Μια παράσταση γεμάτη μνήμες

Μια παράσταση γεμάτη μνήμες
  • Χωρίς κονσόλες, ηχεία, προβολείς το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας έστησε μια γοητευτική θεατρική παραγωγή

Μια σκάφη που στάζει νερό σε έναν κουβά. Αυτός ο ήχος, αυτό το σταθερό «πλιτς πλιτς» λειτουργεί σαν μετρονόμος. Κι ύστερα είναι ο χώρος. Μια πρώην σχολική αίθουσα, η οποία έχει μετατραπεί σε ένα δωμάτιο κάποιας οικογένειας του ‘50. Μήπως το ρολόι του χρόνου μάς πήγε πίσω; Καθόμαστε στην αίθουσα, σε καρέκλες παλιές, αντικριστά, βήματα ακούγονται, φωνές και, ξαφνικά, μια ιστορία ζωντανεύει μπροστά στα μάτια μας, σαν να γεννιέται μέσα από τον χώρο. Ολα αυτά στην Πάτρα, στον υπέροχο χώρο του Παλιού Αρσακείου, όπου παρουσιάζεται η παράσταση «Κήπος Στάχτες» (από το βελούδινο άλμπουμ του 20ού αιώνα) του Ντανίλο Κις, σε σκηνοθεσία, σύλληψη και μουσική Ηλία Κουνέλα, σε μια παραγωγή του Δημοτικού Περιφερειακού Θεάτρου Πάτρας, το οποίο, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Γιάννη Βόγλη, μόνο ευχάριστες εκπλήξεις μάς επιφυλάσσει.

Πρόκειται για μια θεατρική μεταφορά της αυτοβιογραφικής τριλογίας του Σερβο-ούγγρου συγγραφέα Ντανίλο Κις που φέρει το όνομα «Οικογενειακό Τσίρκο». Μια αναπαλαίωση της μνήμης, του πατρικού σπιτιού, της τρυφερής ηλικίας. Ο επιζών Αντρέας Σαμ έρχεται αντιμέτωπος με τις απώλειες του παρελθόντος, για να ξαναβρεί τη ζωτική του δύναμη. Μέσα από το «άδειο» πια βελούδινο άλμπουμ του 20ού αιώνα, προσπαθεί να ξαναθυμηθεί τις φωτογραφίες που λείπουν. Εκεί που τελειώνει η ανάμνηση, στο μεταίχμιο δηλαδή της λήθης και της φαντασίας, ο Αντρέας Σαμ ακολουθεί τη φαντασία. Και με αυτόν τον τρόπο, ξαναβρίσκει τους γονείς του.

Μια θεατρική εμπειρία που ασχολείται με την απώλεια ως πηγή ζωής: θέλουμε να θυμηθούμε για να προχωρήσουμε. Μια γοητευτική θεατρική πράξη που της λείπουν οι κονσόλες, τα ηχεία, οι προβολείς, οι προβολές και όλα τα εξωτερικά σύγχρονα μέσα που μπορούν να στηρίξουν μια παράσταση των ημερών μας, μια παράσταση γεμάτη μνήμη έστησε ο Ηλίας Κουνέλας. Τραγουδούν οι ηθοποιοί, παίζουν μουσική οι ίδιοι, το γάλα στο ποτήρι είναι γάλα, το πορτοκάλι μοσχομυρίζει.

Πολύ πειστικοί στους ρόλους τους η Ζωή Τούντα και ο Κωνσταντίνος Καρβουνιάρης, εξαιρετικός ο Ηλίας Κουνέλας (παραστάσεις καθημερινά εκτός Δευτέρας και Τρίτης , στις 21.30).

  • Η ηχώ
    «Από παιδί ακόμα είχα μια νοσηρή υπερευαισθησία και η φαντασία μου μετέτρεπε τα πάντα σε ανάμνηση. Κάποιες φορές αρκούσε μία μόνο ημέρα, το διάστημα μεταξύ μερικών ωρών, μία συνηθισμένη αλλαγή τόπου, ώστε ένα καθημερινό γεγονός, του οποίου τη λυρική αξία δεν ένιωθα όσο ζούσε μέσα μου, να στεφανωθεί ξαφνικά με μια υπέροχη ηχώ… ». Ντανίλο Κις

Αντιγόνη Καράλη, ΕΘΝΟΣ, 27/12/2010

Σπαρακτικές εξοµολογήσεις

Μέσα από µια σειρά από αµοιβαίους εξευτελισµούς, σπαρακτικές εξοµολογήσεις, σεξουαλικές προκλήσεις, δύο ζευγάρια αποκαλύπτουν τους «Δαίµονες» των σχέσεων στο οµώνυµο έργο του Λαρς Νορέν στο Θέατρο του Ηλιου (Φρυνίχου 10, Ακρόπολη, τηλ. 210-3231.591) στις 21.00. Από τον θίασο Κώδικας. Η σκηνοθεσία είναι τουΔηµήτρη Γιαµλόγλου.

* Η «Αγγέλα» του Γιώργου Σεβαστίκογλου παρουσιάζεταισε σκηνοθεσία Δηµήτρη Μπίτουστο Θέατρο Σφενδόνη (Μακρή 4, Μακρυγιάννη, τηλ. 210-9246.692) στις 21.30 από την οµάδα ΑΣΙΠΚΑ. Ερµηνεύουν µεταξύ άλλων οιΛένικα Αρφάνη, Νίκος Δηµητρόπουλος, Ειρήνη Δράκου, ΕλένηΖαραφίδου, Πανάγος Ιωακείµ, Ρίτα Λυτού.

Το έργο «Fool for Love» του Σαµ Σέπαρντ παρουσιάζεται, σε σκηνοθεσία Αθανασίας Καραγιαννοπούλου, στο Θέατρο Κάππα (Κυψέλης 2, τηλ. 210-8831.068) στις 21.15. Παίζουν οι Αλκις Κούρκουλος, Χριστίνα Αλεξανιάν,Κώστας Τριανταφυλλόπουλος, Τάσος Γιαννόπουλος.

* Η µαύρη κωµωδία «Για πάντα» του Ρόλαντ Σίµελπφενιχ παρουσιάζεται στο «Ρουφ» (Κωνσταντινουπόλεως 10 και Ανδρονίκου 18, τηλ. 210-3837.191) στις 21.30, από το Μικρό Θέατρο. Η σκηνοθεσία είναι της Εύης Δηµητροπούλου. Παίζουν οι Βαγγέλης Ζλατίντσης, Ελισάβετ Σταυρίδου, Εύα Νέδου, Λίζα Νεοχωρίτη, Αλέξανδρος Ζαφειριάδης.

* «Ο καλύτερος τρόπος να ζεις» του Νόελ Κάου-αρντ, που περιλαµβάνει και την πάλη ανάµεσα στον πόθο για την καταξίωση και τη χαοτική έκρηξη της ερωτικής επιθυµίας, παρουσιάζεται στο Από Μηχανής Θέατρο (Ακαδήµου 13, Μεταξουργείο, τηλ.

210-5231.131) στις 21.30. Η σκηνοθεσία είναι του Αντώνη Γαλέου. Παίζουν οι Κωνσταντίνος Γαβαλάς, Νέστωρ Κοψιδάς, Δηµήτρης Μακαλιάς, Φαίη Ξυλά.

INFO

Το έργο «Fool for Love» του Σαµ Σέπαρντ παρουσιάζεται στις 21.15 στο Θέατρο Κάππα (Κυψέλης 2, τηλ.210-8831.068)

Ο Βρετανός που μας έκανε να ζηλέψουμε

  • Με διπλό Ντένις Κέλι στο ρεπερτόριό του, το Θέατρο του Νέου Κόσμου βάζει τρίποντο στη σεζόν.

Η περίπτωση του Βρετανού συγγραφέα, που τον πρωτοσυστήνει στην Ελλάδα με δύο έργα του, τα «Ορφανά» (2009) και το «dna» (2007), μας αφορά για πολλούς λόγους.

Δεν πρόκειται μόνο για έναν πολυβραβευμένο και πολυανεβασμένο σε όλο τον κόσμο νέο δραματουργό βγαλμένο από τα σπλάχνα της βίαιης, περιθωριακής Αγγλίας, που εγκατέλειψε το σχολείο στα 16 για να κάνει ένα σωρό δουλειές του ποδαριού, που έθρεψαν το δραματικό του οπλοστάσιο.

Είναι, κυρίως, ότι τα έργα του αφορούν το σήμερα με τρόπο αδιαμφισβήτητο. Δεν κλείνει τα μάτια στη βία. Τη βάζει στο επίκεντρο ακόμη κι όταν το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας του ζητά να γράψει έργο για εφήβους. Και δεν κάνει άσχημα. Ποιος από όσους παρακολούθησαν το «dna» από την ομάδα Grasshoper (φωτογρ.) δεν θυμήθηκε σε ανατριχιαστικό βαθμό την τραγική υπόθεση εξαφάνισης του Αλεξ;

Είναι, ακόμα, ότι τα έργα του ενδύονται τον εξωτερικό μανδύα του αστικού δράματος -όπως τα «Ορφανά», που ευτύχησαν χάρη στις ερμηνείες των Κίτσου, Πουλάκη, Οικονόμου- για να ξεσκεπάσουν στη συνέχεια όλη τη σαπίλα και τη διαφθορά των σύγχρονων κοινωνιών του δυτικού κόσμου, μαζί και τη δική μας. Οι αποκαλύψεις και οι ανατροπές έρχονται με μορφή χιονοστιβάδας, φτάνοντας ήρωες, σχέσεις και καταστάσεις στα όριά τους.

Κι ενώ στον πυρήνα του προβληματισμού τού Κέλι βρίσκεται η συλλογική και ατομική ευθύνη -σε καταστάσεις κρίσης πώς αντιδρά κανείς; σε έναν κόσμο άρρωστο τι στάση κρατά;- καταφέρνει να προσπεράσει ακόμα έναν σκόπελο: την ηθικολογία. Αφήνοντας πάντοτε το τέλος ανοιχτό, ανάβει το φιτίλι και φεύγει.

Τέλος, η περίπτωση του Κέλι έρχεται να μας υπενθυμίσει την τεράστια έλλειψη καλού νέου ελληνικού έργου, εκτός ελαχίστων μεμονωμένων περιπτώσεων. Γνωστή και παλιά η γκρίνια. Αλλά δεν θα σταματήσουμε να το λέμε. Αν θέλουμε ένα θέατρο ζωντανό που να μας αφορά, δεν αρκούν οι ευφάνταστες αναβιώσεις έργων του 18ου αιώνα. Χρειαζόμαστε έργα σημερινά.

  • ΕΛΕΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 27 Δεκεμβρίου 2010

Νέο στέκι πολιτισμού με σύμβολο την ελιά

  • ΘΕΑΤΡΑΚΙ 100 ΘΕΣΕΩΝ ΣΕ ΠΑΛΙΟ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟ ΤΟΥ ΒΟΤΑΝΙΚΟΥ
  • Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΙΔΑΛΗ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 27 Δεκεμβρίου 2010

Κόντρα στους δύσκολους καιρούς ένα καινούργιο μικρό θέατρο εκατό θέσεων «φύτρωσε» στον Βοτανικό (Κωνσταντινουπόλεως 127, τηλ.: 210-3477677) με την ονομασία «Eliart» (δίπλα στην είσοδό του δεσπόζει μια φρεσκοφυτεμένη ελιά).

Η Αννέτα Παπαθανασίου και ο Γιώργος Φρατζεσκάκης πιστεύουν ότι η τέχνη δεν φοβάται μνημόνια και οικονομικές δυσκολίες

Η Αννέτα Παπαθανασίου και ο Γιώργος Φρατζεσκάκης πιστεύουν ότι η τέχνη δεν φοβάται μνημόνια και οικονομικές δυσκολίες

Πρωτεργάτες του, η ηθοποιός και σκηνοθέτρια ντοκιμαντέρ Αννέτα Παπαθανασίου, ο συνάδελφός της Γιώργος Φρατζεσκάκης με ευδόκιμη θητεία στο παιδικό θέατρο και ο Θανάσης Ρουμελιώτης, ιδιοκτήτης του χώρου (παλιό συνεργείο) που ήθελε να το κάνει θέατρο.

Με γόνιμη θεατρική εμπειρία οι δυο τους, φιλοδοξούν ο χώρος να φιλοξενεί νέες ομάδες, αλλά και καθιερωμένα σχήματα, Ελληνες και ξένους καλλιτέχνες, θεατρικές παραστάσεις, μουσικές βραδιές, προβολές ταινιών, παρουσιάσεις βιβλίων, αφιερώματα σε ηθοποιούς και συνθέτες. «Ονειρό μας ήταν να δημιουργήσουμε το δικό μας στέκι. Σ’ έναν άνετο ζεστό χώρο να μπορεί κάποιος να πιει το ποτό του και να παρακολουθήσει μια παράσταση ή αργότερα το βράδυ να ακούσει μουσική».

  • Οι δύσκολοι καιροί που ζούμε δεν σας πτοούν;

Γιώργος Φρατζεσκάκης: «Κάναμε αρκετό καιρό να το αποφασίσουμε και τελικά στην καρδιά της κρίσης είπαμε να συνεργαστούμε και να πούμε με το δικό μας τρόπο ότι η τέχνη δεν φοβάται μνημόνια και οικονομικές δυσκολίες. Σε χαλεπούς καιρούς το θέατρο υπήρξε πάντα πηγή αισιοδοξίας».

Αννέτα Παπαθανασίου: «Η γενιά μας δεν έζησε έναν πόλεμο, ζει όμως τώρα την οικονομική κρίση, που σε εξοντώνει σιγά σιγά. Πιστεύω ότι σε όλες τις περιπτώσεις η τέχνη ανακουφίζει από τα δεινά».

  • Η ονομασία «Eliart» σηματοδοτεί κάτι;

Α. Παπαθανασίου: «Η ελιά, που μνημονεύεται σε πολλά αρχαία θεατρικά κείμενα, ήταν η έμπνευσή μας και αποτελεί σήμα κατατεθέν του χώρου. Δίπλα μας είναι η Ιερά Οδός και κοντά στο ύψος του Γεωπονικού Πανεπιστημίου βρισκόταν η ιερή ελιά του Πλάτωνα, κάτω από αυτήν δίδασκε ο Ελληνας φιλόσοφος τους μαθητές του πριν από 2.500 χρόνια. Μη ξεχνώντας, λοιπόν, το σύμβολο της αρχαίας Αθήνας κι αγαπώντας τη φύση, φέραμε μια ελιά από την Καλαμάτα για να την έχουμε στην είσοδό μας. Ο τίτλος “Eliart” συνδυάζει την ελιά και την τέχνη. Και φυσικά θα προσφέρουμε ελιές στο κυλικείο του θεάτρου».

Γ. Φρατζεσκάκης: «Η τέχνη είναι σαν ένα δέντρο. Σαν την ελιά. Εχει πολλά κλωνάρια και κάθε κλωνάρι βγάζει ελιές. Νέους θιάσους με φρέσκια ματιά. Αλλες ελιές είναι καλές και άλλες όχι. Τις καλές θα τις κρατήσουμε να πάρουμε το λάδι και το λάδι είναι χρήσιμο. Εμείς την ελιά μας θα την μπολιάσουμε όσο καλύτερα μπορούμε. Και θα την ποτίζουμε. Γιατί θέλουμε να δώσει στο χώρο πολλά κλωνάρια».

Το θέατρο «Eliart», δημιουργία του αρχιτέκτονα Μανώλη Κλαπατσέα και του Σωτήρη Μαρίνη που επιμελήθηκε τον κατασκευαστικό τομέα, προγραμματίζει τις επόμενες εκδηλώσεις:

* Κάθε Κυριακή στις 12 το μεσημέρι θα δίνει παραστάσεις Καραγκιόζη το Θέατρο Σκιών του Στάθη Λαγκάδα.

* Την Τετάρτη (8 μ.μ.) η παιδική χορωδία «Ευμέλεια» θα παρουσιάσει γνωστά τραγούδια, μερικά εμπνευσμένα από το «Κοριτσάκι με τα σπίρτα» του Αντερσεν. Διευθύνει και τραγουδά η Τζίνα Φωτεινοπούλου με τον Γιώργο Δούση στο πιάνο (είσοδος ελεύθερη).

* Η πρώτη θεατρική πρεμιέρα θα δοθεί στις 2 και 3 Ιανουαρίου με το «Σεμινάριο βλακείας» του Σάκη Σερέφα σε σκηνοθεσία Κατερίνας Πολυχρονοπούλου. Πρωταγωνιστεί ο Δημήτρης Πιατάς.

Οι τιμές των εισιτηρίων θα κυμαίνονται από 5 έως 15 ευρώ, ανάλογα με την παράσταση. *

Η ανθρωπιά μας στα σκουπίδια

  • Της ΕΛΕΝΑΣ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 27 Δεκεμβρίου 2010

Η είδηση του τραγικού θανάτου ενός συνανθρώπου μας -αγνώστων στοιχείων- που αποκοιμήθηκε μέσα σε κάδο σκουπιδιών και πολτοποιήθηκε από απορριμματοφόρο του Δήμου Ταύρου, είναι από αυτές που θέλεις λίγα λεπτά για να συνειδητοποιήσεις. Σοκάρεσαι, τις συζητάς κι έπειτα έρχεται η λήθη. Σκληρότερη κι από το ίδιο το συμβάν.

Αυγουστίνος Ρεμούνδος και Χάρης Χιώτης πρωταγωνιστες της παράστασης

Αυγουστίνος Ρεμούνδος και Χάρης Χιώτης πρωταγωνιστες της παράστασης

Ο Νίκος Διαμαντής του θεάτρου «Σημείο» σκέφτηκε να σταθεί στο τραγικό περιστατικό και να δώσει αφορμή να ξεδιπλωθούν μια σειρά ερωτημάτων.

Στο πλευρό του συσπειρώθηκαν είκοσι τρεις ακόμη άνθρωποι, διανοούμενοι, καλλιτέχνες και κυρίως θεατρικοί συγγραφείς:

Βασίλης Βασιλικός, Νίκος Βατόπουλος, Νίκος Βλαντής, Διονύσης Βυθούλκας, Ρέα Γαλανάκη, Κωστής Γκιμοσούλης, Ηλίας Κανέλλης, Βασίλης Κατσικονούρης, Λίλα Κονομάρα, Γιάννης Κοντός, Ενη Κούκουλα, Γιώργος Λαζόγκας, Μαρία Λαϊνά, Γιώργος Μανιώτης, Γιώργος Μαρκόπουλος, Παναγιώτης Μέντης, Κώστας Μουρσελάς, Θανάσης Νιάρχος, Νίκος Παναγιωτόπουλος, Λευτέρης Παπαδόπουλος, Κατερίνα Σχινά, Στέλιος Χατζηαδαμίδης, Γιάννης Χρυσούλης.

Η αυριανή βραδιά στο «Σημείο» με τίτλο «Ο κανένας» είναι αφιερωμένη στον συνάνθρωπό μας, τον οποίο πιθανότατα δεν θρήνησε κανείς. Είναι και μια πράξη αλληλεγγύης και εν τέλει μια πολιτική δήλωση.

Η εκδήλωση θα ξεκινήσει από το πραγματικό γεγονός μέσα από δημοσιογραφικά κείμενα. Θα ακολουθήσουν σύντομες απόψεις, που η καθεμία τους θα φωτίζει και μια διαφορετική πτυχή. Στο τέλος θα παρουσιαστούν δέκα μικρά θεατρικά μονόπρακτα.

«Ο κανένας θα μπορούσε να είναι ο καθένας», τονίζει ο Νίκος Διαμαντής. «Το περιστατικό αυτό ήρθε σε μια ιδιαίτερη χρονική στιγμή κοινωνικής φλυαρίας, που όλοι συζητάμε τρόπους να σηκωθεί η χώρα. Ξεχνάμε, όμως, πως η ιστορία μιας κοινωνίας συντίθεται από πολλές μικρές ιστορίες των διπλανών μας.

»Το θέατρο, αντί να φλυαρεί, καλό είναι να περνάει στην πράξη. Δεν έχουμε απαντήσεις, ούτε θεωρούμε τους εαυτούς μας πιο ευαίσθητους. Είναι σημαντικό μια κοινωνία και οι καλλιτέχνες της να θέτουν το όριο: “Μέχρις εδώ και μη παρέκει. Δεν θα κυλήσουμε παραπέρα”. Δημιουργείται αυτόματα μια ελπίδα».

«Οδηγούμαστε στο μηδέν», συμπεραίνει και ο Βασίλης Κατσικονούρης. «Οχι με ηθικιστικούς όρους. Οδηγούμαστε προς την πλήρη μηχανοποίηση, που, τελικά, σαν μια τρύπα απορριμματοφόρου μάς καταπίνει όλους. Η σκουπιδιάρα δεν κατάπιε μόνο τις σάρκες και τα κόκαλα ενός ανθρώπου, αλλά και κάποια από τα κομμάτια του λεγόμενου πολιτισμού».

«Απάνθρωπο, ακραίο αλλά και αναμενόμενο», χαρακτηρίζει το συμβάν ο ποιητής Γιάννης Κοντός. «Δημιουργεί φόβο, απέχθεια και συνάμα συμπόνια. Μου θυμίζει ιστορίες από το θέατρο του παραλόγου, όπου ο άνθρωπος είναι υπαρξιακά ένα τίποτα, ένα κατακάθι, που το απορρίπτουμε και το σκοτώνουμε από αδιαφορία και εγωισμό. Ενα ανώνυμο θύμα-μάρτυρας που πάει στη χωματερή με τα άλλα αζήτητα».

Την αδιαφορία προτάσσει ως πρόβλημα και ο Κώστας Μουρσελάς, που έγραψε μέσα σε είκοσι λεπτά ένα μονόπρακτο ύστερα από μακρά -θεατρική- απουσία. «Τη θεωρώ το χειρότερο αποτέλεσμα της εποχής και της κρίσης», λέει. Στο έργο του τη στάση αυτή αποτυπώνει «ένας αστός, που έχει μάθει να συμπεριφέρεται λίγο φασιστικά, απότομα, βίαια και δεν δέχεται τους μετανάστες. Ερχεται σε σύγκρουση με τη γυναίκα του, που εκπροσωπεί την πιο ευαίσθητη και ανθρωπιστική πλευρά και η οποία, τελικώς, τον απομυθοποιεί».

Ενα ανδρόγυνο ξαφνικά βρίσκει στο σαλόνι του ένα ζευγάρι «Μποτάκια» από έναν άστεγο. Είναι ο πυρήνας του μονόπρακτου που έγραψε ο Βασίλης Κατσικονούρης. «Με συγκλονίζει που το μόνο στίγμα από την ύπαρξη αυτού του ανθρώπου είναι ο θάνατός του, ανεξιχνίαστος κι αυτός», λέει. «Είναι σαν να υπήρξε και να μην υπήρξε».

Τα δέκα μονόπρακτα που θα παρουσιαστούν, ανήκουν, όπως λέει ο Νίκος Διαμαντής, «σε συγγραφείς διαφορετικών ηλικιών και θερμοκρασιών, με εντελώς διαφορετικές οπτικές που ποικίλλουν από τον ρεαλισμό ώς τον ποιητικό ρεαλισμό και από τον κοινωνικό σχολιασμό ώς τη μεταφυσική».

«Είναι μια απάντηση στο τι κάνουν οι άνθρωποι της τέχνης σε σχέση με όλα αυτά που συμβαίνουν», σχολιάζει ο Βασίλης Κατσικονούρης. Υποστηρίζει, όμως, πως δεν χρειάζεται να βρίσκονται σε ετοιμότητα. «Υπάρχουν κι άλλοι τρόποι για να παρεμβαίνεις. Διότι υπάρχει ο κίνδυνος της καπηλείας, που βέβαια στην παρούσα περίπτωση έχει εξ ορισμού αποφευχθεί. Χρειάζεται χρόνος για να κατασταλάξουν τα πράγματα».

Συμμετέχουν οι ηθοποιοί: Ελένα Αρβανίτη, Νίκος Διαμαντής, Γεράσιμος Δεστούνης, Ελένη Ζαραφίδου, Βάσω Ιατροπούλου, Στέφανος Κοσμίδης, Γιώργος Κώνστας, Ιωάννα Μακρή, Ειρήνη Μαργαρίτη, Στέλιος Μάινας, Αυγουστίνος Ρεμούνδος, Χάρης Χιώτης.

Στις 9 μ.μ., θέατρο «Σημείο» (Χαριλάου Τρικούπη 10, όπισθεν Παντείου). Είσοδος ελεύθερη. *

Το σοκ της τρυφερότητας

  • Aναγνωσεις.-
  • Tης Mαριας Kατσουνακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2010

Το 1968 ήταν οριακή χρονιά, όπου κι αν ζούσε κανείς – Ευρώπη, Ασία, Λατινική Αμερική, ΗΠΑ. Ανάμεσα στα κατακλυσμιαία γεγονότα του Βιετνάμ, του γαλλικού Μάη, της εισβολής των ρωσικών τανκς στην Πράγα, στο ημερολόγιο εκείνου του έτους υπάρχει καταγεγραμμένο και ένα ασήμαντο συμβάν: στη Ρίγα ακυρώθηκε μια συναυλία των Simon & Garfunkel. Διόλου ανεξάρτητη η ματαίωση με τις πολιτικές εξελίξεις, αλλά δεν εγγράφεται ασφαλώς στις ανατροπές που σημάδεψαν τον κόσμο…

Η παράσταση «Ο ήχος της σιωπής» (από το ομώνυμο τραγούδι των Simon & Garfunkel «Sound of Silence») του 43χρονου Λεττονού σκηνοθέτη Αλβις Χερμάνις, η οποία παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα στη νέα Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση, βασίστηκε ακριβώς σε αυτό, το φαινομενικά εντελώς επουσιώδες. Ο καινοτόμος καλλιτέχνης εμπνεύστηκε μια παράσταση «για τη νιότη των γονιών μας, για την εποχή που εκείνοι ανέμεναν τον ερχομό μας, για τη χαμένη αθωότητα, όταν ένωνε ακόμα τους ανθρώπους η αυταπάτη μιας συλλογικής ευτυχίας». «Πιθανότατα, αυτή ήταν η τελευταία συλλογική ουτοπία στην ιστορία του πολιτισμού», σημειώνει ο Χερμάνις.
Επί δυόμισι ώρες 14 ηθοποιοί αυτοσχεδιάζουν, χωρίς λόγια, πάνω σε δημοφιλή τραγούδια του ντουέτου, επινοώντας μικρές ιστορίες. Τα τέλη της δεκαετίας του ’60 από τη ρομαντική, ποιητική πλευρά της επανάστασης. Το αμήχανο φλερτ και ο έρωτας, ανεμελιά, μόδα, ψυχεδέλεια, αποτύπωση μιας πραγματικότητας αδιάψευστης όσο και οι φωτογραφικές εικόνες, τα σύντομα ενσταντανέ που ανασυνθέτουν αισθητικά και ιδεολογικά τη διαρκή νεότητα μιας εποχής.
Ο Χερμάνις δεν ξεχνά ότι «οι πραγματικές ρίζες του κινήματος ήταν πολύ βαθύτερες», δεν περιορίζονταν στη χίπικη ανάγνωση της ζωής. «Το συγκεκριμένο κίνημα μοιάζει με την τελευταία μέρα του καλοκαιριού, όταν η Φύση διαισθάνεται πως την επόμενη μέρα αρχίζει η αποσύνθεση», λέει ο Λεττονός καλλιτέχνης. «Είναι η τελευταία νύχτα του καλοκαιριού, που όλα τα λουλούδια ανθίζουν με τρελό ρυθμό. Νομίζω πως οι άνθρωποι διαισθάνθηκαν με κάποιον τρόπο ότι αυτή ήταν η τελευταία νύχτα του ονείρου της συλλογικής ουτοπίας».
Ο χειμώνας του 2010 που μας βρίσκει θεατές στον «Ηχο της σιωπής» δεν κυοφορεί διαισθήσεις. Βαδίζει, βαδίζουμε, σε βεβαιότητες. Η ευφυής στην ακρίβεια και οργάνωσή της, σύλληψη και εκτέλεση της παράστασης, αφήνει ως επίγευση την παγωνιά του σοκ. Του αδήλωτου σοκ που μπορεί να προκαλέσει η τρυφερότητα μιας μελωδίας, μιας κίνησης, μιας φευγαλέας ανάμνησης. Η διαπίστωση ότι η βία δεν είναι μόνο η ορατή, η συγκρουσιακή, αλλά και το απολύτως σαφές, στρατολογημένο μέλλον, από το οποίο δεν υπάρχουν διαφυγές. Ο εγκλεισμός σε μια πραγματικότητα που δεν προσβλέπει σε ανατροπές γιατί δεν διαμορφώθηκε πάνω στην αθωότητα αλλά στην εμμονή του μεγαλύτερου κέρδους.
Οι γονείς του ’60 ήταν ανέμελοι εκδρομείς, άλλοι με οράματα, άλλοι με φιλοδοξίες. Τα παιδιά τους, σημερινοί γονείς, νόμιζαν ότι παρέλαβαν τη σκυτάλη της ευφορίας και της ευδαιμονίας για να διαπιστώσουν τέσσερις δεκαετίες αργότερα ότι η δική τους παραίσθηση δεν ήταν παρά μια κατασκευή. Ενας ιστός που συνυφάνθηκε, μια παγίδα που φάνταζε χρυσή, υποθηκεύοντας παρόν και μέλλον.
Εκ των υστέρων θεατές του 1968 και κάτοικοι του 2010 αξιολογούμε το χθες, βιώνοντας το τέλος του σήμερα. Ζούμε το μερίδιο της ιστορίας που μας αναλογεί, ζαλισμένοι από την ένταση και τη σφοδρότητα των κοινωνικών αλλαγών. Ο «Ηχος της σιωπής», ακριβώς επειδή άφηνε τους στίχους των τραγουδιών να «μιλούν», επανατοποθέτησε διλήμματα και αξίες, λικνίζοντας τις αισθήσεις με χιούμορ, σε μια ρομαντική, γλυκόπικρη ματαίωση. Αναψηλαφώντας την πραγματικότητα των μικρών αφηγήσεων, ο Χερμάνις κάνει τους θεατές κοινωνούς της άποψης του Αμερικανού θεωρητικού Χακίμ Μπέι: «Στις μέρες μας είναι αδύνατον να αλλάξει κανείς όλον τον κόσμο. Είναι όμως δυνατό να αλλάξει κανείς τον μικρόκοσμο που τον περιβάλλει, είτε πρόκειται για το θέατρο, είτε για τους φίλους και την οικογένειά του». Αλλάζοντας τον μικρόκοσμο, αλλάζουμε και τον κόσμο; Κάθε απάντηση μας αφορά.

Σπουδές σκηνοθεσίας θεάτρου…

Τον Οκτώβριο  του 2009, ο σκηνοθέτης Στέλιος Παυλίδης, μαζί με μια μικρή ομάδα φοιτητών, ίδρυσε το «Ελεύθερο Σχήμα», ένα εργαστήριο με στόχο την εκπαίδευση των ηθοποιών μακριά από τις τυπικές διαδικασίες μιας Δραματικής Σχολής. Χωρίς τον αυτοσκοπό του πτυχίου και με προτεραιότητα μια διαρκή και ουσιαστική μάθηση, οι σπουδαστές του Ελεύθερου Σχήματος είχαν την ευκαιρία να δουλέψουν κοντά σε σημαντικούς δασκάλους, όπως ο Δημήτρης Ήμελος και η Αμάλια Μπένετ.

Φέτος, το «Ελεύθερο Σχήμα», μετά από ένα χρόνο δουλειάς, διευρύνει τη δράση του σε ένα χώρο της εκπαίδευσης που είναι γνωστό σε όλους ότι πάσχει από την έλλειψη μιας μεθοδικής προσέγγισης. Δημιουργεί  έτσι ένα τμήμα σπουδών σκηνοθεσίας θεάτρου, καλύπτοντας με οργανωμένο τρόπο το κενό που υπάρχει στον τομέα αυτό. Τρεις καταξιωμένοι έλληνες σκηνοθέτες, ο Κωνσταντίνος Αρβανιτάκης, ο Γιάννης Κακλέας, και ο Θόδωρος Αμπαζής συμμετέχουν στο εγχείρημα, που ξεκινάει τον Ιανουάριο και θα ολοκληρωθεί σε 2 πεντάμηνους κύκλους σπουδών.

Το τμήμα Σκηνοθεσίας του Εργαστηρίου δίνει τη δυνατότητα στους νέους που επιθυμούν να γνωρίσουν με συστηματικό τρόπο το αντικείμενο της σκηνοθεσίας να εκπαιδευτούν δίπλα σε έμπειρους επαγγελματίες του χώρου. Παράλληλα, οι σπουδαστές θα μπορούν να δοκιμάζουν στην πράξη τις γνώσεις που αποκτούν, αφού η συνεργασία μεταξύ του τμήματος της υποκριτικής και του τμήματος της σκηνοθεσίας θα είναι ανοικτή και διαρκής. Αυτός ο «διάλογος» μεταξύ των δύο τμημάτων είναι και το κλειδί για την αποτελεσματικότερη λειτουργία τους.

Ένα πάγιο αίτημα στο χώρο της θεατρικής μας ζωής φαίνεται να υλοποιείται με αξιόπιστο τρόπο και ίσως δώσει το έναυσμα για μια πιο σοβαρή αντιμετώπιση του ζητήματος από όσους ευαισθητοποιούνται στο θεατρικό χώρο.

  • Αναλυτικές πληροφορίες: 2130410529, 6944636066, 6972901015
  • www.eleftherosxima.com

«Ο επιστάτης» στο «Απλό»

Ξεκίνησαν στη Νέα Σκηνή του «Απλού Θεάτρου» οι παραστάσεις της αριστουργηματικής ιλαροτραγωδίας του Χάρολντ Πίντερ «Ο Επιστάτης», με τον Δημήτρη Καταλειφό στον ομώνυμο ρόλο. Εργο – πρόκληση για πνευματική εγρήγορση – έχει ένα αναγνωρίσιμο σε πρώτη προσέγγιση απλό πυρήνα, αλλά όπως όλα τα έργα του Πίντερ κρύβει και άλλα επίπεδα. Ενας γερο-αλήτης βρίσκει καταφύγιο σε ένα ακατάστατο δωμάτιο ενός εγκαταλελειμμένου σπιτιού. Πρόκειται για την εισβολή ενός παρείσακτου σε ένα χώρο που δύο αδέλφια τον διεκδικούν, μολονότι νιώθουν μετέωροι και οι ίδιοι. Ο ένας, ο Αστον, ο καλός Σαμαρείτης, ζει σε μια συναισθηματική απομόνωση, μαστορεύοντας τις διάφορες μηχανές του και κάνοντας όνειρα ότι θα φτιάξει στην αυλή ένα υπόστεγο. Ο άλλος, ο Μικ, με ανησυχίες επιχειρηματικές, μοιάζει πολυάσχολος, αλλά κατά βάση ζει σε έναν κόσμο ονειρικό – εφιαλτικό. Ο εισβολέας δέχεται τη δουλειά του Επιστάτη που του προσφέρουν τα δύο αδέλφια, χωριστά ο καθένας, αλλά δεν εμπιστεύεται κανέναν, μισεί τους ξένους, φοβάται και κρατάει σε απόσταση τα δύο αδέλφια και νιώθει να απειλείται ακόμη και μέσα από την προσφορά, υπονομεύοντας τη σχέση και των δύο αδελφών προς ίδιον όφελος. Στην πραγματικότητα οι σχέσεις των τριών ανθρώπων καθορίζονται από το αιώνιο παιχνίδι εξουσίας, κατοχής και επιβολής. Με τον «Επιστάτη» ο Πίντερ αφηγείται την ιστορία της κοινωνικής ζωής, τις ανθρώπινες απόπειρες συμβίωσης και συνύπαρξης, αναλύοντας τα τεχνάσματα, τις παγίδες, τις μεταμορφώσεις, χρησιμοποιώντας όλο το οπλοστάσιο της λεκτικής και σωματικής βίας μέσα σε αυτό τον ατελείωτο πόλεμο για επιβίωση και επιβολή.

«Ο Eπιστάτης» ανεβαίνει σε μετάφραση Κώστα Σταματίου, σκηνοθεσία Αντώνη Αντύπα, σκηνικά – κοστούμια Μαγιούς Τρικεριώτη, μουσική Ελένης Καραΐνδρου και φωτισμούς Ανδρέα Σινάνου. Παίζουν επίσης: Δημοσθένης Παπαδόπουλος, Χάρης Φραγκούλης.

Underworld to score Danny Boyle’s Frankenstein

  • Dance duo’s crackling electronics will bring monster to life in director’s stage adaptation of Mary Shelley’s classic novel
  • Sean Michaels
  • guardian.co.uk, Tuesday 21 December 2010 11.48 GMT
  • Karl Hyde of Underworld
    Monster mash-up … Karl Hyde of Underworld in 2010. Photograph: Brian Rasic/Rex Features

    Underworld are once again collaborating with Danny Boyle, teaming up with the director for his stage adaptation of Frankenstein. The National Theatre production will feature a “soundscore” by dance duo Karl Hyde and Rick Smith, who are bringing the monster to life with crackling electronics and pounding bass.

    Boyle and Underworld have a history of collaboration. In 1996, the director’s use of Born Slippy .NUXX in Trainspotting catapulted the dance act to stardom. Hyde and Smith later co-wrote the score to Sunshine, Boyle’s 2007 science-fiction film.

    Frankenstein is already in rehearsals in London and will open next year. With an original script by Nick Dear, actors Benedict Cumberbatch and Jonny Lee Miller are to alternate in the roles of Victor Frankenstein and his creature.

    Hyde hinted at his involvement with the play in a series of blogposts over the past couple of weeks. “Great day at theatre,” he wrote. “People, noises, music, spaces, inspiration unlikely direction. Shepherd’s pie, meat with a hat, Hamlet in the dark. Walking alone with the river, taking air with luminous boats. People like tourist crows, don’t notice me. Everyone drawn, excited to the light. Bars full, bell rings. They go in, we come out.” At the theatre, he explained later, “the dancefloor is full of seats”.

    Frankenstein is to open on 5 February 2011. Tickets are on sale now.

    Ανεβάζει Φρανκενστάιν στο Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας

  • Στην πρώτη του συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας ο σκηνοθέτης του «Trainspotting» και του βραβευμένου με Οσκαρ «Slumdog Μillionaire», Ντάνι Μπόιλ, θα σκηνοθετήσει στο Λονδίνο το «Φρανκενστάιν», βασισμένο στο μυθιστόρημα της Μέρι Σέλεϊ σε διασκευή του Νικ Ντίαρ.
  • Τον ρόλο του καθηγητή και του τέρατος θα ερμηνεύουν εναλλάξ ο Μπένεντικτ Κούμπερμπατς και ο Τζόνι Λι Μίλερ (έπαιζε στο «Trainspotting»).
  • Η πρεμιέρα είναι προγραμματισμένη για τις 5 Φεβρουαρίου.

Γκαίτε στην… πύλη της Κολάσεως

  • «Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου», που χάρισαν στον συγγραφέα τους πανευρωπαϊκή φήμη εν μια νυκτί, ανεβάζουν ο Γιάννης Σκουρλέτης και η νεοσύστατη ομάδα «Μπιζού ντε Καντ»
Γκαίτε στην... πύλη της Κολάσεως

«Είναι ολόκληρο ένας εκρηκτικός μηχανισμός», ομολόγησε ο ώριμος πλέον Γκαίτε για το νεανικό μυθιστόρημά του «Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου», που, εξυμνώντας τον αδιέξοδο έρωτα του νεαρού Βέρθερου για την «απαγορευμένη» Λότε, έμελλε να χαρίσει τόσο στον δημιουργό όσο και στο δημιούργημά του πανευρωπαϊκή φήμη εν μία νυκτί. Εμπνευσμένο εν μέρει από μια προσωπική ιστορία ερωτικής ματαίωσης και εν μέρει από το πραγματικό περιστατικό της τραγικής αυτοκτονίας ενός ανθρώπου του κύκλου του, το μυθιστόρημα αποτέλεσε για τον συγγραφέα έναν τρόπο να ξορκίσει το σφιχτό εναγκαλισμό της μελαγχολίας στη δική του ζωή.

Τον αδιέξοδο έρωτα του νεαρού Βέρθερου (Δημήτρης Λιγνάδης) για την «απαγορευμένη» Λότε (Κατερίνα Μισιχρόνη) εξυμνούν «Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου»

Τον αδιέξοδο έρωτα του νεαρού Βέρθερου (Δημήτρης Λιγνάδης) για την «απαγορευμένη» Λότε (Κατερίνα Μισιχρόνη) εξυμνούν «Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου»

Ο σκηνοθέτης και εικαστικός Γιάννης Σκουρλέτης και η νεοσύστατη ομάδα «Μπιζού ντε Καντ» εμπνέονται από το μυθιστόρημα και παρουσιάζουν τον «Βέρθερο» στη Μικρή Σκηνή της «Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών» του Ιδρύματος Ωνάση στις 14-16, 18-23 και 25-30 Ιανουαρίου.

Οπως παραδέχτηκε ο ίδιος ο Γκαίτε στην αυτοβιογραφία του με τίτλο «Ποίηση και αλήθεια» (1809), το έργο στάθηκε γι’ αυτόν κάτι παραπάνω από ένα όχημα για να κατακτήσει τη φήμη: Γκαίτε και Βέρθερος ήταν «δύο πρόσωπα σε ένα, που το ένα πέθανε και το άλλο έμεινε ζωντανό προκειμένου να γράψει την ιστορία του πρώτου». Η αμφιθυμία του δημιουργού απέναντι στο δημιούργημα που τον ανέδειξε, ομόλογη προς την αμφιθυμία του ερωτευμένου προς το αντικείμενο του πόθου του, τοποθετείται στον πυρήνα της προβληματικής της παράστασης. «Η παράσταση επικεντρώνεται αφενός στη σχέση Γκαίτε – Βέρθερου αφετέρου στη σχέση Βέρθερου – Λότε. Αυτό είναι το δίπολο που μας ενδιαφέρει», εξηγεί ο Γιάννης Σκουρλέτης.

Τον τελευταίο, ως εικαστικό, τον απασχολούσε η αισθητική του ρομαντισμού, οπότε… «ήρθε ομαλά η διάθεσή μου να ασχοληθώ στο θέατρο με πράγματα που αποτελούν συνέχεια της εικαστικής μου αναζήτησης». Μαζί με τον συνθέτη Κώστα Δαλακούρα επανέρχονται στον αγαπημένο τους τόπο του (ρομαντικού) εγκλήματος (είχαν γοητεύσει πέρυσι το αθηναϊκό κοινό με το ζοφερό όσο και ειρωνικό Graveyard Cafe Band/In Extremis σε κείμενα Ελλήνων νεορομαντικών ποιητών) και στήνουν ένα «σόου» για τρεις ηθοποιούς (Δημήτρης Λιγνάδης, Δημήτρης Πασσάς, Κατερίνα Μισιχρόνη) που μεταφράζει επί σκηνής, σε όλη τους την πολυπλοκότητα, τις αντιφάσεις και τις ρωγμές, τις σχέσεις αλληλεπίδρασης ανάμεσα στα μέλη του ισοσκελούς τριγώνου Γκαίτε – Βέρθερος – Λότε.

Με την ουσιαστική συνδρομή της πρωτότυπης μουσικής σύνθεσης και της κινούμενης εικόνας (βιντεοσκοπημένες και ζωντανές προβολές), η παράσταση συνιστά ένα ιλιγγιώδες παιχνίδι αντικατοπτρισμών που καταργεί τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία, στο σώμα και το φάσμα, στη ζωή και στον θάνατο.

Εμπνευσμένο από την «Πύλη της κολάσεως» του Ροντέν, το σκηνικό έχει την ίδια αρχιτεκτονική και το μέγεθος με το πρωτότυπο έργο. Ο Βέρθερος – Δημήτρης Λιγνάδης στέκεται εμπρός από την Πύλη, η Λότε – Κατερίνα Μισιχρόνη στην πίσω πλευρά παίζοντας πιάνο και μέσα, στον «τάφο», ο νεαρός Γκαίτε – Δημήτρης Πασσάς, ένας «σύγχρονος νέος σε ένα βερθερικό πυρετό».

Τραγουδάει γερμανικά πρωτότυπα τραγούδια, μελοποιημένα αποσπάσματα από το κείμενο, σε μουσική Κώστα Δαλακούρα. Οι θεατές βλέπουν τη δράση του μέσα από οθόνη μέχρι το τέλος οπότε και εμφανίζεται στη σκηνή. Η παράσταση, αν και διαθέτει κρινολίνα και αισθητική εποχής, δεν είναι «εποχής». «Θέλουμε να μιλήσουμε για τη σύγχρονη μελαγχολία, για σημερινά πράγματα, για το παιδί που είναι στη διπλανή μεσοτοιχία και δεν ξέρουμε τι κόλαση ζει, μέσω ενός κλασικού έργου», τονίζει ο σκηνοθέτης, για να προσθέσει ότι τα κλασικά κείμενα δίνουν αυτήν τη δυνατότητα, «σε απεγκλωβίζουν από τη συνθήκη του σύγχρονου έργου».

Η δραματουργία είναι της Κατερίνας Κωνσταντινάκου, το βίντεο και οι φωτισμοί του Ευθύμη Θεοδόση και τα κοστούμια της Ιωάννας Τσάμη.

  • «ΘΥΕΛΛΑ ΚΑΙ ΟΡΜΗ»
    Ο «Βέρθερος», νεανικό επιστολογραφικό μυθιστόρημα του Γκαίτε, μόλις εκδόθηκε (1774), γνώρισε τεράστια επιτυχία. Αποτελεί σύμβολο του κινήματος «Sturm und Drang» («Θύελλα και ορμή»), προδρόμου του ρομαντισμού, είναι η απόλυτη έκφραση της ευαισθησίας και της αναζήτησης της ελευθερίας του εγώ, μέσα από τη σύγκρουση του ανεξέλεγκτου πάθους και τις κοινωνικές συμβάσεις.

Αντιγόνη Καράλη, ΕΘΝΟΣ, 23/12/2010

Blog στο WordPress.com.
Theme: Esquire by Matthew Buchanan.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.