* «Το ξύπνημα της άνοιξης» του Φρανκ Βέντεκιντ (1864-1918) από το Εθνικό Θέατρο (Σύγχρονο Θέατρο)


Το κάλεσμα της ζωής
Της ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΜΑΤΖΙΡΗ, Ελευθεροτυπία / 2 – 06/12/2008
Πόσο αφορά το κοινό του 2008 μια «παιδική τραγωδία» του 1890 περί εφηβικής σεξουαλικότητας, που στην εποχή της ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων ως «πορνογραφία», «δημόσιο χαρακίρι», «εντερικά απορρίμματα» (Γκέρχαρντ Χάουπτμαν). Πόσο μπορεί ο σύγχρονος θεατής να καταπιεί χωρίς ειρωνικά μειδιάματα, αναχρονιστικές κοτρόνες που θεωρούν τις ονειρώξεις «εσωτερική βλάβη», τη γενετήσια ορμή «πριαπία», τα «γυναικεία πόδια σε γαλάζιες κάλτσες» ακαταμάχητο ερωτικό φετίχ, το ξύλο και την προσοχή από τα «must» μιας πρέπουσας διαπαιδαγώγησης, την παρανοϊκή θρησκοληψία θεματοφύλακα της ηθικής («όταν έμαθα πως γίνονται τα παιδιά, έπαψα να πιστεύω στον Θεό»).

Νατάσα Ζάγκα, Αλκηστις Πουλοπούλου, Ιωάννα Παππά και ο αδικοχαμένος Κωνσταντίνος Παπαχρόνης
Πέρα από 2-3 ασύμφορα ατοπήματα (τσιγάρο/κραγιόν και πρώσικη θεοληψία), η παράσταση του Εθνικού δείχνει με τέχνη και ειλικρίνεια πώς από τέτοιες αντιφάσεις μπορεί να αποσταγεί δημιουργικό κεφάλαιο. Πόσο μάλλον, όταν παρά τον αιώνα που μεσολάβησε από τη συγγραφή του έργου, το μυστήριο της πρώτης σεξουαλικότητας, η διπολική εμμονή πέος/αιδοίο και το χάσμα ανάμεσα στον διανοητικό και τον φυσικό άνθρωπο εξακολουθούν να είναι θεμελιώδη ζητήματα της ανθρώπινης κατάστασης και χωρίς τα ντεμοντέ αδιέξοδα της μιλιταριστικής βιλχελμινικής σεμνοτυφίας.Με επίγνωση, ότι ο δυτικός πολιτισμός πάσχει όχι από έλλειψη αλλά από υπερβολική σεξουαλική πληροφόρηση, ο Νίκος Μαστοράκης και η ομάδα του βρήκαν τον τρόπο να «τετραγωνίσουν τον κύκλο». Να καταδείξουν στην τρίτη γενιά των αντισυλληπτικών πόσο γκροτέσκα και γελοία, αλγεινή και συγκινητική υπόθεση παραμένει η ενηλικίωση και στη σημερινή κοινωνία της ανεκτικότητας.

Ολη η σκηνή, ένας πυκνογραμμένος μαυροπίνακας (σκηνικά – κοστούμια Εύα Μανιδάκη). Στη μέση, μια χαώδης αλάνα γεμάτη πεταμένα βιβλία και αναποδογυρισμένα θρανία, όπου με κυνηγητά, κρυφτούλια, εκκωφαντική ραπ και χιπ χοπ οι μαθητές ξεθυμαίνουν από την πίεση της εφηβικής ορμόνης, που όπως φαίνεται είναι στα ύψη.

Η 14χρονη Βέντλα (εφηβικά εύθραυστη Ιωάννα Παππά) μένει έγκυος από έναν συνομήλικό της, τον λιγότερο «πειραγμένο» απ’ όλους, γαιώδη Μέλχιορ (απαζάρευτα εξαιρετικός Κωνσταντίνος Παπαχρόνης). Πεθαίνει ύστερα από μια κομπογιαννίτικη έκτρωση. Ο μελαγχολικός φίλος τους Μόριτς (Προμηθέας Αλειφερόπουλος) αυτοκτονεί υπό το βάρος της σχολικής αποτυχίας και της καταπιεσμένης του λίμπιντο, αφήνοντας αναπάντητη την αισθησιακή προσφορά της «παραστρατημένης» συμμαθήτριάς του Ιλζε (γλαφυρή ερμηνεία της Αλκηστης Πουλοπούλου).

Θάνατοι και σκέψεις θανάτου υπό το κράτος μιας τυραννικής ηθικής, εναλλάσσονται ανάερα, γελαστά, με συναισθήματα ενθουσιασμού. Διαβόητες σκηνές διαδέχονται η μια την άλλη σε ένα κλίμα λυρικού νεο-ρομαντισμού: το ξεπαρθένεμα της Βέντλα, η αμήχανη γλυκύτητα της προσέγγισης δύο αγοριών (Μιχάλης Φωτόπουλος, Θάνος Τοκάκης), ο περίφημος μονόλογος του αυνανισμού μπροστά στον γυμνό γυναικείο πίνακα του Ρούμπενς (Μ. Φωτόπουλος), το επιτακτικό κάλεσμα της ζωής από τον Μασκοφόρο Ανδρα – Βέντεκιντ του τέλους (Δημήτρης Κουτρουβιδέας).

Τα πορτρέτα αθωότητας και σιωπηρής απελπισίας των νέων αναλαμβάνει ένας μειλίχιος ρεαλισμός. Για τον κόσμο των μεγάλων ο Μαστοράκης επιφυλάσσει τη στιλιζαρισμένη, ευτράπελη διόγκωση, συνοδεία ενός νεκρού ρητορικού λόγου (άλλη μια σπουδαία μετάφραση του Γιώργου Δεπάστα), με θριαμβευτική αιχμή φαιδρότητας το συμβούλιο δασκάλων και γονέων και την γκραν-γκινιόλ κηδεία του αυτόχειρα, ως «τελετή μαύρης μαγείας». Ολοι οι δυνάστες της ηδονής είναι σκαρφαλωμένοι ομοιόμορφα πάνω σε ανατριχιαστικούς κοθόρνους, λευκά πρόσωπα/μαύρα ενδύματα, συμπιεσμένοι από τεράστιες, μυτερές περούκες.

Η μικρή εκδίκηση μιας παράστασης, που μας θυμίζει πόσο γοητευτική παραμένει η ποιητική αλλά και ερωτική ακτινοβολία αυτού του δραματικού ντεμπούτου του Βέντεκιντ.

Άλλοι ρόλοι: Κωνσταντίνος Ασπιώτης, Νατάσα Ζάγκα, Δημήτρης Καρτόκης, Αγγελική Καρυστινού, Αννίτα Κούλη, Όμηρος Πουλάκης, Γιάννης Χαριτοδιπλωμένος, Γαλήνη Χατζηπασχάλη. *ΥΓ. Την ώρα που αυτό το κείμενο είχε σταλεί στο τυπογραφείο πληροφορηθήκαμε τη θλιβερή είδηση του θανάτου του Κωνσταντίνου Παπαχρόνη, ενός ηθοποιού από τους καλύτερους της γενιάς του, με σπουδαία παρακαταθήκη ρόλων, που είχε να δώσει τόσο πολλά ακόμα…
Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: