Daily Archives: 25 Ιανουαρίου, 2009

ΜΟΣΧΑ. Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΡΑΣΠΟΥΤΙΝ

Οι δύο τελευταίες συλλαβές του ονόματος του Ρασπούτιν δεν είναι το μόνο κοινό που έχει η Ρωσία της εποχής του με τη σημερινή. Με αυτή την πολιτική αιχμή κατά των σκοτεινών πλευρών του καθεστώτος Πούτιν παρουσίαζε προ μηνών βρετανός δημοσιογράφος τη νέα λυρική δημιουργία Ρασπούτιν που παίχτηκε τότε για πρώτη φορά στη ρωσική πρωτεύουσα, στην Οπερα Ελικών, γνωστή για τις νεωτερικές και αμφιλεγόμενες παραγωγές της. Την ερχόμενη εβδομάδα εγκαινιάζεται σειρά παραστάσεων της όπερας στο ίδιο θέατρο, και το γεγονός αναμένεται με εύλογο ενδιαφέρον. Ο Ρασπούτιν είναι έργο του σύγχρονου αμερικανού συνθέτη Τζέι Ρέιζ και παίχτηκε για πρώτη φορά στην Οπερα της Πόλης της Νέας Υόρκης το 1988 καθώς η ΕΣΣΔ πλησίαζε προς το τέλος της. Εξιστορεί τον βίο και την πολιτεία του Γκριγκόρι Ρασπούτιν, καλόγηρου από τη Σιβηρία, ο οποίος έφτασε στην Αγία Πετρούπολη στις αρχές του περασμένου αιώνα και απέκτησε μεγάλη φήμη για τις θεραπευτικές του ικανότητες, για τα σεξουαλικά του κατορθώματα και για τη βιαιότητα του χαρακτήρα του. Απέκτησε επίσης δύναμη στο παλάτι όπου επηρέαζε βαθιά τον τσάρο Νικόλαο Β Δ και ιδίως την τσαρίνα Αλεξάνδρα με την οποία λεγόταν ότι η σχέση του δεν ήταν μόνο πνευματική. Τέλος στη δράση του έβαλε το 1916 ο πρίγκιπας Φέλιξ Γιουσούποφ μαζί με μερικούς άλλους νεαρούς αριστοκράτες οι οποίοι τον δολοφόνησαν. Παραστάσεις 28 Ιανουαρίου με 1η Φεβρουαρίου. [ARS…BREVIS, της Αναστασίας Ζενάκου, Το Βήμα, 25/01/2009]

ΠΑΡΙΣΙ. ΣΥΝΑΡΠΑΖΕΙ Ο ΜΙΣΕΛ ΠΙΚΟΛΙ

Μερικές φορές δεν είναι κανείς βέβαιος κατά πόσον ο ηθοποιός λέει δικά του λόγια ή ακολουθεί το κείμενο του συγγραφέα. Αυτό το σχόλιο παρισινού κριτικού είναι ενδεικτικό για το πόσο απόλυτα το κοινό αφήνεται στην ερμηνεία του Μισέλ Πικολί ο οποίος εμφανίζεται αυτόν τον καιρό στο Τh tre de la Colline στο μονόπρακτο Μινέτι του Τόμας Μπέρνχαρντ (1931-89). Ο αυστριακός συγγραφέας έγραψε αυτό το έργο για τον διάσημο γερμανό ηθοποιό Μινέτι το 1977, και τώρα ο εξίσου φημισμένος και κοσμαγάπητος γάλλος συνάδελφός του το ερμηνεύει με τρόπο που φαίνεται ότι συναρπάζει κοινό και κριτικούς. Το έργο διαδραματίζεται στο χολ ενός ξενοδοχείου όπου ο ήρωας, γέρος ηθοποιός, περιμένει έναν σκηνοθέτη. Ο ηθοποιός, άλλοτε διάσημος, έχει τριάντα χρόνια να εμφανιστεί στη σκηνή, και ο λόγος που ετοιμάζεται να το επιχειρήσει τώρα είναι ότι ο σκηνοθέτης τον κάλεσε να παίξει Βασιλιά Ληρ, όνειρο της ζωής του ολόκληρης. Δεν ξέρουμε τι από όλα αυτά είναι αλήθεια, αλλά περιμένοντας τον σκηνοθέτη, που τελικά δεν έρχεται, ο γέρος ηθοποιός μιλάει, όπως αναφέρει κριτικός, «για τη δραματική τέχνη, και τα όσα λέει είναι τρομερά. Δεν έχουμε ξανακούσει στη σκηνή πράγματα τόσο καίρια για τον ηθοποιό, τη θέση του στην κοινωνία, την πάλη του με το κοινό και τους συγγραφείς, την αγωνία του και τις αβεβαιότητές του». Ως τις 6 Φεβρουαρίου και κατόπιν περιοδεία σε γαλλικές και άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. [ARS…BREVIS, της Αναστασίας Ζενάκου, Το Βήμα, 25/01/2009]

ΓΙΟΣΙ ΒΙΛΕΡ«Θα μπορούσε να είναι σαπουνόπερα»

Ο γερμανός σκηνοθέτης ανεβάζει στο Εθνικό Θέατρο τον «Κλήρο του μεσημεριού» του Πολ Κλοντέλ, μια ιστορία έρωτα, γάμου και απιστίας

της μυρτως λοβερδου | το βήμα, Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2009

Για ηθοποιούς και χαρακτήρες που εξελίσσονται σε ένα έργο χωρίς πλοκή αλλά με εσωτερικότητα και βαθιά συναισθήματα, «Ο κλήρος του μεσημεριού» του Πολ Κλοντέλ ανεβαίνει από τον Γιόσι Βίλερ στη σκηνή της οδού Πειραιώς 260, σε μια παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου. Ο ελβετός συγγραφέας που τα τελευταία 30 χρόνια ζει στο Βερολίνο, το ανέβασε για πρώτη φορά το 2005 στη Γερμανία. Αποτελεί το πλέον αυτοβιογραφικό θεατρικό του γάλλου συγγραφέα και διπλωμάτη. Γράφτηκε πριν από περίπου έναν αιώνα (το 1904-1905) και περιλαμβάνει όλο το συναίσθημα που τον διακατείχε τότε που τον εγκατέλειψε η πρώτη του γυναίκα. Αργότερα το «διόρθωσε», και αυτή η δεύτερη εκδοχή είναι προορισμένη για το σανίδι. Ο πρώτος που το ανέβασε ήταν ο Ζαν-Λουί Μπαρό, το 1948- ο Αντουάν Βιτέζ το σκηνοθέτησε το 1976 στην Κομεντί Φρανσέζ.

«Αν και δεν συνηθίζω να επαναλαμβάνω έργα που έχω ανεβάσει στο παρελθόν, όταν ο Γιάννης Χουβαρδάς μου πρότεινε συνεργασία ο χρόνος δεν μου επέτρεπε κάτι άλλο. Ωστόσο, επειδή οι χαρακτήρες είναι στενά συνδεδεμένοι με τους ηθοποιούς, η παράσταση, αν και κινείται στην ίδια σκηνοθετική γραμμή, είναι διαφορετική» λέει ο Γιόσι Βίλερ για αυτό το έργο που «αν διηγηθείς την ιστορία του, μοιάζει με… σαπουνόπερα. Μια γυναίκα και τρεις άνδρες πάνω στο πλοίο, σ΄ ένα ταξίδι προς την Κίνα, φλερτάρουν μεταξύ τους. Στη δεύτερη πράξη, φθάνουν στο Χονγκ Κονγκ. Οι σύζυγοι χωρίζουν, οι εραστές σμίγουν… Έναν χρόνο μετά,στην τρίτη πράξη,ένα μωρό έχει γεννηθεί… Όλα αυτά θα μπορούσαν να κάνουν μια φθηνή ερωτική ιστορία. Κι όμως… Κι αν από τη μια είναι ένα συναισθηματικό έργο, από την άλλη διαθέτει τέτοιο βάθος που σε παρασύρει». Ο ίδιος ομολογεί ότι όταν πρωτοδιάβασε τη δεύτερη εκδοχή, αυτή που προορίζεται για το θέατρο, βρήκε το έργο αφηρημένο και όχι θεατρικό. Όταν όμως μελέτησε την πρώτη εκδοχή και παρατήρησε τις «διορθώσεις» του Κλοντέλ ώστε να αποφευχθεί η έκθεση του εαυτού του, τότε κατάλαβε πόσο βαθιά πόνεσε. «Ο ίδιος» επισημαίνει ο Βίλερ «είναι ο Μεζά, ο άνδρας που αγάπησε μια παντρεμένη γυναίκα. Γράφοντας επούλωσε τις πληγές του, και αργότερα ξαναπαντρεύτηκε» .

Αν και η παράσταση είχε σχεδιασθεί για την Κεντρική Σκηνή του ανακαινισμένου κτιρίου Τσίλερ, ο Γιόσι Βίλερ χρειάστηκε να αναπροσαρμόσει τα σχέδιά του για την αίθουσα της οδού Πειραιώς. Λυπήθηκε πολύ, αλλά συνέχισε να εργάζεται, μαζί με τη συνεργάτιδά του Φελισίτα Μπρούκερ . Μέσα σε ένα λιτό σκηνικό που αρχικά δεν παραπέμπει πουθενά, η

Η Αμαλία Μουτούση και ο Νίκος Κουρής,δύο από τους πρωταγωνιστές της παράστασης

ηρωίδα, η Υζέ, βρίσκεται ανάμεσα στους τρεις άνδρες, σαν τον Ήλιο, γύρω από τον οποίο κινούνται τρεις πλανήτες… «Είναι ένα έργο γεμάτο συμβολισμούς, ένα έργο ποιητικό, αφηρημένο». Δύσκολο; «Ναι» απαντά «γιατί κινδυνεύεις να παρασυρθείς και να το αποδώσεις παθητικά… Πράγματι κινείται στον αντίποδα της σύγχρονης εποχής, γιατί βασίζεται στα συναισθήματα. Πιστεύω ότι αυτό είναι και το ενδιαφέρον για μένα. Να μιλήσω για αυτούς τους χαρακτήρες, κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού προς την Ανατολή» λέει, ενώ μου δείχνει την πορεία του πλοίου πάνω στον γεωγραφικό χάρτη. «Όλα είναι εν εξελίξει… το ταξίδι, οι άνθρωποι» προσθέτει.

Γεννημένος στην Ελβετία το 1951, ο Γιόσι Βίλερ σπούδασε στο Ισραήλ και άρχισε να σκηνοθετεί το 1982 στη Γερμανία και στην πατρίδα του. Με τις δουλειές του έχει συμμετάσχει στο Θεατρικό Φεστιβάλ του Βερολίνου, έχει διακριθεί και τιμηθεί με βραβεία, ενώ έχει συνεργασθεί με ιαπωνικούς θιάσους στο Τόκιο, από το 1997 ως το 2005. Γι΄ αυτό και έχει ξεπεράσει το θέμα της γλώσσας στην επικοινωνία του. «Δουλεύοντας με Ιάπωνες» λέει «ξεπερνάς το θέμα της γλώσσας. Εκεί οι δυσκολίες είναι στη νοοτροπία και στην επαφή,οπότε κάνεις μεγαλύτερες προσπάθειες, και αυτό είναι κάτι που με ενδιαφέρει πολύ». Τα τελευταία χρόνια ανεβάζει έργα της βραβευμένης με Νομπέλ συγγραφέως Ελφρίντε Γέλινεκ, ενώ το ενδιαφέρον του για την όπερα τον έστρεψε σε μουσικά θεάματα, μαζί με τον φίλο και συνεργάτη του, δραματολόγο Σέρτζιο Μοραμπίτο. «Το γεγονός ότι για μια όπερα πρέπει να συνδυάσεις πολλά και διαφορετικά στοιχεία, ότι πρέπει να υπακούσεις στη μουσική και στον μαέστρο, στη χορωδία και τους ερμηνευτές, με κεντρίζει. Μου αρέσει που στην όπερα τα πράγματα είναι καθορισμένα και διαθέτουν έναν κοσμοπολίτικο αέρα».

Μοιράζοντας τον χρόνο του ανάμεσα στο θέατρο και στην όπερα, ο Γιόσι Βίλαρ ταξιδεύει σε συγκεκριμένους προορισμούς, έχοντας συνεργάτες- ένα είδος «οικογένειας» όπου πηγαίνει. Στην Αθήνα έρχεται, ουσιαστικά για πρώτη φορά, και νοιώθει ότι εδώ ξαναπιάνει το νήμα της φιλοσοφίας στην οποία βασίζεται το παγκόσμιο θέατρο.

«Ο κλήρος του μεσημεριού» του Πολ Κλοντέλ θα κάνει πρεμιέρα στις 13 Φεβρουαρίου στον χώρο της Πειραιώς 260, από το Εθνικό Θέατρο. Παίζουν: Αμαλία Μουτούση, Νίκος Κουρής, Νίκος Καραθάνος, Λάζαρος Γεωργακόπουλος.

«Το φάντασμα της Οπερας»… συνέχεια

Ο Χιου Τζάκμαν (αριστερά, επάνω) ή ο Τζέραρντ Μπάτλερ ενδέχεται να αναλάβει τον ρόλο του Φαντάσματος στην παραγωγή του Μπρόντγουεϊ

  • O Αντριου Λόιντ Γουέμπερ ετοιμάζει το δεύτερο μέρος του έργου του, που θα κάνει πρεμιέρα σε τρεις ηπείρους ταυτοχρόνως

Το Βήμα, Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2009

«Φάντασμα: Η αγάπη ποτέ δεν πεθαίνει» είναι ο υπότιτλος της συνέχειας του κλασικού μιούζικαλ «Το φάντασμα της Οπερας» του Αντριου Λόιντ Γουέμπερ που πρόκειται να ανεβεί στο τέλος του 2009 σε τρεις ηπείρους ταυτόχρονα. Ο βρετανός συνθέτης, ο οποίος έγραψε το δεύτερο μέρος 22 χρόνια μετά τη δημιουργία του, ετοιμάζει τις παράλληλες πρεμιέρες με τρεις θιάσους στο Μπρόντγουεϊ της Νέας Υόρκης, στο Λονδίνο και στη Σανγκάη. Το μιούζικαλ με τη μεγαλύτερη επιτυχία στο ενεργητικό του, καθώς το έχουν παρακολουθήσει 80 εκατ. θεατές σε 124 πόλεις του κόσμου, αποφέροντας περίπου 4 δισ. ευρώ, έρχεται να δώσει συνέχεια στη ζωή των ηρώων του.

«Ο κύβος ερρίφθη» δήλωσε σχετικά ο Βέμπερ που αναζητεί το πρόσωπο του Φαντάσματος, για το αμερικανικό ανέβασμα, στους ηθοποιούς Χιου Τζάκμαν και Τζέραρντ Μπάτλερ. Ο Τζάκμαν έχει στο ενεργητικό του ρόλους στα μιούζικαλ «Η Λεωφόρος της Δύσης» («Sunset Βoulevard»), «Οκλαχόμα!» και «Το αγόρι του Οζ»- για αυτό το τελευταίο κέρδισε Βραβείο Τόνι. Οσο για το σκηνικό και τα κοστούμια στην παραγωγή του Μπρόντγουεϊ, τα έχει αναλάβει ο Μπομπ Κράουλι ο οποίος είχε υπογράψει και τη σκηνογραφία στη «Μαίρη Πόπινς».

Η συνέχεια του «Φαντάσματος της Οπερας» τοποθετείται περίπου 10 χρόνια μετά το πρώτο μιούζικαλ: Μέσα σε αυτό το διάστημα το Φάντασμα διέφυγε από την Οπερα των Παρισίων- σύμφωνα με το μυθιστόρημα του Γκαστόν Λερού – και βρήκε καταφύγιο στο Νησί Κόνεϊ του Μπρούκλιν, ένα μέρος ιδιαίτερα αγαπητό στους Νεοϋορκέζους επειδή εκεί «όλα επιτρέπονται», όπως σημειώνει και ο συνθέτης. Το Φάντασμα θα ξανασμίξει με την Κρίστιν, τη σουηδέζα υψίφωνο- την οποία ερμήνευσε για πρώτη φορά η τότε σύζυγος του Γουέμπερ Σάρα Μπράιτμαν. Το Φάντασμα είχε υποδυθεί ο Μάικλ Κρόφορντ και τον Ραούλ ο Στιβ Μπάρτον. Και αν στο τέλος του πρώτου μιούζικαλ η ερωτευμένη με το Φάντασμα Κριστίν επιστρέφει στον Ραούλ, τον άνδρα που την αγαπάει, και το Φάντασμα χάνεται στα υπόγεια της Οπερας, δίνοντάς μας την αίσθηση ότι πέθανε, η συνέχεια έρχεται να τα ανατρέψει όλα…

Δημήτρης Ημελλος, Χάουαρντ Μπάρκερ, Στάθης Λιβαθινός, Ουαζντί Μουαουάντα,

Στη μπούκα μυρτω λοβερδου | Το Βήμα, Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2009. «Τhe Dying of Τoday» του Χάουαρντ Μπάρκερ. * * * Σε πρόβες με τον Λευτέρη Βογιατζή βρίσκεται αυτόν τον καιρό ο Δημήτρης Ημελλος, καθώς οι δυο τους δουλεύουν το νέο έργο που ετοιμάζει ο σκηνοθέτης στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων. Προφανώς και δεν έχει καθοριστεί η πρεμιέρα καθώς βρίσκονται σε αρχικό στάδιο- παράλληλα η σκηνή της οδού Κυκλάδων στην Κυψέλη έχει μετατραπεί σε οικοδομή και… ξαναχτίζεται. * * * Σύγχρονη και ξεχωριστή μορφή του βρετανικού θεάτρου, ο Μπάρκερ χαρακτηρίζει τη δουλειά του «θέατρο της καταστροφής». «Αποδιοπομπαίος τράγος», λόγω της γραφής και των κειμένων του, στην πατρίδα του, χαίρει ξεχωριστής εκτίμησης στη Γαλλία αλλά και στη Γερμανία. * * * Πολυγραφότατος, από το 1977 που πρωτοδημοσιεύθηκαν έργα του, ο Μπάρκερ πιστεύει ότι «η τραγωδία απελευθερώνει τη γραφή από την πλήξη». Δεν έχει κι άδικο… * * * Εργο του Χάουαρντ Μπάρκερ στην Ελλάδα είδαμε το 2001 με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Αρβανιτάκη και με τίτλο «Ενα καινούργιο κόκκινο» (στην Πόρτα). Το καλοκαίρι του 2007 ο Δημήτρης Λιγνάδης με τους (τότε) δευτεροετείς μαθητές της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου παρουσίασε τη «Χορικότητα», μια δουλειά βασισμένη στο κείμενο «13 Αντικείμενα, Σπουδές Υποδούλωσης». * * * Το «Τhe Dying of Τoday» ανήκει στα πιο πρόσφατα- γράφτηκε το 2008. * * * Πρώτο Βραβείο Χορν, το 2001, για τον ρόλο του στη «Φρεναπάτη» του Κούσνερ με την Πειραματική του Εθνικού, συνεργάτης της ομάδας του Στάθη Λιβαθινού, με σπουδές (και) στη Μόσχα, ο 42χρονος σήμερα Δημήτρης Ημελλος ξεχωρίζει την τελευταία δεκαετία με τις ερμηνείες του: από τους κλασικούς ρόλους ως τους σύγχρονους κωμικούς- συμπρωταγωνιστής του Βασίλη Χαραλαμπόπουλου στο κινηματογραφικό «Βank Βang», κέρδισε τις εντυπώσεις πέρυσι στο «10», στον ρόλο του αφελούς συζύγου. * * * Τελικά δεν θα ανέβει το έργο του Μάμετ «Εντμουντ» στο Μεταξουργείο: ο Στάθης Λιβαθινός και η ομάδα του θα συνεχίσουν τις παραστάσεις τού «Ενας Ηρωας- Το καμάρι της Δύσης» του Τζον Μίλινγκτον Σινγκ, του ιρλανδικού έργου που εκπλήσσει με την πρωτοτυπία του καθώς μεταβάλλεται από κωμωδία σε μεταφυσικό δράμα… * * * Οπως δεν θα ανέβει και η «Σονάτα του σεληνόφωτος» με την Αλέκα Παΐζη στο Εθνικό Θέατρο: αντ΄ αυτής θα δούμε τους «Διψασμένους» του Ουαζντί Μουαουάντα με τη Στεφανία Γουλιώτη, σε μια παράσταση που μετά το Σύγχρονο Θέατρο της Αθήνας, όπου και θα κάνει πρεμιέρα στις 20 Φεβρουαρίου, θα πάει σε σχολεία, φυλακές, χώρους μη θεατρικούς αλλά με νεανικό κοινό. * * * Αρκάς στη Φλωρεντία; * * * Οι «Εχθροί εξ αίματος», το έργο του Αρκά που ανέβασε το Θέατρο του Νέου Κόσμου σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου, παίζεται αυτή την εποχή στην ιταλική πόλη- οι παραστάσεις ολοκληρώνονται στο τέλος του μήνα. Συγχρόνως οι «Εχθροί…» παρουσιάζονται από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου (ΘΟΚ). Και στην Αθήνα, φυσικά, με λίστες αναμονής..

Αφιέρωμα με την Κάτια Γέρου με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Κάρολου Κουν

Δημήτρης Χατζημάρκος,  Αγγ�λικα Καπελλαρή και Χορός

«Το πλατύ κοινό είναι ναρκωμένο»

Γράφει ο Γιώργος Δ. Κ. Σαρηγιάννης, ΤΑ ΝΕΑ: Σάββατο 24 Ιανουαρίου 2009

ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΑΤΡΙΚΟ ΡΕΣΙΤΑΛ- ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΑ ΕΚΑΤΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΟΛΟΥ ΚΟΥΝ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΙΑ ΓΕΡΟΥ ΝΑ ΓΥΡΙΖΕΙ ΣΤΟ ΥΠΟΓΕΙΟ ΤΟΥ «ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΕΧΝΗΣ»

Στις 13 Σεπτεμβρίου συμπληρώθηκαν εκατό χρόνια από τη γέννησή του. Στις 14 Φεβρουαρίου κλείνουν είκοσι δύο από τον θάνατό του. Το «Θέατρο Τέχνης» που ίδρυσε πριν από εξήντα έξι χρόνια συνεχίζει την πορεία του και μετά τον θάνατο των ταμένων μαθητών και διαδόχων του Γιώργου Λαζάνη και Μίμη Κουγιουμτζή- καλλιτεχνικός διευθυντής του ο Διαγόρας Χρονόπουλος. Με προβλήματα ταυτότητας βέβαια… Το πνεύμα όμως του Κάρολου Κουν ζει. Στο «Θέατρο της οδού Φρυνίχου» τη Δευτέρα ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Μαριάννας Κάλμπαρη η βασισμένη και εμπνευσμένη από ένα νεανικό ποίημά του παράσταση- μονόλογος «Καημός» που θα τον ερμηνεύσουν για επτά διήμερα επτά από τους πρωταγωνιστές- όλων των γενεών- που ανέδειξε το «Θέατρο Τέχνης». Ενώ στο Υπόγειο θα φιλοξενηθεί η παράσταση «Από της ζωής τα μέρη χάθηκαν οι ποιητές» που ανέβηκε τον Δεκέμβριο στο Αγρίνιο από το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου σε σκηνοθεσία Βασίλη Νικολαΐδη: ένα μουσικοθεατρικό ρεσιτάλ- αφιέρωμα στον Κάρολο Κουν- με αποσπάσματα και τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι από θεατρικά έργα που παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα στο «Θέατρο Τέχνης», την κορυφαία, ίσως, περίοδό του 1946-1960-το οποίο ερμηνεύει η νεώτερη από τις σταθερές πρωταγωνίστριες του «Θεάτρου Τέχνης» που έβγαλε ο Κουν στη σκηνή, η Κάτια Γέρου. Και η οποία, φέτος το καλοκαίρι, συμπληρώνει τριάντα χρόνια στο θέατρο- τριάντα τέσσερα αφότου το γεύτηκε για πρώτη φορά.

Γεννήθηκε- κόρη στρατιωτικού- και έζησε μέχρι τα δεκάξι της στο Αγρίνιο. Ύστερα ήρθαν στην Αθήνα. Νομική, μεταπολίτευση, «Κνιτάκι», ασχολείται με τη μουσική- τραγουδάει υπέροχα- ώσπου περνάει στη θεατρική ομάδα του Πανεπιστημίου. «Για να μορφωθώ πήγα. Όχι γιατί είχα κάποια φλέβα».

Στο δρόμο, συνήθως, τη συναντώ πάνω σ΄ ένα παπί, με μπουφάν, αχτένιστη όταν βγάζει το κράνος… Τώρα κάθεται σταυροπόδι στον καναπέ. Ζεστή, αυθόρμητη, ανθρώπινη, ωραία φωνή που έχει βαθύνει με τα χρόνια…

Μάιος του ΄75 και ανεβάζουν στο Ηρώδειο «Κύκλο με την κιμωλία» του Μπρεχτ. Με δύο κορίτσια στο ρόλο της Γκρούσα στα δύο μέρη του έργου. Η Κάτια Γέρου θα είναι η πρώτη Γκρούσα. Ακόμα τη θυμάμαι. Ένας μίσχος. Την επόμενη χρονιά δίνει εξετάσεις στη δραματική σχολή του «Θεάτρου Τέχνης». Αυτό ήταν. «Όλα έγιναν λίγο τυφλά και τυχαία. Η αγάπη για το θέατρο σιγά σιγά ήρθε. Ήμουν άλλωστε ένα κλειστό και φοβισμένο παιδί». Το ΄79 μόλις αποφοιτά, ο Κουν τη ρίχνει στα βαθιά νερά: Κασσάνδρα στις «Τρωαδίτισσες» και Επίδαυρος. Ακόμα τη θυμάμαι με το στεφάνι του Διονύση Φωτόπουλου στο πανέμορφο κεφάλι- κορίτσι με σπάνια σκηνική φινέτσα, να δονείται.

Εκτός από τον Κάρολο Κουν δύο άνθρωποι τη σημάδεψαν στην πορεία της: ο Γιώργος Λαζάνης, ο μέντοράς της- «μου έδωσε- και όχι μόνο σε μένα- το εφόδιο της εσωτερικής ευκινησίας. «Έναν ψυχρό ρόλο οφείλετε να τον παίζετε με θερμοκρασία» έλεγε»- και ο ζωγράφος, σκηνογράφος και σκηνοθέτης, σύντροφός της στη ζωή εδώ και είκοσι ένα χρόνια Κυριάκος Κατζουράκης, με τον οποίο ιδιαίτερα και από τους πρώτους ευαισθητοποιήθηκαν, μέσα από παραστάσεις και την ταινία «Ο δρόμος προς τη Δύση», στο θέμα «μετανάστες»- «μαζί του έμαθα κάτι που διάβαζα αλλά ποτέ δεν θα το έκανα μόνη μου: πως ένας καλλιτέχνης μπορεί να πάει και σε άλλες μορφές τέχνης. Μόνον έτσι δεν θα γεράσει η ψυχή του».

  • Το «Θέατρο Τέχνης» βρίσκεται σε κάμψη. Υπάρχει περίπτωση να ανακτήσει την αίγλη του;
«Εσωτερικά προβλήματα και αδυναμίες, μετά το θάνατο του Κουν, υπήρχαν και υπάρχουν. Και η κριτική σώζει ζωές. Αλλά ένα Χ που διαγράφει δεν κάνει καλό σε κανέναν. Ένιωσα πολλές φορές αυτό το διάστημα στο «Θέατρο Τέχνης» σα να ζούμε σε εμπόλεμη ζώνη. Σαν να αποσιωπούνταν μεγάλα διαστήματα σοβαρής δουλειάς. Με βίαιες επεμβάσεις. Η έξωθεν υπερβολή έπαιξε κακό ρόλο. Δεν θα έπρεπε ο Λαζάνης, που έδωσε το αίμα του, να φύγει λυπημένος, στραπατσαρισμένος… Το τοπίο γύρω μας αλλάζει. Προσωπικά έχω χάσει και τ΄ αυγά και τα καλάθια. Εύχομαι το «Θέατρο Τέχνης», τώρα που δεν έχει και χρέη, να πάρει τον αυστηρά καλλιτεχνικό δρόμο».

  • Πώς νιώθετε ερμηνεύοντας αυτά τα κείμενα και τα τραγούδια που πρωτοακούστηκαν στο «Θέατρο Τέχνης»;

«Σαν να είμαι στην Κιβωτό του Νώε! Με όλα τα είδη που έπρεπε να διασωθούν. Κείμενα τόσο βαθιά ουμανιστικά! Που παίχτηκαν σε μια Ελλάδα του Εμφύλιου και μετά τον Εμφύλιο… Άνθρωποι που τους τσακίζει η ζωή… Αυτό κι αν είναι πολιτικό θέατρο! Πολιτικό είναι το καλό θέατρο. Πάντα!».

info: Από 5 Φεβρουαρίου στο «Θέατρο Τέχνης/ Υπόγειο (Πεσμαζόγλου 5, τηλ. 210-3228.706).

Σχετικά Άρθρα

Κλασικός Ουίλιαμς από τον Σπύρο Ευαγγελάτο στο «Αμφιθέατρο»

Χ�λμη, Κουρλαμπάς και Ασλάνογλου «φωτίζουν» με τις ερμηνείες τους το αριστούργημα του Ουίλιαμς «Ξαφνικά π�ρσι το καλοκαίρι», στο «Αμφι-θ�ατρο».

Χέλμη, Κουρλαμπάς και Ασλάνογλου «φωτίζουν» με τις ερμηνείες τους το αριστούργημα του Ουίλιαμς «Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι», στο «Αμφι-θέατρο».

Ενα από τα κορυφαία έργα του αμερικανικού -και όχι μόνο- θεάτρου είναι το «Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι». Το δράμα του «ποιητή των κολασμένων» Τένεσι Ουίλιαμς ευτυχεί στο ανέβασμά του από τον Σπύρο Ευαγγελάτο στο «Αμφιθέατρο». Σαν σ’ ένα θερμοκήπιο ανάμεσα στα πολυαγαπημένα φυτά του γιου της Σεμπάστιαν ζει η μητέρα του, κυρία Βέναμπλ.

Εκείνος έχει χαθεί, δεν υπάρχει πια. Κι εκείνη, που λάτρευε παθολογικά τον γιο της, αρνείται να δει την πραγματικότητα και ρίχνει το φταίξιμο της δολοφονίας του στην ανιψιά της που τον συνόδευσε σε ένα επικίνδυνο ταξίδι του… Θέλει να την κλείσει στο ψυχιατρείο για να πάψει να λέει την ιστορία της, μα όταν αυτή έρχεται η ώρα να ακουστεί, όλα ανατρέπονται…

Το αριστουργηματικό έργο του Ουίλιαμς έχει μεταφραστεί έξοχα από τον αείμνηστο Μάριο Πλωρίτη. Ο Σπύρος Ευαγγελάτος «φωτίζει» όλες τις πτυχές του και κυρίως την ακριβή ποίησή του.

Εχει ένα κλασικό, καθαρό κοίταγμα, δεν καπελώνει το έργο με… σκηνοθετίτιδες και το κοινό απολαμβάνει την ουσία χωρίς κανένα περιττό περιτύλιγμα -κάτι που πολύ μας έχει λείψει στις πλείστες «πειραγμένες» αναγνώσεις που βλέπουμε τελευταία.

Η Κατερίνα Χέλμη πραγματοποιεί μια από τις πληρέστερες ερμηνείες της καριέρας της παίζοντας τη δεσποτική μητέρα που αρνείται πεισματικά να παραδεχτεί την αλήθεια. Η Μαρίνα Ασλάνογλου πετυχαίνει μια ερμηνεία-κέντημα παίζοντας την Κάθριν. Εχει αμεσότητα, μέτρο, αλήθεια και σπάνια εσωτερικότητα.

Πλάι τους πολύ καλοί είναι ο Θανάσης Κουρλαμπάς, η Ζωή Ρηγοπούλου, ο Λευτέρης Πολυχρόνης, η Μαριάνθη Κυρίου και η Πόπη Λυμπεροπούλου.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

  • Που: «Αμφι-θέατρο», Αδριανού 111, Πλάκα.
  • Πότε: Τετάρτη 7.00 μ.μ., Πέμπτη – Σάββατο 9.00 μ.μ., Κυριακή 7.00 μ.μ.
  • Εισιτήρια: 24 ευρώ, 20 ευρώ (λαϊκή), 17 ευρώ (φοιτητικό).
  • Τηλέφωνο: 210-3233644

Βασίλης Μπουζιώτης, Έθνος, 24/01/2009

Η Αγία Ιωάννα στο σφαγείο

  • ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΜΑΤΙΑ

Δεν ξέρω με τι προσδοκίες ξεκίνησε το κοινό προχθές το βράδυ για το Μέγαρο Μουσικής. Η ιστορία της Ζαν ντ’ Αρκ είναι έτσι κι αλλιώς ένα αβανταδόρικο θέμα, με το οποίο έχουν καταπιαστεί πολλοί σκηνοθέτες, από τον μέγα Καρλ Ντράγερ (1928) έως, πιο πρόσφατα, τον Λικ Μπεσόν (1999). Το σίγουρο είναι πως αποχώρησε μουδιασμένο και αρκετά συγχισμένο.

Τι ήταν αυτό που παρακολουθήσαμε; Μια παρωδία; Ή μήπως απλά μια ανεπαρκώς προετοιμασμένη παράσταση; Ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, ο Κώστας Ζαχαράκης καθώς και η Εβελίνα Παπούλια είναι αναμφισβήτητα ταλαντούχοι ηθοποιοί. Δεν θα ήταν, όμως, υπερβολικό να λέγαμε πως την Τετάρτη το βράδυ αφέθηκαν στη μεγάλη σκηνή της Αίθουσας Φίλων της Μουσικής ακαθοδήγητοι από τον Σταύρο Τσακίρη.

Βέβαια, το πάντρεμα της ροκ μουσικής με τις λυρικές φωνές της Αγγελικής Καθαρίου και της Μαργαρίτας Συγγενιώτου δεν ήταν χωρίς ενδιαφέρον. Ισως, μάλιστα, η μουσική μαζί με τα εξαιρετικά βίντεο (Μάνος Χασάπης) να ήταν και τα μόνα στοιχεία που «έσωσαν» το αμήχανο κατά τ’ άλλα αποτέλεσμα.

Ο σκηνοθέτης, όμως, στο ορατόριο του Βελισάριου Capocci έβαλε λίγο απ’ όλα. Τοποθέτησε σε μια υπερυψωμένη σκηνή τα μέλη της ροκ μπάντας -με επικεφαλής τον Αντώνη Μιτζέλο- ντυμένους σαν τους «Λόρντι», με τεράστιους κοθόρνους και μάλιστα έναν με μακιγιάζ νεκροκεφαλής. Ακριβώς από πίσω καθήλωσε, για το μεγαλύτερο μέρος της παράστασης, πάνω σε έναν θρόνο την πρωταγωνίστριά του. Η Εβελίνα Παπούλια δεν κατάφερε να αποβάλει την αυταρέσκεια και την λαγνεία της ούτε καν όταν η Ζαν ντ’ Αρκ μετατρέπεται σε πολεμιστή. Προς το τέλος δε, το τραγούδι της θύμιζε περισσότερο σουξέ της Πέγκυς Ζήνα, ενώ αυτή ήταν ντυμένη με σι-θρου φόρεμα.

Οι λυρικές τραγουδίστριες, τοποθετημένες ακόμη πιο πίσω στην σκηνή, μόλις που διακρίνονταν. Ενώ στο βάθος η παιδική χορωδία (του Ωδείου Νίκου Σκαλκώτα) πολλές φορές καλυπτόταν από τους ηλεκτρικούς ήχους της μπάντας. Κρατάμε, πάντως, τα θετικά. Οπως τη συμμμετοχή -σε ρόλους Αγγέλων και δικαστών- καλλιτεχνών με προβλήματα όρασης. Πιστεύουμε στα θαύματα -αυτό ήταν άλλωστε και το μήνυμα της παράστασης. Παρ’ ολίγο να αλλαξοπιστήσουμε.

ΕΛΕΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 23/01/2009

Αντώνη Νικολή «Λισαβόνα» στη Στοά

Το θέατρο «Στοά» στις αρχές του Φλεβάρη θα ανεβάσει το έργο του Αντώνη Νικολή «Λισαβόνα». Σκηνοθεσία Θανάση Παπαγεωργίου, σκηνικό Λέας Κούση. Παίζουν: Λήδα Πρωτοψάλτη – Θανάσης Παπαγεωργίου.

Στη «Λισαβόνα» παρακολουθούμε ένα ζευγάρι που επί πολλά χρόνια έκανε διακοπές στη Λισαβόνα. Κάποτε τις διακοπές σταμάτησε η αρρώστια και ο θάνατος της κόρης τους. Μετά από τέσσερα χρόνια αποφάσισαν να ξαναπάνε στη Λισαβόνα, που αντιπροσωπεύει τις φωτεινές μέρες τους, μήπως και ξεχάσουν… Ξεχνιέται ο βαθύς πόνος; Ξαναγυρνάνε στην κανονική ζωή οι άνθρωποι που χτυπήθηκαν αλύπητα; Μπορούν δύο «νεκροί» να σβήσουν τις μνήμες τους; Εχουν άλλη μνήμη εκτός από τη μνήμη του αγαπημένου προσώπου που χάθηκε; Είναι οι ίδιοι; Με ποιητικό τρόπο ο συγγραφέας διερευνά το χάος που αφήνει ο θάνατος, προσπαθώντας να ανακαλύψει εκείνο που δημιουργεί ο απερίγραπτος πόνος.

Καπιταλιστική κρίση και Θέατρο

Το Θέατρο Στανισλάβσκι

Χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πού οδηγεί η εμπορευματοποίηση του πολιτισμού, διαδικασία που έχει μετατρέψει διάσημα θέατρα του κόσμου σε επιχειρήσεις, με ανεπαρκή ή καθόλου κρατική βοήθεια, προς χάριν της …«οικονομικής» (σ.σ. δηλαδή αγοραίας) «ευελιξίας», αποτελεί ο άσχημος τρόπος που ξεκίνησε η χρονιά για, τουλάχιστον, τρία θέατρα σε Ρωσία και ΗΠΑ, λόγω της καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης.

Πιο δύσκολα, προς το παρόν, εμφανίζονται τα πράγματα για τη Μητροπολιτική Οπερα της Νέας Υόρκης, ο διευθυντής της οποίας, Πίτερ Γκελμπ, ανακοίνωσε πριν λίγες μέρες ότι στη θέση τεσσάρων μεγάλων παραγωγών που προετοιμάζονταν για το 2009 θα «ανέβουν» τελικά τέσσερις «σεμνότερες» οικονομικά, ενώ μία θα ακυρωθεί. Το χειρότερο, όμως, είναι ότι ο ίδιος ανακοίνωσε και περικοπές στην καλλιτεχνική κολεκτίβα. Το πότε θα γίνουν οι απολύσεις δεν ανακοινώθηκε, αλλά οι μειώσεις στους μισθούς της διοίκησης του θεάτρου σαφώς θα σημάνουν και ακόμη μεγαλύτερες μειώσεις μισθών σε όσους εργαζόμενους μείνουν.

Στη Ρωσία, δύο μεγάλα, ιστορικά θέατρα, το «Μπολσόι» και το «Στανισλάφσκι», ανακοίνωσαν ακυρώσεις προγραμματισμένων παραστάσεων, επίσης για οικονομικούς λόγους. Η διευθύντρια του θεάτρου «Στανισλάφσκι», Νταϊνόρα Σποκάιτε, σημείωσε ότι η κρατική επιχορήγηση δεν ήταν μικρότερη από την περσινή… αλλά δεν υπολογίστηκε σε αυτήν ο πληθωρισμός, που καθιστά αδύνατο το ανέβασμα ακόμη και μεσαίων παραγωγών. Η ίδια πρόσθεσε πως δεν αναμένονται επιπλέον κονδύλια από το κράτος. Το δε «Μπολσόι» ανακοίνωσε ότι η όπερα «Οθέλλος» του Βέρντι δε θα ανέβει, τελικά, λόγω της «οικονομικής κρίσης». [Ριζοσπάστης, 24/01/2009]