«Wolfgang» – Σύγχρονο Θέατρο Αθηνών – Εθνικό Θέατρο


Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 2 – 15/11/2008

Πόσο σχετίζεται το έργο του Γιάννη Μαυριτσάκη με τη φρικτή ιστορία εγκλεισμού της δεκάχρονης Νατάσας Κάμπους από τον τριαντάχρονο Βόλφγκανγκ Πρίκλοπιλ στο υπόγειο του σπιτιού του, για οκτώ χρόνια; Αδιάφορο. Η σχέση με την ιστορία που συγκλόνισε την επικαιρότητα πριν από λίγο καιρό δεν είναι βέβαια συμπτωματική, είναι όμως, ευτυχώς, προσχηματική: μετά την παράσταση του Εθνικού, μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι ο Μαυριτσάκης θα έγραφε κάποτε το ίδιο έργο, έστω και με άλλα ονόματα.

Ο Βασίλης Ανδρέου και η Λουκία Μιχαλοπούλου στην παράσταση που έστησε η Κατερίνα Ευαγγελάτου

Εκείνο που πρέπει να μας απασχολεί είναι από πού πηγάζει η γοητεία του: η κεντρική ιδέα, για παράδειγμα, δεν φαίνεται διόλου πρωτότυπη. Από το «Σχολείο γυναικών» μέχρι τον «Συλλέκτη» ανιχνεύουμε πάνω κάτω τα ίδια στοιχεία. Ούτε βέβαια είναι καινοφανής η θέα του κακού. Πέρυσι κιόλας στα Εξάρχεια ο «Καυτός Πάγος» παρουσίαζε έναν χειρότερο δαίμονα. Μετά τον Κολτές, κάθε σύγκριση ως προς το ύφος περιττεύει· και όσοι στρέφονται στο εξωτερικό έχουν την εντύπωση πως δεν απομένουν πολλά που δεν τα έχουν ξανακούσει, μεταφρασμένα από τα αγγλικά, τα γαλλικά ή τα γερμανικά στη γλώσσα μας.

Και όμως, ο ενθουσιασμός διαρκεί. Δεν είναι μόνο που στο Εθνικό γινόμαστε μάρτυρες ενός έργου που φέρνει τη δραματουργία μας κοντά στις πιο ενδιαφέρουσες φωνές διεθνώς, αίροντας το δίλημμα περί ελληνικότητας. Ο λόγος βρίσκεται αλλού. Στο ότι ο «Wolfgang» του Γιάννη Μαυριτσάκη είναι -τολμά και έχει τις δυνατότητες να είναι- μια ρομαντική ιστορία αγάπης.

Θα μπορούσε να παρατηρήσει κάποιος πως το μέγιστο ελάττωμα του έργου αποτελεί το κύριο πλεονέκτημά του. Ο Μαυριτσάκης περνά έξυπνα ανάμεσα από τη Σκύλλα της αναπαράστασης του γεγονότος και τη Χάρυβδη της ερμηνείας του. Αποφεύγει τα μεγάλα λάθη, διατρέχει όμως τον κίνδυνο να μείνει στο τέλος με άδεια χέρια. Πράγματι, ένα φάντασμα πατέρα, μια συμπλεγματική οικογένεια και ένας διαστροφικός μισογυνισμός δυσκολεύονται να διαγράψουν το υπόβαθρο της ψυχολογικής ανισορροπίας του Βόλφγκανγκ. Δεν είναι όμως αυτός ο στόχος. Ο Μαυριτσάκης δεν θέλει να αναλύσει, αλλά να περιγράψει τη διαστροφή του Βόλφγκανγκ, σαν προσπάθεια καθήλωσης του γυναικείου σώματος στο σώμα της παιδικής αγνότητας, σαν αναίρεση της λαγνείας και της φθοράς του. Είναι αυτή η δική του αίρεση απόλυτου έρωτα. Ο Βόλφγκανγκ, θέλοντας την οκτάχρονη Φαμπιέν σαν ένα διαρκές είναι, εξοντώνει το γίγνεσθαι, την εξέλιξη της φύσης της. Θα μπορούσε να είναι ένας καλλιτέχνης, αν δεν ήταν εγκληματίας.

Ο Βόλφγκανγκ, χωρίς να είναι αθώος, μοιάζει απενοχοποιημένος. Πρώτα γιατί τον ελέγχει ο δαίμονας του σαστισμένου μυαλού. Επειτα γιατί τον ελέγχει ο δαίμονας του έρωτα. Πρέπει να καταλάβουμε πως ο «πόλεμος» που επικαλείται είναι αληθινός. Και ότι είναι πράγματι το υπόγειο του σπιτιού του ένα καταφύγιο. Από αυτό το καταφύγιο θα δραπετεύσει η Φαμπιέν στο τέλος, πολύ εύκολα, πολύ ήσυχα και πολύ φυσικά. Οι αλυσίδες της αφορούν όχι την εξωτερική αλλά την εσωτερική της ελευθερία.

Τη δουλειά της Κατερίνας Ευαγγελάτου στο νεο-εξπρεσιονιστικό ύφος θα τη ζήλευαν ώριμοι σκηνοθέτες, όχι μόνο του ελληνικού θεάτρου. Δίδαξε ένα καθαρό θέατρο που απεγκλωβίζει τη βία από την απεικόνισή της. Έχοντας για σύμμαχο την πύκνωση του χώρου από τον Κωνσταντίνο Ζαμάνη, κατάφερε να στήσει ένα απαιτητικό έργο, με κοφτές αλλαγές και εναλλασσόμενους χώρους.

Το ρομαντικό πορτρέτο του Βόλφγκανγκ από τον Βασίλη Ανδρέου δείχνει την άβυσσο και οδηγεί στην τελική πυρπόληση-ανάληψη. Αφαιρετική, αλλά συγκριτικά αδύναμη η ερμηνεία της Φαμπιέν από τη Λουκία Μιχαλοπούλου. Οι άλλοι ηθοποιοί (Μάνος Βακούσης, Μαρία Ζορμπά, Σωτήρης Τσακομίδης, Νικόλας Αγγελής και Σεραφίτα Γρηγοριάδου) μεταφέρουν την ανθρώπινη ενοχή που διαχέεται ακτινωτά: είτε γνωρίζουν το έγκλημα είτε θα έπρεπε να το γνωρίζουν. *

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: