Επτά επί Φάουστ… στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου

Είναι όλοι νέοι κι έχουν «πουλήσει» την ψυχή τους στο θέατρο… Και μάλιστα, στο ίδιο έργο: τον «Φάουστ»! Ο λόγος για τους επτά σκηνοθέτες του αριστουργηματικού έργου του Γκέτε που κάνει πρεμιέρα στις 24 Φεβρουαρίου, στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου.

Εχουμε δει παραστάσεις που υπογράφουν δύο ή και παραπάνω σκηνοθέτες, αλλά τέτοιες από κοινού παρεμβάσεις αφορούσαν το σύνολο της παράστασης. Τώρα οι Γιώργος Γάλλος, Βασίλης Μαυρογεωργίου, Αργύρης Ξάφης, Αργυρώ Χιώτη και η ομάδα Blitz (Γιώργος Βαλαής, Αγγελική Παπούλια, Χρήστος Πασσαλής) τολμούν κάτι ξεχωριστό: διαιρούν ένα ενιαίο έργο σε πέντε μέρη και το παρουσιάζουν μέσα από ισάριθμες διαφορετικές, αλληλοδιαδοχικές προσεγγίσεις.

Το έργο πραγματεύεται έναν γερμανικό, μεσαιωνικό θρύλο του 1587, που αφηγείται την ιστορία ενός άντρα που έκλεισε συμφωνία με το διάβολο.

Ο πραγματικός Γιόχαν Φάουστ ήταν ένας περιπλανώμενος των αρχών του 16ου αιώνα που ζούσε πουλώντας μαγικά κόλπα και φτιάχνοντας ωροσκόπια. Αρκετοί συγγραφείς και ποιητές εμπνεύστηκαν από το λαϊκό μύθο, ανάμεσά τους και ο Κρίστοφερ Μάρλοου. Στη διάρκεια του 17ου αιώνα το θέμα εξακολουθούσε να παίζεται στη Γερμανία με τη μορφή της λαϊκής πρόζας, κατείχε όμως και μόνιμη θέση στο ρεπερτόριο περιπλανώμενων θιάσων και σταδιακά, μετατράπηκε σε θρίλερ μέχρι και σε κουκλοθέατρο.

Η ιστορία μ’ όλες τις παραλλαγές της, κυρίως την εκδοχή του λαϊκού μύθου και το κουκλοθέατρο, έγινε πηγή έμπνευσης και για τον Γκέτε. Στις αρχές του 19ου αιώνα κυκλοφορεί το πρώτο μέρος του δικού του «Φάουστ». Ο ήρωας πουλάει την ψυχή του στο Σατανά με αντάλλαγμα όχι πλούτη και δόξα αλλά την εκπλήρωση κάθε επιθυμίας του για γνώση, την αποκάλυψη της αλήθειας, την εξήγηση των μεγάλων μυστικών της φύσης. Θέλει πίσω το νεανικό σφρίγος για να μπορέσει ν’ απολαύσει όλους τους πειρασμούς που θα ρίξει στα πόδια του ο Μεφιστοφελής. Κι όταν στη ζωή του μπαίνει η αθώα Μαργαρίτα, βρίσκεται μπροστά στο δίλημμα: αν ομολογήσει ότι βρήκε τη λύτρωση στον τέλειο έρωτα χάνει το στοίχημα που έβαλε με το Διάβολο. Σ’ αυτό το σημείο τελειώνει το πρώτο μέρος της τραγωδίας που ξεκίνησε να γράφει ο Γκέτε μόλις είκοσι χρόνων και ολοκλήρωσε το 1801 στα εξήντα του… Παρέδωσε το δεύτερο μέρος του έργου το 1831, όταν ήταν ήδη ογδόντα ετών.

Η παράσταση φιλοδοξεί ν’ αποδώσει το κλασικό κείμενο σε μια ζωντανή, σύγχρονη θεατρική γλώσσα. Με ελάχιστα σκηνικά μέσα και άχρονα κοστούμια, παρά την παραξενιά της, φέρει κοινή σκηνοθετική γραμμή. Σ’ αυτό έπαιξαν καταλυτικό ρόλο οι κοινοί συντελεστές όλων των σκηνοθετικών κομματιών: ο μουσικός Ανρί Κεργκομάρ, η σκηνογράφος Εύα Μανιδάκη, η ενδυματολόγος Κυριακή Τσίτσα, η χορογράφος Σταυρούλα Σιάμου και ο φωτιστής Σταύρος Παλαιορούτας.

Μετά την ατομική δουλειά μ’ όλους τους ηθοποιούς, η σκηνοθετική ομάδα συζητούσε ευρήματα, και τυχόν αλλαγές, ώστε τα πέντε μέρη να λειτουργούν σαν συγκοινωνούντα δοχεία.

Οι επτά σκηνοθέτες παίζουν κιόλας. Οσο για τους ηθοποιούς (Χρήστος Λούλης, Δέσποινα Κούρτη, Αριάν Λάμπεντ, Γιάννος Περλέγκας, Εύη Σαουλίδου) πρέπει να… γονάτισαν στις πρόβες. Κι αν ρωτήσετε ποιος ερμηνεύει τους βασικούς ρόλους (Φάουστ, Μεφιστοφελής, Μαργαρίτα) δεν θα πάρετε απάντηση, αφού όλοι οι ηθοποιοί εναλλάσσονται σ’ αυτούς.

Αλλά, πώς κατάφεραν τέσσερις σκηνοθέτες και μια τριμελής θεατρική ομάδα να συνεργαστούν μέσα από διαφορετικές οπτικές πάνω στο κείμενο;

Β. Μαυρογεωργίου: «Η δουλειά μας μοιάζει με συμμαχία «ξένων χωρών» ενάντια στον κοινό «εχθρό», ένα δύσκολο κείμενο αλλά πλούσιο σε νοήματα, ιδέες. Αναζητήσαμε κοινό λεξιλόγιο, κάναμε πίσω προσωπικά κωλύματα για ν’ ακούσουμε προσεκτικά τον άλλον χωρίς να χάσουμε όμως τη φόρα των απόψεών μας. Να ηγείσαι και να υπηρετείς μαζί είναι συνθήκη που γεννά μια αδιαμφισβήτητη ομαδική δύναμη».

Αρ. Χιώτη: «Οσο πολύπλοκος είναι ο Φάουστ του Γκέτε, άλλο τόσο αλλιώτικη και περίπλοκη είναι αυτή η συνεργασία. Ευτυχώς, τα πράγματα και στις δυο περιπτώσεις δεν είναι εύκολα…».

Ομάδα Blitz: «Πιστεύουμε ότι είναι δυσκολότερο να επιβιώσει κάποιος με 700 ευρώ στην Αθήνα παρά να είναι μέλος μιας δημιουργικής ομάδας. Ο «Φάουστ» σαφώς δεν θα είναι μια ακαδημαϊκή παράσταση αλλά ούτε κούφιος πειραματισμός».

Αρ. Ξάφης: «Μη ρωτάτε πόσο διαφορετική είναι αυτή η παράσταση από του Στάιν ή του Ταλχάιμερ. Τόσο αλλιώτικη, όσο μια βροχή στον Αμαζόνιο από μια βροχή στη Σαχάρα. Η αλλιώτικη ανάγκη παράγει τα ξεχωριστά καλλιτεχνικά έργα».

Γ. Γάλλος: «Η συνεργασία ήρθε ως συνέχεια παρόμοιων επιλογών μου τα τελευταία χρόνια. Το συγκεκριμένο, βέβαια, εγχείρημα έχει ξεχωριστές δυσκολίες, αλλά η πίστη στη δυναμική των δώδεκα συμμετεχόντων και των συντελεστών αντισταθμίζει τους κινδύνους».

  • Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ – φωτ.: Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 7 – 22/02/2009
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: