Daily Archives: 21 Δεκέμβριος, 2008

Ο ΜΑΛΒΟΛΙΟ ΠΡΩΣΟΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑΡΧΗΣ

ΛΟΝΔΙΝΟ

Απολαυστική φαίνεται να είναι η παράσταση της Δωδέκατης νύχτας που παίζεται αυτόν τον καιρό στο θέατρο Donmar του Γουέστ Εντ. Η κριτική επαινεί θερμά την πλειάδα των λαμπρών ηθοποιών οι οποίοι, με πρώτον και καλύτερο τον Ντέρεκ Τζέικομπι [Derek Jacobi], τον έξοχο Μαλβόλιο, ερμηνεύουν με πολλή μαεστρία αυτή την κωμωδία, μια από τις ωραιότερες, αν όχι την ωραιότερη, του Σαίξπηρ. Ανάλογα είναι τα εγκώμια και για τους υπόλοιπους ηθοποιούς, τη Βικτόρια Χάμιλτον [Victoria Hamilton] ως Βιόλα, την Ιντιρα Βάρμα ως Ολίβια και τους άλλους. Οι νεωτερικές ιδέες του σκηνοθέτη Μάικλ Γκράντεϊτζ, συγκρατημένες σε σχέση με την προηγούμενη δουλειά του στο ίδιο θέατρο, τον Ιβάνοφ του Τσέχοφ, δεν φαίνεται να ενόχλησαν, μερικές μάλιστα εξέπληξαν ευχάριστα, λ.χ. η μετατροπή της Ιλλυρίας σε ηλιόλουστη παραλία που θυμίζει Μαρόκο, όπως παρατηρεί μια κριτικός. Μεγάλο εμπορικό ατού της παράστασης χαρακτηρίζεται φυσικά ο Μαλβόλιο του Τζέικομπι, με τα πατροπαράδοτα χαρακτηριστικά του ήρωα φευγάτα. «Η συνήθης παγωμάρα του ήρωα είναι εν πολλοίς απούσα εδώ» διαβάζουμε, και ο Τζέικομπι «θυμίζει απόστρατο πρώσσο συνταγματάρχη με μια ελαχιστότατη δόση θηλυπρέπειας». Ο Βασιλικός Σαιξπηρικός Θίασος, διαβάζουμε ακόμη, θα πρέπει να ζηλεύει αυτό το σύνολο, ιδίως αφότου αποχώρησε λόγω λουμπάγκο ο πρωταγωνιστής του Αμλετ του, ο διάσημος από την τηλεόραση Ντέιβιντ Τέναντ ( ars…brevis, 7.9.2008). Ως τις 7 Μαρτίου 2009.

ARS… BREVIS
της αναστασιας ζενακου, το βήμα, Κυριακή 21/12/2008

ΥΜΝΟΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΕΡΩΤΑ

ΠΑΡΙΣΙ

Χριστουγεννιάτικη μόδα φαίνεται ότι έχουν γίνει τα μιούζικαλ του Λέοναρντ Μπερνστάιν στη γαλλική πρωτεύουσα. Η παρατήρηση ανήκει σε λονδρέζικη εφημερίδα η οποία υπενθυμίζει ότι πέρυσι είχαμε το Γουέστ Σάιντ Στόρι ενώ το 2006 παίχτηκε ο πολύκροτος Candide. Εφέτος ήρθε η σειρά του Οn the Τown που παίζεται στο θέατρο Ch telet. Σε χορογραφίες του Τζέρομ Ρόμπινς, όπως και το Γουέστ Σάιντ Στόρι και δεκατρία χρόνια παλαιότερό του, του 1944, το Οn the Τown μεταφέρθηκε το 1949 στον κινηματογράφο με τον Φρανκ Σινάτρα και τον Τζιν Κέλι και ξετρέλανε τους θιασώτες του είδους παγκοσμίως αλλά και εδώ όπου παίχτηκε με τον τίτλο Τρία κορίτσια και τρεις ναύτες. Το 2005 ξαναπαίχτηκε στην Εθνική Οπερα της Αγγλίας, με το θέατρο κατάμεστο, και αυτή την παράσταση βλέπουν τώρα οι Παριζιάνοι. Η βρετανίδα σκηνοθέτρια Τζουντ Κέλι είπε ότι θέλησε να μεταφέρει στη σκηνή τον ασυνήθιστο για την εποχή εκείνη πλούτο της ταινίας η οποία είχε γυριστεί σε φυσικούς εξωτερικούς χώρους της Νέας Υόρκης. Ετσι, τριάντα χορευτές, τραγουδιστές και ηθοποιοί αφηγούνται τις περιπέτειες που έζησαν τρία ναυτάκια με 24ωρη άδεια στην αμερικανική μεγαλούπολη την εποχή του β Δ παγκοσμίου πολέμου. «Το θέαμα αυτό είναι ένας ύμνος στη ζωή και στον έρωτα» είπε η Κέλι, και φαίνεται πράγματι ότι το Οn the Τown συγκινεί όχι μόνο τους νοσταλγούς αλλά και γενικά όσους αναζητούν ψυχαγωγία στο εορταστικό πνεύμα των ημερών. Ως τις 4 Ιανουαρίου 2009.

ARS… BREVIS
της αναστασιας ζενακου, το βήμα, Κυριακή 21/12/2008

Ο ΜΟΝΑΧΟΣ ΚΑΙ Η ΕΤΑΙΡΑ

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ

Στην πρεμιέρα της Θαΐδας στο Παρίσι το 1894, στο τέλος της πρώτης πράξης, το στήθος της πρωταγωνίστριας αποκαλύφθηκε γυμνό. Δεν είναι γνωστό, διαβάζουμε, αν αυτό ήταν σκόπιμο, πάντως το περιστατικό έδωσε στην όπερα του Ζυλ Μασνέ (1842-1912) κάπως σκαμπρόζικη φήμη, πράγμα που την κράτησε στο περιθώριο του ρεπερτορίου.

Απόδειξη η Μητροπολιτική Οπερα η οποία ανέβασε τώρα τη Θαΐδα, τριάντα ολόκληρα χρόνια μετά την προηγούμενη φορά. Στη Μet το γυμνικό επεισόδιο δεν επαναλήφθηκε, πράγμα που πιθανώς θα λύπησε πολλούς δεδομένου ότι πρωταγωνίστρια τώρα είναι η ευειδής και λατρεμένη του αμερικανικού κοινού υψίφωνος Ρενέ Φλέμινγκ. Η Φλέμινγκ υποδύεται την αλεξανδρινή εταίρα του 4ου αιώνα φορώντας μια σειρά αστραφτερά μοντελάκια του Κριστιάν Λακρουά, των οποίων η εξεζητημένη κομψότητα μεταδίδεται, φαίνεται, και στην ερμηνεία της, αν πιστέψουμε την εντεύθεν του Ατλαντικού κριτική. Εγκώμια αποσπά ο βαρύτονος Τόμας Χάμπσον ως νεαρός μοναχός Αθαναήλ ο οποίος έχει βάλει σκοπό της ζωής του να φέρει την όμορφη και αμαρτωλή Θαΐδα στον δρόμο του Θεού και να τη βοηθήσει να βρει την αληθινή πίστη. Το κατορθώνει αλλά εν τω μεταξύ την έχει ερωτευθεί και έχει χάσει τη δική του πίστη. Η παράσταση, φρεσκαρισμένη εκδοχή παλαιότερης παραγωγής, είχε και τους αρνητές της οι οποίοι έχουν επιφυλάξεις για πολλά, περιλαμβανομένου και του ίδιου του έργου, το οποίο λονδρέζος κριτικός αποκαλεί «αερολόγημα ανώτερης τάξης». Ως τις 8 Ιανουαρίου 2009.

ARS… BREVIS
της αναστασιας ζενακου, το βήμα, Κυριακή 21/12/2008

Από τον Ριγολέττο ως τη Ζιζέλ

Σκηνή από την κατά Αλίσια Αλόνσο «Ζιζέλ» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.Το Εθνικό Μπαλέτο της Κούβας είναι ένα από τα διασημότερα συγκροτήματα διεθνώς

Οπερα και μπαλέτο στην Αθήνα, στον Βόλο και στη Θεσσαλονίκη

της ισμας μ.τουλατου | το βήμα, Κυριακή 21 Δεκεμβρίου 2008

Οπερα, συναυλίες, μπαλέτο αλλά και σύνθετα θεάματα είναι μερικές μόνο από τις επιλογές που έχουν στη διάθεσή τους οι φίλοι των αντίστοιχων ειδών για τις ημέρες των εορτών. Κι επειδή, ως γνωστόν, Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα, οι προτάσεις μας επεκτείνονται και «εκτός τειχών» για τους ντόπιους αλλά και για όσους βρεθούν στα αναφερόμενα μέρη στο πλαίσιο μιας χειμερινής, εορταστικής απόδρασης. Εχουμε και λέμε…

  • Ο… φασίστας «Ριγολέττος»

Στη φασιστική Ιταλία του 1938 μεταφέρει το αριστούργημα του Τζ. Βέρντι «Ριγολέττος» η νέα παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Ο Νίκος Πετρόπουλος, ο οποίος υπογράφει τη σκηνοθεσία, τα σκηνικά και τα κοστούμια, φιλοδοξεί να προσφέρει στους φιλόμουσους της πρωτεύουσας τη δυνατότητα να προσεγγίσουν τη δημοφιλέστατη όπερα από ένα νέο πρίσμα. Αρωγοί του στην προσπάθεια οι υπόλοιποι συντελεστές της παράστασης: ο Λουκάς Καρυτινός, ο οποίος έχει την ευθύνη της μουσικής διεύθυνσης, ο Πέτρος Γάλλιας, που επιμελείται την κινησιολογία- χορογραφία, o Τζιουζέπε ντι Ιόριo στους φωτισμούς και, φυσικά, τα δύο- και σε κάποιες περιπτώσεις τρία- ερμηνευτικά καστ.

Στο πλαίσιο αυτό, στον ρόλο του τίτλου- έναν από τους σημαντικότερους του Βέρντι για βαρύτονοεναλλάσσονται ο Φράνκο Βασάλο και ο Δημήτρης Πλατανιάς, τον Δούκα της Μάντοβας ερμηνεύουν οι τενόροι Ζαν Φρανσουά Μποράς και Αντώνης Κορωναίος, ενώ την Τζίλντα οι υψίφωνοι Ελενα Κελεσίδη , Βασιλική Καραγιάννη και Μαρία Μητσοπούλου.

Παραστάσεις ως τις 30 Δεκεμβρίου και από τις 2 ως τις 6 Ιανουαρίου 2009,στο θέατρο Ολύμπια της οδού Ακαδημίας. Πληροφορίες- εισιτήρια στα τηλ.210

3612.461 και 210 3643.725.

  • Ο «Δον Κιχώτης»

Δύο αριστουργήματα του Ρομαντισμού, τον «Δον Κιχώτη» και τη «Ζιζέλ», παρουσιάζει στο πλαίσιο του δημοφιλέστατου κύκλου χριστουγεννιάτικων εκδηλώσεων του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών το διεθνούς φήμης Εθνικό Μπαλέτο της Κούβας. Το συγκρότημα που ίδρυσε πριν από 60 χρόνια η περίφημη μπαλαρίνα Αλίσια Αλόνσο – η οποία είναι ως σήμερα επικεφαλής- θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα στον τομέα του κλασικού χορού σε ολόκληρο τον κόσμο.

Σε ό,τι αφορά τον «Δον Κιχώτη» – η υπόθεση του οποίου είναι βεβαίως γνωστή από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Θερβάντες – η χορογραφία των Πετιπά/ Γκόρσκι, βασισμένη στη μουσική του Μίνκους, είναι αυτή που ενέπνευσε την Αλόνσο να δημιουργήσει τη δική της εκδοχή το 1988. Σε συνεργασία με τις Μάρτα Γκαρσία και Μαρία Ελένα Γιορέντε κι έχοντας επίγνωση του πόσο βαθιές ρίζες έχει ο ιππότης της Λα Μάντσα στην ισπανοκουβανική κουλτούρα, η Αλόνσο στάθηκε ιδιαιτέρως στην αυθεντικότητα των παραδοσιακών ισπανικών χορών από τους οποίους άντλησε την έμπνευσή της για το τρίπρακτο μπαλέτο της. Παράλληλα, μια άλλη διαφορά στην προσέγγιση της κουβανέζας μεγάλης κυρίας του χορού είναι ότι αναβαθμίζει τα πρόσωπα του Δον Κιχώτη και του Σάντσο Πάντσα, τα οποία συνήθως κινούνται κάπως δευτερευόντως σε άλλες εκδοχές, που δίνουν ιδιαίτερο βάρος στην κόρη του πανδοχέα Κίτρι και στον κουρέα Μπαζίλιο.

Η «Ζιζέλ», από την άλλη πλευρά, κατέχει ιδιαίτερη θέση τόσο στο ρεπερτόριο του Εθνικού Μπαλέτου της Κούβας όσο και στην καρδιά της Αλίσια Αλόνσο αφού είναι ένας ρόλος με τον οποίο συνδέθηκε στενά στη διάρκεια της υπέρλαμπρης καριέρας της. «Μια ψυχή που χορεύει» έγραψε κάποτε ο Τύπος για την ερμηνεία της στον εν λόγω ρόλο. Και πραγματικά: η προσέγγισή της – μία από τις δημοφιλέστερες χορογραφικές εκδοχές του γνωστού μύθου καθώς έχει ενταχθεί στο ρεπερτόριο σημαντικών θεάτρων ανά τον κόσμο- τονίζει το ποιητικά μεταφυσικό στοιχείο του λιμπρέτου. Ο «Δον Κιχώτης» παρουσιάζεται ως τις 25/12 και η «Ζιζέλ» από τις 27/12 ως τις 30/12,στην Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών.Πληροφορίες στο τηλ.210 7282.333.

  • Κάλαντα και καλήμερα

Σκηνή από τη νέα παραγωγή της δημοφιλούς οπερέτας «Οι Απάχηδες των Αθηνών»,στο θέατρο «Ακροπόλ»

Κάλαντα, κάλανδα, καλήμερα, κόλιαντρα, καλημέρι, άσματα του αγερμού…, όπως κι αν είναι γνωστά, τέλος πάντων, τα παιδικά ευχετικά χριστουγεννιάτικα τραγούδια που χάνουν τις ρίζες τους πολύ παλιά στο παρελθόν θα παρουσιαστούν στο πλαίσιο του καθιερωμένου χριστουγεννιάτικου γκαλά του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης. Στο πρώτο μέρος της βραδιάς, η Χορωδία Βorda Smiana της Σόφιας- η παλαιότερη της Βουλγαρίας- θα παρουσιάσει χριστουγεννιάτικα τραγούδια από ολόκληρη την Ευρώπη.

Στο δεύτερο μέρος τη «σκυτάλη» θα πάρει το Σύνολο Χάλκινων Πνευστών Μelos Βrass που θα ερμηνεύσει είτε μόνο του είτε με τη συνδρομή της Βorda Smiana χριστουγεννιάτικες συνθέσεις και κάλαντα από την Ελλάδα: κερκυραϊκά, Δωδεκανήσων, Κρήτης κ.ά.

Στις 23 Δεκεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης,για τα παιδιά της ΕΛΕΠΑΠ.Πληροφορίες στο τηλ.2310 895.800.

  • «Οι Απάχηδες των Αθηνών»

Τη δημοφιλή οπερέτα του Νίκου Χατζηαποστόλου «Οι Απάχηδες των Αθηνών» προτείνει για εφέτος η Β Δ Σκηνή της Λυρικής. Ο σκηνοθέτης της νέας παραγωγής Ισίδωρος Σιδέρης έχει επιδιώξει ένα θέαμα που «φλερτάρει» με το μιούζικαλ, με σκοπό να προσεγγίσει το έργο με μια νέα ματιά και να «κλείσει το μάτι» στον θεατή κάθε ηλικίας. Βασισμένοι στο ποιητικό κείμενο του Γιάννη Πρινέα, «Οι Απάχηδες των Αθηνών» αναφέρονται στην αγάπη δύο φτωχών νέων, του Κώστα και της Τιτίκας, στην Αθήνα του Μεσοπολέμου. Ο Κώστας συνειδητοποιεί ότι η σχέση του με τη νεόπλουτη Βέρα δεν έχει μέλλον, καθώς ανήκουν σε διαφορετική κοινωνική τάξη. Μέσα από αντιπροσωπευτικούς κοινωνικούς χαρακτήρες, το κείμενο αναφέρεται στις αντιθέσεις της εποχής και σατιρίζει τη νεόπλουτη αστική τάξη.

Στο θέατρο Ακροπόλ της οδού Ιπποκράτους ως τις 12 Απριλίου 2009. Πληροφορίες- εισιτήρια στα τηλ.210

3643.700 και 210 3608.666.

  • «Μήδεια» στον Βόλο

Το λυρικό θέαμα «Μαινόμενη Μήδεια», βασισμένο στη Μήδεια του Σαρπαντιέ και στα ομότιτλα θεατρικά του Ευριπίδη, του Σενέκα και του Κορνέιγ, θα παρουσιάσουν στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Βόλου η Ρetit Οp ra du Μonde και το συγκρότημα παλαιάς μουσικής Αlmazis. Την ευθύνη της μουσικής διεύθυνσης έχει ο Ιάκωβος Παππάς, τη σκηνοθεσία και τα σκηνικά υπογράφει ο Βασίλης Αναστασίου, ενώ τη Μήδεια ερμηνεύει η υψίφωνος Εμανουέλ Ιζενμάν.

Στις 5.1.2009 στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Βόλου.

ΓΙΑΝΝΟΣ ΠΕΡΛΕΓΚΑΣ: «Δεν θέλω να παίξω τον Τσούκο»

Ο ταλαντούχος ηθοποιός συναντά τον ήρωα του Μπερνάρ-Μαρί Κολτές στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου

της μυρτως λοβερδου | το βήμα, Κυριακή 21 Δεκεμβρίου 2008

Είκοσι ένα έργα σε επτά χρόνια: Ο Γιάννος Περλέγκας είναι σήμερα 28 χρόνων. Αφότου τον επέλεξε ο Λευτέρης Βογιατζής για να παίξει στο «Καθαροί πια», δευτεροετής τότε της σχολής του Εθνικού, δεν έχει σταματήσει να ερμηνεύει ρόλους και να ξεχωρίζει. Με ένα Βραβείο Χορν ήδη στο ενεργητικό του, βρίσκεται τώρα αντιμέτωπος με τον Ρομπέρτο Τσούκο, στο ομώνυμο θεατρικό του Μπερνάρ-Μαρί Κολτές που ανεβάζει η Εφη Θεοδώρου στη Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» του Εθνικού Θεάτρου, στο ανακαινισμένο κτίριο Τσίλερ.

«Τον Κολτές, τον ήξερα. Είχα δει μικρός τον Νίκο Καραθάνο που είχε παίξει τον Ρομπέρτο Τσούκο,και για κάποιον λόγο μου είχε εντυπωθεί πολύ. Το ξανάδα και για δεύτερη φορά στην Ελλάδα,ενώ πέρυσι το είδα στο Βερολίνο στο Ντόιτσες Τεάτερ σε μια παράσταση απλή, μια ανάγνωση του έργου πολύ κοντά στη δική μας» λέει. «Είναι μια σημαντική συνάντηση για μένα, και σε σχέση με όλα όσα έχουν συμβεί γύρω μας τον τελευταίο καιρό, θεατρικά και ανθρώπινα».

Συμμαθητές στη σχολή, συνεργάτες και φίλοι από το «Γάλα» όπου έπαιζαν τα αδέλφια (δούλεψαν μαζί και στους «Δαιμονισμένους» του Ντοστογέφσκι σε σκηνοθεσία Μάγιας Λυμπεροπούλου, στο Φεστιβάλ Αθηνών), ήταν μαζί ακόμη και την παραμονή του θανάτου του Κωνσταντίνου Παπαχρόνη και μιλούσαν για τον Κολτές, έργο του οποίου ο άτυχος ηθοποιός θα έπαιζε την προσεχή άνοιξη. «Ο Κολτές» συνεχίζει «εσωτερίκευσε τον δολοφόνο, τον Ζούκο (πρόσωπο υπαρκτό), και θέλησε να μιλήσει για κάτι άλλο- κατηγορήθηκε άλλωστε ότι έκανε το εγκώμιό του,σαν να τον ερωτεύθηκε. Κατά τη γνώμη μου είναι ένα έργο για την ελευθερία. Κανονικά αυτό το έργο πρέπει να ενοχλεί. Μιλάει για τη βία,για το πώς είμαστε όλοι εν δυνάμει δολοφόνοι, για το πώς μια λέξη μπορεί να σκοτώσει όπως ένα όπλο. Ολα τα πρόσωπα του έργου σκοτώνουν. Για τον ήρωά του, ο Κολτές επιφυλάσσει ένα πολύ διφορούμενο τέλος: Σαν τη Μήδεια,τον αποθεώνει, τον βγάζει στον ήλιο.Από τη μια είναι ο θάνατος, σαν αυτοκτονία, και από την άλλη είναι η ανάληψη στους ουρανούς. Καθώς ήταν το τελευταίο έργο του Κολτές,  η γνώση του θανάτου του υπήρχε καθ΄ όλη τη διάρκεια της συγγραφής». Για τον Γιάννο Περλέγκα, «η μεγάλη δυσκολία του ρόλου είναι ότι συνεχώς μιλάει για κάτι άλλο. Το θέμα δεν είναι η αναπαράσταση, αλλά να μιλήσει για κάτι άλλο. Παγίδα του είναι και η ποιητικότητά του. Το δύσκολο για μένα είναι να βρεθεί ένας τρόπος να συνδυασθούν όλα αυτά. Η γλώσσα είναι αυτή που σε κρατάει στον Κολτές».

Με το δεδομένο ότι ο Ρομπέρτο Τσούκο είναι ένας δολοφόνος, που την ίδια στιγμή μάς γίνεται συμπαθής «γιατί μας κάνει να δούμε τον φόβο του», ο νεαρός ηθοποιός προσπαθεί να αποφύγει την ερμηνεία ενός συμπαθούς ή σχιζοφρενούς, γιατί κάτι τέτοιο θα μίκραινε τον ήρωα. «Ο Τσούκο που φαίνεται να σκοτώνει χωρίς κανένα πραγματικό λόγο, που φαίνεται να μην έχει καμία ηθική, ταυτοχρόνως αποκαλύπτει ότι όλοι γύρω μας είναι έτοιμοι να σκοτώσουν- ένας στιγμιαίος αποσυντονισμός μέσα στο κεφάλι και όλα μπορούν να συμβούν. Συγχρόνως ψάχνει την αγάπη, σε έναν κόσμο όπου δεν υπάρχει χώρος και χρόνος να διεκδικήσουμε την αγάπη. Και με αυτή την έννοια είμαστε όλοι εγκληματίες».

Επιστρέφοντας στην επικαιρότητα, και με όλα όσα έχουν συμβεί τον τελευταίο καιρό, «με όλες αυτές τις πληροφορίες θανάτου γύρω μου, δεν μπορώ να δεχθώ την υποκριτική γύρω από το θέμα- είναι πολύ σοβαρό.Γι΄ αυτό στόχος μου είναι να μην παίξω τον Τσούκο,να μην παίζω,κάτι άλλωστε που επιδιώκω γενικώς στο θέατρο. Δεν θέλω να παίξω τον Τσούκο. Το θέμα είναι να συνδέεσαι πραγματικά με τα έργα και να μπορείς να τα καταλαβαίνεις, με αποτυχίες, λάθη-ας είμαι κακός. Αναζητώ την πραγματική σύνδεση με τα πράγματα και τους ανθρώπους. Πρέπει να μπλεχτείς. Δεν μπορούμε να παίζουμε πια».

Στη θεατρική του διαμόρφωση παραδέχεται ότι έπαιξε ρόλο το μεγάλωμά του- πατέρας του ήταν ο ηθοποιός Τίμος Περλέγκας και μητέρα του η Αριστούλα Ελληνούδη, αλλά «τεράστιο ρόλο έχει παίξει η συνάντησή μου με τον Λευτέρη Βογιατζή, τον οποίο δεν υπάρχει μέρα που να μη “βρίσκω μπροστά μου” με όλα όσα προσπάθησε να μου μάθει. Ευτυχώς με έκανε να έχω παραπάνω αμφιβολίες για τα πράγματα,με πλούτισε με αγωνία» τονίζει και ξεχωρίζει τον «Μάκβεθ» που ανέβασε μαζί με τον Γιώργο Γάλλο και τον Παντελή Δεντάκη στο Θέατρο του Νέου Κόσμου. Γιατί με αυτή την παράσταση κατάλαβε την ανάγκη του να έχει μια ολόπλευρη εμπλοκή στα θεατρικά πράγματα. Αυτό θα φανεί και στην επόμενη δουλειά, στον «Φάουστ», που θα διαδεχθεί τον «Τσούκο» τον προσεχή Φεβρουάριο στο Εθνικό. «Δεν με ενδιαφέρει να παίζω ρόλους- με ενδιαφέρει να υπάρχουν οι συνθήκες και οι συναντήσεις μέσα από τις οποίες μαθαίνεις κάτι» λέει. « Ελπίζω πολύ πλέον σε όλο αυτό που κάνουμε».

  • Ο «Ρομπέρτο Τσούκο» του Μπερνάρ-Μαρί Κολτές παρουσιάζεται σε μετάφραση Δημήτρη Δημητριάδη και σκηνοθεσία Εφης Θεοδώρου. Στη Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» του Εθνικού Θεάτρου, κτίριο Τσίλερ.

«Οκτώ» και όχι μόνο

Ενα έργο, μια ερμηνεία, μια σκηνοθεσία μπορεί να είναι ικανός λόγος για να δείτε μια παράσταση

της μυρτως λοβερδου | το βήμα, Κυριακή 21 Δεκεμβρίου 2008

Το θέατρο τις γιορτές βάζει τα καλά του και δέχεται τους φίλους του. Περισσότερο από κάθε άλλη εποχή του χρόνου, οι θίασοι περιμένουν αυτές τις εορταστικές ημέρες. Ανάμεσα στις εκατοντάδες παραστάσεις που παίζονται στα θέατρα της Αθήνας, το κοινό καλείται να επιλέξει πού θα πάει και τι θα δει. «Το Βήμα» ξεχωρίζει ορισμένες που πιστεύει ότι αξίζει να δείτε- μέρες που είναι. Ενα έργο, μια ερμηνεία, μια σκηνοθεσία, μια παρουσία μπορεί να είναι ικανός λόγος για να δείτε μια παράσταση, ακόμη κι αν το σύνολο δεν σας ενθουσιάσει. Οι λεπτομέρειες άλλωστε κάνουν τη διαφορά.

  • Η Ρένη χορεύει

«Εξι μαθήματα χορού σε έξι εβδομάδες» για τη Ρένη Πιττακή που μαθαίνει επί σκηνής από βαλς και τανγκό ως ροκ, ενώ συγχρόνως δίνει μαθήματα υποκριτικής. Αέρινη και ουσιαστική, η ηθοποιός, μέσα από μια απλή ιστορία- μια «ηλικιωμένη» γυναίκα θέλει να περάσει την ώρα της κάνοντας μαθήματα κατ΄ οίκον- ξετυλίγει την γκάμα και τη λεπτότητα της τέχνης της. Πλάι της, ο Κώστας Κάππας στον ρόλο του δασκάλου και παρτενέρ της, σε σκηνοθεσία Πέτρου Ζούλια. Στο Ιλίσια- Βολανάκη.

  • Οκτώ άνδρες

«Οκτώ γυναίκες κατηγορούνται», γιατί αποδεικνύει ότι μια παράσταση με άνδρες που παίζουν τις γυναίκες προσφέρει γέλιο χωρίς χυδαιότητα και υπερβολές. Η πρωτότυπη δουλειά του Νίκου Καραθάνου πάνω στο αστυνομικό έργο του Ρομπέρ Τομά διασκεδάζει με την ακρίβεια, την αισθητική και την ιδιαίτερα επιτυχημένη διανομή της (Νίκος Καραθάνος, Γιάννης Κότσιφας, Χρήστος Λούλης, Αργύρης Ξάφης, Χρήστος Στέργιογλου, Κοσμάς Φουντούκης, Νίκος Χατζόπουλος, Αιμίλιος Χειλάκης, Θανάσης Ιωάννου ). Στη σκηνή της οδού Πειραιώς 260, ως τις 11 Ιανουαρίου.

  • Η άνοιξη συνεχίζεται

«Το ξύπνημα της άνοιξης» του Βέντεκιντ στην παράσταση του Νίκου Μαστοράκη που υμνεί τη νεότητα που ξυπνά για να γευθεί τη ζωή, τη νεότητα που προβληματίζεται, που αγωνιά, που υποφέρει, που φθάνει στα άκρα. Με έναν ενδιαφέροντα θίασο νέων ηθοποιών- χωρίς τον Κωνσταντίνο Παπαχρόνη – το έργο που γράφτηκε στα τέλη του 19ου αιώνα μοιάζει τόσο σύγχρονο και τόσο αληθινό, γιατί έτυχε ενός ανεβάσματος ουσίας και όχι περιγραφικού. Παίζουν οι Ιωάννα Παππά, Ομηρος Πουλάκης, Προμηθέας Αλειφερόπουλος κ.ά. Στη Μεγάλη Σκηνή του Σύγχρονου Θεάτρου της Αθήνας, σε μια παραγωγή του Εθνικού.

  • Μαύρο χιούμορ

«Εχθροί εξ αίματος», γιατί ο Αρκάς έγραψε για πρώτη φορά θεατρικό έργο. Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος εισχώρησε μέσα στο μαύρο χιούμορ του σκιτσογράφου δίνοντας μια ενδιαφέρουσα εκδοχή της ζωής. Η παράσταση εξελίσσεται στο εσωτερικό ενός ανθρώπου ύστερα από ένα αυτοκινητικό δυστύχημα: Τα ζωτικά όργανα, το παχύ και το λεπτό έντερο καθώς και το νεφρό βρίσκονται μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, μεταξύ ζωής και θανάτου. Ο Παντελής Δεντάκης, ο Ανδρέας Κωνσταντίνου και ο Λαέρτης Μαλκότσης (ο οποίος ξεχωρίζει με το παίξιμό του) υποδύονται τα όργανα και αγωνιούν σε κάθε χτύπο της καρδιάς. Στον Πάνω Χώρο του Θεάτρου του Νέου Κόσμου- στο Δώμα συνεχίζεται, από πέρυσι, το ενδιαφέρον «Ενας στους δέκα».

  • Οι παραγωγοί

«Δυο τρελοί, τρελοί παραγωγοί», γιατί χορταίνεις θέαμα, χορό, τραγούδια, κοστούμια και καλές ερμηνείες. Με τον Παύλο Χαϊκάλη, τον Αντώνη Λουδάρο και τον Γιάννη Βούρο να ηγούνται ενός πολυμελούς θιάσου που διαθέτει τη λάμψη και της Βίκυς Καγιά, η παράσταση σε σκηνοθεσία του Σταμάτη Φασουλή επιβεβαιώνει ότι το μιούζικαλ μπορεί να είναι (και) ελληνικό. Για δεύτερη χρονιά στο θέατρο Αλίκη.

  • Ρεσιτάλ Ευτυχίας

«Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου», γιατί η Νένα Μεντή δίνει προσωπικό ρεσιτάλ ερμηνείας, καθώς η ελληνίδα στιχουργός τής προσφέρει τον ρόλο της ζωής της: Μέσα από τον μονόλογο το κοινό και κυρίως οι νεότερες γενιές μαθαίνουν ποια ήταν η γυναίκα που έχει γράψει τα μισά, τουλάχιστον, από τα τραγούδια που όλοι σιγοψιθυρίζουμε. Σπαρακτική και άμεση, η ηθοποιός ταυτίζεται, θαρρείς, με την Παπαγιαννοπούλου και, τελικά, φθάνει στο σημείο να της μοιάζει. Η παράσταση εφέτος παίζεται στο θέατρο Βασιλάκου.

  • Της κακομοίρας

Η Βίκυ Καγιά ανάμεσα στον Αντώνη Λουδάρο (αριστερά) και στον Παύλο Χαϊκάλη στο μιούζικαλ «Δυο τρελοί,τρελοί παραγωγοί»

«Ο μπακαλόγατος» της παλιάς ελληνικής κωμωδίας των Χρήστου και Γιώργου Γιαννακόπουλου, στο θεατρικό ριμέικ από τον Πέτρο Φιλιππίδη , με τον ίδιο να υποδύεται τον Ζήκο- τον ήρωα που γνωρίσαμε από τον Κώστα Χατζηχρήστο-, για το αυθόρμητο γέλιο που προσφέρει σε όλη την οικογένεια. Μέσα σε ένα εντυπωσιακό σκηνικό και με έναν πρωταγωνιστή που παίρνει πάνω του όλη την παράσταση, γίνεται πράγματι επί σκηνής «της κακομοίρας», αποδεικνύοντας ότι οι παλιές συνταγές με νέα υλικά αντέχουν στον χρόνο και προσφέρουν ψυχαγωγία. Στο θέατρο Μουσούρη, για δεύτερη χρονιά.

  • Κλασικά

«Ταξίδι μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα», γιατί η Ράνια Οικονομίδου κεντάει με την ερμηνεία της στον ρόλο της τραγικής συζύγου και μάνας, της Μαίρης Τάιρον, πλάι στον Δημήτρη Καταλειφό, στον Αλκι Κούρκουλο και στον Κώστα Βασαρδάνη . Το έργο του Ιψεν, μια σύγχρονη οικογενειακή τραγωδία, ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Αντώνη Αντύπα και παίζεται για δεύτερη χρονιά στο Απλό Θέατρο- ένας ακόμη Ιψεν, από αυτούς που δεν ανεβαίνουν συχνά, ο «Τζον Γαβριήλ Μπόργκμαν» συνεχίζεται και εφέτος στο θέατρο Αλμα, με τον Γιώργο Μιχαλακόπουλο στον επώνυμο ρόλο. Και αν προσθέσουμε ένα ακόμη έργο από αυτά που ανεβαίνουν σπάνια, αυτό είναι η «Επίσκεψη της γηραιάς κυρίας» του Ντύρενματ για την Μπέτυ Αρβανίτη, που την ενσαρκώνει εξαιρετικά, στο Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας.

Συνθήματα και πανό διέκοψαν την επίσημη πρεμιέρα της Νέας Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου

Επεισοδιακή ήταν το βράδυ της 19ης Δεκεμβρίου η επίσημη πρεμιέρα της Νέας Σκηνής «Νίκος Κούρκουλος» του Εθνικού Θεάτρου καθώς, λίγο μετά την έναρξη της παράστασης Ρομπέρτο Τσούκο, ομάδα νεαρών εισέβαλε στο θέατρο για να διαμαρτυρηθεί για όλα όσα συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα στη χώρα.

Αγόρια και κοριτσιά, νεαρής ηλικίας, μπήκαν στο θέατρο κρατώντας πανό που έγραφε «Όλοι στους δρόμους. Αμεση απελευθέρωση των συλληφθέντων» και μοίρασαν κείμενο που ανέφερε: «Αφού έχετε απενεργοποιήσει τα κινητά σας, ενεργοποιείστε τις συνειδήσεις».

«Τη βία του Ρομπέρτο Τσούκο τη ζούμε κάθε μέρα. Όχι σε πρεμιέρες υποκρισίας» φώναξαν και κάλεσαν «ηθοποιούς και θεατές να βγουν από τα κλουβιά τους».

Μετά την ολιγόλεπτη διακοπή, οι ηθοποιοί -και με τη σύμφωνη γνώμη του καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Γιάννη Χουβαρδά, αποφάσισαν να ματαιώσουν την παράσταση.

Όπως γράφει το Βήμα, στην επίσημη πρεμιέρα επρόκειτο να παραστούν ο υπουργός Πολιτισμού Μιχάλης Λιάπης, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου, ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης και η κ. Μαριάννα Λάτση, καθώς η βραδιά ήταν αφιερωμένη στον Νίκο Κούρκουλο, με το όνομα του οποίου βαφτίστηκε η Νέα Σκηνή, στο ανακαινισμένο κτίριο Τσίλλερ.

Ωστόσο, λίγο πριν τις εννέα το βράδυ, το Εθνικό Θέατρο ενημερώθηκε ότι ο υπουργός δεν θα παραστεί «για λόγους ασφαλείας», όπως ειπώθηκε, ενώ από το γραφείο του ενημερώθηκε και η κυρία Λάτση.

Ενημερωμένοι για την αναβολή της «επίσημης πρεμιέρας», δεν παρέστησαν ούτε οι κ. Παπανδρέου και Σημίτης.

Σκηνική γραφή-Δραματουργική συν(νε)νοχή

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΣΑΤΣΟΥΛΗ*

Το Εθνικό Κέντρο Θεάτρου και Χορού υποκινεί τους θιάσους που επιδιώκουν κρατική επιχορήγηση να συνεργάζονται με «θεατρολόγους-δραματολόγους» όταν αυτό επιβάλλεται από το «θεατρικό εγχείρημα (όπως σύνθεση κειμένων, ιδιότυπες μορφές θεάτρου)». Από τη διευκρίνιση προκύπτει ότι δεν υποκινείται απλώς η συνεργασία σε επίπεδο θεατρολογικής ερευνητικής δουλειάς (ιστορικο-θεωρητική ανάλυση του έργου, επεξηγήσεις στους συντελεστές, ανάληψη συγγραφής άρθρων και οργάνωσης του προγράμματος της παράστασης) αλλά κάτι περισσότερο: η δημιουργική ανάμειξη του θεατρολόγου στο σκηνικό αποτέλεσμα.

Τούτο εγείρει ερωτήματα και διαπιστώσεις: Κατά πόσο οι καλλιτέχνες του θεάτρου είναι έτοιμοι να αποδεχθούν τον θεωρητικό του θεάτρου ως συνδημιουργό του έργου τους; Κατά πόσο οι θεατρικές σπουδές στα οικεία πανεπιστημιακά τμήματα καλλιεργούν προϋποθέσεις για δημιουργική εμπλοκή των αποφοίτων τους στο πραγματικό αντικείμενο των σπουδών τους;

Η πρωταρχική σκηνική ιδέα του σκηνοθέτη ή/και της ομάδας πρέπει να βρει στον θεατρολόγο πρόσφορο συνοδοιπόρο για την παραστασιακή ολοκλήρωσή της. Η διαθεσιμότητα για συνεργασία του πρώτου και η παράλληλη με τη θεωρητική κατάρτιση σκηνική εμπειρία του δεύτερου συνιστούν αναγκαίες προϋποθέσεις για την ισότιμη δημιουργική δουλειά επί του παραστασιακού «κειμένου», είτε πρόκειται για επεξεργασία προϋπάρχοντος είτε για κείμενο που προκύπτει από τους αυτοσχεδιασμούς της ομάδας και τη διαδικασία της πρόβας. Αρα, δημιουργία σχέσεων συνενοχής επί του σκηνικού αποτελέσματος. Είναι εντυπωσιακό ότι, πλην εξαιρέσεων, νεανικές ομάδες ή μεμονωμένοι νέοι σκηνοθέτες δεν αισθάνονται την ανάγκη τέτοιας συνεργασίας. Θα μπορούσαν, όμως, να έχουν αποφύγει εμφανή ατοπήματα, ασάφειες προθέσεων, ασυμφωνία σκηνικών σημείων, πλεονασμούς, απουσία τελικού στόχου κ.ά. Φετινές παραστάσεις, εκ πρώτης όψεως πολλά υποσχόμενες, αποτυγχάνουν, διότι συνήθως απουσιάζει η δραματουργική ματιά που θα καταστήσει συνεκτικό, με οικονομία και στόχευση, το σκηνικό αποτέλεσμα που προτείνουν.

Σε ποιο επίπεδο η χρήση των τουαλετών του Bios ως σκηνικού χώρου του «Τρίπτυχου» του Χάινερ Μίλερ υπήρξε λειτουργική για την εναλλακτική ανάδειξη των νοημάτων του έργου; Η καλών προθέσεων σκηνοθεσία (Δημήτρης Μπίτος) δεν εκμεταλλεύθηκε ούτε δικαιολόγησε την επιλογή.

Προς τι οι σχεδόν πενήντα κολόνες πάγου που γέμιζαν τον ευρύχωρο σκηνικό χώρο του «Λιθογραφείου» στην Πάτρα και δημιουργούσαν μόνιμη υγρασία λιώνοντας κατά τη διάρκεια της παράστασης «Ιφιγένεια η εν Ταύροις – ένα Ονειρο», ελληνοπαλαιστινιακή παραγωγή σε σκηνοθεσία-δραματουργική επεξεργασία της Δέσποινας Παναγιωτοπούλου;

Σε ποιο επίπεδο συνδιαλέγονταν, συμβολικά ή μεταφορικά, με την έστω και ως «όνειρο» συγκεκριμένη αρχαία τραγωδία; Ποια άραγε η πρόταση που προσκομίζει στην ανάγνωση του σεξπιρικού «Αμλετ» ως υλικού εργασίας η παράσταση «Baby» (σκηνοθεσία των Κάτιας Γκουλιώνη και Θανάση Ταταύλαλη) στο «Booze Coope-rativa», με ενδιαφέροντα επιμέρους σημεία αλλά μη ορατή στόχευση;

Η σκηνική γραφή χρήζει γνώσης, πολύπλευρης θεατρικής παιδείας, διάλογο τεχνών, ερευνητική δουλειά, ώστε να αποτελεί πρόταση. Στο «μεταμοντέρνο» θέατρο του Μαρμαρινού όσο και στο τελετουργικό-διαπολιτισμικό θέατρο του Τερζόπουλου, ως παραδείγματα μεταξύ άλλων, η μακρόχρονη έρευνα και το ιδιάζον στίγμα των σκηνοθετών δεν εμποδίζει την ύπαρξη επί της δραματουργίας συνεργατών.

Ωστόσο, υπάρχει και ο αντίλογος: κατά πόσο οι θεατρολογικές σπουδές στην Ελλάδα ετοιμάζουν τους αποφοίτους για τη δημιουργική εμπλοκή τους στο «ζωντανό» αντικείμενο σπουδών τους; Κατά πόσο το κείμενο μελετάται ισότιμα με τη θεωρία και την πρακτική της παράστασης;

Κατά πόσο επήλθε ο απεγκλωβισμός τους από τη στείρα κηδεμονία της φιλολογίας, που εξακολουθεί να αγνοεί επιδεικτικά ότι το θέατρο μελετάται διεπιστημονικά, είναι αποτέλεσμα διατεχνικότητας, πάνω απ’ όλα είναι θέαμα και θεωρία;

  • Ο Δ. Τσατσούλης είναι κριτικός θεάτρου, επίκουρος καθηγητής σημειωτικής του θεάτρου στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών.
ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 7 – 21/12/2008

Η εξέγερση έκλεψε την παράσταση

Ο καλλιτεχνικός κόσμος, που υπολόγισε στη χριστουγεννιάτικη περίοδο για να ζήσει επιτέλους την εισπρακτική του ανάταση, είδε τις φιλοδοξίες του να γκρεμίζονται. Πρεμιέρες μετατέθηκαν. Εκδηλώσεις ακυρώνονται η μία μετά την άλλη. Οι κινηματογράφοι μετρούν πτώση 50%. Οι προπωλήσεις των θεάτρων αλλά και των συναυλιών που κυρίως πραγματοποιούνται σε κεντρικά σημεία της πόλης έχουν μειωθεί αισθητά. Θεατρικές σκηνές που βρίσκονται περιμετρικά των επίμαχων οδών επιδιορθώνουν μικροζημιές στις βιτρίνες και τα ταμεία τους και αναγκάζονται να παίξουν με τους λίγους τολμηρούς που δεν φοβούνται να πλησιάσουν στο επίκεντρο των εξελίξεων. Για εορταστικές εκδηλώσεις και πάρτι, ούτε λόγος.

Μεγάλες οι απώλειες για τους κινηματογράφους («Αστυ») και το «Νέο Ελληνικό Θέατρο» του Γιώργου Αρμένη, ελάχιστες, όμως, για τη «Μήδεια» του Παπαϊωάννου, που συνεχίζει στο «Παλλάς» αλλά και τους Γκόταν Πρότζεκτ -τη μοναδική μεγάλη συναυλία των ημερών- αύριο στο «Αθηνών Αρένα».

**«Μετά από 40 χρόνια δουλειάς στο θέατρο, είμαι σε απελπισία. Ακυρώθηκαν όλες οι αγορασμένες παραστάσεις μου, έχω εισπνεύσει ό,τι χημικά μπορείτε να φανταστείτε» λέει ο Γιώργος Αρμένης, που βλέπει εδώ και 15 μέρες το «Νέο Ελληνικό Θέατρό» του στα Εξάρχεια να μαραζώνει. «Οι σύλλογοι που είχαν κλείσει τα εισιτήρια τηλεφωνούν τρομοκρατημένοι, τα πούλμαν αρνούνται να πλησιάσουν. Οι μεγάλες εταιρείες που λυμαίνονται το θεατρικό τοπίο δεν κινδυνεύουν γιατί ακόμα κι αν χάνουν χρήματα από τα κεντρικά τους θέατρα, θα βρουν τρόπο να εισπράξουν από τα περιφερειακά τους. Εγώ είμαι μόνος με τέσσερα δάνεια να με κυνηγάνε. Πώς θα πληρώσω δώρο Χριστουγέννων όταν δεν έχω εισπράξει ούτε ένα ευρώ εδώ και μέρες;»

  • Κάμψη έως και 70%

*Ανάλογη είναι η κατάσταση και σε ένα γειτονικό θέατρο, τον «Φούρνο». Η Θεατρική Ομάδα Νουκέντρα, που επρόκειτο να ανεβάσει τα «Ταξίδια» της Κατερίνας Διακουμοπούλου, ακύρωσε την προγραμματισμένη πρεμιέρα αφού το θέατρο βρίσκεται «μεταξύ Σκύλλας και Χάρυβδης, δηλαδή ανάμεσα στην Ιπποκράτους και τη Χαριλάου Τρικούπη» λέει χαρακτηριστικά η Ελένη Πετράκου, μέλος του θιάσου. Δυσκολίες, επίσης, αντιμετωπίζουν το «Αγγέλων βήμα» (στη Σατωβριάνδου), που παρέμεινε κλειστό για κάποιες μέρες, αλλά και παραστάσεις που επαναλαμβάνονται φέτος λόγω της μεγάλης περσινής τους επιτυχίας. Το «Γάλα», για παράδειγμα, που ανεβάζει η Αννα Βαγενά στο «Θέατρο Βασιλάκου» ή ο «Τζον Γαβριήλ Μπόρκμαν» στο «Αλμα» παρουσίασαν κάμψη έως και 70% το πρώτο δεκαήμερο των επεισοδίων.

*Μεγάλη πτώση καταγράφεται και στο «104 Θέατρο Λόγου και Τέχνης», όπου ο Στέλιος Μάινας ανεβάζει τον «Κύριο Επισκοπάκη» του Ανδρέα Μήτσου.

«Οι καθημερινές μας κρατήσεις κυμαίνονταν μεταξύ 30 και 70 ατόμων. Ποτέ λιγότερο» λέει εκ μέρους του θεάτρου η Πωλίνα Καραναστάση.

«Είναι εξαιρετικά μειωμένη η κίνηση. Με το που ανακοινώνεται το επόμενο συλλαλητήριο κόβεται κάθε επικοινωνία με τον έξω κόσμο. Παγώνουν τα τηλέφωνα. Ερημιά στους δρόμους που άλλοτε έσφυζαν από ζωή. Σκεφτείτε ότι χθες παίξαμε με 10 άτομα, γείτονες από τις γύρω πολυκατοικίες. Παρ’ όλα αυτά τα Εξάρχεια, αν εξαιρέσεις μερικούς αναποδογυρισμένους κάδους, μετρούν πολύ λιγότερες ζημιές σε σχέση με το υπόλοιπο κέντρο. Ο φόβος είναι που μας απομονώνει, όχι ο πραγματικός κίνδυνος».

*Αλώβητο από την κρίση φαίνεται πως βγαίνει το φαινόμενο Παπαϊωάννου, αφού η «Μήδειά» του εξακολουθεί να γεμίζει το «Παλλάς». Ακόμα κι αν έξω από το θέατρο δεν είχε μείνει τίποτα όρθιο. «Την Κυριακή, αμέσως μετά τη δολοφονία Γρηγορόπουλου, είχαμε 1.250 θεατές» λέει η Αργυρώ Μποζώνη εκ μέρους της Ελληνικής Θεαμάτων. «Ούτε στη ροή της προπώλησης καταγράφεται προς το παρόν ύφεση, αφού τα εισιτήρια που πουλάμε είναι για τον Ιανουάριο. Θέλω να ελπίζω πως ο κόσμος -τουλάχιστον για την περίοδο των γιορτών- θα προσπαθήσει να ξεφύγει από την κατάθλιψη που γεννά μια βόλτα στο έρημο κέντρο της Αθήνας και θα έρθει στο θέατρο. Προς το παρόν οι πρώτες σοβαρές επιπτώσεις θα φανούν στις παραστάσεις ρεπερτορίου. Αντιθέτως, η κωμωδία θα πληγεί τελευταία».

*Ο Σεραφείμ Σίλας, που μαζί με τον Γιώργο Χατζηπαύλου παρουσιάζουν κάθε Παρασκευή και Σάββατο την παράσταση stand up comedy «Αι δύο μονόλογοι» στο θέατρο «Παραμυθίας», επιβεβαιώνει τα παραπάνω. «Δεν έχει παρατηρηθεί ιδιαίτερη κάμψη. Αφ’ ενός γιατί δεν είμαστε γεωγραφικά κοντά στο πρόβλημα, αφ’ ετέρου γιατί η σάτιρα είναι το ενδεδειγμένο καλλιτεχνικό αντίδοτο. Οπως έλεγε και ο Σαρτρ, «ποτέ δεν ήμασταν τόσο ελεύθεροι όσο στην Κατοχή. Σε δύσκολες στιγμές ο κόσμος έχει ανάγκη την τέχνη και το γέλιο». Ετσι εξηγείται, επίσης, ότι σχεδόν όλες οι κωμωδίες από τις «Οκτώ γυναίκες» στην Πειραιώς μέχρι το «Φιόρο του λεβάντε» στο «Ανεσις» συνεχίζουν και σκίζουν.

*Μικροζημιές μετρά και το Εθνικό Θέατρο. Οι σκηνές του κέντρου, σε αντίθεση με το «Ξύπνημα της άνοιξης» στο Γκάζι, που εξακολουθεί να πηγαίνει περίφημα, έχουν προβλήματα: «Το ταμείο του Θεάτρου Κοτοπούλη δέχτηκε μια μικρή επίθεση, ενώ υπάρχει και μια κάμψη 20% στην προσέλευση του κοινού στο «Ημέρωμα της στρίγγλας» που παίζεται εκεί. Τέλος, η παιδική σκηνή που τις καθημερινές λειτουργεί με σχολεία ακύρωσε όλες τις παραστάσεις μέχρι τώρα. Ωστόσο, οι Κυριακές πάνε περίφημα», λέει η υπεύθυνη επικοινωνίας Σάσα Παπαχριστοπούλου.

**Στον χώρο του σινεμά, τα επεισόδια απλώς προστέθηκαν στη μεγάλη ύφεση των τελευταίων ετών, αποτέλεσμα της οποίας ήταν να κλείσει το 30% των κινηματογράφων. «Τα επεισόδια οδήγησαν τους κινηματογράφους σε μια μεγάλη βουτιά. Τα εισιτήρια στους κεντρικούς κινηματογράφους τις μέρες που ακολούθησαν τα γεγονότα μειώθηκαν τουλάχιστον κατά 50%» λέει χαρακτηριστικά ο Μάκης Διαμαντόπουλος της Odeon. «Κι αυτό διότι η κύρια πελατεία των κινηματογράφων είναι οι πολύ νέοι. Και αφού αυτοί βρίσκονται σε κατάσταση οργής και θυμού σίγουρα η προτεραιότητά τους δεν είναι το σινεμά. Περισσότερο διάθεση για κουβέντα έχουν, που σημαίνει πως θα προτιμήσουν το σπίτι ή καμιά ταβέρνα».

*Την κατάσταση επιδεινώνουν οι προβληματικές μετακινήσεις: η δυσκολία στην πρόσβαση, τα μπλόκα, οι συγκοινωνίες, που υπολειτουργούν, ο φόβος του κόσμου μην εμπλακεί στα επεισόδια ακόμα και η αγωνία για το πού θα αφήσει κανείς το αυτοκίνητό του.

«Κυρίως, όμως, λείπει η διάθεση. Αλλωστε, σε ένα τέτοιο κλίμα ανησυχίας το σινεμά είναι πάντα πιο ευάλωτο. Δυστυχώς τα επεισόδια ήρθαν να προστεθούν στην τερατώδη πειρατεία». Ακόμα μεγαλύτερο το κρίμα για τις ελληνικές ταινίες («Καλά κρυμμένα μυστικά-Αθανασία» και ο «Ηλίας του 16ου») που ατύχησαν χρονικά και προς το παρόν δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα.

*Στην καρδιά των γεγονότων, την πλατεία Κοραή, ακριβώς απέναντι από το Πανεπιστήμιο, βρίσκεται και ο κινηματογράφος «Αστυ».

«Οντως, σημειώθηκε πτώση 25%. Εκεί που θα κάναμε 800 εισιτήρια, κόψαμε τελικά 500» δηλώνει ο Δημήτρης Στεργιάκης της «ΑΜΑ Films». «Οι περιορισμένες απώλειες σχετίζονται με το ότι παίζουμε το «Ανάμεσα στους τοίχους», μια ταινία νεανική, που θίγει το ζήτημα της παιδείας και του νεαρόκοσμου. Ο φοιτητόκοσμος τη στηρίζει ακόμα κι αυτές τις μέρες. Ανεξάρτητα από τη συγκεκριμένη ταινία, θεωρώ πως το παλιρροϊκό κύμα θα μας συμπαρασύρει όλους».

**Σε ό,τι αφορά τη μουσική, «τριγμούς» δέχτηκαν όλες οι μεγάλες προγραμματισμένες συναυλίες. Η Μόνικα για παράδειγμα μετέθεσε τη συναυλία της 11ης Δεκεμβρίου στο «Γκαγκάριν» για τις 20 Ιανουαρίου. Οι Τσέχοι Ντελαντάπ δεν έπαιξαν στις 12 και 13 στο «Γκαζάρτε», ενώ, η αυριανή συναυλία των Γκόταν Πρότζεκτ θα γίνει παρόλο που το κοινό αρχικά σίστασε. «Ποτέ δεν σκεφτήκαμε να την ακυρώσουμε διότι οι Γκόταν έχουν από μόνοι τους μια δυναμική», λέει ο εκ των διοργανωτών Διονύσης Ποτσολάκης.

«Σαφώς και με το ξέσπασμα των επεισοδίων υπήρξε μια κάμψη της τάξεως του 20% στην προπώληση αλλά αυτό διήρκησε μόλις μια εβδομάδα».

Μειωμένες και οι προπωλήσεις

**Στα Εξάρχεια, όμως, εδρεύει εδώ και χρόνια η «Cheap Art» (Α. Μεταξά 25), η οποία ανέβαλε για μερικές μέρες τα εγκαίνια της φετινής χριστουγεννιάτικης έκθεσής της με φτηνά έργα τέχνης. «Ολη την εβδομάδα ήμασταν ανοιχτά από τις 2 το μεσημέρι μέχρι τις 9 το βράδυ. Είχαμε αρκετό κόσμο αλλά βεβαίως όχι τόσο πολύ, ως συνήθως. Ασφαλώς και το θέμα συζήτησης περιστρεφόταν γύρω στα τραγικά γεγονότα» λέει ο υπεύθυνος του χώρου, Γιώργος Γεωργακόπουλος. «Ο κόσμος της περιοχής έχει μια σχετική ανασφάλεια για το τι πρόκειται να συμβεί από εδώ και στο εξής. Σίγουρα, όμως, δεν είναι φοβισμένοι. Θα έλεγα είναι παγωμένοι. Δεν μπορούν να πιστέψουν πώς και γιατί σκοτώθηκε το παιδί. Αλλωστε, είμαστε εξοικειωμένοι με τις ταραχές γιατί τα Εξάρχεια ήταν πάντοτε στο μάτι του κυκλώνα. Σκεφτείτε ότι το 1985 ζήσαμε και τη δολοφονία Καλτεζά».

**Η πρυτανεία της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών βρίσκεται στην καρδιά των γεγονότων, στο Πολυτεχνείο, ενώ τα εργαστήρια στην Πειραιώς, στου Ρέντη, τελούν υπό φοιτητική κατάληψη. Ετσι, αναβλήθηκε η έκθεση των αποφοίτων της σχολής και η τελετή αναγόρευσης του ζωγράφου Γιάννη Κουνέλλη σε επίτιμο καθηγητή της ΑΣΚΤ.

Της ΜΑΤΟΥΛΑΣ ΚΟΥΣΤΕΝΗ, ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 7 – 21/12/2008

Από δολοφόνος, ήρωας

Ενας άγγελος εξολοθρευτής, «ένας μυθικός ήρωας με υπερφυσική δύναμη σαν τον Σαμψών ή τον Γολιάθ που στο τέλος γκρεμίζεται από μια πέτρα ή μια γυναίκα». Ετσι περιγράφει ο Μπερνάρ Μαρί Κολτές τον ήρωα του έργου του «Ρομπέρτο Τσούκο», που παίζεται στην ολοκαίνουρια Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου σε σκηνοθεσία Εφης Θεοδώρου.

Ο συγγραφέας πέθανε το 1989 σε ηλικία 41 ετών από AIDS λίγο μετά την ολοκλήρωση του «Τσούκο». Τα περισσότερα έργα του έχει σκηνοθετήσει ο Πατρίς Σερό. Ο «Τσούκο», κατ’ επιθυμία του, ανέβηκε το 1990 από τον Π. Στάιν στη «Σαουμπίνε». Η παράσταση του Παρισιού λίγο αργότερα συνάντησε πολλά εμπόδια κυρίως απ’ τον γαλλικό τύπο, που όμως αντιμετωπίστηκαν δυναμικά χάρη στην παρέμβαση πνευματικών ανθρώπων (Σερό, Πικολί, Μνούσκιν), με κεντρικό σύνθημα «Μην πυροβολείτε τον Κολτές».

Το έργο αντλεί το υλικό του απ’ την πραγματική ιστορία ενός ιταλικής καταγωγής σίριαλ κίλερ στα τέλη της δεκαετίας του ’70. Ο Ρομπέρτο Ζούκο άρχισε την καριέρα του σκοτώνοντας τους γονείς του σε ηλικία 15 χρόνων. Εμεινε στη φυλακή έξι χρόνια, αλλά δραπέτευσε. Στο διάστημα αυτό επιδόθηκε σε εγκλήματα, ληστείες, βιασμούς. Το 1988, μετά το φόνο ενός αστυνομικού επιθεωρητή, συλλαμβάνεται, αλλά και πάλι δραπετεύει. Αυτή τη φορά στήνει ένα εντυπωσιακό σόου στη στέγη των φυλακών πετώντας τούβλα, ενώ οι κάμερες μεταδίδουν τα γεγονότα ζωντανά. Οταν επιστρέφει στο κελί του, αυτοκτονεί.

Ο Κολτές δεν ακολοθεί στο έργο του πιστά τα ίχνη της αληθινής ιστορίας. Βλέποντας στο μετρό αφίσες του καταζητούμενου εντυπωσιάστηκε από τις διαδοχικές μεταμορφώσεις του. Πήρε πολλά στοιχεία από τα πραγματικά γεγονότα και μετέτρεψε τον παρανοϊκό δολοφόνο σε μυθικό ήρωα: Ο Ρομπέρτο Τσούκο (Γιάννος Περλέγκας), σκοτώνει τη μητέρα του (Σοφία Σεϊρλή), τον επιθεωρητή (Γιώργος Κοζομπόλης) κι ένα παιδί στο πάρκο (Πάρις Λύκος) μπροστά στα αδιάφορα μάτια μιας κομψής Κυρίας (Ελενα Τοπαλίδου). Ο Τσούκο (το μοναδικό πρόσωπο του έργου που έχει όνομα), μέσα σε 15 σκηνές διατρέχει τον κόσμο. Μπαίνει σε σπίτια, συνδιαλέγεται με ανθρώπους, λες και προσπαθεί να διαγνώσει ότι η κοινωνία νοσεί. Βλέπει παντού αδιαφορία, έλλειψη επικοινωνίας, κατανόησης, αγάπης.

«Κατά τον Κολτές η διαδρομή του Τσούκο είναι μυθική, άξια ενός σύγχρονου τραγικού ήρωα. Πρόκειται για πρόσωπο πάσχον που αναζητεί την κάθαρση στη Γη. Είναι ο άντρας-σύμβολο που διατρέχει όλη του τη δραματουργία συγκρουόμενος με το σύστημα, αν και γνωρίζει ότι όλα είναι μάταια αφού «τίποτα δεν μπορεί ν’ αλλάξει τη ροή των πραγμάτων». Εν πολλοίς ο Τσούκο είναι ο ίδιος ο συγγραφέας. Οπως και ο ήρωάς του, έχει επιλέξει την απομόνωση, τη μοναξιά ως κοινωνική στάση. Είναι το κόκκινο αιμοσφαίριο σε μια κοινωνία λευκών αιμοσφαιρίων»…

Στον Κολτές τόποι και πρόσωπα ανήκουν στο περιθώριο: ένας γέρος κύριος (Γιάννης Βογιατζής) στο μετρό, με τον οποίο ο Τσούκο συνδιαλέγεται φιλοσοφικά, φύλακες (Μιχάλης Τιτόπουλος, Ευθύμης Θέου), νταβατζήδες (Παναγιώτης Λάρκου), αστυνόμοι (Δημήτρης Ντάσκας), πουτάνες (Ηλέκτρα Νικολούζου). Κεντρική θέση στο έργο καταλαμβάνει η περίπτωση της Παιδούλας (Ερατώ Πίσση), η οποία βιάζεται από τον Τσούκο. Το γεγονός την ωθεί στην ενηλικίωση και τη φυγή απ’ την οικογένεια: τον πατέρα (Γιάννης Ανασταστάκης), τη μητέρα (Αγορίτσα Οικονόμου), την αδελφή (Μαρία Πρωτόπαππα) και τον αδελφό (Μάκης Παπαδημητρίου).

Το σκηνικό τελείως αφαιρετικό (Εύα Μανιδάκη), «σχηματίζεται» από τα ίδια τα σώματα των ηθοποιών. Ο Μιχάλης Αφολαγιάν παίζει αφρικανικά τύμπανα, ενώ τα κοστούμια είναι απλά με χαρακτηριστικά στοιχεία. Η ποιητική γλώσσα σε συνδυασμό με τις ρεαλιστικές καταστάσεις δυσκόλεψε τη σκηνοθέτρια στο ανέβασμα του έργου.

«Οταν το αντιμετωπίσαμε σε αμιγώς ρεαλιστικό επίπεδο προέκυπτε η «Αγνή του λιμανιού»… Οταν στραφήκαμε προς την ποίηση έχανε τον ρεαλισμό του. Το έργο είναι ποιητική μεταφορά, όχι δράμα. Επρεπε λοιπόν να διατηρήσουμε τον πυρήνα της ρεαλιστικής σχέσης και συγχρόνως να «μιλάμε» εξ ονόματος μιας ιδέας, ενός μυστικού, μιας άλλης αλήθειας, που δεν αποκαλύπτεται, αλλά διαμείβεται ανάμεσα στα πρόσωπα».

Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ – φωτ.: Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 7 – 21/12/2008