Daily Archives: 5 Μαρτίου, 2009

Ο Καραγκιόζης δεν πεθαίνει…

  • Μαθητές, δάσκαλοι και λίγοι θεατές άκουσαν συμβουλές, έπαιξαν θέατρο με τις φιγούρες τους και έδωσαν εξετάσεις για να πάρουν τον τίτλο του καραγκιοζοπαίχτη
Ζωγράφος και καραγκιοζοπαίχτης είναι πια επίσημα κι ο 22χρονος Χαράλαμπος Ρουμελιώτης
Ζωγράφος και καραγκιοζοπαίχτης είναι πια επίσημα κι ο 22χρονος Χαράλαμπος Ρουμελιώτης
  • Ο Καραγκιόζης ζει και βασιλεύει και τον κόσμο κυριεύει. Το ανακαλύψαμε προχθές, όταν δέκα νέοι καραγκιοζοπαίχτες έδωσαν εξετάσεις για να συνεχίσουν την παραδοσιακή τέχνη του Θεάτρου Σκιών. Μια τέχνη που κρατάει εδώ και μερικούς αιώνες στην Κίνα, την Ινδία, την Αίγυπτο, την Τουρκία, την Ελλάδα και αλλού. Οι καραγκιοζοπαίχτες, οι δάσκαλοί τους και κάποιοι λίγοι θεατές έχουν μαζευτεί στο Σπυροπούλειο Θέατρο Σκιών στους Αγίους Αναργύρους. Ο δημιουργός του θεάτρου, Θανάσης Σπυρόπουλος, ένας από τους καλύτερους εν ζωή καραγκιοζοπαίχτες, ανοίγει την εκδήλωση με μερικές συμβουλές από την εμπειρία του, χρήσιμες τόσο για τους νεαρούς άντρες (υπάρχουν άλλωστε ελάχιστες καραγκιοζοπαίχτριες – η καραγκιοζοπαίχτρια Σοφία Θεοδωρίδου έφυγε από τη ζωή το περασμένο Σάββατο), όσο και για την εξέλιξη της ίδιας της τέχνης:

Ο αγιογράφος και καραγκιοζοπαίχτης Αγγελος Αλιμπέρτης παρουσιάζει τη δουλειά του. «Τα κείμενα είναι μέσα μας. Υπάρχει μια προφορική κληρονομιά και ο καθένας μπορεί να έχει ως και 100 έργα στο ρεπερτόρ

Ο αγιογράφος και καραγκιοζοπαίχτης Αγγελος Αλιμπέρτης παρουσιάζει τη δουλειά του. «Τα κείμενα είναι μέσα μας. Υπάρχει μια προφορική κληρονομιά και ο καθένας μπορεί να έχει ως και 100 έργα στο ρεπερτόριό του», εξηγεί ο Αλιμπέρτης, ο οποίος μαζί με τους Κωνσταντίνο Κουτσουμπλή και Μιχάλη Ταυλάτο ξεκινούν σήμερα τις παραστάσεις «Σκιών x 3» στο Μπαράκι του Βασίλη

  • «Δεν έχει σημασία αν θα παίξετε καλά ή δεν θα παίξετε. Μετά τα 30-35 άλλωστε θα μάθετε. Κάθε μέρα μαθαίνεις ένα αστείο, μία κίνηση, μισό έργο…». Με ζωντάνια κι ενθουσιασμό δεκαοχτάχρονου, συνεχίζει: «Αν αντιγράφετε, θα αποτύχετε. Να ακούτε τον εαυτό σας. Ο καθένας από τους παλιούς είχε ένα στυλ, αλλά υπήρχαν και λάθη. Και μην καβαλάτε το καλάμι. Να είστε συνάδελφοι».
  • «Ανανεώνετε τα πάντα. Ανανεώνετε τα κείμενα», είναι το μυστικό προς τους νεότερους για την εξέλιξη του θεάτρου. «Αχ είδα ένα όνειρο, μια ωραία μακαρονάδα», έλεγε κάποτε ο Καραγκιόζης. Γέλαγε ο κόσμος, γιατί πείναγε. Ενώ τώρα, δεν το καταλαβαίνει με τέσσερα ψυγεία γεμάτα… Εχω χαλάσει εκατομμύρια σε αυτή την τέχνη. Εχω δύο βαλίτσες μόνο με βοηθητικά πράγματα: σπαθιά, γιαταγάνια, καρπούζια, μελιτζάνες, γιατί βγάζουν γέλιο. Και φτιάχνω συνέχεια. Κάνετε φωνές: Κρητικό, Επτανήσιο, γέρο, κεκέ…». Ζωντανό παράδειγμα ο ίδιος, που κάνει επιτόπου τρεις διαφορετικές φωνές γέρων και μερικά τέρατα.
  • Οταν οι εξεταζόμενοι σιγά σιγά παίρνουν τη θέση του πίσω από τον μπερντέ, αντιλαμβανόμαστε την αναγκαιότητα των συμβουλών κι ότι δεν είναι καθόλου αυτονόητη μια καλή παράσταση Καραγκιόζη, αφού πρόκειται για μία από τις δυσκολότερες τέχνες. Ο καραγκιοζοπαίχτης είναι από μόνος του ένα ολόκληρο θέατρο. Πρέπει ταυτόχρονα να είναι συγγραφέας, σκηνογράφος (οι περισσότεροι φτιάχνουν μόνοι τις φιγούρες τους), σκηνοθέτης (ο ίδιος είναι υπεύθυνος για τον ρυθμό και τους τόνους της παράστασης), κινησιολόγος και τέλος παίζει και όλους τους ρόλους. Ακόμα κι αν έχει βοηθούς για να κινούν τον Χατζηαβάτη και τη Βεζυροπούλα, ο ίδιος θα κάνει τις φωνές, οι οποίες πρέπει να είναι μάλιστα χαρακτηριστικές, ώστε να μη συγχέονται οι χαρακτήρες.
  • Αφού περνούν τις εξετάσεις του Πανελλήνιου Σωματείου οκτώ από τους δέκα, ρωτάω τον Θανάση Σπυρόπουλο για το μέλλον αυτής της τέχνης. «Ο Καραγκιόζης δεν πεθαίνει εύκολα, αλλά θέλει βοήθεια από το κράτος, απαντά ο Σπυρόπουλος, εκφράζοντας το παράπονό του για το σταμάτημα των επιχορηγήσεων από το υπουργείο Πολιτισμού. Παρ όλα αυτά έχει σχέδια (εδώ και έξι-επτά χρόνια) για ένα Μουσείο Θεάτρου Σκιών στους Γαργαλιάνους Μεσσηνίας. Θα ήθελε κάθε χρόνο εκεί να γίνεται φεστιβάλ με καλεσμένους καραγκιοζοπαίχτες από Κίνα, Τουρκία και ταυτόχρονα να λειτουργεί εργαστήρι. Πάντως «όσο γεννιούνται παιδιά, ο Καραγκιόζης δεν πεθαίνει. Οταν βλέπεις τη σκιά και ακούς αυτές τις φωνές, είναι μαγεία».
  • Σοφία Στυλιανού, Φωτό: Δ. Ψαρρός, ΕΘΝΟΣ, 05/03/2009

ΤΟ ΘΡΥΛΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΙΖΑΜΠΕΛ ΑΛΙΕΝΤΕ ΣΕ ΣΚΗΝΉ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΥΟΡΚΗΣ. Ο μαγικός ρεαλισμός των «Πνευμάτων» στη σκηνή

Το «Σπίτι των  Πνευμάτων» της Ιζαμπέλ  Αλιέντε μεταφέρθηκε  στη σκηνή σε μια  παράσταση δύο ωρών  για πρώτη φορά στα  ισπανικά, χωρίς να  απολέσει τη μαγεία του  λογοτεχνικού  αριστουργήματος κατά  δήλωση της συγγραφέως
  • Ένα από τα σπουδαιότερα έργα της λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας, «Το σπίτι των Πνευμάτων», το μυθιστόρημα που καθιέρωσε ως συγγραφέα την Ιζαμπέλ Αλιέντε κι έγινε παγκόσμια εκδοτική επιτυχία, προστέθηκε στα θεατρικά δρώμενα της Νέας Υόρκης για μία ακόμη φορά. Αυτή όμως η παραγωγή είναι ξεχωριστή κυρίως για τρεις λόγους. Είναι μια ευφάνταστη προσέγγιση- παρουσίαση, διαρκεί μόλις δύο ώρες και, το σημαντικότερο, οι διάλογοι είναι στα ισπανικά- για πρώτη φορά (με ταυτόχρονη αγγλόφωνη μετάφραση). Το τόλμημα ανέλαβε το Repertorio Εspanol που επί 40 χρόνια με συνέπεια ανεβάζει διασκευασμένα μυθιστορήματα από τη Λατινική Αμερική τιμώντας συγγραφείς όπως ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες ή ο Μάριο Βάργκας Λιόσα.
  • Τη μεταφορά στο θεατρικό σανίδι ανέλαβαν ο σκηνοθέτης Χοσέ Ζάγιας και η θεατρική συγγραφέας Καριδάδ Σβιτς. Θα μπορούσαν οι δυο τους να καταπιαστούν με ένα από τα έργα, με μια πολυπρόσωπη δυναστεία στο επίκεντρο της ιστορίας, του Ο΄Νιλ ή του Τσέχωφ. Όμως το ζητούμενό τους ήταν οι γυναίκες, για τον σκηνοθέτη, που σε ανάλογα έργα των Ο΄Νιλ και Τσέχωφ είναι στη σκιά των ανδρών. Στο «Σπίτι των Πνευμάτων» κυριαρχεί η φιγούρα της Άλμπα Τρουέμπα, της εγγονής του pater familias δυνάστη γαιοκτήμονα Εστέμπαν Τρουέμπα, η οποία αφηγείται την ιστορία της ζωής της και της οικογένειάς της κατ΄ επέκτασιν στο κελί των βασανιστηρίων όπου κρατείται ύστερα από στρατιωτικό πραξικόπημα που στήριξαν και μέλη της οικογένειάς της.
  • Η συγγραφέας είναι ιδιαίτερα χαρούμενη για τη φρέσκια θεατρική μεταφορά του έργου της. Διότι «σε αγγλόφωνες παραγωγές στη δεκαετία του ΄90, στην Αγγλία, το έργο έφτασε να είναι παράσταση διάρκειας επτά ωρών που ολοκληρωνόταν σε δύο βραδιές». Το χαρακτηρίζει δε «μαγικό ρεαλισμό»- πώς αλλιώς να χαρακτηρίσει κάποιος ένα έργο στο οποίο ο πρωταγωνιστής «μαζεύει» στα γεράματά του, ενώ υπάρχουν επίσης σκύλος σε μέγεθος αλόγου, διάφορα αντικείμενα που αιωρούνται και μυρμήγκια που συνεννοούνται σε ανθρώπινη γλώσσα- κι ακόμη είναι ικανοποιημένη διότι είναι μια παράσταση με «κανονική» διάρκεια. «Νομίζω πως η απόδοση του μαγικού ρεαλισμού στη θεατρική σκηνή πολύ εύκολα μπορεί να μετατραπεί σε νούμερο με μαγικά το οποίο εν τέλει να είναι κακόγουστο» λέει η Αλιέντε. «Σημασία δεν έχει να μεταφέρεις πιστά το μυθιστόρημα στη θεατρική σκηνή. Αλλά να εντοπίσεις τα κυρίαρχα νοήματα, τις ιδέες και το πνεύμα του βιβλίου δημιουργώντας εκ βάθρων κάτι νέο». Αυτό ακριβώς φαίνεται πως έκαναν θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης.
  • Επιμέλεια: Χρήστος Ν. Ε. Ιερείδης, ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 5 Μαρτίου 2009

ΠΡΕΜΙΕΡΑ ΛΟΡΚΑ ΣΤΟ ΚΘΒΕ: «Ματωμένος γάμος» δίχως φολκλόρ

Η Αντιγόνη Βαλάκου (μάνα) στον «Ματωμένο γάμο»
  • Νέα, σύγχρονη ανάγνωση του «κλασικού» πλέον «Ματωμένου γάμου» του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, «απαλλαγμένη από τα φολκλορικά στοιχεία της πρώτης γραφής» (το 1933 από τον Ισπανό δημιουργό και μεταφρασμένη το 1948 από τον Νίκο Γκάτσο) όπως υποστηρίζει ο σκηνοθέτης της, επιχειρεί ο Γιάννης Ιορδανίδης στο ΚΘΒΕ. «Τα κλασικά κείμενα ξεπερνούν από τη φύση τους το φράγμα του χρόνου και επιδέχονται πολλαπλές ερμηνείες. Δεν έκανα διασκευή, αλλά δραματουργική επεξεργασία επιχειρώντας να επαναπροσδιορίσω τη θέση του Λόρκα και να αναζητήσω τις αναλογίες του έργου με το σήμερα» τόνισε ο σκηνοθέτης κ. Γιάννης Ιορδανίδης.
  • Για την παράσταση του ΚΘΒΕ «κρατήθηκε» η κλασική πλέον μετάφραση του Νίκου Γκάτσου, η οποία έχει χρησιμοποιηθεί σε τουλάχιστον 100 ανεβάσματα τα τελευταία 60 χρόνια «απαλλαγμένη όμως από τα έντονα στοιχεία πελοποννησιακής ντοπιολαλιάς που είχε προσθέσει ο Αρκάς ποιητής». Ο Γιάννης Ιορδανίδης πρόσθεσε έναν ακόμη ρόλο, του τραγουδιστή που ερμηνεύει τα μέλη του έργου αντί για τον θίασο- χορό. Τον πρωταγωνιστικό ρόλο της μάνας ερμηνεύει η Αντιγόνη Βαλάκου. Τα σκηνικά σχεδίασε ο Γιώργος Λυντζέρης, τα κοστούμια ο Κένι ΜακΛέλαν και τη μουσική (δεν χρησιμοποιείται η μουσική του Μάνου Χατζιδάκι) έγραψε ο Δημήτρης Μαραμής. «Με όχημα τις νέες σκηνοθετικές προσεγγίσεις το ΚΘΒΕ επιχειρεί να «λοξοκοιτάξει» τα κλασικά έργα αναζητώντας αναλογίες τους στο σήμερα» δήλωσε ο διευθυντής του θεάτρου Νικήτας Τσακίρογλου, που ερμηνεύει αυτή την περίοδο τον «Βασιλιά Ληρ» του Σαίξπηρ, επίσης σε σύγχρονη προσέγγιση από τον Στάθη Λιβαθινό.

ΙΝFΟ

«Ματωμένος γάμος» του Λόρκα στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Πρεμιέρα: Παρασκευή 6 Μαρτίου, θέατρο ΕΜΣ (τηλ. 2310-223.211).
Εισιτήρια: 22 ευρώ και φοιτητικό 15 ευρώ. Έως 24 Μαΐου.

Β.Χ., ΤΑ ΝΕΑ: Τετάρτη 4 Μαρτίου 2009

Λόρκα με… άλλη ματιά. Νέα «ανάγνωση» του «Ματωμένου Γάμου» από τον Γ. Ιορδανίδη

  • ΠΡΕΜΙΕΡΑ. Δημοφιλές και πολυπαιγμένο το έργο του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα «Ματωμένος Γάμος», που ανεβάζει το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος αλλά ο σκηνοθέτης Γιάννης Ιορδανίδης είναι πεπεισμένος ότι τα κλασικά κείμενα ξεπερνούν το φράγμα του χρόνου και επιδέχονται πολλαπλές ερμηνείες. Στη νέα παραγωγή της δεύτερης κρατικής σκηνής, με επικεφαλής την Αντιγόνη Βαλάκου, προτείνει μια σύγχρονη σκηνοθετική προσέγγιση που φιλοδοξεί να «αναθεωρήσει απόψεις και να αποκαλύψει μια άλλη διάσταση αυτής της ερωτικής τραγωδίας, αναζητώντας τις αναλογίες με το σήμερα».

Αναβάπτιση

  • Με τη νέα «ανάγνωση» ζωντανεύει επί σκηνής τον σκληρό κόσμο του Λόρκα. Ταυτόχρονα, όμως, επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τη θέση του στο παγκόσμιο Θέατρο και να το απαλλάξει από τα φολκλορικά του στοιχεία. Από την μετάφραση του Νίκου Γκάτσου, την εκατοστή στο ελληνικό θέατρο, αφαιρώντας τα στοιχεία που ήταν δεμένα με την πελλοπονησιακή ντοπιολαλιά, και, προσθέτοντας έναν τραγουδιστή -τον ίδιο τον Λόρκα- απευθύνεται στον σύγχρονο θεατή τον ενεργό και συνεργό της θεατρικής πράξης. «Οι νέες προσεγγίσεις των κλασικών έργων αποτελούν πια μια από τις θεατρικές προτεραιότητες της εποχής μας, αφού τα μεγάλα κλασικά κείμενα θέτουν ερωτήματα που επιδέχονται πολλαπλές απαντήσεις», υποστηρίζει ο Γιάννης Ιορδανίδης.
  • Η παράσταση, που κάνει πρεμιέρα την Παρασκευή στη σκηνή του θεάτρου της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, ανεβαίνει σε σκηνικά Γιώργου Λυντζέρη, κοστούμια Κένι ΜακΛέλαν, μουσική Δημήτρη Μαραμή και χορογραφία Τατιάνας Μύρκου. Τους ρόλους ερμηνεύει μια ομάδα ηθοποιών του ΚΘΒΕ. Μεταξύ αυτών οι Στάθης Παναγιωτίδης, Ρούλα Παντελίδου, Κωνσταντίνος Καϊκής, Ιφιγένεια Δεληγιαννίδη, Καλλιόπη Ευαγγελίδου, Βασίλης Μπισμπίκης, Μαρία Δερεμπέ, Ντίνα Νικολαΐδου, Κίμων Ρηγόπουλος, Ερρικα Μπίγιου, Κωνσταντίνα Καστέλλου, Μαριάννα Τάντου, Γιώργος Ζώης, Γιάννης Σιαμσάρης.

Αναγνώριση

Την ημέρα της πρεμιέρας ο Δήμος Θεσσαλονίκης θα τιμήσει τον σκηνοθέτη της παράστασης Γιάννη Ιορδανίδη για τα 25 χρόνια προσφοράς και δημιουργίας του στο Θέατρο και ιδιαίτερα στην πόλη της Θεσσαλονίκης, ενώ την Κυριακή θα τιμηθεί η πρωταγωνίστρια της παράστασης Αντιγόνη Βαλάκου με αφορμή την ημέρα της Γυναίκας. [Της Γιωτας Mυρτσιωτη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 04-03-09]

Προδομένα όνειρα

«Ανάσα ζωής» στο «Απλό Θέατρο»

Το «Απλό Θέατρο» ανεβάζει αύριο (9 μ.μ.) το έργο του Ντέιβιντ Χέαρ «Ανάσα ζωής», σε σκηνοθεσία Αντώνη Αντύπα, μετάφραση Γιώργου Δεπάστα, σκηνικά – κοστούμια Γιώργου Πάτσα, μουσική Ελένης Καραΐνδρου, φωτισμούς Ανδρέα Σινάνου.Η δράση ξετυλίγεται σε λιγότερο από 24 ώρες. Επί σκηνής δύο γυναίκες. Η Μαντλίν Πάλμερ (Ράνια Οικονομίδου), συνταξιούχος επιμελήτρια μουσείου, η οποία ζει απομονωμένη σε νησί στα νότια της Αγγλίας. Ξαφνικά την επισκέπτεται η Φράνσις Μπιλ (Λυδία Φωτοπούλου), πρόσφατα διάσημη συγγραφέας. Ανάμεσα στις δύο γυναίκες πλανάται η ισχυρή παρουσία – απουσία ενός άνδρα. Του συζύγου της Φράνσις και εραστή της Μαντλίν. Η συνάντηση γίνεται με πρωτοβουλία της Φράνσις, που θέλει να γράψει ένα νέο βιβλίο για ό,τι στοίχειωσε τη ζωή της. Το έργο σκιαγραφεί την προδοσία των ονείρων της γενιάς του 1960, γενιάς της αμφισβήτησης, της σεξουαλικής επανάστασης, των πολιτικών κινημάτων. Ο συγγραφέας, μέσα από την αναμέτρηση συζύγου – ερωμένης, αντιπαραθέτει τις αστικές αντιλήψεις της μιας και τις ουτοπικά επαναστατικές της άλλης. [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Πέμπτη 5 Μάρτη 2009]