια δραματουρική σύνθεση βασισμένη σε έργα των Οβίδιου, Κάτουλου, Τσβετάγεβα, Νίτσε κ.ά. και σκηνοθεσία Ρικάρντο Ινιέστα.

Βλέπουμε πώς η Αριάδνη βοηθάει τον αγαπημένο της Θησέα να βγει από τον Λαβύρινθο και τους δυο τους να διαφεύγουν στη Νάξο. Ο Διόνυσος, όμως, προτρέπει τον Θησέα να την εγκαταλείψει και προτείνει στην ίδια να την κάνει θεά. Ανυπότακτη η Αριάδνη, προτιμά το θάνατο από την υποταγή στο θεό. Στον επίλογο, ο χορός συμπεραίνει ότι η ιστορία της Αριάδνης ισχύει μεταφορικά για όλη την ανθρωπότητα.

* Η νέα παραγωγή του Κρατικού Β. Ελλάδος «Τρωάδες» του Ευριπίδη σε σκηνοθεσία Νικαίτης Κουντούρη.

* Πρώτη παρουσίαση «Αλκηστις» του Ευριπίδη από το Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου.

*Αργότερα, τον Οκτώβριο, θα εγκαινιαστεί στους Δελφούς έκθεση με γλυπτά από μέταλλο και σχιστόλιθο και σχέδια της Μπέλλας Ραφτοπούλου, σε συνεργασία με την Εθνική Πινακοθήκη.*

Γιαν Φαμπρ: «Δεν προκαλώ. Εξερευνώ»

  • Εννέα γυναίκες και άντρες ντυμένοι με «ελαφριά» ρούχα και ψηλές γόβες. Καθισμένοι σε πολυτελείς καναπέδες, με ύφος νωχελικό, καπνίζουν. Μοιάζουν να έχουν μόλις απολαύσει κάτι. Λίγο πριν κάποιες «καταναλώτριες» θα γεννήσουν τα «προϊόντα» τους μέσα στα καροτσάκια του σουπερμάρκετ. Και μερικοί άντρες με σλιπάκια θα διαγωνιστούν στον αυνανισμό.

  • Σε έναν κόσμο που καταναλώνει και δεν σκέφτεται, που καθοδηγείται και ανέχεται εστιάζει η νέα παράσταση του Γιαν Φαμπρ. Εχει τίτλο «Orgy of Tolerance» (Το όργιο της ανεκτικότητας) και θα την δούμε στο «Παλλάς».

«Η νέα μου παράσταση είναι ένας μεγάλος οργασμός. Από αυτούς που προσποιούμαστε, όχι τους αληθινούς», διευκρινίζει ο Γιαν Φαμπρ. «Ενας ψεύτικος οργασμός που αφορά τη σεξουαλικότητα, την πολιτική, κοινωνικές συμπεριφορές. Γι’ αυτό και η παράσταση ξεκινά με την ολυμπιάδα του καλύτερου ψεύτικου αυνανισμού. Θα έλεγα ότι είναι μια παράσταση φόρος τιμής στους Μόντι Πάιθονς. Την εμπνεύστηκα ένα βράδυ που έβλεπα διάφορα φρικτά στις ειδήσεις και συγχρόνως συνειδητοποιούσα πως είμαι ένας βολεμένος που παρακολουθεί τη δυστυχία των άλλων από τον καναπέ του».

Εικαστικός, χορογράφος, σκηνοθέτης και θεατρικός συγγραφέας, ο Γιαν Φαμπρ αναγνωρίζεται ως μία από τις προσωπικότητες της σύγχρονης τέχνης. Είναι, μάλιστα, ο δεύτερος εν ζωή εικαστικός καλλιτέχνης του οποίου το έργο παρουσιάζεται στην πτέρυγα της φλαμανδικής ζωγραφικής του μουσείου του Λούβρου, πλάι στα έργα μεγάλων φλαμανδών ζωγράφων. Κάθε νέα του σύλληψη προκαλεί έντονες συζητήσεις. Κάποιοι δυσφορούν με την τόλμη του.

  • Πόσο διαφορετικά καταναλώνει σήμερα η κοινωνία σε σχέση με παλιότερα;

«Θα σας απαντήσω με ένα παράδειγμα: αν το κομπιούτερ ή το κινητό που αγοράζεις παρουσιάσει πρόβλημα σε ένα με δύο χρόνια, είσαι υποχρεωμένος να το αντικαταστήσεις. Δύο χρόνια είναι αρκετά για να αλλάξουν από το καλώδιο μέχρι το μενού. Ολα σε οδηγούν στην κατανάλωση και φυσικά στο πλαστικό χρήμα που είναι ένας σύγχρονος θεός».

  • Μια και λέτε για πλαστικό χρήμα, πιστεύετε πως η παγκόσμια ύφεση δεν θα μας ταρακουνήσει λίγο;

«Μπα, κάθε άλλο. Οι άνθρωποι στις μέρες μας όταν ζορίζονται δεν ψάχνουν πώς θα μετριάσουν τα έξοδά τους, αλλά πώς θα αποκτήσουν κι άλλο χρήμα. Αλλωστε και εν μέσω κρίσης οι κυβερνήσεις ψάχνουν τρόπους για να μη σταματήσουμε να αγοράζουμε. Η μεγαλύτερη κρίση είναι αυτή των αξιών, που την έχουμε παρακάμψει. Δεν έχουμε κανένα ενδιαφέρον για την αληθινή ομορφιά της ζωής».

  • Εσείς δεν ψωνίζετε ποτέ;

«Μ’ αρέσουν τα μαγαζάκια της γειτονιάς όπου αγοράζω λαχανικά ή εκείνα που πουλάνε υλικά για τα σχέδιά μου. Τρελαίνομαι επίσης για τα συνοικιακά βιβλιοπωλεία, όπου οι άνθρωποι ξέρουν ποια βιβλία έχουν στο μαγαζί τους και γιατί. Αλλά σιχαίνομαι τα μεγάλα σουπερμάρκετ. Με κάνουν να αισθάνομαι ανύπαρκτος, σαν να είμαι πιόνι του καπιταλισμού».

  • Τα ΜΜΕ τι ρόλο παίζουν στην κοινωνία που περιγράφετε;

«Την περασμένη εβδομάδα δημοσιεύτηκε στο Βέλγιο μια έρευνα που κατέγραφε ποιους εμπιστεύονται οι πολίτες. Σας πληροφορώ ότι οι πολιτικοί και τα ΜΜΕ κατέλαβαν την τελευταία θέση. Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι που κάνουν κουμάντο έχουν αποτύχει παταγωδώς. Από τη μια οι πολιτικοί είναι πια ταυτισμένοι με το ψέμα, γι’ αυτό και βυθίζονται στην εκτίμησή μας, κι από την άλλη τα ΜΜΕ που συνήθως παίζουν το παιχνίδι των πολιτικών αναγκαστικά τους ακολουθούν και στην απαξίωση. Ο τρόπος που παρουσιάζουν και τα πιο μικρά θέματα είναι τόσο προβοκατόρικος, που ποτέ δεν μαθαίνεις την αλήθεια».

«Δεν έχω ταμπού»

  • Πάντως, και οι δικές σας παραστάσεις είναι συχνά εξαιρετικά προκλητικές.

«Δεν νομίζω. Μάλλον τα μέσα τις παρουσιάζουν έτσι. Εγώ προτιμώ να λέω ότι ρισκάρω, ότι εξερευνώ, ότι αγωνίζομαι για να ανοίξω νέες πόρτες και να δείξω νέες προοπτικές, αλλά ποτέ δεν αναλώθηκα στην εύκολη πρόκληση».

  • Παρ’ όλα αυτά, το κοινό μοιάζει να περιμένει κάθε φορά κι άλλη πρόκληση από εσάς.

«Μπορεί, αλλά αυτό είναι μια κατάκτηση για μένα διότι μου ανεβάζουν ψηλά τον πήχη. Από την πρώτη στιγμή που ασχολήθηκα με την τέχνη, έχω μόνο έναν στόχο: να εξερευνώ το ανθρώπινο σώμα. Αυτό είναι για μένα το εργαστήριό μου, το πεδίο βολής μου, η παγίδα μου».

  • Δεν υπάρχει ένα θέμα που δεν τολμάτε να ακουμπήσετε;

«Δεν νομίζω. Πιστεύω στην ομορφιά της ελευθερίας, άρα δεν θα μπορούσα να έχω ταμπού».

  • Η τελευταία παράστασή σας που είδα ήταν εκείνη στο Μέγαρο Μουσικής που καπνίζατε αρειμανίως. Σε ενάμιση μήνα από σήμερα η Ελλάδα κόβει το τσιγάρο. Τι μας συμβουλεύετε;

«Να συνεχίσετε -όπως κι εγώ- το κάπνισμα μέρα και νύχτα. Στο Βέλγιο κάναμε τη δική μας πράξη ανεξαρτησίας, βαφτίζοντας κάποια καφέ «μικρά καλλιτεχνικά καπνιστικά κλαμπ»». *

«Λευκό μου σεντονάκι, λάμπα μου τρελή»…

  • Ο επιμελητής σύγχρονης τέχνης Πάολο Κολόμπο υπογράφει την περιοδεύουσα έκθεση «Υμνος στη Σκιά», που φιλοξενεί το Μουσείο Μπενάκη
  • Η πρώτη επαφή του Πάολο Κολόμπο με το θέατρο σκιών έγινε πριν από τριάντα χρόνια, όταν ζούσε για ένα χρονικό διάστημα στην Ελλάδα. Στα τέλη της δεκαετίας του ’70, είχε παρακολουθήσει αρκετούς καραγκιοζοπαίχτες, είχε διαβάσει τα εικονογραφημένα, είχε παρακολουθήσει τον ίδιο τον Σπαθάρη σε εκπομπές της ΕΡΤ… Το ενδιαφέρον του για το θέατρο σκιών δεν έσβησε ποτέ, με αποτέλεσμα, σήμερα, ο Ιταλός επιμελητής σύγχρονης τέχνης να υπογράφει την περιοδεύουσα έκθεση «Υμνος στη Σκιά», που φιλοξενείται από χθες στο Μουσείο Μπενάκη, ύστερα από δύο στάσεις στο Δουβλίνο και στην Κωνσταντινούπολη. Η έκθεση παρουσιάζει τα έργα οκτώ σύγχρονων καλλιτεχνών και δύο κινηματογραφιστών των αρχών του 20ού αιώνα που έχουν επηρεαστεί άμεσα ή έμμεσα από το παραδοσιακό θέατρο σκιών της Ελλάδας και της Τουρκίας. «Δεν πρόκειται για μια απλή παρουσίαση καλλιτεχνών που χρησιμοποιούν τη σκιά στην τέχνη τους, αλλά για μια έκθεση που έχει σημείο αναφοράς τον Καραγκιόζη και το θέατρο σκιών, μορφολογικά αλλά και εννοιολογικά. Μορφολογικά, με τις σκοτεινές σιλουέτες της Αμερικανίδας Κάρα Γουόκερ και της Γερμανίδας κινηματογραφίστριας Λότε Ράινινγκερ, και εννοιολογικά, στην περίπτωση των καλλιτεχνών που επιχειρούν να αφηγηθούν μια δανεισμένη ιστορία, οικεία και αναγνωρίσιμη από τους θεατές τους». Οπως ο Σπαθάρης δανειζόταν ιστορίες από τον Αριστοφάνη, προσαρμόζοντάς τις στο περιβάλλον του Καραγκιόζη, έτσι και οι συγκεκριμένοι σύγχρονοι καλλιτέχνες επιχειρούν τον δικό τους «δανεισμό». Ο Νοτιοαφρικανός Ουίλιαμ Κέντριντζ, για παράδειγμα, σκιαγραφεί την ιστορία του «Μαγικού αυλού», ενώ η Φινλανδή Καταρίνα Λίλκβιστ εμπιστεύεται στις κινηματογραφημένες μαριονέτες της δύο διηγήματα του Κάφκα. «Ολα συνδέονται μεταξύ τους, αλλά όχι και με αυτονόητο τρόπο. Μια έκθεση πρέπει να αφηγείται μια ιστορία». Και η έκθεση «Υμνος στη Σκιά» αφηγείται τον τρόπο με τον οποίο η παράδοση του θεάτρου σκιών ηχεί μέσα από τα έργα δέκα δημιουργών από εννέα διαφορετικές χώρες.

Ιστορικός απατεώνας

  • «Δεν είχα την τύχη να γνωρίσω τον ευφυέστατο Ευγένιο Σπαθάρη. Ο πρόσφατος θάνατός του με λυπεί βαθιά. Πάντα νομίζεις ότι υπάρχει χρόνος, αλλά αυτός σε ξεγελά». Η τέχνη του Σπαθάρη λειτουργεί ως εισαγωγή για την έκθεση. Αυθεντικές σιλουέτες του παραδοσιακού θεάτρου σκιών υποδέχονται τους επισκέπτες, χαρίζοντας ένα πλαίσιο για τα έργα που ακολουθούν. Ο Καραγκιόζης στην υποδοχή, και με ιδιαίτερο λόγο. «Ο Καραγκιόζης είναι ένα απροσάρμοστο άτομο, ένας γελοίος, απρεπής, άναρχος τύπος, χαρακτηριστικά τα οποία βρίσκει κανείς πολύ συχνά στη σύγχρονη τέχνη. Και εκτός από μερικές περιπτώσεις, στην Ελλάδα και στην Τουρκία, όπου το μακρύ του χέρι λειτουργεί ως φαλλικό σύμβολο, ο Καραγκιόζης αδιαφορεί και για το σεξ… Μοναδικός στόχος του είναι μέσα από την απατεωνιά να κινήσει τα πράγματα, να φάει! Είναι ξύπνιος, αλλά όχι και τόσο ξύπνιος, και αυτό είναι που τον κάνει αγαπητό, γιατί στο τέλος της ημέρας όλοι κατανοούμε την ανάγκη για το φαγητό!» Ο Κολόμπο, αναφερόμενος στο βιβλίο του Λιούις Χάιντ («Trickster makes this world»), ο οποίος υπογράφει και ένα από τα κείμενα του καταλόγου της έκθεσης, δεν διστάζει να τοποθετήσει τον Καραγκιόζη σε ένα ευρύτερο σύνολο ιστορικών απατεώνων, από τον Ερμή στον Marcel Duchamp, που μέσα από την πανούργα συμπεριφορά τους ωθούσαν τον κόσμο πιο μπροστά.

Θέατρο σκιών και σινεμά

  • Δεν είναι τυχαίο που ο Ιταλός επιμελητής έχει προσθέσει έργα των δύο παλαιότερων κινηματογραφιστών Λότε Ράινινγκερ και Λαντισλάς Στάρεβιτς ή τα βίντεο του Τούρκου Haluk Akakce και της Σουηδής Nathalie Djurberg. Πέρα από τη μορφολογική σχέση των φιλμ με το θέατρο σκιών, με τη χρήση της μαριονέτας ή του claymation για παράδειγμα, ο Κολόμπο δεν αμελεί να αναγνωρίσει και τις αναφορές του θεάτρου σκιών στην τέχνη του σινεμά. «Η διαφορά όμως είναι ότι, στον κινηματογράφο, ταυτίζεσαι με τους ήρωες, κλαις μαζί τους, ζεις το μύθο που σου παρουσιάζεται. Στο θέατρο σκιών, ξέρεις ότι πάντα κάποιος βρίσκεται από πίσω, και αυτό που βλέπεις δεν είναι μια ιστορία κατορθώματος ή αποτυχίας, αλλά η ιστορία ενός τύπου ανθρώπου. Αναγνωρίζεις ότι δεν είσαι ο Καραγκιόζης, αλλά συγχρόνως ξέρεις ότι ο Καραγκιόζης είναι ο καθένας από εμάς. Στο σινεμά, δεν έχεις πρόβλημα να βάλεις τον εαυτό σου στη θέση του Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, ενώ στον Καραγκιόζη, υπάρχει μια αναστολή της πίστης σου στον τύπο που έχεις μπροστά σου, και αυτό χαρίζει στο θέατρο σκιών έναν σύγχρονο, μεταμοντέρνο χαρακτήρα».

Καραγκιοζοπαίχτης

  • Ολοι οι καλλιτέχνες που παρουσιάζονται στην έκθεση δημιουργούν ή έχουν δημιουργήσει τα έργα τους μόνοι. Μοναδικοί συνεργάτες του Λαντισλάς Στάρεβιτς, για παράδειγμα, ήταν οι κόρες του και η γυναίκα του. Σε ένα τρίτο επίπεδο, λοιπόν, ο Κολόμπο επιλέγει τους συγκεκριμένους καλλιτέχνες και για τη μοναχικότητα που προσδιορίζει τη δημιουργία τους. «Είναι σαν τους καραγκιοζοπαίχτες, που αναλαμβάνουν μέχρι και την τελευταία πινελιά της παράστασής τους»…

Σημαντικές συνεργασίες

  • Ο Πάολο Κολόμπο είναι καλλιτεχνικός σύμβουλος στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Κωνσταντινούπολης ενώ έχει τελέσει επιμελητής του MAXXI Museo Nationale selle Arti del XXI Secolo στη Ρώμη από το 2001 έως το 2007. Πριν από αυτό κατείχε τη θέση του διευθυντή του Centre d’ Art Contemporain στη Γενεύη και το 1999 ήταν επιμελητής της 6ης Μπιενάλε της Κωνσταντινούπολης. Στο παρελθόν, έχει επιμεληθεί εκθέσεις σημαντικών σύγχρονων καλλιτεχνών, όπως οι Gilbert and George, Ed Ruscha, Christopher Wool, Kara Walker και William Kentridge, μεταξύ άλλων, ενώ αυτή τη στιγμή προετοιμάζει μια έκθεση για το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης σε συνεργασία με τον διευθυντή του μουσείου, Νικόλαο Σταμπολίδη.

«Υμνος στη Σκιά» στο Μουσείο Μπενάκη, σε συνεργασία με το Ελληνικό Φεστιβάλ, έως 26 Ιουλίου (Πειραιώς 138 και Ανδρονίκου).

  • Της Νελλης Αμπραβανελ, Η Καθημερινή, 24/5/2009

Ο δικός μου Σπαθάρης – Τελευταία παράσταση

  • Η γνωριμία με τον μεγάλο καλλιτέχνη από τα φυλλάδια μέχρι τις παραστάσεις στη Γαλλία
    • Της Βασιας Καρκαγιαννη – Καραμπελια*, Η Καθημερινή, 24/5/2009
    • Τον Σπαθάρη, όπως και κάποιους άλλους καραγκιοζοπαίχτες, τον γνώριζα από πολύ μικρή, ούτε πέντε χρονώ, από τα φυλλάδια κυρίως που αγοράζαμε στα περίπτερα, για να παίξουμε μ’ αυτά τον “δικό μας” Καραγκιόζη – στην αυλή του σπιτιού μας, στον Βόλο, εκεί δίπλα στο γωνιακό του Καταρόπουλου, απέναντι από την Πλατεία Ελευθερίας. Ηταν του Ευγένιου άραγε ή του Σωτήρη τα φυλλάδια; Μάλλον του Σωτήρη σκέφτομαι. Ισως και του Μόλλα. Μα ποιος νοιαζότανε να ξέρει, τότε.. Καραγκιόζης να ’τανε… Παίρναμε και κόβαμε τις χαρτονένιες φιγούρες που συνόδευαν τα “παραμύθια”, δέναμε τα κομμάτια τους με σπάγκο και τέλος κολλάγαμε τα ξυλάκια που μ’ αυτά τις χορεύαμε πάνω στο πανί…
    • Βασικά, έπαιζαν ο αδελφός μου και οι φίλοι του, πίσω από ένα άσπρο μεγάλο σεντόνι που μας δάνειζε η μάνα μας και που το στήναμε δεν θυμάμαι με τι σανίδες στο πίσω μέρος της αυλής, ανάμεσα στον φοίνικα και στο κοτέτσι. Εγώ, σαν πιο μικρή, εισέπραττα τις δεκαρίτσες στην καγκελόπορτα της εισόδου. Πολύς κόσμος, πιτσιρίκια δηλαδή, μαζεύονταν… Ούτε τα έργα θυμάμαι καλά. Μόνο τον Καραγκιόζη γιατρό, τον Γάμο του Καραγκιόζη, τον Αθανάσιο Διάκο και τον Μεγαλέξανδρο με το καταραμένο φίδι. Μεγάλος ενθουσιασμός και γέλιο στο ακροατήριο! Μα δεν ήτανε μόνον αστεία, τα έργα, ήταν και ηρωικά και δραματικά!. Κάποτε μάλιστα η παράσταση τελείωνε σαν… πραγματικό δράμα, όταν το σεντόνι έπαιρνε φωτιά από τα κεριά που μας χρησίμευαν για λάμπες, κι η καημένη η Πόπη, η μάνα μας, μας ξυλοφόρτωνε. Αλλά ξαναρχίζαμε…
    • Χρόνια πέρασαν και –γύρω στο ’64 ή ’65 νομίζω– μου μήνυσε μια μέρα ο περίφημος λαογράφος Κίτσος ο Μακρής, φίλος του πατέρα μου και δικός μου φίλος και δάσκαλος αγαπητός, ότι θα με πάει να γνωρίσω τον Ευγένιο Σπαθάρη που έπαιζε στο Βόλο. Χαρά εγώ! Κινήσαμε, λοιπόν, για τα Πευκάκια – γιατί εκεί είχε ορίσει την μεσημεριάτικη συνάντηση ο Ευγένιος, που δεν άφηνε να περάσει καμιά ευκαιρία για μπάνιο! Εκεί λοιπόν συνάντησα για πρώτη φορά τον περίφημο καραγκιοζοπαίχτη, πάνω σε κάτι βραχάκια, με ένα απίθανο μαγιό με πλατιές ριγες – όπως αυτά που φορούσαν οι Freres Jacques στη Γαλλία. Δίπλα του, ο βοηθός του ο Κώστας με παρόμοιο μαγιό… Βουτούσανε κι οι δυο τα πόδια τους στη θάλασσα, και τα κατάμαυρα μάτια και φρύδια τους, όπως και τα κάτασπρα δόντια τους, γελούσαν όπως γελούν μερικές φιγούρες στους πίνακες του Θεόφιλου. Τον συνάντησα αρκετές φορές, έκτοτε.
    • Ομως αυτή η εικόνα αναδυόταν πάντα μέσα μου σαν τον σκεφτόμουν, τον καλό μου φίλο τον Ευγένιο. Ωσπου, το 1970, στο Παρίσι πια, μετά το πτυχίο στην Ιστορία Τέχνης και Αρχαιολογία, αποφάσισα να κάνω μιά maetrise για το “Θέατρο Σκιών στην Ελλάδα” στο τμήμα αισθητικής και φιλοσοφίας της Σορβόννης, όπου δίδασκε ο εξαίρετος φιλέλλην καθηγητής –εγγονός του Ψυχάρη– Olivier Revault d’ Allonnes (τον οποίο επίσης χάσαμε πρόσφατα). Του έγραψα και δέχτηκε μετά χαράς –όπως μου είπε αργότερα– όντας ο ίδιος λάτρης του θεάματος, που είχε συχνά παρακολουθήσει στην Ελλάδα, συχνά δε αναφερόταν σ’ αυτό στα μαθήματά του. Ηταν τα μαύρα χρόνια της δικτατορίας.

    Τι «εκπροσωπούσε»

    • Ο Καραγκιόζης μας φαινόταν, εμάς που λόγω “πολιτικών φρονημάτων” δεν μπορούσαμε να κατεβούμε στον τόπο μας, ν’ αντιπροσωπεύει κάπως τον δύστυχο λαό μας, τα πάθη και το κουράγιο του, την αστείρευτη αισιοδοξία του, το θράσος και τα πολυμήχανα τεχνάσματά του απέναντι στις όποιες αντιξοότητες της ζωής.
    • Τις όποιες εξουσίες… Για μένα, είχε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Ευγένιου Σπαθάρη… Πέρασα έτσι μια θαυμάσια χρονιά να ψάχνω Καραγκιόζη στις βιβλιοθήκες, κυρίως δε σ’ αυτήν του Νεοελληνικού Ινστιτούτου της (παλιάς) Σορβόννης – όπου μ’ αυτή την ευκαιρία πρωτοσυνάντησα τον καλό μας βιβλιοθηκάριο Κώστα Κωνσταντινίδη, τον μεγάλο μας δάσκαλο Κ. Θ. Δημαρά κι όλα τα τότε εξόριστα “δημαράκια”, τον Ηλιού, τον Σπάθη, τον Ασδραχά, την Δρίτσα, τον Μουλά, τον Φ. Αποστολόπουλο κ.ά. Εκείνοι διαφωτισμό, εγώ Καραγκιόζη.
    • Εκείνοι “σοβαροί”, εγώ να διαβάζω τα (θαυμάσια, κλασικά στο είδος τους) απομνημονεύματα του Σωτήρη Σπαθάρη, τα Καραγκιόζικα του Ρώτα, τον Καΐμη, τον Roussel, τον Μπίρη, τη Βακαλό, τον Παπαδιαμάντη και να σκάω στα γέλια σκυμμένη σ’ έναν μεγάλο τόμο με τα “άπαντα” του Μόλλα (συλλογή φυλλαδίων), έχοντας δε πάντα μέσα μου την εικόνα του Ευγένιου να ζωγραφίζει, να παίζει, να τραγουδά, να πίνει στην ταβέρνα και να γελάει με κείνο το απαστράπτον τρανταχτό γέλιο του. Του Ευγένιου, που ποιος ξέρει πώς τα κατάφερνε τότε με τα δικά του “φρονήματα” και τα “καραγκιοζιλίκια” του… Η maetrise υποστηρίχτηκε τον Ιούνιο του 1971.
    • Το καλοκαίρι του ’73, με την “φιλελευθεροποίηση” Μαρκεζίνη, καταφέραμε να κατεβούμε στην Ελλάδα όσοι ώς τότε δεν μπορούσαμε λόγω “αντιδικτατορικής δράσης”, κι έτσι ένα πρωί χτύπαγα στην πόρτα του Ευγένιου, στο Μαρούσι. Με δέχτηκαν μ’ ανοιχτές αγκαλιές, κι αυτός και η γυναίκα του, μου έδειξαν τις συλλογές τους και άνοιξαν τα αρχεία τους (γράμματα του Σικελιανού, του Τσαρούχη, πολλών άλλων), κράτησα σημειώσεις, θαύμασα τα σκηνικά και τις πολυάριθμες φιγούρες –όλα όσα τώρα περιλαμβάνονται, υποθέτω, στο Μουσείο του Σπαθάρη– και τράβηξα φωτογραφίες.
    • Γνώρισα και τον παππού, τον μεγάλο καλλιτέχνη Σωτήρη Σπαθάρη. Είχα σκοπό τότε να συμπληρώσω την εργασία μου και να την εκδώσω – μα έμεινε κι αυτή, όπως πολλά άλλα, στα συρτάρια μου. Τον Ευγένιο, πάντως, τον ξαναείδα πολλές φορές. Φρόντισα μάλιστα και τον κάλεσε o εξαίρετος Ελληνογαλλικός σύλλογος του Μπορντώ Entre Deux Mers/ Regions d’ Europe, τον Νοέμβρη του 1995, οπότε οργανώθηκαν στην περιοχή πολλές εκδηλώσεις για τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό. Ηρθε, λοιπόν, ο Ευγένιος, παρ’ όλο που υπέφερε τον καιρό εκείνο απ’ την καρδιά του, μαζί με την γυναίκα του.
    • Την μέρα της παράστασης, η αίθουσα κατάμεστη. Ο Σπαθάρης, στα κέφια του, έπαιξε τον Μεγαλέξανδρο και τον Κατηραμένον Οφι, στα ελληνικά βέβαια, αλλά με μικρές διαλεγμένες λεξούλες γαλλιστί –αναφορικά με την επίκαιρότητα ή με κάποιες ιδιαίτερες παρουσίες στην αίθουσα– που διευκόλυναν τη συμμετοχή του κοινού. Ηταν σαφές ότι έπαιζε μόνος πίσω από τον μπερντέ, κι ότι όλες τις φωνές, όλες τις λαλιές, τις έκανε, αριστουργηματικά, μόνος. Στο τέλος, μετά τα ενθουσιώδη χειροκροτήματα, βγήκε ο Ευγένιος (με μπονζούρ, κομάν σα βα και τέτοια) κρατώντας στα χέρια τα κουτσούνια του κι ένα μαγνητόφωνο, και απίθωσε κάτω έναν μεγάλο τενεκέ (σαν αυτούς του λαδιού) που είχε μέσα μια κοτρώνα. Παίρνει λοιπόν φόρα και του δίνει μια κλωτσιά του τενεκέ και πέφτει ο τενεκές με το κοτρώνι με κρότο φοβερό, σαν του κεραυνού!

    Αυτοσχεδιασμοί

    • Αυτό ήθελε! Να καταλάβει ο κόσμος πώς είχανε πέσει οι κεραυνοί κατά τη διάρκεια του έργου, πόσο απλά, αυτοσχέδια μέσα χρησιμοποιεί ένας καραγκιοζοπαίχτης για την παράστασή του. Αποθέωση! Μέχρι σήμερα μου μιλούν μερικοί για την εντύπωση που τους έκανε τότε ο Καραγκιόζης του Ευγένιου Σπαθάρη… Ηρθε και στο Παρίσι, μιαν άλλη χρονιά, καλεσμένος από τον σύλλογο Amis de la Grece et de Chypre, και είχα ακόμα μια φορά την ευτυχία να τον παρουσιάσω και να τον απολαύσω. Μετά χαθήκαμε.
    • Τον έβλεπα να παίζει στην τηλεόραση, εβλεπα τα ντοκιμαντέρ, τα δημοσιεύματα για τον Σπαθάρη, ώσπου, το περασμένο Σάββατο, έμαθα για την τελευταία του παράσταση. Και τον φαντάζομαι τώρα να παίζει τον Θάνατο και την ταφή τού Ευγένιου Σπαθάρη και μετά να σηκώνεται από το μνήμα –όπως σε κάποια έργα του καραγκιόζικου ρεπερτόριου– και να γυρνάει σπίτι του. Και ένα κολλητήρι να τον ρωτά: Γιατί γύρισες μπαμπάκο, τους έκανες τίποτα και σε διώξανε απ’ το νεκροταφείο; Κι όλοι όσοι τον αγαπήσανε να φωνάζουν, σαν τα ναυτάκια στις πλώρες των καραβιών του Νικόλαου Χριστόπουλου όταν τους ρωτάει η γοργόνα αν ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος: Ζει, Ζει, Ζει!

    *Η Βάσια Καρκαγιάννη – Καραμπελιά είναι ιστορικός τέχνης

    ΚΡΑΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ: Η υπερσυγκέντρωση εξουσιών και τ’ αποτελέσματά της

    Ορατά και αναπότρεπτα τα αποτελέσματα της αλλαγής θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των κρατικών σκηνών, έρχονται για άλλη μια φορά να δικαιώσουν – όχι ευχάριστα – όσους αντιτάχθηκαν στο νέο νόμο, αλλά και στην απόλυτη εξουσία που παρέχει αυτός στους καλλιτεχνικούς διευθυντές. Η απόλυτη αρχή «ενός ανδρός σοφού» (;), επισημάνθηκε για τις καταστροφικές συνέπειες που μπορεί να επιφέρει. Ωστόσο, η κυβέρνηση τότε του ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ ως αντιπολίτευση συνηγόρησαν και ψήφισαν το νόμο αυτό.Και το παράδοξο της ιστορίας… έρχεται σήμερα βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, ο Γιάννης Μαγκριώτης, ο οποίος καταθέτει Ερώτηση στη Βουλή για τα ζητήματα που είχαν προκύψει στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, καθώς το Διοικητικό Συμβούλιο με την παρέμβασή του καταψήφισε τον οικονομικό απολογισμό, και ερωτά τον υπουργό Πολιτισμού εάν προτίθεται να προχωρήσει «στην αλλαγή του νομικού πλαισίου λειτουργίας των κρατικών σκηνών». Και σκέφτεται κάθε λογικός άνθρωπος, είναι ανενημέρωτος ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ για το ποιος εισήγαγε και ψήφισε το νόμο ή θεωρεί ότι η μνήμη των ανθρώπων πάσχει και άρα μπορεί να πολιτικολογεί χωρίς συνέπειες;

    • Παραίτηση καλλιτεχνικού διευθυντή

    Την απόφασή του να «διευκολύνει το έργο του υπουργείου Πολιτισμού» και να παραιτηθεί από τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή του Κρατικού Θεάτρου Βόρειας Ελλάδας, ανακοίνωσε πριν από λίγες ημέρες ο Νικήτας Τσακίρογλου, δηλώνοντας μάλιστα ιδιαίτερα προσβεβλημένος για τις κατηγορίες που του αποδόθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο του θεάτρου περί «κακοδιαχείρισης», αλλά και δυσαρεστημένος από την ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο παρά τις εκκλήσεις, όπως είπε, για τη διενέργεια έκτακτου διαχειριστικού ελέγχου, δεν το έκανε και αποδεχόμενο τις κατηγορίες του ΔΣ, του ζήτησε να «διευκολύνει το έργο του και να παραιτηθεί».

    Σκηνή από τον Ερρίκο Δ’ που παίχτηκε την περασμένη σεζόν στο ΚΘΒΕ

    Της παραίτησης είχε προηγηθεί προ μηνός επιστολή του επταμελούς ΔΣ προς το υπουργείο Πολιτισμού διά της οποίας ανακοινωνόταν η ομόφωνη καταψήφιση του απολογισμού που παρουσίασε ο Ν. Τσακίρογλου και παράλληλα διατυπώνονταν κατηγορίες εναντίον του για κακοδιαχείριση.

    Ο Ν. Τσακίρογλου δήλωσε πως θα εγκαταλείψει τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή μετά το πέρας των παραστάσεων του έργου «Βασιλιάς Ληρ» (ερμηνεύει τον ομώνυμο ρόλο) στις 24 Μαΐου στη Θεσσαλονίκη, αλλά και αυτών που θα δοθούν στις 29 και 30 Μαΐου στο Βελιγράδι στο πλαίσιο των πολιτιστικών ανταλλαγών των δύο θεάτρων. Ειδικά για τις δύο παραστάσεις του Βελιγραδίου, οι οποίες κινδύνευσαν να ματαιωθούν, παρενέβη το υπουργείο Πολιτισμού και κάλυψε με έκτακτη επιχορήγηση 30.000 ευρώ το θέατρο για τα έξοδα μετάβασης.

    • Τ’ αποτελέσματα της αλλαγής

    Ο Ν. Τσακίρογλου είναι ο 14ος καλλιτεχνικός διευθυντής από ιδρύσεως του ΚΘΒΕ το 1961, και ο πρώτος που τοποθετήθηκε για δεύτερη συνεχή τριετή θητεία (τοποθετήθηκε τον Ιούλιο του 2004 και η θητεία του ανανεώθηκε το 2008). Από ιδρύσεως του ΚΘΒΕ (το 1961) διετέλεσαν καλλιτεχνικοί διευθυντές του οι: Σωκράτης Καραντινός (1961-1967), Γιώργος Κιτσόπουλος (1967-1974), Μίνως Βολανάκης (1974-1977), Σπύρος Ευαγγελάτος (1977-1980), Νίκος Μπακόλας (1980-1983), Νίκος Χουρμουζιάδης (1984-1985), Μίνως Βολανάκης (1986-1989), Δημήτρης Μαρωνίτης (1989-1990), Νίκος Μπακόλας (1991-1993), Βασίλης Παπαβασιλείου (1994-1998), Κώστας Τσιάνος (το τετράμηνο Φεβρουαρίου -Ιουνίου 1998), Διαγόρας Χρονόπουλος (1998-2001), Βίκτωρ Αρδίττης (2001-2004) Νικήτας Τσακίρογλου 2004-2008, 2008-μέχρι σήμερα). Ολοι (ειδικά μετά την αλλαγή του νομικού – θεσμικού πλαισίου λειτουργίας του ΚΘΒΕ το 1994) αντικαταστάθηκαν μετά τη λήξη της πρώτης τριετούς θητείας τους λόγω εντάσεων και προβλημάτων που δημιουργήθηκαν στη συνεργασία τους με τα εκάστοτε Διοικητικά Συμβούλια, αλλά και τις εντάσεις με τους εργαζόμενους κάθε φορά που αυτοί διεκδικούσαν τα εργασιακά τους δικαιώματα.

    Σκηνή από τις «Τρωάδες» που θα παρουσιάσει το ΚΘΒΕ το καλοκαίρι

    Την αγωνία τους για το μέλλον του ΚΘΒΕ εκφράζουν εδώ και πολλά χρόνια οι εργαζόμενοι του θεάτρου, καταγγέλλοντας συχνά την κατά καιρούς καλλιτεχνική διεύθυνση για την κατάσταση, στην οποία οδηγείται το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδας. Και στο παρελθόν καταγγέλθηκε «η απολυταρχική, ρεβανσιστική και αλαζονική διεύθυνση» προηγούμενου καλλιτεχνικού διευθυντή. Αργότερα, άλλος καλλιτεχνικός διευθυντής προέτρεπε «ανωνύμους», «να ξεκολλήσουν από την εσωτερική αμφισβήτηση του καλλιτεχνικού διευθυντή, ρίχνοντας ευθύνες στο γεγονός ότι το ΚΘΒΕ ταλανίζεται από δυαρχία ανάμεσα στο ΔΣ και την καλλιτεχνική διεύθυνση», ενώ μίλησε για «καλλιεργούμενη δυσπιστία και έλλειψη σύμπνοιας».Οπως πιστεύουν πάντως και οι εργαζόμενοι, από την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου (1994), άρχισαν να παρουσιάζονται μια σειρά από σοβαρά προβλήματα και στο ΚΘΒΕ. Διάλυση κάθε καλλιτεχνικού προγραμματισμού, οικονομική καταβαράθρωση του θεάτρου – με το έλλειμμα να μην μειώνεται ποτέ (700 εκατομμύρια δραχμές επί διευθύνσεως Β. Παπαβασιλείου, ενώ μεγάλο ήταν το έλλειμμα και επί διευθύνσεως Βίκτορα Αρδίττη, κατά τον οποίο για όλα «έφταιγε το χρήμα»). Το 2000 η επιχορήγηση ήταν 2,270 εκατ. Το 2001, 2002 και 2003, 2,50 εκατ. «Το ΚΘΒΕ επιχορηγείται – όπως δήλωνε ο τότε καλλιτεχνικός διευθυντής – με τουλάχιστον 350 εκατ. δρχ. λιγότερα από το Εθνικό Θέατρο. Το παθητικό του ΚΘΒΕ σήμερα είναι 1.400.000 ευρώ (477 εκατ. δρχ.)». Την εξίσωση της επιχορήγησης με του Εθνικού απαιτούσε και ο Νικήτας Τσακίρογλου, θεωρώντας ίσως ότι θα μειωνόταν έτσι το έλλειμμα που στο μεταξύ αυξήθηκε!

    • Γκρίνιες και ελλείμματα

    Τα οικονομικά στοιχεία, πάντως, για το έλλειμμα των 2,5 εκατ. ευρώ, που παρουσιάζονται εδώ και δύο χρόνια και όπως έχει ανακοινώσει η διοίκηση, παρέλαβε από την προηγούμενη, αμφισβήτησε με επιστολή του ο πρώην πρόεδρος του ΔΣ, Δημήτρης Σαλπιστής. Οπως επισημαίνει, στον ισολογισμό του 2004 αναφέρεται ότι το έλλειμμα ήταν 763.729,78 ευρώ.

    «Βασιλιάς Ληρ», παραγωγή του ΚΘΒΕ όπου παίζει ο Νικήτας Τσακίρογλου

    Αλλά και το νέο ΔΣ με ανακοίνωσή του διευκρινίζει ότι «ο Ν. Τσακίρογλου επί 2 χρόνια δήλωνε στο Διοικητικό Συμβούλιο αλλά και δημόσια ότι αναλαμβάνοντας καθήκοντα το 2004 παρέλαβε έλλειμμα από τον τότε Διευθυντή, ύψους 2.300.000,00 ευρώ, το οποίο δήθεν μετακυλιόταν από χρόνο σε χρόνο. Δυστυχώς για τον ίδιο από πρωτογενή έλεγχο στο αρχείο του ΚΘΒΕ βρέθηκαν έγγραφα του κ. Τσακίρογλου (αρ. πρωτ. 1468/10-09-04 και 916/22-06-04) προς τον τότε Υπουργό Πολιτισμού, στα οποία ανέφερε ότι το έλλειμμα, που βρήκε στις 10-09-2004 «έτεινε να αγγίξει» τις 800.000,00 ευρώ, το οποίο σήμερα ως αποτέλεσμα της διαχείρισής του, ανέρχεται πλέον σε ποσό 3.440.000,00 ευρώ».Αυτή είναι η μία πλευρά των προβλημάτων του ΚΘΒΕ. Η άλλη πλευρά έχει να κάνει με τη σχέση καλλιτεχνικού διευθυντή και καλλιτεχνικού δυναμικού του θεάτρου. Δεν είναι λίγες οι φορές που αυτή μεταφράζεται σε εντάσεις, κυρίως όταν οι ηθοποιοί διεκδικούν τα δικαιώματά τους. Οταν απαιτούν εργασιακή αξιοπρέπεια και καλύτερες συνθήκες δουλειάς, για να μπορούν να παράγουν καλύτερο θέατρο.

    Σε πρόσφατες απεργιακές κινητοποιήσεις η διοίκηση του ΚΘΒΕ ρίχνοντας λάδι στη φωτιά μετέθετε το πρόβλημα στους εργαζόμενους. «Η βιωσιμότητα του θεάτρου» – σημείωνε μεταξύ άλλων στην ανακοίνωσή της – «αλλά και οι αρχές της νομιμότητας και της χρηστής διοίκησης, επιβάλλουν απαραίτητα στη διοίκηση του ΚΘΒΕ την απόλυτη και πιστή τήρηση του εγκεκριμένου προϋπολογισμού και ως προς την κάλυψη της δαπάνης μισθοδοσίας του προσωπικού του και ως προς τη δαπάνη υλοποίησης του πολιτιστικού έργου του, που αποτελεί το βασικό σκοπό ύπαρξης και λειτουργίας του οργανισμού και τέλος ως προς τις δαπάνες για την κάλυψη των μεγάλων λειτουργικών αναγκών του. Η τυχόν υπέρβαση από την πλευρά της διοίκησης των εγκεκριμένων πιστώσεων του ισχύοντος προϋπολογισμού για οποιαδήποτε αιτία και με βάση την υφιστάμενη οικονομική θέση του Θεάτρου, οδηγεί με κάθε βεβαιότητα στην πλήρη αδυναμία συνέχισης της λειτουργίας του οργανισμού… Η αποδοχή οποιασδήποτε τυχόν άλλης πρότασης, που αφορά σε υψηλότερο του 4% ποσοστού αύξησης επί των βασικών αποδοχών κατά κατηγορία και ειδικότητα εργαζομένου, είναι εκ προοιμίου αδύνατον να επιτευχθεί, αφού υπερβαίνει σε κάθε περίπτωση τις εγκεκριμένες πιστώσεις του προϋπολογισμού του Θεάτρου και η τυχόν υλοποίησή της, θα οδηγήσει εκ του ασφαλούς και στην πλήρη αδυναμία συνέχισης της λειτουργίας του Θεάτρου».

    • Εντάσεις και «πογκρόμ»

    Η ένταση στο ΚΘΒΕ συνεχίστηκε και μετά το τέλος των απεργιακών κινητοποιήσεων με αφορμή τη μη ανανέωση των συμβάσεων ηθοποιών – παλιών στελεχών του θεάτρου. «Πρόκειται ουσιαστικά για απολύσεις που στερούνται κάθε καλλιτεχνικού κριτηρίου. Γίνονται από την καλλιτεχνική διεύθυνση του θεάτρου για λόγους καθαρά μικρόψυχους και εκδικητικούς, σε βάρος ηθοποιών, οι οποίοι, ως συνδικαλιστές, πρωταγωνίστησαν στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, υπερασπιζόμενοι τα δίκαια του κλάδου τους», κατήγγειλαν οι εργαζόμενοι στο ΚΘΒΕ. Απολύθηκε ο ηθοποιός, παλιός συνδικαλιστής Βασίλης Σεϊμένης, ενώ ανακοινώθηκε η μη ανανέωση της σύμβασης του ηθοποιού – συνδικαλιστή Θανάση Κεραμίδα. Ο δεύτερος, συνοδευόμενος, (7/4), από συνδικαλιστές συναδέλφους του, επιχείρησε να συναντήσει τον καλλιτεχνικό διευθυντή, προκειμένου να του εξηγήσει τους λόγους της απόλυσής του. Αντί για συνάντηση με τον διευθυντή, ο απολυμένος ηθοποιός και οι συνάδελφοί του, προς μεγάλη τους έκπληξη, αντίκρισαν στην είσοδο του θεάτρου ομάδα αστυνομικών, την οποία κάλεσε η διεύθυνση. «Πρόκειται για πρωτοφανή και καταδικαστέα ενέργεια το να καλείται η αστυνομία για την επίλυση ζητημάτων εργασιακών σχέσεων», σημείωσαν οι ηθοποιοί και πρόσθεταν ότι «κάτι τέτοιο συμβαίνει πρώτη φορά στο ΚΘΒΕ και είναι βέβαιο ότι θα υπάρξουν σοβαρές αντιδράσεις από τον καλλιτεχνικό κόσμο της Θεσσαλονίκης».

    Το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών σε ανακοίνωσή του μίλησε για «πογκρόμ» απολύσεων στο ΚΘΒΕ: «Οι ηθοποιοί που πρωτοστάτησαν στις κινητοποιήσεις για την υπογραφή της νέας ΣΣΕ, και εκείνοι που κατά δήλωση του καλλιτεχνικού διευθυντή χρεώθηκαν τη μη πραγματοποίηση της παράστασης «Μυθολογία», σε χώρο που χρησιμοποιείται ως αποθηκευτικός, δέκα μέτρα κάτω από τη θάλασσα, αντιμετωπίζουν τώρα την μήνιν της διεύθυνσης». Το ΣΕΗ δήλωσε ότι «δε θα παραμείνει θεατής στο «ξεκαθάρισμα λογαριασμών» εκ μέρους του διευθυντή και θα κλιμακώσει τις κινητοποιήσεις μέχρι να ανακληθούν οι απολύσεις».

    Οι εργαζόμενοι, πάντως, εκφράζουν την πάγια θέση τους «για αλλαγή του νομικού πλαισίου των Κρατικών Σκηνών. Και θα τονίσουμε για ακόμα μία φορά, ότι η υπερσυγκέντρωση των εξουσιών οδηγεί σε αναπόφευκτα συμπτώματα αλαζονείας στη συμπεριφορά των διευθυντών. Επίσης οδηγεί σε εμφάνιση κακοδιαχείρισης του ανθρώπινου παράγοντα, ελλείμματα στο ταμείο και αναπόφευκτη εργασιακή αναστάτωση, κάτι ιδιαίτερα επαχθές στο δημιουργικό έργο των πνευματικών ανθρώπων».

    Μετά τις εξελίξεις αυτές, το ΚΘΒΕ παραμένει «ακέφαλο» (μέχρι που γραφόταν το συγκεκριμένο θέμα) και αναμένεται ο διορισμός του νέου καλλιτεχνικού διευθυντή από το υπουργείο Πολιτισμού προκειμένου να συνταχθεί το δραματολόγιο της ερχόμενης καλλιτεχνικής περιόδου, αλλά και η συνέχιση και υλοποίηση του καλοκαιρινού προγραμματισμού του ΚΘΒΕ. Οι υποψήφιοι ήταν πολλοί, από τον Θεσσαλονικιό σκηνοθέτη Πέτρο Ζηβανό, τον Κώστα Καρρά, τον Νίκο Περέλη και τον Γιάννη Ιορδανίδη, μέχρι τον Στάθη Λιβαθηνό, τη Ρούλα Πατεράκη, τον Σωτήρη Χατζάκη και τον Γιώργο Κιμούλη.

    • Σοφία ΑΔΑΜΙΔΟΥ, ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Κυριακή 24 Μάη 2009