«Η τέχνη έχει προδοθεί». Ο σκηνοθέτης Πίτερ Μπρουκ μιλά στον ΕΤ

«Η τέχνη έχει προδοθεί»

  • Παρίσι, δεκαετία του ‘70. Πίτερ Μπρουκ και Σάμιουελ Μπέκετ. Ενας Βρετανός κι ένας Ιρλανδός εκπατρισμένοι, και οι δύο, στην Πόλη του Φωτός. Ο σκηνοθέτης μικρόσωμος και καλοδιατηρημένος, ο συγγραφέας ψηλός και γεμάτος ρυτίδες.
  • Αθήνα, Σάββατο 9 Μαΐου 2009. Ο Πίτερ Μπρουκ, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ «Θέατρο Πέρα από τα Ορια» σκηνοθετεί τα «Θραύσματα», μια σύνθεση τεσσάρων μονόπρακτων του Σάμιουελ Μπέκετ, «Θέατρο Ι», «Νανούρισμα», «Πράξη Χωρίς Λόγια ΙΙ», «Πηγαινέλα», κι ενός ολιγόστιχου ποιήματος, του «Ούτε». Απόψε η τελευταία παράσταση στο θέατρο Δημήτρης Χορν (Αμερικής 10, τηλ.:210-3612500).

Τελειομανής

  • Ποιος όμως ήταν στ’ αλήθεια ο Σάμιουελ Μπέκετ; Ο Πίτερ Μπρουκ είναι αποκαλυπτικός: «Ο Μπέκετ ήταν τελειομανής αλλά μπορεί κανείς να είναι τελειομανής χωρίς αίσθηση της τελειότητας; Σήμερα, με το πέρασμα του χρόνου, αντιλαμβανόμαστε πόσο λανθασμένες ήταν οι ετικέτες που πρωτοκόλλησαν στον Μπέκετ: «αποκαρδιωτικός», «αρνητικός», «απαισιόδοξος». Πράγματι, περιεργάζεται τη σκοτεινή άβυσσο της ανθρώπινης ύπαρξης αλλά το χιούμορ αποτρέπει εκείνον όσο κι εμάς απ’ το να βυθιστούμε ολοκληρωτικά μέσα της».
  • Για να φωτίσει την πολυπρισματική αλήθεια του Μπέκετ, ο Μπρουκ έχει επιλέξει, ως συνήθως, καλλιτέχνες από διαφορετικές κουλτούρες: τον Ιταλό Marcello Magni, τον Παλαιστίνιο Khalifa Natour και τη Βρετανίδα Hayley Carmichael. Το πολυπολιτισμικό στοιχείο στη δουλειά του Μπρουκ αντικατοπτρίζει τη θέση του για το θέατρο ως σημείο συνάντησης διαφορετικών ανθρώπων και πολιτισμών: «Ευτυχώς, δεν μπορείς να κάνεις τίποτα στο θέατρο μόνος σου. Προετοιμάζομαι σημαίνει συνεργάζομαι, υποδύομαι σημαίνει μοιράζομαι. Ωστόσο, οι σκηνοθέτες ζουν στο δικό τους περίεργο μοναχικό κόσμο, απομακρυσμένοι από τους υπόλοιπους, για να έρθουν αντιμέτωποι με το εξής ερώτημα: Ποια είναι ακριβώς η δουλειά μας εδώ;».
  • Ο ίδιος έχει άραγε απαντήσει σε αυτό το ερώτημα; «Το θέατρο είναι η ζωή στο παρόν. Οπότε, η θεατρική πράξη είτε σου “λέει” κάτι τη στιγμή που τη βιώνεις είτε όχι. Είναι όπως με το φαγητό. Τη στιγμή που βάζεις την μπριζόλα στο στόμα σου, είτε απολαμβάνεις αυτό που δοκιμάζεις είτε το φτύνεις». Η αμεσότητά του είναι αφοπλιστική. Αραγε ποιο θεωρεί πως είναι το νόημα της τέχνης σήμερα; «Βρισκόμαστε σε μια πολύ κακή στιγμή ιστορικά.
  • Οι δυνάμεις που επικρατούν δεν ευνοούν την καλλιτεχνική έκφραση και η τέχνη πλέον δεν έχει τη ζωογόνο δύναμη που είχε κάποτε. Γι’ αυτό όλοι προσεύχονται σήμερα για την “τύχη του πολιτισμού μας”. Αυτό όμως είναι ένα μεγάλο πολιτικό ψέμα, μια υποκριτική στάση. Η τέχνη ναι, έχει προδοθεί από όλους μας, τους καλλιτέχνες, το κοινό, τα media. Η ελπίδα όμως δεν βρίσκεται στις μεγαλόσχημες εξαγγελίες αλλά στη σκληρή δουλειά, στις πράξεις. Κάθε μέρα, κάθε στιγμή, αρκεί να κάνουμε κάτι που θα είναι χρήσιμο ακόμα και σε λίγους ανθρώπους».

Η παράσταση

  • Στην πρεμιέρα της παράστασης το Σάββατο το αθηναϊκό κοινό υποκλίθηκε στην ιδιοφυή σκηνοθετική λιτότητα του Πίτερ Μπρουκ. Το θέατρο του Βρετανού θεατράνθρωπου χρειάζεται ελάχιστα σκηνικά αντικείμενα (εν προκειμένω, έναν πάγκο, δύο σκαμπό τροχήλατα, μία καρέκλα, δύο λευκά πλαστικά καλύμματα) και ηθοποιούς με εξαιρετική εκπαίδευση (εδώ, τρεις) για να εισαγάγει το θεατή στο τρυφερό, ρημαγμένο και συνάμα αστείο σύμπαν του Σάμιουελ Μπέκετ. «Αυτή είναι η δυστυχία μου: Είμαι δυστυχισμένος αλλά όχι αρκετά δυστυχισμένος για να πεθάνω». Το υπαρξιακό αδιέξοδο, κοινός παρονομαστής μιας ανθρωπότητας που παραπαίει μες στην αμφιθυμία της κατάκτησης της ευτυχίας, γίνεται κοινό πεδίο προβληματισμού και γέλιου εκ μέρους των θεατών. «Αρκετά δεν άκουσες; Τα ίδια, επαναλαμβανόμενα βογκητά και στεναγμοί από το λίκνο ως το νεκροκρέβατο». Η μοίρα του ανθρώπινου γένους σε δύο γραμμές. Με ζηλευτή τεχνική οι Μαρτσέλο Μάνι και Καλίφα Νατούρ στα «Πράξη χωρίς λόγια ΙΙ» και «Πηγαινέλα» και η Χέιλι Κάρμαϊκλ στο «Νανουρίσμα» και το «Ούτε».
  • ΜΠΛΑΤΣΟΥ ΙΩΑΝΝΑ, Ελεύθερος Τύπος, Δευτέρα, 11.05.09
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: