«ΣΙΩΠΗ, Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΑΚΟΥΕΙ», ΤΩΝ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΥ – ΚΥΠΟΥΡΓΟΥ, ΣΤΟ BIOS
- Τι συμβαίνει όταν ένας φιλόμουσος Βασιλιάς που δεν έχει ιδέα από μουσική, καυχιέται για το αντίθετο; Τι συμβαίνει όταν η Μούσα μαζί με τον Μουσικό της Αυλής αποφασίσουν να παίξουν μια φάρσα εναντίον του;
Ο Ζαφείρης Κουτελιέρης υποδύεται τον φιλόμουσο βασιλιά, στην πλάτη του οποίου συνωμοτούν οι υπόλοιποι ήρωες του έργου: «Σιωπή, ο βασιλιάς ακούει»
«Σιωπή, ο βασιλιάς ακούει», λένε ο ένας στον άλλον συνωμοτικά, χαρίζοντας παράλληλα τον τίτλο στην παιδική παράσταση μουσικού θεάτρου που έγραψαν πριν από 15 χρόνια ο Θωμάς Μοσχόπουλος (λιμπρέτο) μαζί με τον Νίκο Κυπουργό (μουσική).
Το έργο, που με πολύ κέφι ετοίμασαν οι δύο καλλιτέχνες, έπειτα από παραγγελία του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, ανέβηκε τον Ιανουάριο του 1994, υπό τη μουσική διεύθυνση του Θόδωρου Αντωνίου, για δύο μόνο βραδιές. Η μουσική και τα τραγούδια κυκλοφόρησαν σε cd, αλλά από εκεί και πέρα ένα παχύ στρώμα λήθης άρχισε να σκεπάζει το τόσο φρέσκο, δυναμικό, αξιόλογο και «ζωντανό» έργο.
Ωσπου μια ομάδα νέων δημιουργών, «Οι όπερες των ζητιάνων», αποφασίζουν να το βγάλουν και πάλι στο φως. Οχι, όμως, μέσα από κάποια μεγαλόπρεπη αίθουσα του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών ή έστω της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, αλλά με τους δικούς τους, απλοποιημένους όρους, σε μια βιομηχανικής αισθητικής αίθουσα, στο main του εναλλακτικού πολυχώρου Bios. Εκεί όπου δύο χρόνια νωρίτερα κατέθεσαν μια ανάλογη πρόταση πάνω στον «Τροβατόρε» του Βέρντι, σημειώνοντας και την πρώτη επιτυχία τους. Ετσι και τώρα. Με ένα μικρό σύνολο οργάνων (κλαρινέτο, τρομπέτα, πιάνο, βιολοντσέλο και ηλεκτρονικά), απελευθερωμένοι από τη μεσολάβηση του μαέστρου και με ελάχιστα ευέλικτα σκηνικά μέσα, αλλά και με μια εντελώς νέα δυναμική. «Η πρόσληψη των μουσικών οργάνων και της λυρικής φωνής από τόσο κοντά, χωρίς τη μεσολάβηση μικροφώνων και ενισχυτή, έχει πολλά περισσότερα να προσφέρει», λέει ο Χαράλαμπος Γωγιός, που ανέλαβε τη μουσική διδασκαλία και την ενορχήστρωση στη νέα παράσταση.
«Τότε, με τον Θωμά Μοσχόπουλο κάναμε το κέφι μας, και μάλιστα με συνθήκες ιδανικές. Τώρα, εμπιστεύτηκα τον Χαράλαμπο Γωγιό και τις “Οπερες των ζητιάνων” τόσο για το ταλέντο τους όσο και γιατί με ενδιέφερε να δω το έργο μου μέσα από μια νέα ματιά. Το θαυμάσιο νέο αποτέλεσμα τους ανήκει», μας λέει ο Νίκος Κυπουργός που πάντα ήλπιζε να δει το έργο του να αναβιώνει.
Γι’ αυτό ακριβώς δηλώνει υπερήφανος ο Χαράλαμπος Γωγιός. «Για το ότι αναβιώνουμε έργο Ελληνα δημιουργού. Καλώς ή κακώς, οι παραγγελίες δεν έχουν λείψει τα τελευταία χρόνια. Αυτό που έχει λείψει, είναι οι επαναλήψεις», λέει. «Κι όμως. Η προσέλευση και οι ειλικρινείς και ενθουσιώδεις αντιδράσεις δείχνουν ότι το κοινό διψάει για κάτι τέτοιο». Τι φταίει τότε που δεν βλέπουμε συχνά μουσικό θέατρο στην Αθήνα; «Ισως επειδή είναι ένα πολύ ακριβό “σπορ”. Το κόστος, ακόμα και στο δικό μας ανέβασμα, είναι δυσβάστακτο», απαντά.
Το σκηνικό έπρεπε να είναι ιδιαίτερα ευέλικτο. Ο σκηνογράφος Κωνσταντίνος Ζαμάνης εμπνεύστηκε μια… θολωμένη παρτιτούρα και δημιούργησε ένα σχεδόν ασπρόμαυρο περιβάλλον. Οι νότες, τα πεντάγραμμα έχουν αναμειχθεί σε ένα… «μπλέντερ» και έχουν πλημμυρίσει την κεντρική αίθουσα του Bios.
Ο Χαράλαμπος Γωγιός μετέγγραψε το έργο του Νίκου Κυπουργού για μικρότερο μουσικό σύνολο. Δεν αλλάζει την αμεσότητα του Bios, ούτε με την πιο άνετη αίθουσα Λυρικού Θεάτρου, μας λέει
Είναι η πρώτη φορά που η ομάδα δημιουργεί για το παιδικό κοινό. Αντίθετα, για τον Νίκο Κυπουργό η σχέση κρατά από την εποχή της «Λιλιπούπολης». Μέχρι σήμερα έχει γράψει πολλές φορές μουσική για παιδικές θεατρικές παραστάσεις, κυρίως της Ξένιας Καλογεροπούλου. «Σπουδαία εμπειρία. Και τεράστια ευθύνη. Και κάτι περισσότερο από δύσκολο. Είναι σαν να αναζητάς έναν τρόπο ώστε τα παιδιά να μη γίνουν μεγάλοι ή οι μεγάλοι να παραμείνουν παιδιά», εκτιμά.
Ποια είναι η άποψή του για τον εναλλακτικό τρόπο ανεβάσματος που προτείνουν «Οι όπερες των ζητιάνων»; «Εξαρτάται από την αγάπη και το ταλέντο με τα οποία κάνεις το καθετί», μας λέει. «Είχα την τύχη να δω την “Κάρμεν” του Μπιζέ από τον Πίτερ Μπρουκ με πολύ λιτά μέσα και ήταν τρεις φορές καλύτερη από κάθε “Κάρμεν” που έχω δει ποτέ». *
- Της ΕΛΕΝΑΣ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2009
Info: Σκηνοθεσία Μαριάννας Κάλμπαρη. Παίζουν οι ηθοποιοί: Ιωάννα Φόρτη, Μυρτώ Μποκολίνη, Δημήτρης Δημόπουλος, Αρκάδιος Ρακόπουλος, Ζαφείρης Κουτελιέρης, Μπάμπης Αλεξανδρόπουλος. Συμμετέχει το μουσικό σύνολο ARTefacts Ensemble. BIOS (Πειραιώς 84, τηλ. 210-3425335). Κάθε Δευτέρα στις 9 μ.μ., Σάββατο στις 3.30 μ.μ. και Κυριακή 11 π.μ. και 3.30 μ.μ.
30 Δεκεμβρίου, 2009
Μουσικό παραμύθι σε εναλλακτικό μπαρ
1 Ιουλίου, 2009
Και οι θεατές έσονται θεατρίνοι
- Εβγαλα πολιτικό λόγο, εξομολογήθηκα τα σώψυχά μου σε αγνώστους και έφαγα νερό στα μούτρα
Από την ταράτσα του «Bios» ξεκινούν όλα, όπου και τελικά καταλήγουν. Εκεί συμβαίνουν χάπενινγκ της παράστασης, ενώ οι ηθοποιοί τριγυρίζουν μεταξύ των θεατών την ώρα που πίνουν χαλαρά το ποτό τους
Αρχισα να μαθαίνω τι είναι η «Κατερίνη» μόλις έφτασα στην είσοδο του «Bios». Ή μάλλον τι κάνουν οι θεατές στην παράσταση. Οι πληροφορίες ήταν αποτρεπτικές: θα σου κάνουν προσωπικές ερωτήσεις, θα συγκινηθείς, μπορεί να κλάψεις, μπαίνεις μόνη σε ένα δωμάτιο κ.ά. Με το εισιτήριο στο χέρι, δεν είχα περιθώρια.
Δεν είμαι από τους ανθρώπους που νιώθουν άνετα τετ α τετ με κάποιον άγνωστο, κι ας είναι ηθοποιός, κι ας ξέρω ότι το πράγμα κάπου πηγαίνει. Βρέθηκα, όμως, να περπατάω στην Πειραιώς, παρέα με έναν άλλον άγνωστο θεατή και μία από τους ηθοποιούς (Μαρία Φιλίνη), να ανεβαίνω σε ένα κλειστοφοβικό ασανσέρ και να καταλήγω σε ταράτσα διπλανού κτιρίου. Αυτό ήταν το πρώτο «δωμάτιο» που μου έλαχε.
Η Μαρία Φιλίνη ανάβει στικάκια. Κάθε φορά φωνάζει μια χρονολογία. Τη συνδέει με ιστορικά γεγονότα, με προσωπικές αναμνήσεις. Θυμώνω που στο άκουσμα της χρονιάς 1912 δεν πάει το μυαλό μου στο ναυάγιο του Τιτανικού όπως του άλλου συν-θεατή μου -σκέφτομαι ότι μάλλον είχε σκονάκια-ή ότι η Βιρτζίνια Γουλφ πέθανε το 1941. Ζορίζομαι όταν πρέπει να θυμηθώ τι έκανα την πρωτοχρονιά του 2000 και μπερδεύομαι όταν πρέπει να φανταστώ τη ζωή μου το 2060.
Πετάμε στον αέρα ένα χαρτί με μία ευχή και αποχωρούμε ψιλομουδιασμένοι. Χωρίς να το καταλάβω μπροστά σε δύο αγνώστους για λίγα λεπτά ήμουν ειλικρινής και εξομολογητική. Πάλι πίσω στην ωραία ταράτσα του «Bios» περιμένουμε για το επόμενο δωμάτιο. Σ’ αυτό πια ήμουν μόνη. Με υποδέχεται ένας κλόουν (Μιχάλης Μαθιουδάκης). Αρχίζει τις παντομίμες. Προσποιείται ότι πίνει κάτι. Προσφέρει και σε μένα. Είναι η στιγμή της γενναίας απόφασης. Ή θα κάτσεις να κοιτάς σαν τον χάννο ή θα ξεψαρώσεις και θα πιείς από το φανταστικό ποτήρι…αέρα κοπανιστό. Ηπια. Και έφαγα αυτό που μου πρόσφερε . Και είπα το τραγουδάκι που μου έλεγαν οι γονείς μου μικρή. Και έβγαλα έναν πολιτικό λόγο με αυτά που θα έκανα αν ήμουν πρωθυπουργός. Στο τέλος, ικανοποιημένος από τις επιδόσεις μου ο κλόουν ζήτησε να βγούμε μια αναμνηστική φωτογραφία. Χαρούμενη είπα «ναι». Πού να το ‘ξερα ότι θα κατέληγε σε πιτσίλισμα με νερό.
Τα «δωμάτια» για μένα είχαν τελειώσει. Αρχίζω να ζηλεύω που δεν μπήκα σε αυτό όπου γίνεται η διδασκαλία της Οδύσσειας. Η «Κατερίνη» όμως δεν τελειώνει στα δωμάτια. Ακόμα κι όταν έχουν εξαντληθεί, κανείς δεν το κουνάει από την ταράτσα του «Bios». Στα δωμάτια αντιμετωπίζεις το προσωπικό και στην ταράτσα το δημόσιο, αφού γίνονται χάπενινγκ – όπως μαθήματα χορού ντίσκο. Αλλά και το δημόσιο μπορεί να γίνει προσωπικό, ειδικά όταν ακούγεται στη διαπασών το αγαπημένο σου τραγούδι αφιερωμένο εξαιρετικά (το έχεις συμπληρώσει προηγουμένως σε ερωτηματολόγιο).
Πίνω το ποτό μου και προσπαθώ να καταλάβω τι παρακολούθησα. Οπως και να ‘χει η «Κατερίνη» ήταν ένα τριπ. Ανατρέπονται οι ρόλοι. Τη μία στιγμή νιώθεις την ασφάλεια του κριτή, την επόμενη φορτώνεσαι την αμηχανία και αγωνία του ηθοποιού. Συνήθως σε μια παράσταση στρογγυλοκάθεσαι σε μία καρέκλα. Εδώ λες βλακείες, αλήθειες, χορεύεις, πίνεις, μιλάς, διασκεδάζεις, σκέφτεσαι, συμμετέχεις σε group therapy. Τι παραπάνω να θέλεις κανείς;
- Της ΧΡΥΣΟΥΛΑΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 1 Ιουλίου 2009
26 Μαΐου, 2009
Ο Μολιέρος χορεύει τέκνο. Με τον “Μισάνθρωπο” σε σκηνοθεσία Θοδωρή Αμπαζή η ομάδα θεάτρου ΟΠΕRΑ επιστρέφει στον συγγραφέα με τον οποίο ξεκίνησε την πορεία της
Από τον Μολιέρο… στον Μολιέρο: η ομάδα θεάτρου ΟΠΕRΑ συστήθηκε στο αθηναϊκό κοινό το 2000 με τις «Σοφολογιότατες» του Μολιέρου, αφήνοντας εξαρχής τις καλύτερες εντυπώσεις. Εφέτος επιστρέφει στον γάλλο κωμωδιογράφο και προτείνει τη δική της προσέγγιση σε ένα από τα μεγάλα έργα του, τον «Μισάνθρωπο». Με το πείσμα των ανθρώπων που συνδέθηκαν για να κάνουν το θέατρο που ονειρεύτηκαν, απόφοιτοι οι περισσότεροι της σχολής του Εμπρός, και με τον Θοδωρή Αμπαζή σκηνοθέτη και μουσικό τους, τα μέλη της ΟΠΕRΑς ξεκίνησαν ήδη τις παραστάσεις τους στο ΒΙΟS.
«Πρέπει να ανανεώνεις διαρκώς το όραμά σου»λέει ο Θοδωρής Αμπαζής, που από το 1991 είχε φτιάξει στην Ολλανδία τη δική του ομάδα- προτού εγκατασταθεί και πάλι στην Αθήνα. Παρά τις δυσκολίες, οικονομικές και στεγαστικές, και με την ασταθή επιχορήγηση να επηρεάζει την πορεία της, η ομάδα έχει να επιδείξει ένα πλούτο παραγωγών με έργα των Τσέχοφ, Τζεφ Κουνς κ.ά., και οδηγό της την έρευνα (ο λόγος, η σύγκρουση των τεχνών, η σκηνική αφήγηση, ο μονόλογος, τα χορικά). Τώρα προέχει ο ποιητικός λόγος:
«Εχουμε το δικό μας φίλτρο ανάγνωσης σε κάθε έργο που επιλέγουμε. Η μουσικότητα παραμένει ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά μας. Δουλέψαμε πολύ πάνω στη μουσικότητα του “Μισάνθρωπου” και κάναμε μια δραματουργικήεπεξεργασία. Ετσι, το μεγάλο “όχι” της Σελιμέν στον Αλσέστ είναι για μας και το τέλος της παράστασης- ο Μολιέρος το αφήνει ανοιχτό. Εμείς σταθήκαμε στην πίστη του ήρωα, στον έρωτά του για αυτή τη γυναίκα, στην αναζήτηση του παραδείσου που τον οδήγησε στην κόλαση. Πάνω σε αυτό το “όχι” στηρίζεται η δουλειά μας» εξηγεί ο σκηνοθέτης, ο οποίος τοποθετεί το έργο στον σύγχρονο κόσμο. «Ετσι, το σπίτι της Σελιμέν είναι ένα κλαμπ όπου μαζεύονται διάφοροι παράξενοι και ιδιόρρυθμοι τύποι·ακραίοι, μέσα στην ψευτιά και στο δήθεν. O Αλσέστ με μια βιντεοκάμερα καταγράφει τα γεγονότα, σαν να θέλει και ο ίδιος να τα καταλάβει» καταλήγει ο Θοδωρής Αμπαζής. Ολο αυτό το εμπνεύστηκε από έναν χρήστη του Ιnternet ο οποίος έγραφε μηνύματα στο σπίτι του και κάθε ημέρα τα μετέδιδε στον κόσμο. «Αυτός ο Αμερικανός ξεκίνησε προεκλογικώς να σχολιάζει όλα όσα συνέβαιναν, σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο. Για μένα είναι ένας σύγχρονος μισάνθρωπος».
Εχοντας στα χέρια του τη μετάφραση («δώρο» την αποκαλεί ο ίδιος) της Χρύσας Προκοπάκη μετάφραση που γνωρίσαμε από την παράσταση του Λευτέρη Βογιατζή -, ο σκηνοθέτης συνδύασε την ποίηση με μουσική τέκνο, με έναν DJ να δίνει το δικό του στίγμα. «Πρόκειται για μια πραγματικά μεγάλη παραγωγή για τα δικά μας δεδομένα- κάτι σαν την “Εξοδο του Μεσολογγίου”. Μέσα στη μιζέρια της εποχής είχαμε δύο επιλογές: έναν μονόλογο ή μια δυναμική παρουσία. Επιλέξαμε το δεύτερο. Αν είναι να φάμε τα μούτρα μας, να γίνει με φόρα» καταλήγει με την αισιοδοξία που τον διακρίνει. Και γιατί όχι: εννέα χρόνια μετά η ΟΠΕRΑ είναι ακόμη εδώ. «Ο Μισάνθρωπος» του Μολιέρου παρουσιάζεται από την ομάδα θεάτρου ΟΠΕRΑ, σε μετάφραση Χρύσας Προκοπάκη, σκηνοθεσία και μουσική Θοδωρή Αμπαζή, σκηνικά- κοστούμια Ελένης Μανωλοπούλου. Παίζουν: Δανάη Σαριδάκη, Αντώνης Φραγκάκης, Τζωρτζίνα Δαλιάνη, Νέστωρ Κοψιδάς, Κώστας Κορωναίος, Καλλιρρόη Μυριαγκού, Γιάννης Κλίνης, Φανή Παναγιωτίδου, Λεονάρδος Μπατής. Live DJ Μikee. Οι παραστάσεις φιλοξενούνται στο Βios (Πειραιώς 84) από Τετάρτη ως Κυριακή. Ωρα έναρξης: 21.00 (ως τις 7/6).
- ΜΥΡΤΩ ΛΟΒΕΡΔΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Τρίτη 26 Μαΐου 2009
23 Μαΐου, 2009
Γιορτές δημιουργίας

- «Devised Theatre»
Θέατρο του Νέου Κόσμου: Αντισθένους 7 και Θαρύπου, Φιξ, τηλ. 210-9212900.
Διάρκεια: έως 30 Μαΐου
Τιμές εισιτηρίων:15€ κανονικό, 10€ νεανικό (για φοιτητές & νέους έως 25 ετών).
- «off – off Athens 2»
Το καλοκαιρινό φεστιβάλ νέων θεατρικών ομάδων «off – off Athens 2» επιστρέφει και φέτος από την 1η Ιουνίου και για οκτώ εβδομάδες στο φουαγιέ του θεάτρου Επί Κολωνώ. Για δεύτερsη συνεχή χρονιά, μετά την περσινή επιτυχία του με τη συμμετοχή 21 ομάδων, το φεστιβάλ με χαρακτήρα showcase ανοιχτό στο κοινό αποτελεί μια προσπάθεια ανάδειξης νέων θεατρικών ομάδων μέσα από μια γιορτή της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Ο τίτλος «off – off Athens» θέλει να υποδηλώσει όχι μόνο το φυσικό τόπο διεξαγωγής του, σε ένα δηλαδή off-off theater, όπως είναι η σκηνή του φουαγιέ του θεάτρου, αλλά και τον «καλλιτεχνικό τόπο» στον οποίο ανθεί η δημιουργικότητα αυτών των ομάδων. Δηλαδή, τον εκτός της καθιερωμένης αθηναϊκής θεατρικής πραγματικότητας τόπο.
Φέτος, συμμετέχουν 23 ομάδες και η καθεμία θα παρουσιάσει τη δουλειά της σε δύο συνεχείς μέρες. Η διάρκεια των έργων δεν ξεπερνά τα 50 λεπτά, ενώ η είσοδος θα είναι ελεύθερη για το κοινό.
Θέατρο Επί Κολωνώ: Ναυπλίου 12 & Λένορμαν 94, Κολωνός, τηλ. 210-5138067.
Διάρκεια: 1/6 – 23/7.
- «ΟΠΑ 0.2 (on πerformance art)»
Υστερα από την περσινή επιτυχημένη πρώτη εμφάνισή του, το Bios φιλοξενεί το δεύτερο φεστιβάλ «ΟΠΑ 0.2 (on πerformance art)», το οποίο έρχεται φέτος με πιο πλούσιο πρόγραμμα, αλλά και με τη συνεργασία του Art Athina 2009, καθώς ένα μέρος των περφόρμανς του θα φιλοξενηθεί στον εκθεσιακό της χώρο στο Κλειστό Φαλήρου (Taek Won Do – Ολυμπιακά Ακίνητα).
Καλλιτέχνες και κοινό θα έρθουν σε επαφή με την πιο ζωντανή μορφή τέχνης, την περφόρμανς, σε ένα φεστιβάλ που επιχειρεί να αποτελέσει δημιουργική πλατφόρμα για την προβολή και έρευνα σύγχρονων προσεγγίσεων πάνω στην ιδιόμορφη αυτή τέχνη. Με κύρια θεματική την τάση για διασκευή στη σύγχρονη τέχνη, το «ΟΠΑ 0.2» εξερευνά την έννοια της «μετα-παραγωγής», όπως την προτείνει ο Γάλλος θεωρητικός Nicolas Bourriaud και παρουσιάζει ζωντανές περφόρμανς, προβολές, αφιερώματα, εκπαιδευτικά προγράμματα, διαλέξεις και ανοιχτές συζητήσεις. Μάλιστα, στο φετινό πρόγραμμα του φεστιβάλ περιλαμβάνονται και συμμετοχές από Μεγάλη Βρετανία, Ιταλία, Καναδά, Ιαπωνία, Βουλγαρία, Σουηδία, Σιγκαπούρη, Βέλγιο, Λιθουανία και Γαλλία. Από τα highlights του δεύτερου «ΟΠΑ», η συμμετοχή και φέτος φοιτητών και καλλιτεχνών από το Πανεπιστήμιο Central Saint Martins του Λονδίνου, που σε συνεργασία με την Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας θα παρουσιάσουν την εντυπωσιακά ιδιαίτερη παράσταση «An Illustrated History of Longing». Tοποθετημένη σε ένα σκοτεινό, υγρό και μυστικό σέξι μπαρ στο υπόγειο του Bios, η περφόρμανς αναμιγνύει το χορό, το θέατρο, τη μουσική και τις οπτικές τέχνες και προσφέρει μια οπτική και αισθησιακή πανδαισία σε οποιονδήποτε τολμά να αποπλανηθεί.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι εκδηλώσεις του «ΟΠΑ 0.2» στο Βios είναι με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.
Bios: Πειραιώς 84, Αθήνα, τηλ. 210-3425335.
Διάρκεια: έως 26 Μαΐου.
- ΦΑΡΑΖΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ, Ελεύθερος Τύπος, Σάββατο, 23.05.09
6 Μαρτίου, 2009
Βρετανικό φλέγμα στο BIOS. “Quizoola!” από την ομάδα Forced Entertainment

- Ποια είναι η πρωτεύουσα της Ισπανίας; Είστε φυσική ξανθιά; Ηταν ο Τζον Γουέιν γενναίος; Γιατί φοβόμαστε το θάνατο; Αυτά και άλλα πολλά -περί τα 2.000- ερωτήματα θα ακούσετε, αλλά και θα τεθούν σε εσάς, στην 6ωρη, σχεδόν ψυχαναλυτική, παράσταση «Quizoola!» της βρετανικής πολυβραβευμένης ομάδας Forced Entertainment στο ΒΙΟS (Σάβ. 7/3, στις 18.00. Είσοδος: 20 €, 15 €). Το κοινό είναι ελεύθερο να φύγει και να επιστρέψει καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης. Την Κυριακή 8/3 στις 19.00 θα διεξαχθεί συζήτηση με το κοινό (είσοδος ελεύθερη).
2 Μαρτίου, 2009
FORCED ENTERTAINMENT. Οι «βρωμόστομοι» έρχονται
-
Τα «κακά παιδιά» της βρετανικής σκηνής σκοπεύουν να δοκιμάσουν τις αντοχές μας με την προκλητική διαδραστική παράσταση «Quizoolaa!»
- Τι σας έρχεται στο μυαλό όταν ακούτε «Πρώτη νύχτα»; Ορκοι αιώνιας πίστης; Βαθιά βλέμματα που φτάνουν ως τα μύχια της ψυχής; Ερωτόλογα που κόβουν την ανάσα; Η θεατρική ομάδα Forced Εntertainment πάντως έκανε εν έτει 2001 τους εντελώς ανάποδους συνειρμούς παρουσιάζοντας στην έδρα της, στο Σέφιλντ, την παράσταση «First night» («Πρώτη νύχτα»), η οποία είχε ουσιαστικά ως θέμα τις… τελευταίες ώρες των θεατών: «Εσύ…» αναφώνησε ξαφνικά κάποιος από τον καλοντυμένο θίασο σε ανυποψίαστο κύριο της πρώτης σειράς «θα… πεθάνεις από καρκίνο στα νεφρά». Και έρχεται η σειρά του επομένου: «Και εσύ θα σκοτωθείς σε τροχαίο». Ξαφνικά η ατμόσφαιρα γέμισε από πιθανούς και απίθανους θανάτους. Τους τριγμούς αμηχανίας στα καθίσματα ακολούθησαν τα ποδοβολητά διόλου ευκαταφρόνητης μερίδας θεατών, οι οποίοι τράπηκαν σε άτακτη φυγή, μη μπορώντας να αναμετρηθούν με τον φόβο του θανάτου. Κανείς δεν ήταν πλέον ασφαλής. Οι κανόνες είχαν καταπατηθεί. Το θέατρο δεν πρέπει να είναι έτσι. Υποτίθεται ότι οφείλεις να φροντίζεις το κοινό και όχι να το κακομεταχειρίζεσαι- ή μήπως όχι;
- Τα «κακά παιδιά» της βρετανικής σκηνής σκοπεύουν να δοκιμάσουν τα όρια και του ελληνικού κοινού με την παράστασή τους «Quizoolaa!» που θα δώσουν το Σάββατο 7 Μαρτίου στο Βios. Βασισμένη σε ένα κείμενο 2.000 λογικών και παράλογων ερωτήσεων, η περφόρμανς διαρκεί έξι ολόκληρες ώρες, ενώ το κοινό είναι ελεύθερο να φύγει και να επιστρέψει ανά πάσα στιγμή. Οι υπέρμαχοι της «καταναγκαστικής ψυχαγωγίας» κλείνουν εφέτος 25 χρόνια συνεχούς παρουσίας, με το διαβολεμένο κέφι και το διεστραμμένο χιούμορ της να δίνουν την αίσθηση ότι ξεκίνησαν μόλις χθες.
- Εχοντας και επιβεβαιώνοντας τη φήμη ότι χτυπούν το κοινό εκεί που πονάει ξεβολεύοντάς το από τα βελούδινα καθίσματα, έχουν στο ενεργητικό τους μια εντυπωσιακή σειρά από, αν μη τι άλλο, πρωτότυπα θεάματα. Το «Speak bitterness» («Πες την κακία σου»), π.χ., έχει λάβει εξαιρετικές κριτικές από τον βρετανικό και διεθνή Τύπο και είναι εμπνευσμένο από τις συναθροίσεις που έλαβαν χώρα στις γειτονιές της Κίνας μετά την Πολιτιστική Επανάσταση. Κατά τη διάρκειά τους οι καταπιεσμένοι κάτοικοι ενθαρρύνονταν να ομολογήσουν πολιτικές παρεκκλίσεις και βλέψεις ανόδου. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που παρασύρθηκαν σε ψευδείς εξομολογήσεις. Στην παράσταση οι ηθοποιοί έβγαζαν τα άπλυτά τους στη φόρα προκαλώντας άλλοτε το γέλιο και άλλοτε τον κλαυσίγελω: «Διαπράξαμε γενοκτονία/ Ακούσαμε το “Stairway to heaven” 13 φορές συνεχόμενες/ Νομίζαμε ότι η ηθική και ο καπιταλισμός της ελεύθερης αγοράς είναι ένα και το αυτό/ Ομολογούμε ψυχρότητα και κακία, πλαστογραφία και απάτη». Η αλλόκοτη αυτή λιτανεία συνεχιζόταν με κάθε λογής εγκλήματα να παρατάσσονται δίπλα δίπλα, με το μπανάλ να συναντά το γελοίο και όλο αυτό να θυμίζει φρικτό ριάλιτι καθώς οι ηθοποιοί διάλεγαν στρατόπεδα που άλλαζαν σύσταση όσο εύκολα κάνουμε ζάπινγκ.
- Εκτός από θεατρικές παραστάσεις, οι Forced Εntertainment δημιουργούν και εγκαταστάσεις, όπως το «Ground plans for Ρaradise» («Κάτοψη του Παραδείσου»), που αναπαριστά μια αχανή φανταστική πόλη φτιαγμένη από ξύλινους πύργους. Αλλά και φιλμ, όπως το επτάωρης διάρκειας βίντεο «Filthy words and phrases» («Βρώμικες λέξεις και φράσεις»), κατά τη διάρκεια του οποίου μια γυναίκα βρίσκεται σε μια εγκαταλελειμμένη σχολική αίθουσα και γράφει έναν κατάλογο δύο χιλιάδων σεξουαλικών βωμολοχιών.
- Ο βασικός πυρήνας των έξι περφόρμερ, με επικεφαλής τον καλλιτεχνικό διευθυντή της ομάδας Τιμ Ετσελς, δεν έχει αλλάξει από το 1984 ως σήμερα. Αν το θέατρο ήταν ολυμπιακό άθλημα, οι ίδιοι θα ήταν μαραθωνοδρόμοι και όχι κατοστάρηδες. Και αν ακόμη κάθε φημισμένη πειραματική σκηνή διεθνώς τους ανοίγει διάπλατα τις πόρτες, το φλεγματικό Λονδίνο παραμένει διστακτικό αντιμετωπίζοντάς τους σαν εισβολείς που θα χαλάσουν το πάρτι. Ο Ετσελς είχε κάποτε την ιδέα να ανεβάσουν την παράσταση «Look back in anger» («Κοιτώντας πίσω με θυμό») αφού πρώτα όλοι οι ηθοποιοί είχαν μεθύσει με μηλίτη, αλλά τελικά δεν την πραγματοποίησε. Σίγουρα όμως έχει πολλούς ακόμη άσους στο μανίκι του.
Ο Τιμ Ετσελς και το φάντασμα του Σαίξπηρ
- «Πόσα πράγματα μπορείς να χωρέσεις μέσα στο αιδοίο σου;»: αυτή είναι η πιο τραβηγμένη ερώτηση που περιλαμβάνει το περίφημο ερωτηματολόγιο της παράστασης «Quizoolaa!» σύμφωνα με τον εμπνευστή της Τιμ Ετσελς (φωτογραφία). Οσο για τις απαντήσεις που έχουν δοθεί κατά καιρούς, ποικίλλουν, με συνηθέστερη πάντως τα «δέκα δάχτυλα». «Είναι ένας ασφαλής αριθμός» μας είπε ο δαιμόνιος καλλιτεχνικός διευθυντής των Forced Εntertainment, με την ακόμη πιο δαιμόνια αίσθηση του χιούμορ που τον διακρίνει. Κατά τη διάρκεια της παράστασης που θα φιλοξενηθεί στο Βios το κοινό θα έχει τη δυνατότητα να διαλέγει και να υποβάλλει ερωτήσεις στους δύο ηθοποιούς, οι οποίοι θα φορούν φθαρμένα ρούχα κλόουν.
- «Εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία από τις ερωτήσεις και τις απαντήσεις αυτές καθαυτές είναι ο χρόνος που χρειάζονται και οι ηθοποιοί και οι θεατές για να σκεφθούν, οι εκφράσεις που αλλάζουν στα πρόσωπά τους. Επέλεξα σκηνικό και μακιγιάζ ξεπεσμένου τσίρκου για να δώσω την αίσθηση μιας μεγάλης παράστασης που έχει από καιρό τελειώσει. Και το μόνο που έχει απομείνει είναι οι ατέλειωτες ερωτήσεις» σημειώνει. Αντί για τους όρους «υποψιασμένο» και «ανυποψίαστο» κοινό, προτιμά να μιλάει για θεατές με ή χωρίς αυτοπεποίθηση. Οσο για την αμφιλεγόμενη «Πρώτη νύχτα» με όλες εκείνες τις προβλέψεις θανάτων: «Εχουμε τη φήμη ότι βασανίζουμε και τρομοκρατούμε το κοινό μας. Η αλήθεια είναι ότι μας αρέσει να κάνουμε διασκεδαστικές παραστάσεις, αλλά λατρεύουμε να παρουσιάζουμε πράγματα που περιέχουν κίνδυνο,που σε βγάζουν από τα όριά σου. Η καλοσύνη είναι άχρηστη χωρίς την κακία. Υστερα λοιπόν από το πρώτο σοκ στο άκουσμα των θανάτων,το κοινό άρχισε να ξορκίζει τους φόβους του, να συμμετέχει, να γελάει. Για παράδειγμα, στο άκουσμα της φυματίωσης σχεδόν οι μισοί άρχισαν να βήχουν μηχανικά. ΟΙ περισσότεροι μάλιστα προτιμούσαν να τους πούμε ότι θα πεθάνουν με πρωτότυπο τρόπο.
- Δυσανασχετούσαν όταν άκουγαν για καρκίνο ή έμφραγμα και ενθουσιάζονταν με το δάγκωμα φιδιού, την πτώση αεροπλάνου κτλ.». Γιατί λοιπόν μια ομάδα με τέτοια ιστορία και περγαμηνές στον χώρο παραμένει το μαύρο πρόβατο για τις κεντρικές σκηνές του Λονδίνου; «Το Λονδίνο είναι πολύ αψυχολόγητο και βαθιά συντηρητικό από πολλές απόψεις. Ολη αυτή η μακρά παράδοση στην κλασική λογοτεχνία έχει στραγγαλίσει τη σύγχρονη δημιουργία και το φάντασμα του Σαίξπηρ θα πλανάται για πάντα πάνω από τα ανήσυχα κεφάλια μας» καταλήγει.
- Βios, Πειραιώς 84, τηλ. 210-3425.335. Εκτός από την παράσταση «Quizoolaa!», στις 7 και 8 Μαρτίου θα προβληθούν με ελεύθερη είσοδο βίντεο του Τιμ Ετσελς και ο ίδιος θα συζητήσει με το κοινό (8/3, 19.00).
3 Φεβρουαρίου, 2009
Τηλεφώνημα μιας ώρας [Rimini Protokoll στο Bios]
- Β.ΓΕΩΡΓ., ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 03/02/2009
2 Φεβρουαρίου, 2009
Θέατρο τηλεφώνου: Καλκούτα καλεί Αθήνα
|
Η τριάδα των Rimini Protokoll, Χέλγκαρ Χάουγκ, Ντάνιελ Βέτσελ και Στέφαν Καέγκι, εκπρόσωποι και δημιουργοί του κινήματος «Reality Trend»: η ζωή ως θεατρική πρώτη ύλη
|
Στις διάρκειας 4 ωρών παραστάσεις του «Call Cutta in a box» θα συνδέεστε κατά μόνας, σε ένα δωμάτιο, με την Καλκούτα της Ινδίας. «Διηπειρωτικό θέατρο τηλεφώνου» αποκαλούν άλλωστε οι Rimini Protokoll την παράσταση. Η διαδικασία είναι η εξής:
- Πρώτα σας εφοδιάζουν οι υπεύθυνοι του «Bios» με ένα κλειδί και ένα σχεδιάγραμμα του χώρου.
- Μετά κατευθύνεστε ολομόναχοι στο δωμάτιο εκείνο που ξεκλειδώνει το κλειδί. Μόλις το τοποθετήσετε στην κλειδαριά, ακούτε ένα τηλέφωνο μέσα στο δωμάτιο να χτυπάει. Τι κάνετε; Το σηκώνετε. Σας απαντά μια αντρική φωνή, με κάπως παράξενη προφορά, που γνωρίζει λεπτομερώς το δωμάτιο στο οποίο βρίσκεστε, παρ’ ότι σας χωρίζουν 10.000 χιλιόμετρα. Πού βρίσκεται; Σε ένα τηλεφωνικό κέντρο στην Καλκούτα της Ινδίας.
- Δίπλα από την τηλεφωνική συσκευή υπάρχει ένας υπολογιστής. Στην οθόνη προβάλλονται εικόνες και βίντεο. Αμέσως ξεκινά μια ιστορία στην οποία εσείς και ο άγνωστος Ινδός υπάλληλος του τηλεφωνικού κέντρου είστε οι πρωταγωνιστές της και συν-συγγραφείς της πλοκής.
|
Με έναν από τους Ινδούς τηλεφωνητές στην Καλκούτα (φωτ.) θα επικοινωνείτε τηλεφωνικά από το Bios…
|
- Από εκεί και πέρα, οτιδήποτε προκύψει κι οπουδήποτε οδηγηθεί η συζήτηση είναι δικό σας, κατά το ήμισυ, θέμα. Έχετε τη διάθεση να το ζήσετε;
Σε άλλες παραστάσεις της ομάδας, όπως στο «Breaking news», δεν χρειαζόταν τόση συμμετοχή· θεατρικό υλικό ήταν τα δελτία ειδήσεων. Μεταδίδονταν ζωντανά από 25 διαφορετικά σημεία του πλανήτη. Σε μια άλλη, στο «Midnight special agency», για πέντε λεπτά κάθε θεατής προσκαλούνταν να μιλήσει από σκηνής ελεύθερα κι αυτοσχεδιαστικά «για την υποκρισία της καθημερινότητάς του». Σε μια τρίτη δουλειά των Rimini Protokoll στο Αμβούργο, το κοινό παρακολουθούσε με κιάλια ηδονοβλεπτικά την αληθινή ζωή της πόλης.
«Κι ωστόσο, πιστέψτε με, η δουλειά μας απέχει έτη φωτός από το ερασιτεχνικό θέατρο. Καταρρίπτουμε τους νόμους του θεάτρου κερδίζοντας γι’ αυτό και για τους θεατές νέες προοπτικές», ισχυρίζεται η θεατρική τριάδα. Η δουλειά τους το αποδεικνύει.
Την Κυριακή, 8 Φεβρουαρίου, στις 6 μ.μ., θα γίνει ανοιχτή συζήτηση του Ντάνιελ Βέτσελ με το κοινό. Θα εστιάσει «στο ύφος και τις πρακτικές που έκαναν παγκοσμίως γνωστούς τους Rimini Protokoll». *
info: Από 4 Φεβρουαρίου έως 4 Απριλίου. Η παράσταση κρατά 4 ώρες και χρειάζεται γνώση αγγλικής γλώσσας.
- Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 02/02/2009
21 Ιανουαρίου, 2009
ΝΕΑΝΙΚΕΣ ΠΕΡΦΟΡΜΑΝΣ ΣΤΟ «ΒΙΟS»: Οι θεατές γίνονται πρωταγωνιστές στις παραστάσεις
Δ.Κ., ΤΑ ΝΕΑ: Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2009
Σε ένα δωμάτιο δίπλα από τη σκηνή του θεάτρου ακούγεται ο ήχος τηλεφώνου. Ο θεατής ανοίγει την πόρτα με κλειδιά που μόλις παρέλαβε από τα εκδοτήρια. Στην άλλη γραμμή τον περιμένει ένας πωλητής πιστωτικών καρτών από την Καλκούτα της Ινδίας που φαίνεται να γνωρίζει τι συμβαίνει… Ιδού το θέμα της περφόρμανς «Call Cutta in a box» της ομάδας Rimini Ρrotokoll από την Γερμανία, που θα παρουσιαστεί στο «Βios» (4 Φεβρουαρίου), όπου τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και την ψευδαίσθηση θα διερευνήσουν τρεις ομάδες από το εξωτερικό και πέντε από την Ελλάδα.
Βάφουν τα πρόσωπά τους σαν κλόουν και επιλέγουν κάποιες από τις 2.000 ερωτήσεις της περφόρμανς «Quizoola!» (7 Μαρτίου). Η ομάδα Forced Εntertainment από τη Βρετανία δίνει απαντήσεις επί έξι ώρες ενώ το κοινό συμμετέχει και είναι ελεύθερο να φύγει και να επιστρέψει. Φορούν τ΄ ακουστικά τους και περιμένουν ν΄ ακούσουν τις οδηγίες για το πώς θα φερθεί ο ένας στον άλλον. Οι δύο θεατές της περφόρμανς «Εtiquette», της ομάδας Rotozaza, αποτελούν οργανικό μέρος της παράστασης, θίγοντας το ζήτημα της ανθρώπινης επικοινωνίας (μέσα Μαρτίου).
«Με την παράσταση “Α guide to getting” θέλουμε να καταρρίψουμε τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και θεάτρου. Ο θεατής, πριν αλλά και μετά την παράσταση, θα βλέπει αποσπάσματα της δουλειάς μας διασκορπισμένα στην οδό Πειραιώς. Θα ανακαλύψει ότι το ζευγάρι έξω από το θέατρο είναι δύο από τους ηθοποιούς της ομάδας Μkultra. Η παράσταση βρίσκεται παντού γύρω του» λέει η σκηνοθέτις Γκίγκη Αργυροπούλου. Η έννοια της κούρασης γίνεται σωματικό βίωμα, καθώς ο θεατής στέκεται όρθιος κατά τη διάρκεια της περφόρμανς «Τest» από την ομάδα Μag (Ιούνιος). «Οι θέσεις για τη φιλοσοφία της Ιστορίας» του Γουόλτερ Μπέντζαμιν, παρουσιάζονται σε μορφή περφόρμανς από την ομάδα Νova Μelancholia (5 Φεβρουαρίου). Ο ηθοποιός και ο θεατής θυμούνται τις σχολικές γιορτές, τα πάρτι και τις δημόσιες καταγγελίες στην «Κατερίνη» της ομάδας Βlitz (Μάιος).
Μια εικαστική εγκατάσταση- που χρησιμοποιεί σύμβολα (βίντεο, εικόνες) αντί των λέξεων- και μια περφόρμανς- βασισμένη στο έργο του Πέτερ Χάντκε «Κάσπαρ»- υπό τον γενικό τίτλο «Όταν η φράση» παρουσιάζει η Ιωάννα Μύρκα (5 Μαΐου). Τέλος, το 2ο Διεθνές Φεστιβάλ Περφόρμανς της Αθήνας, με συνέδρια, παραστάσεις, ομιλίες και αφιερώματα, αναμένεται να αρχίσει τον Μάιο.
ΙΝFΟ: Παραστάσεις περφόρμανς στο «Βios» (Πειραιώς 84, τηλ. 210-3425.335) από τον Φεβρουάριο. Εισιτήρια: 20 και 15 (φοιτητικό) ευρώ.
«Νέα σοδειά» παραστάσεων στο «Bios» από τον Φεβρουάριο
Η «νέα σοδειά» του Bios ανακοινώθηκε με μια αληθινή, φρέσκια μελιτζάνα, αεροστεγώς τυλιγμένη μέσα σε μια αστεία διαφανή μεμβράνη που πόζαρε ως πρόσκληση. Το Bios μας έχει συνηθίσει σε απολαυστικά εναλλακτικά δρώμενα, και οι προσδοκίες είναι μεγάλες. Στην παρουσίαση του προγράμματος του χώρου για τους επόμενους μήνες, ο καλλιτεχνικός διευθυντής Βασίλης Χαραλαμπίδης αναφέρθηκε σε μια σταδιακή αλλά συνειδητή στροφή στον προγραμματισμό. Το ενδιαφέρον για τις συναυλίες και τη μουσική δεν έχει χαθεί, αλλά η έμφαση πια στρέφεται σοβαρά προς «τις δράσεις που φλερτάρουν και αξιοποιούν διάφορους τομείς έκφρασης, με παραστάσεις που μοιάζουν περισσότερο με συναυλίες, εκθέσεις που μοιάζουν πιο πολύ με παραστάσεις…». Κοινός στόχος της δημιουργικής ομάδας του Bios είναι «η συνάντηση σε ένα κοινό δοχείο».
Το «κοινό δοχείο» λοιπόν περιλαμβάνει φέτος μετακλήσεις που έχουν εκτιμηθεί πολύ στο εξωτερικό, παραγωγές και συμπαραγωγές του ίδιου του Bios και φυσικά, το «ΟΠΑ 0.2», το δεύτερο Διεθνές Φεστιβάλ Περφόρμανς. Ανάμεσα στις μετακλήσεις, το έργο των Rimini Protokoll, «Call Cutta in a box. Ενα διηπειρωτικό θέατρο τηλεφώνου», όπου ένας τυχερός θεατής, καταλήγει να μιλάει στο τηλέφωνο με μια φωνή που προέρχεται από ένα τηλεφωνικό κέντρο στην Καλκούτα της Ινδίας… Οι παράξενες συνομιλίες ξεκινούν στις 4 Φεβρουαρίου, με τέσσερις παραστάσεις την ημέρα, ενώ από την Αγγλία περιμένουμε την ομάδα Forced Entertainment με το έργο «Quizoola!». Τις μετακλήσεις συμπληρώνουν οι Rotozaza με το «Etiquette», όπου οι θεατές αποτελούν οργανικό μέρος της παράστασης.
Στις 5 Φεβρουαρίου η ομάδα Nova Melancholia παρουσιάζει το έργο «Walter Benjamin: Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας» που συγκαταλέγεται στις συμπαραγωγές του Bios για τη φετινή χρονιά. Ακολουθούν το «Guide to getting lost» των Mcultra, το έργο «Οταν η φράση» της Ιωάννας Μύρκα και το «Test» της ομάδας «Mag». Info Πειραιώς 84, τηλ. 210-34.25.335 [Νελλη Αμπραβανελ, Η Καθημερινή, 21/01/2009]



