Από τη φυλακή στον Στρίντμπεργκ [«Οι δανειστές» και στο θέατρο «Μεταξουργείο»]

Εχει περάσει καιρός από το «Πέναλτι», ένα από τα πιο πετυχημένα ελληνικά θεατρικά έργα των τελευταίων χρόνων. Στο διάστημα αυτό, ο δημιουργός του Γιώργος Παλούμπης σκηνοθέτησε κι άλλα έργα σύγχρονου, σκληρού ρεαλισμού, γραφή που έχει αποδείξει ότι ξέρει να χειρίζεται καλά. Φέτος, πρώτη φορά, ισορροπεί ανάμεσα σε δυο είδη: στο θέατρο «Επί Κολωνώ» σκηνοθετεί το κλασικό έργο του Αυγ. Στρίντμπεργκ «Οι δανειστές» και στο θέατρο «Μεταξουργείο», στη σειρά «Βιογραφίες» που ενέταξε στο ρεπερτόριο ο Στάθης Λιβαθινός, ένα έργο σημερινό, το «Νο 44», που βασίζεται στην πραγματική ζωή ενός φυλακισμένου και κάνει πρεμιέρα στα μέσα Φεβρουαρίου.

* Στο θέατρο «Μεταξουργείο» ο Γ. Παλούμπης συνέθεσε τη βιογραφία ενός φυλακισμένου, τον οποίο υποδύεται ο Γιάννης Λεκάκος. Το «Νο 44», ο αριθμός του κελιού του, αντλεί στοιχεία από την προσωπικότητα και την πραγματική ιστορία ενός 30χρονου που βρίσκεται στις φυλακές Κορυδαλλού για κατοχή και εμπορία ναρκωτικών. Είχε καταδικαστεί σε 15 χρόνια φυλάκισης που στο Εφετείο έγιναν 12. Κάπως έτσι αρχίζει η ζωή του ήρωα μέσα στη φυλακή αλλά και στην παράσταση: «Το πράγμα έχει ως εξής: στην αρχή φοβάσαι, μετά μαθαίνεις, μετά συνηθίζεις, μετά βαριέσαι, μετά σαπίζεις. Είναι λίγο όπως στη ζωή. Μόνο που στη ζωή σαπίζεις όταν πεθαίνεις. Στη φυλακή είσαι ζωντανός-σαπισμένος και συνεχίζεις»…

Το έργο δημιουργήθηκε από το θίασο μέσα από μελέτη και αυτοσχεδιασμούς. Μια παράσταση ανάμεσα στο φιξιόν και το ντοκιμαντέρ που παρακολουθεί τον ήρωα την ημέρα της αποφυλάκισής του (αν και ο πραγματικός εκτίει ακόμα την ποινή του). Μέσα από φλας μπακ, μονολόγους και διαλόγους, γνωρίζουμε το παρελθόν, τις σκέψεις και τα αισθήματά του, όταν συναντά την πρώην κοπέλα του (Εκάβη Ντούμα) και τον αδελφό του (Μάνος Κανναβός).

Η παράσταση δεν έχει τάσεις αγιοποίησης του ήρωα, δεν γέρνει καθόλου προς το δραματικό. Οι καταστάσεις είναι πεζές -αυτές της φυλακής πολύ κωμικές- το πολιτικοκοινωνικό σχόλιο βγαίνει ανάλαφρα, με χιούμορ. Ενας ράπερ (Παναγιώτης Στραβαλέξης) σχολιάζει σε ρυθμούς χιπ-χοπ τις σκέψεις του ήρωα.

Σκηνικό πακέτο

Πολύ ενδιαφέρον είναι το σκηνικό της Λουκίας Μινέτου: ένα κουτί-πακέτο που ανοίγουν οι ηθοποιοί και γίνεται σκηνή, «ταχυδρομείο», φυλακή, σαλονάκι, κοινωνία: «Η κοινωνία σαν πακέτο, με όλες τις έννοιες, είναι το μέγα ζήτημα για το φυλακισμένο», σχολιάζει ο Γ. Παλούμπης. «Επισήμως, είναι ο μοναδικός έξω απ’ αυτήν. «Κοινωνία», μια λέξη που εμείς χρησιμοποιούμε ανέμελα αλλά για κείνον έχει πολύ συγκεκριμένη σημασία. Οταν τον ακούω να την προφέρει, ο τρόπος είναι πολύ ξεχωριστός».

Αλλά πώς αντιμετώπισε ο πραγματικός φυλακισμένος την θεατροποίηση της ζωής του;

«Ψύχραιμα. Είναι καλό παιδί. Αλληλογραφούσαμε και συναντηθήκαμε τρεις φορές στις άδειές του. Πιστεύει ότι η ποινή του ήταν σκληρή σε σχέση με το αδίκημα – στο εξωτερικό οι νόμοι είναι επιεικέστεροι. Ψάχνεται σχετικά με την πράξη του, αλλά, όταν τον ρωτήσεις περί σωφρονισμού του, ακόμα κι αν αυτό έχει συμβεί, θα σου πει θυμωμένος ένα κάθετο «όχι». Το θέμα είναι ότι αυτός έχει οικογένεια, χρήματα να στηριχτεί όταν αποφυλακιστεί. Οι περισσότεροι όμως βγαίνουν στο τίποτα. Και με μαθηματική ακρίβεια επιστρέφουν ξανά στον Κορυδαλλό».

* Κι αν στο θέατρο «Μεταξουργείο» ο ήρωας μετράει τις μέρες της αποφυλάκισής του, στο θέατρο «Επί Κολωνώ» δυο άντρες εκτίουν μια άλλου είδους ποινή: ισόβια καταδικασμένοι από τον έρωτα για την ίδια μοιραία γυναίκα.

Το ερωτικό τρίγωνο σχηματίζεται στο απλό σκηνικό του Γιώργου Χατζηνικολάου: ένα τραπέζι, δυο πολυθρόνες, μια κρεμάστρα. Μια γυναίκα (Αθηνά Αλεξοπούλου) είναι το μήλον της Εριδος ανάμεσα σε δυο άντρες (Θάνος Αλεξίου, Αγης Εμμανουήλ), τον πρώην και τον νυν. Ο πρώτος οργανώνει ένα σατανικό σχέδιο εκδίκησης συμπαρασύροντας τον δεύτερο που τον λιώνει η αγωνία μήπως χάσει τη γυναίκα του. Κι οι τρεις ήρωες βρίσκονται συνεχώς στη σκηνή -στο έργο μόνο στην τελευταία σκηνή συναντιούνται- εγκλωβισμένοι σ’ αυτό το αιώνιο τρίγωνο. Η γυναίκα, παρούσα απ’ την αρχή με τη μορφή του αγάλματος, ως το γλυπτό αντικείμενο του πόθου τους, κάποτε ζωντανεύει. Είναι το απόλυτο θηλυκό που αλλάζει ρόλους…

Η τραυματική εμπειρία και τα πάθη του Στρίντμπεργκ από τον περιπετειώδη γάμο του διατρέχουν το έργο. Στοιχεία αυτοβιογραφικά μοιράζονται και στους δυο ήρωες μέσα από συμπεριφορές, ιδεοληψίες, αδυναμίες.

«Το δέος του κλασικού λειτούργησε σε ό,τι αφορά την πυκνότητα των νοημάτων, τη σημασία κάθε λέξης, κάθε στιγμής», λέει ο σκηνοθέτης. «Οσα γίνονται στη σκηνή είναι τόσο σημαντικά που δεν μπορείς να πάρεις ανάσα. Ενα κείμενο τόσο εύθραυστο που μια αδεξιότητα μπορεί να το σπάσει. Αν και γράφτηκε το 1888, είναι τόσο οικείο που μια παράσταση μπορεί ν’ αναδείξει το σημερινό ενδιαφέρον του. Αναζητούσα το άχρονο στην όψη της παράστασης που σε συνδυασμό με το διαχρονικό του έργου θα οδηγούσε με ξεκάθαρο τρόπο στην ουσία».

  • Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 7 – 15/02/2009
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: