Στο έλεος εμπόρων ναρκωτικών το Εθνικό Θέατρο

  • Εκτός κάθε ελέγχου φαίνεται ότι βρίσκεται η περιοχή γύρω από το Εθνικό Θέατρο. Οπως καταγγέλλουν οι εργαζόμενοι στην πρώτη κρατική σκηνή, οι δρόμοι που περιβάλλουν το ανακαινισμένο συγκρότημα έχουν μετατραπεί σε ένα υπαίθριο γήπεδο εμπορίας ναρκωτικών. Χρήστες και εγκληματίες υπό την απειλή μαχαιριών επιτίθενται σε πεζούς και οδηγούς. Υπό αυτές τις συνθήκες θα είναι αδύνατη η επαναλειτουργία του Εθνικού Θεάτρου από το φθινόπωρο.
  • Εξαθλίωση και βία στον δρόμο για το Εθνικό Θέατρο
  • Tου Δημητρη Pηγοπουλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Παρασκευή, 16 Iουλίου 2010

Από την πλατεία Θεάτρου στο Εθνικό Θέατρο. Αφόρητη είναι πλέον η κατάσταση στους δρόμους που περικλείουν το νέο υπερσύγχρονο συγκρότημα της πρώτης μας κρατικής σκηνής στην οδό Αγίου Κωνσταντίνου. Με επίκεντρο την οδό Μενάνδρου, ολόκληρη η περιοχή έχει εξελιχθεί σε ένα υπαίθριο γήπεδο εμπορίας και χρήσης ναρκωτικών 24 ώρες το 24ωρο. Δεν έχει σημασία η ημέρα ή η ώρα, αν έχει φως ή σκοτάδι. Προσωπικά έτυχε να περάσω από την οδό Μενάνδρου, Κυριακή απόγευμα, και να δω με τα μάτια μου αυτό που οι εργαζόμενοι στο Εθνικό Θέατρο καταγγέλλουν στη σκληρή ανακοίνωσή τους: ανθρώπους να κάνουν χρήση με σύριγγες στο κατώφλι του Εθνικού, δίπλα στα εκδοτήρια, εκεί που αν αυτήν την περίοδο είχαμε παραστάσεις, θα έπρεπε να μπαινοβγαίνουν θεατές. Αυτό που έκανε ακόμα μεγαλύτερη εντύπωση κι από το ίδιο το αδιανόητο θέαμα ήταν η «κανονικότητα» της ζωής στο απέναντι πεζοδρόμιο και φυσικά στην ευρύτερη γειτονιά. Οι μόνοι έκπληκτοι ήμαστε εμείς, κάτι που δείχνει ότι ο κοινωνικός περίγυρος έμοιαζε συμβιβασμένος με τις τρομακτικές εικόνες που ξετυλίγονταν μπροστά μας. Επομένως, πρόκειται για μια όχι τόσο καινούργια ιστορία. Εφτασε απλά η ώρα να την ανακαλύψουμε και όλοι εμείς που η τύχη το έφερε να μην περιλαμβάνεται η Ομόνοια και η οδός Αγίου Κωνσταντίνου στην καθημερινότητά μας.

Το σωματείο εργαζομένων στο Εθνικό Θέατρο είχε από καιρό συντάξει την ανοιχτή επιστολή που έδωσαν τελικά στη δημοσιότητα αργά το απόγευμα της Τετάρτης. «Είναι επειδή τα πράγματα έχουν ξεφύγει από κάθε έλεγχο τις τελευταίες δύο-τρεις εβδομάδες, δεν αντέχαμε να σιωπούμε», μας λέει ένας εργαζόμενος. Η επιστολή κοινοποιείται σε όλους όσοι έχουν σήμερα την ευθύνη (και το καθήκον) να δραστηριοποιηθούν άμεσα για τη σωτηρία του κέντρου της Αθήνας, από τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη μέχρι τον αρχηγό της Ελληνικής Αστυνομίας και τον δήμαρχο Αθηναίων. Ο τόνος της επιστολής είναι (δικαίως) δραματικός. Οι εργαζόμενοι λένε το αυτονόητο, πώς είναι δυνατόν ένα πολιτιστικό έργο μείζονος σημασίας, όπως η ανακατασκευή και ο εκσυγχρονισμός του Εθνικού Θεάτρου που κόστισε εκατομμύρια ευρώ στους φορολογούμενους πολίτες, να εγκαταλείπεται στο έλεος ενός νεόκοπου γκέτο εμπορίας και χρήσης ναρκωτικών ουσιών. Η περιγραφή της καθημερινότητάς τους στάζει απελπισία. «Δεκάδες έμποροι εδράζουν επί των οδών Αγίου Κωνσταντίνου και Μενάνδρου και από εδώ διακινούν μεγάλες ποσότητες ουσιών, ενώ η οδός Μενάνδρου -όπου βρίσκεται η είσοδος κοινού του Εθνικού Θεάτρου- έχει γίνει απροσπέλαστη στους πολίτες της Αθήνας, αφού χρήστες κι εγκληματίες επιδίδονται σε παράνομες ενέργειες για να εξασφαλίσουν τα «προς το ζην». Καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες ή και θύματα ένοπλων επιθέσεων: χρήστες κι εγκληματίες υπό την απειλή αιχμηρών αντικειμένων (μαχαιριών ή ακόμη και της ίδιας τους της σύριγγας) αποσπούν από τους περαστικούς τσάντες και τιμαλφή αντικείμενα που φέρουν επάνω τους, δεν διστάζουν δε να θέσουν σε σοβαρό κίνδυνο τη σωματική τους ακεραιότητα επιτιθέμενοι με σιδηρογροθιές».

  • Αδιαφορία

Και τι κάνει η Αστυνομία; «Κάποια στιγμή βλέπουμε ένα περιπολικό να έρχεται, έμποροι και χρήστες σκορπίζουν κι όταν απομακρυνθεί, μέσα σε 10 λεπτά όλα είναι όπως και πριν». Το γράφουν και στην επιστολή τους: «Κάθε μας προσπάθεια να εισακουστούμε (επιστολές, γραπτά και τηλεφωνικά αιτήματα, κλήσεις στην Aμεσο Δράση, συναντήσεις με υπουργούς, υφυπουργούς, γενικούς γραμματείς και διευθυντές κ. ο. κ.) πέφτει στο κενό. Η ανταπόκριση που λαμβάνουμε κυμαίνεται από την πλήρη αδιαφορία μέχρι τον απόλυτο εμπαιγμό!».

Eίναι θυμωμένοι. Και τρομοκρατημένοι. Και δεν θέλουν να σκέφτονται τι θα συμβεί αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί μέχρι τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, όταν οι αίθουσες του συγκροτήματος θα αρχίζουν να υποδέχονται το κοινό των πρώτων παραστάσεων. Πώς θα έρχονται αυτοί οι άνθρωποι; Και το βασικότερο: Πώς θα φεύγουν μέσα στη νύχτα; Τελικά, θα είναι σε θέση να λειτουργήσει Εθνικό Θέατρο υπό αυτές τις συνθήκες;

  • Από πλατεία Θεάτρου στην Αγ. Κωνσταντίνου

Είναι σαφές ότι το γκέτο της πλατείας Θεάτρου μετατοπίστηκε στην Αγίου Κωνσταντίνου. Εκεί γίνεται τώρα το εμπόριο των ουσιών, εκεί παίζονται τα μεγάλα δράματα με τους ανθρώπους να σέρνονται και να τρυπιούνται στις 12 το μεσημέρι. Και μαζί με το εμπόριο το μικρο-έγκλημα, οι κλοπές, οι επιθέσεις σε ανυποψίαστους περαστικούς και οδηγούς. «Η κατάσταση γίνεται δραματική μετά τις 5 το απόγευμα», μας εξομολογείται εργαζόμενος της περιοχής. «Προχθές κατέβασαν άνθρωπο από το αυτοκίνητό του και τον απείλησαν για να δώσει ό,τι έχει και δεν έχει. Τελικά τους έδωσε ό,τι χρήματα είχε πάνω του και του πήραν και το αυτοκίνητο!». Πώς μετά να μην εγκαλούν (με τον τρόπο τους) τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη: «Τι και αν ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη έχει συνδέσει το όνομά του με σημαντικές επιτυχίες στον χώρο της οργανωμένης τρομοκρατίας… Χιλιάδες πολίτες της ελληνικής πρωτεύουσας νιώθουν στο πετσί τους τον τρόμο σε κάθε τους βήμα». Και υπενθυμίζουν ότι σε περίοδο οικονομικής κρίσης, στην υπέρβαση από την οποία έχουμε κληθεί να συμβάλουμε όλοι, το έργο της αναβάθμισης του κτιρίου Τσίλλερ που στοίχισε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ στους Ελληνες πολίτες, με σκανδαλώδη ευκολία ακυρώνεται, ώστε πολύ σύντομα θα απαιτηθεί από τους ίδιους Ελληνες πολίτες να προσφέρουμε περισσότερα χρήματα για την αποκατάστασή του.

Φαίνεται όμως ότι ούτε το ακριβοπληρωμένο σκυρόδεμα ούτε οι ανθρώπινες ψυχές αγγίζουν τους πολιτικούς μας, ώστε να αναλάβουν δράση για να επιστραφεί το κέντρο στους πολίτες της Αθήνας».

Πανήγυρη ναρκωτικών πέριξ του Εθνικού Θεάτρου

Μεσημέρι στη Μενάνδρου, στο οικοδομικό τετράγωνο του Εθνικού Θεάτρου, οι εικόνες μοιάζουν βγαλμένες από ντοκυμαντέρ καθώς έμποροι και χρήστες έχουν μετατρέψει τον δρόμο και το πεζοδρόμιο σε κέντρο διακίνησης και χρήσης ναρκωτικών. Το χρόνιο πρόβλημα στο κέντρο έχει λάβει πλέον τεράστιες διαστάσεις: Με επιστολή τους προς τον Πρωθυπουργό και υπουργούς της κυβέρνησης, τον αρχηγό της Ελληνικής Αστυνομίας, τον νομάρχη και τον δήμαρχο, οι εργαζόμενοι στο Εθνικό Θέατρο καταγγέλλουν την αδιαφορία του κράτους. «Δεκάδες έμποροι εδράζουν επί των οδών Αγίου Κωνσταντίνου & Μενάνδρου και από εδώ διακινούν μεγάλες ποσότητες ουσιών, ενώ η Μενάνδρου, όπου βρίσκεται η είσοδος κοινού του Εθνικού Θεάτρου, έχει γίνει απροσπέλαστη στους πολίτες», αναφέρουν μεταξύ άλλων, «αφού χρήστες και εγκληματίες επιδίδονται σε παράνομες ενέργειες για να εξασφαλίσουν τα “προς το ζην”. Καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες ή και θύματα ένοπλων επιθέσεων: υπό την απειλή αιχμηρών αντικειμένων (μαχαιριών, σιδηρογροθιών ή και σύριγγας) αποσπούν από τους περαστικούς τσάντες και αντικείμενα. Οδηγοί αυτοκινήτων στις οδούς Αγίου Κωνσταντίνου, Μενάνδρου, Κουμουνδούρου, Νικηφόρου δέχονται επίθεση εντός των οχημάτων τους, αφού πρώτα οι επιτήδειοι ανοίξουν τις πόρτες με λοστούς». Επισημαίνουν: «Κάθε μας προσπάθεια να εισακουστούμε, πέφτει στο κενό. Η ανταπόκριση που λαμβάνουμε, κυμαίνεται από την πλήρη αδιαφορία μέχρι τον απόλυτο εμπαιγμό!».

«Το πρόβλημα δεν λύνεται γιατί το ελληνικό κράτος ήταν και παραμένει ανεπαρκές» λέει στο «Βήμα» ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου κ. Γιάννης Χουβαρδάς. «Το είχα πει και επί Καραμανλή, το λέω και επί Παπανδρέου: Η απόφαση για το κέντρο της Αθήνας είναι επιπέδου πρωθυπουργού, όχι φορέων. Εκπέμπω λοιπόν SΟS. Από το καλοκαίρι του 2009 που εγκαταστάθηκαν οι έμποροι, έχει γίνει κέντρο διακίνησης και χρήσης. Το μόνο που λείπει, είναι το γραφείο και η ταμπέλα. Και μιλάμε για 40- 50 άτομα που εναλλάσσονται συνεχώς, με βάρδιες, τσίλιες. Μόνον τα μικρά τους ονόματα δεν ξέρουμε. Είναι ντροπή για όλους μας, για τον πολιτισμό μας, αυτό που συμβαίνει. Απευθύνω την τελευταία προειδοποίηση. Ελπίζω να γίνει κάτι, και να μη χρειασθεί να λάβω δραστικά μέτρα» καταλήγει.

Ο «Βασιλιάς Ληρ» κατεβαίνει στην Αθήνα

Τις καλύτερες εντυπώσεις έχει αφήσει ο Νικήτας Τσακίρογλου ως βασιλιάς Ληρ

Για τις 6 Νοεμβρίου έχει προγραμματιστεί η πρεμιέρα της σαιξπηρικής τραγωδίας του Ουίλιαμ Σαίξπηρ «Βασιλιάς Ληρ» στο θέατρο Παλλάς. Με την υπογραφή του Στάθη Λιβαθινού στη σκηνοθεσία, του Διονύση Καψάλη στη μετάφραση και με τον Νικήτα Τσακίρογλου στον πρωταγωνιστικό ρόλο, η επιτυχημένη παραγωγή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος κατεβαίνει στην Αθήνα για λίγες παραστάσεις. Οπως επισημαίνει ο σκηνοθέτης: «Αυτάρκεις, κυρίαρχοι, δεσποτικοί, αλλά και ματαιόδοξοι γέροι, ο τρομερός βασιλιάς Ληρ και ο υπήκοός του κόμης του Γκλόστερ δεν βλέπουν και δεν ακούν. Αφήνονται μακάριοι στον εφησυχασμό και στην κολακεία. Ο Ληρ εξορίζει άδικα την αγαπημένη του κόρη. Ο Γκλόστερ αποκληρώνει τον ανύποπτο γιο του. Και οι δυο τους θα βρεθούν αντιμέτωποι με την πιο απάνθρωπη ίντριγκα, τη σκληρότητα και την εγκατάλειψη. Ετσι, ο καθένας τους θα κατέβει σιγά σιγά όλα τα σκαλοπάτια της ζωής και θα ανακαλύψει για τον εαυτό του τα μεγάλα μυστικά της μέσα απ΄ την απόγνωση, την τρέλα και τον πόνο».

Ποπ ή πειραματικό είναι το νέο αίμα του χορού

  • Η παράσταση «Fresh! Νέοι Χορογράφοι» στο 16ο Φεστιβάλ Καλαμάτας
  • Της ΕΛΕΝΑΣ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 16 Ιουλίου 2010
  • Βρίσκονται στην κορυφή της νέας γενιάς χορογράφων στην Ευρώπη. Διακρίθηκαν στο διεθνές δίκτυο Aerowaves, στο οποίο 32 ειδικοί από ισάριθμες χώρες επιλέγουν τις 10 κορυφαίες χορογραφίες, ανάμεσα σε περισσότερες από 300 αιτήσεις!

Η  Ελεάνα Αλεξάνδρου ερμηνεύει το αυτοβιογραφικό «Giraffe» που ανήκει στο  «Stand-up PerformDance», είδος που εφηύρε η Λία Χαράκη

Η Ελεάνα Αλεξάνδρου ερμηνεύει το αυτοβιογραφικό «Giraffe» που ανήκει στο «Stand-up PerformDance», είδος που εφηύρε η Λία Χαράκη

Η Λία Χαράκη, η Ζωή Δημητρίου, αλλά και το χορογραφικό δίδυμο των Αλέξις Φερνάντες και Κατερίνα Βαρέλα είναι το νέο αίμα της σημερινής χορογραφίας, που παρουσιάζει φρέσκια και δυναμική δουλειά στο 16ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, σε μια ενιαία παράσταση υπό τον εύγλωττο τίτλο «Fresh! Νέοι Χορογράφοι».

Η Λία Χαράκη ύστερα από σπουδές στο Λάμπαν Σέντερ του Λονδίνου, υποτροφίες, διακρίσεις και παρουσία σε ευρωπαϊκά φεστιβάλ, από το 2003 επέστρεψε στην ιδιαίτερη πατρίδα της, την Κύπρο. Μέσω της ομάδας της «.pelma.lia haraki» συμβάλλει καθοριστικά στην εξέλιξη του χορού στο νησί, ενώ διδάσκει και στο Πανεπιστήμιο της Λευκωσίας. Είναι παλιά γνώριμη του Φεστιβάλ Καλαμάτας, ενώ πέρσι, στο Φεστιβάλ Αθηνών, άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις με το «Party animals», που θα παρουσιάσει τον Οκτώβριο στο θέατρο της Ουνέσκο στο Παρίσι.

Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός της βρίσκεται σταθερά η ανθρώπινη επικοινωνία. Αυτός είναι και ο ευρύτερος θεματικός άξονας του νέου της έργου, της «Καμηλοπάρδαλης» ή αλλιώς «Giraffe». Πρόκειται για ένα καθαρά αυτοβιογραφικό σόλο της περφόρμερ Ελεάνας Αλεξάνδρου. Προέκυψε ακριβώς «από την περιέργειά μου να τη γνωρίσω καλύτερα», όπως μας λέει η χορογράφος. Τον παιχνιδιάρικο τίτλο τον οφείλει στο παρατσούκλι που είχαν κολλήσει στην Αλεξάνδρου από μικρή ηλικία, λόγω του ύψους της. Το έργο μιλά για την ταυτότητά μας και το πώς αυτή διαμορφώνεται μέσα από τη ματιά των άλλων. «Μας καθορίζει; Αν την απεκδυθούμε θα μπορούμε να είμαστε ακόμα εμείς;» διερωτάται η χορογράφος.

  • Ν’ απελευθερωθούμε από τον εαυτό μας

«Αλλες φορές το ύψος της περφόρμερ τής είναι ένα βάρος και άλλοτε το αποδέχεται ως μέρος της ταυτότητάς της», εξηγεί. Η παράσταση ισορροπεί μεταξύ κωμικού και τραγικού. Ανήκει, επιπλέον, στην κατηγορία της «Stand-up PerformDance», την οποία η οξυδερκής χορογράφος έχει εφεύρει και καλλιεργεί τα τελευταία χρόνια. Το ιδιότυπο αυτό είδος διατηρεί από τη σταντ απ κόμεντι την άμεση επικοινωνία και την οικειότητα με το κοινό, από τον χορό την κίνηση και από την περφόρμανς την απρόβλεπτη έκβαση και τον αυτοσχεδιασμό.

Η  Ζωή Δημητρίου και ο Ben Mc Eween είναι τα δύο σώματα που πάλλονται από  το ηχητικό περιβάλλον του «In the process of...»

Η Ζωή Δημητρίου και ο Ben Mc Eween είναι τα δύο σώματα που πάλλονται από το ηχητικό περιβάλλον του «In the process of…»

Στην παράσταση υπάρχει και λόγος και μάλιστα στην κυπριακή διάλεκτο. Ενώ και το τραγούδι έχει θέση. Η Ελεάνα τραγουδά το «Redemption Song» του Μπομπ Μάρλεϊ με αλλαγμένους στίχους. «Είναι ένα δυνατό και συμβολικό τραγούδι που μιλά για τον ρατσισμό. Στη λέξη freedom, που κυριαρχεί, έχουμε δώσει την έννοια της ελευθερίας του εαυτού μας από τον ίδιο μας τον εαυτό».

Το χορογραφικό της έργο μοιάζει περισσότερο φωτεινό και ελκυστικό για ένα ευρύτερο κοινό. Η ίδια, πάντως, λέει: «Δεν ξέρω αν με ενδιαφέρει το ευρύτερο κοινό. Με ενδιαφέρει σίγουρα η επικοινωνία και το να υπάρξει μια μερίδα θεατών που να ταυτιστεί και να έχουμε έναν διάλογο. Η αλήθεια είναι ότι παίζουμε σε γεμάτα θέατρα. Το ποπ δεν νομίζω πως είναι ταυτόσημο με το δημοφιλές».

  • Ντουέτο για… πέντε

Η Ζωή Δημητρίου ζει και εργάζεται στο Λονδίνο. Αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές της στην ΚΣΟΤ, μαθήτευσε δίπλα στην Τρίσα Μπράουν στη Νέα Υόρκη, αλλά και στο Λάμπαν Σέντερ, στο οποίο σήμερα διδάσκει. Ο χορός έχει ήδη δεχτεί τις επιπτώσεις της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. «Εχουν μειωθεί κατά 50% οι επιδοτήσεις. Και έχει επίσης παρατηρηθεί μικρότερη προσέλευση του κοινού στα θέατρα. Το τοπίο δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμα. Είναι όμως καιρός να βρούμε διαφορετικούς τρόπους λειτουργίας», εκτιμά.

Είναι η τέταρτη φορά που παρακολουθούμε δουλειά της στην Ελλάδα. Είχε προηγηθεί το «Can u see me?» το 2006 στην Καλαμάτα, αλλά και το «Θεότητες στην εξορία» το 2008 στο Φεστιβάλ Αθηνών. Το «In the process of…» είναι ένα ντουέτο -παρ’ όλο που έχει… πέντε ερμηνευτές- που μιλά αποσπασματικά για τις σχέσεις και κυρίως για τα διάφορα πιθανά φινάλε τους. Η ίδια μαζί με τον χορευτή Ben Mc Eween είναι το ζευγάρι, ενώ οι Maisie Whitehead, Νατάσα Αρέθα, Νίκος Δραγώνας χειρίζονται τα ξύλινα στεφάνια ρυθμικής γυμναστικής που παρεμβαίνουν στη δράση, άλλοτε βοηθώντας και άλλοτε δυσχεραίνοντας τη θέση τους.

Η Ζωή Δημητρίου επιμένει να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην έρευνα. Για τη δημιουργία του συγκεκριμένου έργου, καταλυτικές στάθηκαν οι συνθετικές δομές του ιδιοφυούς μουσικού Conlon Nancarrow, αλλά και μια θεωρία που συνδέει την κίνηση με το φιλμ. Η ίδια ξεκαθαρίζει πάντως πως δεν ενδιαφέρεται για συγκεκριμένη αφήγηση. Τα δυο σώματα απλώς πάλλονται στις αντηχήσεις του ηχητικού περιβάλλοντος. Στην Καλαμάτα θα δούμε το 20λεπτο πρώτο χορογραφικό αποτέλεσμα, που τιμήθηκε με το βραβείο «bonnie bird award 2009». Αμέσως μετά, το έργο θα παρουσιαστεί στην ωριαία ολοκληρωμένη του μορφή στο Λάμπαν στο Λονδίνο.

*Σήμερα και αύριο στο ΔΗΠΕΘΕ Καλαμάτας

Συρακούσες, πρωτοπόρες στο αρχαίο δράμα

  • «Λυσιστράτη», «Αίας», «Ιππόλυτος». Αρχαίο δράμα δι’ ιταλικής χειρός. Το Εθνικό Ινστιτούτο Αρχαίου Δράματος Συρακουσών, θεσμός που υπηρετεί την αρχαία ελληνική τραγωδία και κωμωδία πολλές δεκαετίες -κοντά έναν αιώνα-, χάρη στο όραμα ενός ιδεαλιστή Ιταλού κόμη, έρχεται στην Αθήνα, με τριπλό «χτύπημα».

Η  πληθωρική Λυσιστράτη εκ Σικελίας

Η πληθωρική Λυσιστράτη εκ Σικελίας

Θα μας παρουσιάσει σήμερα και αύριο τη «Λυσιστράτη» του Αριστοφάνη, Δευτέρα και Τρίτη τον «Αίαντα» του Σοφοκλή και τις ερχόμενες Πέμπτη και Παρασκευή (22 και 23/7) τον «Ιππόλυτο» του Ευριπίδη. Και οι τρεις παραστάσεις θα δοθούν στο «Σχολείον» (Πειραιώς 52), έπειτα από πρόσκληση της Ειρήνης Παπά.

Το Εθνικό Ινστιτούτο Αρχαίου Δράματος (La Fondazione Instituto Nationale di Drama Antica – INDA), με έδρα τις Συρακούσες της Σικελίας, ξεκίνησε την πορεία του το 1913, όταν ο κόντε Μάριο Τομάζο Γκαργκάλο οραματίστηκε και ίδρυσε την πρώτη Επιτροπή για τη Στήριξη του Αρχαίου Δράματος, προκειμένου να ζωντανέψει το αρχαίο θέατρο Συρακουσών. Εγκαινιάστηκε ξανά, ύστερα από αιώνες σιωπής, στις 16 Απριλίου του 1914, με την τραγωδία «Αγαμέμνων» του Αισχύλου. Είκοσι τέσσερα χρόνια δηλαδή πριν από την πρώτη παράσταση στην Επίδαυρο, με την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή και πρωταγωνίστριες την Κατίνα Παξινού και την Ελένη Παπαδάκη. Το Εθνικό Ινστιτούτο Αρχαίου Δράματος παρουσίασε στις Συρακούσες τις «Νεφέλες» του Αριστοφάνη το 1925, όμως η προτίμησή του παραμένει πάντα στην τραγωδία. «Αγαμέμνων», «Χοηφόροι» του Αισχύλου, «Οιδίπους Τύραννος» και «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, «Μήδεια» και «Βάκχες» του Ευριπίδη, αλλά και «Αλκηστις», «Ελένη» και «Ιων» του Ευριπίδη.

Με το φημισμένο Ινστιτούτο έχουν συνεργαστεί από τον Πιερ Πάολο Παζολίνι, τον Σαλβατόρε Κουσίμοντο, τον Κριστόφ Τζανούσι, έως τον Λούκα Ρονκόνι και τον Πέτερ Στάιν. Και από ηθοποιούς, ο Βιτόριο Γκάσμαν, η Βαλέρια Μορικόνι, η Ελιζαμπέτα Πότσι, η Μανταλένα Γκρίπα αλλά και η Ειρήνη Παπά.

Τη σκηνοθεσία της «Λυσιστράτης», που έκανε πρεμιέρα στις 26 Ιουνίου στο αρχαίο ελληνικό θέατρο Συρακουσών, υπογράφει ο Εμιλιάνο Μπροντζίνο, σε σχεδιασμό και επίβλεψη Φερνάντο Μπαλέστρα. Στο ρόλο της Λυσιστράτης η Ιλάρια Τζενατιέμπο. Τον «Αίαντα», που πρωτοανέβηκε τον Μάιο στο αρχαίο θέατρο Συρακουσών, σκηνοθετεί ο Ντανιέλε Σάλβο. Αίας, ο Μαουρίτσιο Ντοναντόνι. Και η πρώτη παρουσίαση του «Ιππόλυτου» έγινε την άνοιξη στο Θέατρο Συρακουσών, σε σκηνοθεσία Καρμέλο Ρίφιτσι. Με Φαίδρα την Ελιζαμπέτα Πότζι και Ιππόλυτο τον Μάσιμο Νικολίνι. Στις παραστάσεις, που θα δοθούν στα ιταλικά με ελληνικούς υπέρτιτλους, συμμετέχουν περισσότεροι από 100 Ιταλοί ηθοποιοί.

Στους χώρους του «Σχολείου» θα λειτουργεί παράλληλα με τις παραστάσεις έκθεση ντοκουμέντων από την 100ετή ιστορία του Ινστιτούτου. Οι παραστάσεις και η έκθεση τελούν υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Περιφέρειας της Σικελίας και του υπουργείου Τουρισμού και Θεάματος της Σικελίας.

  • INFO:
  • «Σχολείον», Πειραιώς 52, Μοσχάτο.
  • Γενική είσοδος: 10 ευρώ .
  • Ισχύουν ατέλειες.
  • Προπώληση εισιτηρίων στο Public και μέσω internet www.ticketshop.gr.
  • Πληροφορίες: 210-4833647.
  • Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 16 Ιουλίου 2010

Εισαγάγαμε τον Καραγκιόζη από Τουρκία και τον κάναμε δικό μας

  • Του ΒΑΣΙΛΗ Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 16 Ιουλίου 2010
  • Ο Καραγκιόζης δεν είναι ούτε Ελληνας ούτε Τούρκος. Είναι μια λαϊκή τέχνη, η οποία διαμορφώθηκε στην Κωνσταντινούπολη υπό όρους Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Μαρτυρείται ήδη από τον 17ο αιώνα και υπήρξε πολυεθνικός και πολυγλωσσικός. Ο Καραγκιόζης μεγαλώνει στην πρωτεύουσα δύο αυτοκρατοριών, της πάλαι ποτέ βυζαντινής και της, από τα μισά του 15ου αιώνα, οθωμανικής. Γι’ αυτό δεν εντυπωσιάζει το γεγονός ότι μιλάει τουρκικά, εβραϊκά, ελληνικά και αρμενικά.

Το ερώτημα «πόσο ελληνικός και πόσο τουρκικός είναι ο Καραγκιόζης;» ετέθη μετά τη γνωμοδότηση της UNESCO ότι «ο Καραγκιόζης έχει τουρκική υπηκοότητα», που επικυρώθηκε στο Αμπου Ντάμπι (28 Σεπτεμβρίου – 2 Οκτωβρίου 2009). Εννέα μήνες μετά, το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού έστειλε τις διευκρινίσεις του, αφού προηγήθηκαν τις τελευταίες μέρες δημοσιεύματα και ραδιοφωνικά σχόλια έντονα επικριτικά («χαρίσαμε στους Τούρκους τον Καραγκιόζη» κ.ά). Το ΥΠΠΟΤ, σε ανακοίνωσή του, τονίζει ότι ο Καραγκιόζης «αποτελεί κοινό σημείο αναφοράς και σύμβολο της ευρύτερης περιοχής μας. Ειδικότερα η ελληνική εκδοχή του είναι ένα ζωντανό κεφάλαιο της νεότερης πολιτιστικής κληρονομιάς».

Ζητήσαμε τη συνεισφορά του Γιάννη Κιουρτσάκη, συγγραφέα των υποδειγματικών μελετών «Προφορική παράδοση και ομαδική δημιουργία: Το παράδειγμα του Καραγκιόζη» και «Καρναβάλι και Καραγκιόζης. Οι ρίζες και οι μεταμορφώσεις του λαϊκού γέλιου» (εκδόσεις Κέδρος).

«Ολα αυτά είναι ανοησίες και αλαζονείες των διπλωματιών. Ο Καραγκιόζης δεν είναι ιδιοκτησία ούτε του ελληνικού ούτε του τουρκικού έθνους-κράτους, είναι έργο των λαών. Γι’ αυτό δεν χωρούν εθνικισμοί. Εξεγείρομαι!», είναι η αντίδρασή του.

Αυτό που τον ενοχλεί, όπως λέει, «είναι ο εθνικισμός και από τις δύο πλευρές, ο οποίος θέλει να υποδουλώσει τη λαϊκή δημιουργία. Ο Καραγκιόζης δεν είναι εθνικό προϊόν, γιατί γεννήθηκε πριν από το κράτος-έθνος. Πρέπει να καταλάβουμε ότι δημιουργήθηκε από κάτω, δηλαδή από τον λαό. Δεν είναι ιδεολόγημα για εθνική τέχνη, όπως αυτή που ζητούσαν οι ποιητικοί διαγωνισμοί του 19ου αιώνα. Αντιθέτως, με τον Καραγκιόζη συμβαίνει ό,τι και με το ρεμπέτικο. Η ανώτερη τάξη τον περιφρονούσε».

«Ο Καραγκιόζης είναι εξίσου τουρκικός όσο και ελληνικός», αποφαίνεται ο Γιάννης Κιουρτσάκης. Μας διαβεβαιώνει, όμως, «ότι ήρθε στη χώρα μας από την Τουρκία ως εισαγόμενο είδος». Ο ελληνικός Καραγκιόζης αρχίζει να ακμάζει στην Πάτρα την τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα -από το 1890 και μετά- από τον θρυλικό καραγκιοζοπαίχτη του ελληνικού θεάτρου σκιών Μίμαρο (ψευδώνυμο του Δημήτρη Σαρδούνη, 1865-1912), νόθο παιδί, εγγράμματο για τα μέτρα της εποχής, καλλίφωνο με ψαλτικό ηχόχρωμα, αυτοδίδακτο ζωγράφο και σεναριογράφο με καλπάζουσα φαντασία. Η πρώτη παράσταση δόθηκε το 1894 και πέντε χρόνια αργότερα έρχεται στην Αθήνα και δίνει παραστάσεις σ’ ένα καφενείο της οδού Πανεπιστημίου.

«Ο Καραγκιόζης άργησε να ριζώσει στην Ελλάδα», λέει ο Γιάννης Κιουρτσάκης, «γιατί εκτός από το ότι εθεωρείτο υποδέεστερο και ανατολίτικο είδος, χρειαζόταν να ζυμωθεί με την ελληνική ζωή, ώστε να δημιουργήσει ελληνική παράδοση. Συν τω χρόνω προσαρμόζεται στις ανάγκες, στις αξίες και στις πολιτιστικές νοοτροπίες του νεοελληνικού κόσμου. Πρόσωπα τα οποία έχουν κληροδοτηθεί από την Τουρκία μεταμορφώνονται σε νέα πρόσωπα».

Βέβαια, όπως επισημαίνει ο Γιάννης Κιουρτσάκης, όταν το θέατρο του Καραγκιόζη ταξιδεύει από την Πάτρα και εγκαθίσταται στην Αθήνα, «αυτές οι φιγούρες παύουν να έχουν τοπικά χαρακτηριστικά και γίνονται πανελλήνια». Και επιμένει σ’ ένα βασικό δομικό στοιχείο της τέχνης του καραγκιοζοπαίχτη: «Είναι προφορική τέχνη. Αν ένας διάλογος, μια φράση ή ένα καινούργιο πρόσωπο αρέσουν στο κοινό, αυτό ζητάει από τον δημιουργό τους να τα επεξεργαστεί και να τα βελτιώσει. Και μ’ αυτό τον τρόπο, κωδικοποιούνται και γίνονται σταθερό στοιχείο της παράδοσης, αλλιώς απορρίπτονται».

«Ολοι οι κεντρικοί κωμικοί ήρωες των λαϊκών θεάτρων και κουκλοθεάτρων, σε Ανατολή και Δύση, είναι αδέλφια ή πρώτα ξαδέλφια του Καραγκιόζη», καταλήγει ο Γιάννης Κιουρτσάκης. Ο κατάλογός τους θα ήταν μακρύς. Ενδεικτικά να αναφέρουμε τον Πουλτσινέλα της Νάπολι, τον Σκαρμούτσο και τον Μαπατάκο της Ρώμης, τον Αρλεκίνο της Μπολόνια, τον Γάλλο Γκινιόλ, τον Αγγλο Ποντς, τον Γερμανό Οϊλενσπίγκελ, τον Πέρση Κεστέλ Μπεχλιβάν. *

  • Ελληνικό touch στους ήρωες του μπερντέ

Καραγκιόζης: «Ο Τούρκος είναι καλοντυμένος, έχει γένια, φέρει καπέλο και φοράει παπούτσια. Ο δικός μας είναι ξυπόλητος, έχει τονισμένη καμπούρα, εικονίζεται με φουφούλα ή με μπαλωμένα παντελόνια».

Μπαρμπα -Γιώργος: «Στην τουρκική παράδοση είναι ένας γιγαντόσωμος ξυλοκόπος της Ανατολής. Εμείς τον μεταμορφώσαμε σε φουστανελά Ρουμελιώτη».

Σιορ Διονύσιος: «Στην Τουρκία είναι ο Φρεγκ, ο Φραγκο-λεβαντίνος. Σε μας είναι ο κάτοικος της Ζακύνθου, ο οποίος είναι ντυμένος φράγκικα, γιατί εκπροσωπεί τον δυτικοθρεμμένο Ελληνα της Επτανήσου».

ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Μετά το χάος… «Αχαρνής»

  • Της Βίκυς Χαρισοπούλου, ΤΑ ΝΕΑ: Παρασκευή 16 Ιουλίου 2010

Ο Δικαιόπολις - Σταµάτης Κραουνάκης σε  σκηνή από την πρεµιέρα της  παράστασης  του ΚΘΒΕ «Αχαρνής»  στην έδρα τους, Θεσσαλονίκη, που έφερε   πολύ κόσµο στο Θέατρο Δάσους και προκάλεσε κυκλοφοριακό χάος στην  ανάβαση  προς το θέατρο
  • Κυκλοφοριακό κοµφούζιο, ένα κατάµεστο θέατρο, διαµαρτυρίες για το κλειστό µικρόφωνο. Η αριστοφανική κωµωδία του ΚΘΒΕ έκανε επεισοδιακή πρεµιέρα στην έδρα του θεάτρου

«Απαπαπαπα παπα πόλεµος»… Η πρώτη ατάκα του Δικαιόπολι – Σταµάτη Κραουνάκη αρθρώθηκε από οδηγούς εκατοντάδων Ι.Χ., ταξί, µηχανών, µικρών λεωφορείων και από ταλαίπωρους πεζούς που αγνοούσαν το κείµενο αλλά βίωναν µία από τις πλέον δύσκολες αναβάσεις στο Θέατρο Δάσους της Θεσσαλονίκης λίγη ώρα πριν από την παράσταση («Αχαρνής» του ΚΘΒΕ).

Η Αστυνοµία έλειπε, η Τροχαία επίσης, ο δήµαρχος της Θεσσαλονίκης όµως ήταν παρών – ίσως για πρώτη φορά στη δηµαρχιακή καριέρα του πήγε σε θεατρική παράσταση –, προκαλώντας κοµφούζιο και στις ταξιθέτριες που για πρώτη φορά δεν είχαν πού να χωρέσουν στις πρώτες – επίσηµες, «φλεγόµενες» (από την αφόρητη ζέστη), τσιµεντένιες σειρές του θεάτρου µέλη του πρώην και του νυν Δ.Σ. – σε ειρηνική συνύπαρξη –, παραγοντίσκους της πόλης, µουσικόφιλους και θεατρόφιλους.

Το ΚΘΒΕ είχε χρόνια να δει τέτοιες πιένες (κόπηκαν περίπου 3.000 εισιτήρια ενώ οι θεατές ξεπέρασαν τους 3.500,  συµπεριλαµβανοµένων των προσκλήσεων που φειδωλά διατίθενται πλέον).

Οι ιδιοκτήτες συνεργείων αυτοκινήτων αλλάζουν από σήµερα διαλυµένους συµπλέκτες και δισκοπλατό σε Ι.Χ. που αγκοµαχούσαν στον πολύ ανηφορικό δρόµο να βρουν δίοδο, πρόσβαση στο θέατρο και θέση πάρκινγκ ανάµεσα στους δρόµους και τις δασικές εκτάσεις στο Σέιχ Σου. Το µεγάλο «στοίχηµα» της παραγωγής του ΚΘΒΕ πάντως το κέρδισε – πέραν της ίδιας της κρατικής σκηνής που κατάφερε να βάλει και µερικά «ευρωτάλαντα» στο πάσχον ταµείο της – εκείνος που το ρισκάρισε: Ο Δικαιόπολις – ηθοποιός – Σταµάτης Κραουνάκης.

Ο οποίος παρά τις επιφυλάξεις πολλών, ίσως ακόµα και τις δικές του, κατάφερε και να υποκριθεί έντεχνα, και να αναπνεύσει σωστά, και να µπορέσει να κάνει τον αριστοφανικό – γεωργουσοπουλικό λόγο να ακουστεί σωστά, και να κινηθεί αδιάκοπα και θαυµαστά επί δύο σχεδόν ώρες στη σκηνή, και να ακολουθήσει τις οδηγίες του σκηνοθέτη Σωτήρη Χατζάκη, και ο ίδιος να είναι αριστοφανικός και διονυσιακός µαζί.

Εµπειρος σε ανάλογα τελετουργικά, παγανιστικά εγχειρήµατα ο σκηνοθέτης οδήγησε τον κολονέλο – Λάµαχο του Γρηγόρη Βαλτινού που ήταν αυτοσαρκαστικός και ηττηµένος, τον Αµφίθεο του νεαρού Δηµήτρη Κοντού, τον Μεγαρίτη του Κώστα Βουτσά, που αν και χαµηλόφωνος, ήταν συγκινητικός.

Σηµαντική στιγµή της παράστασης ήταν η παράβαση µε την παραδοχή της ήττας και την επίκληση των ποιητών («Χάσαµε πια αγάπες πατρίδες/ κατάρτια κουπιά/… Μα τι µας νοιάζει πια ποιος νικά… Καβάφης, Σολωµός, Αριστοφάνης, Κάλβος, Σικελιανός, Αναγνωστάκης). Με την ανάρτηση των πλακάτ – φωτογραφιών των Κολοκοτρώνη, Καβάφη, Καραϊσκάκη, Σεφέρη και του κεντρικού πλακάτ µε τον δολοφονηθέντα ειρηνιστή Γρηγόρη Λαµπράκη. «Οι ποιητές/ αυτοί να σχεδιάζουν το πλάνο της ανάπτυξης/ και τις τιµές στη Σοφοκλέους/ να ρυθµίζει η Αντιγόνη του Σοφοκλέους/ Ηρθε η ώρα να τους πούµε κατάµουτρα / Εδώ είναι των ποιητών η χώρα», ερµήνευε ο Χορός. Σε µουσική Κραουνάκη, πάνω σε γνωστούς µουσικούς δρόµους (δυο καρπούζια σε µια µασχάλη δεν χωράνε, λέει ο σοφός λαός).

«Πολύ καλή η προσπάθειά σας, αλλά… δεν ακούγεστε» τόλµησε να φωνάξει εκπροσωπώντας τους καθήµενους στο πάνω τµήµα του πετάλου του θεάτρου ένας από τους θεατές που είχαν αρχίσει άκοµψα να αποχωρούν, αδυνατώντας να ακούσουν τον µονόλογο του Μεγαρίτη – Κώστα Βουτσά (δεν λειτούργησε προς στιγµήν το µικρόφωνό του).

«Επιθεώρηση», «Μέτριο, λαϊκό, µουσικό θέατρο», «Εντυπωσιακός αλλά υπερβολικός ο Ευριπίδης – Μαρινέλλα του Γιάννη Σιαµσιάρη», «Προσπάθησε περισσότερο υποκριτικά ο Κραουνάκης και διεκπεραίωσε µουσικά αφήνοντας αξεπέραστο τον Σαββόπουλο» ήταν µερικά από τα σχόλια που ακούστηκαν κατά τη διάρκεια µετά το εντυπωσιακό τέλος της δίωρης παράστασης.

ΙΝFΟ

Οι «Αχαρνής» του Αριστοφάνη από το ΚΘΒΕ θα παρουσιαστούν την επόµενη Παρασκευή 23 και το Σάββατο 24 Ιουλίου στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου και στη συνέχεια θα περιοδεύσουν, ενώ θα δοθούν παραστάσεις και στο Ηρώδειο και στον Βύρωνα

Καραγκιόζης: Τούρκος υπήκοος για την UNESCO

Μαυροειδής Σ.
Η ΑΥΓΗ: 15/07/2010

Αδικεί την Ελλάδα η UNESCO με την απόφασή της να παραχωρήσει κατ’ αποκλειστικότητα τουρκική υπηκοότητα στον Καραγκιόζη. Όχι διότι δεν υπήρξε κεντρικός χαρακτήρας του παραδοσιακού τουρκικού θεάτρου σκιών – αυτό είναι αναμφισβήτητο. Η “αδικία” έγκειται στο γεγονός ότι ενώ η χώρα (συν) διεκδικούσε την καταγωγή του συμπαθέστατου ήρωα από τους γείτονες, εντούτοις κανένας από τους επισήμους φορείς, την κυβέρνηση και το υπουργείο πολιτισμού δεν σκέφτηκε το αυτονόητο: να παραστεί η και να αντιδράσει στην υποεπιτροπή της UNESCO που συνεδρίασε πριν από δύο χρόνια στο Αμπού Ντάμπι και είχε αποδεχθεί την εισήγηση του υπουργείου Πολιτισμού της Τουρκίας, βάσει της οποίας τόσο ο Καραγκιόζης όσο και ο Χατζηαβάτης είναι Τούρκοι. Παρούσες σ’ εκείνη τη συνεδρίαση ήταν έξι χώρες: Τουρκία, Εσθονία, Μεξικό, Βόρεια Κορέα, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κένυα… Τώρα που η απόφαση επικυρώθηκε οριστικά από την αρμόδια επιτροπή της UNESCO, χωρίς αντίδραση (εννοείται) της απούσης Ελλάδας, μαθαίνουμε ότι ο κ. Γερουλάνος ζητεί απο τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου του λεπτομερή ενημέρωση, ενώ ο πρεσβευτής στην UNESCO Γ. Αναστασόπουλος δηλώνει ότι είχε προειδοποιήσει σχετικά το υπουργείο επί του θέματος. Όλα αυτά δεν δείχνουν ότι είμαστε καραγκιόζηδες; Πως λοιπόν έρχεται η UNESCO να αμφισβητήσει ότι αυτή η άυλη θεατρική φιγούρα δεν αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του ελληνικού πολιτισμού;

Η UNESCO έδωσε τουρκική υπηκοότητα στον ήρωα του θεάτρου σκιών

Για την ιστορία του πράγματος, πάντως, σημειώνουμε οτι Karagöz στα τούρκικα σημαίνει μαυρομάτης καθώς και ότι υπάρχουν διαφορετικοί θρύλοι ως προς την ακριβή καταγωγή του. Στη γείτονα χώρα θεωρούν ότι δημιουργός του υπήρξε ο Σεΐχ Κιουστερί, που καταγόταν από την Προύσα και πέθανε εκεί το 1366. Αντίθετα, η παλαιότερη μαρτυρία για παράσταση Καραγκιόζη στον ελλαδικό χώρο χρονολογείται στο 1809 και τοποθετείται στην περιοχή των Ιωαννίνων. Αφορά παράσταση στην τουρκική γλώσσα, όπως περιγράφεται από τον ξένο περιηγητή Χόμπχαους, την οποία παρακολούθησε και ο λόρδος Βύρων. Οι πρώτοι Καραγκιοζοπαίχτες στα Ιωάννινα ήταν Τσιγγάνοι και Εβραίοι. Το θεατρικό θέαμα διαδόθηκε και άρχισε έκτοτε να παίζεται στην ελληνική γλώσσα, διατηρώντας τα ίδια τεχνικά χαρακτηριστικά, διαμορφώνοντας όμως παράλληλα ξεχωριστό περιεχόμενο, αντλούμενο από την ελληνική παράδοση. Τα θέματα του Θεάτρου Σκιών είναι συνήθως σκωπτικά – σατιρικά, προκαλούν γέλιο στους θεατές, ενώ σχεδόν πάντα, αναφέρονται σε πραγματικά ζητήματα που ενδιαφέρουν τον κόσμο. Να λοιπόν μία ακόμη ευκαιρία για τους εν δράσει καραγκιοζοπαίχτες με θέμα: η καταγωγή του Καραγκιόζη ή κάτι πιο… ευρηματικό.

«Να τον κατοχυρώσουμε κι εμείς»

Η Ελλάδα επανέφερε εισήγηση ώστε το Θέατρο Σκιών να αναγνωριστεί ως κοινή πολιτιστική κληρονομιά της Ανατολικής Μεσογείου

«Να τον κατοχυρώσουμε κι εμείς»
  • «Θα φαααάμε, θα πιούμε και νηστικοί θα κοιμηθούμε». Ο Καραγκιόζης, με τον οποίο έχουν μεγαλώσει γενεές και γενεές Ελλήνων, απέκτησε… τουρκική υπηκοότητα, ελέω Ουνέσκο. Η τελευταία επικύρωσε σχετική απόφαση που είχε ληφθεί πέρυσι από μια υποεπιτροπή της, η οποία απαρτιζόταν από εκπροσώπους έξι χωρών: της Τουρκίας, της Εσθονίας, του Μεξικού, της Βόρειας Κορέας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Κένυας.

Η υποεπιτροπή είχε συνεδριάσει στο Αμπου Ντάμπι και είχε αποδεχτεί την εισήγηση που συνέταξε το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, βάσει της οποίας τόσο ο Καραγκιόζης όσο και ο Χατζηαβάτης είναι Τούρκοι.

Η απόφαση επικυρώθηκε και από την αρμόδια επιτροπή της Ουνέσκο, κατόπιν και της επιφύλαξης που διατύπωσε η διευθύντρια Νεότερου Πολιτισμού του δικού μας υπουργείου Πολιτισμού, Τέτη Χατζηνικολάου, ότι ο Καραγκιόζης αποτελεί άυλη φιγούρα της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας αλλά και κατόπιν της «εκπροσώπου της Ελλάδας στη Διακυβερνητική Διάσκεψη, η οποία έκανε σαφή τη θέση της Ελλάδας ότι ο Καραγκιόζης αποτελεί μέρος της πολιτιστικής εμπειρίας του ελληνικού λαού», όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση του ΥΠΠΟΤ.

Η Ελλάδα μέσω των αρμοδίων υπηρεσιών, σε συνεργασία με μεσογειακά, βαλκανικά και μεσανατολικά κράτη, επανέφερε στην Ουνέσκο εισήγηση ώστε το Θέατρο Σκιών να αναγνωριστεί ως κοινή πολιτιστική κληρονομιά της ευρύτερης περιοχής.

Ειδικότερα όσον αφορά την ελληνική εκδοχή του Καραγκιόζη, είναι ένα ζωντανό κεφάλαιο της νεότερης πολιτιστικής κληρονομιάς». «Θεωρώ ότι πρέπει κι εμείς να κατοχυρώσουμε τον δικό μας Καραγκιόζη και Χατζηαβάτη και όλους τους άλλους ήρωες του Θεάτρου Σκιών μας σαν μέρος της ελληνικής παράδοσης.

Μέσα από τον παραδοσιακό Καραγκιόζη περνάει όλη η ιστορία του ελληνικού λαού. Είναι ο καθρέφτης της ελληνικής κοινωνίας. Για μας αποτελεί παράδοση. Για τους Τούρκους το θέμα είναι καθαρά οικονομικό…», υπογραμμίζει η κ. Μένια Σπαθάρη, διευθύντρια του Σπαθάρειου Μουσείου Θεάτρου Σκιών.

  • Η καταγωγή

«Ας μη βασιζόμαστε σε μύθους και θρύλους… Η καταγωγή του Καραγκιόζη αναζητάται στη βαθιά ιστορία ενός παγκοσμίου θεάτρου σκιών… Από την Κωνσταντινούπολη έφτασε στην Ελλάδα το 1860 χάριν του μπάρμπα-Γιάννη Μπράχαλη, ο οποίος το παρουσίασε σε καφενεία όπως το παρέλαβε… Εξαιτίας του Μίμαρου έγινε ελληνικό οικογενειακό θέατρο, ύστερα από το 1900, και προσαρμόστηκε στα δικά μας ήθη και έθιμα.

Οι ήρωες που βγήκαν στο μπερντέ καθιερώθηκαν από παλιούς καλλιτέχνες του Θεάτρου Σκιών μαθητές του Μίμαρου. Κάθε καραγκιοζοπαίκτης καθιέρωνε και έναν ήρωα στο πανί, προσέθετε μία φιγούρα, μια καινοτομία, σάτιρα, σκηνικά…», εξηγεί η ίδια.

«Ο Καραγκιόζης είναι αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμού μας», αναφέρει ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Γρηγόρης Δελαβέκουρας. Ο ίδιος συμπληρώνει πως, σύμφωνα με τη σχετική ενημέρωση που είχε από το υπουργείο Πολιτισμού, κατά τις αρχές της άυλης κληρονομιάς (που ορίζει η σύμβαση της UNESCO) «στο ίδιο αγαθό μπορούν να προσχωρήσουν δύο χώρες».

  • ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΣΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΟΥ

«180 χρόνια από τότε που ο Δημήτρης Σαρδούνης – Μίμαρος στην Πάτρα (1890) εξελληνοποίησε το θέαμα…, ο Καραγκιόζης έκανε μια τεράστια διαδρομή μέχρι τις μέρες μας, δίνοντάς του τη φόρμα που έχουμε σήμερα, ώστε να είναι πλέον το μοναδικό στο είδος του ελληνικό παραδοσιακό θέατρο», αναφέρει το «Πανελλήνιο Σωματείο Θεάτρου Σκιών».

  • ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΡΑΛΗ, ΕΘΝΟΣ, 15/07/2010

Ετσι χάσαμε τον Καραγκιόζη…

Το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας είχε ενεργοποιηθεί όταν έμαθε ότι η Ελλάδα είχε ήδη απευθύνει σχετικό αίτημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ετσι χάσαμε τον Καραγκιόζη...
  • Τέλος στην διαμάχη μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας για την υπηκοότητα του Καραγκιόζη έδωσε η UNESCO «πολιτογραφώντας» Τούρκο τον ήρωα του θεάτρου σκιών.

  • Η ιστορία ξεκίνησε το 2008, όταν υποεπιτροπή της UNESCO εκλήθη να εξετάσει αίτημα του τουρκικού Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, σύμφωνα με την οποία  ο Καραγκιόζης και ο Χατζηαβάτης έπρεπε να θεωρηθούν… Τούρκοι υπήκοοι. Στην παρουσίαση του, ο εκπρόσωπος της Τουρκίας είχε πει ότι «απλώς στην Ελλάδα δόθηκε περισσότερη σημασία και αξία στον Καραγκιόζη σε σχέση με την Τουρκία. Για αυτό τον λόγο και θεωρήθηκε παγκοσμίως ότι ο Καραγκιόζης είναι Έλληνας».
Ετσι χάσαμε τον Καραγκιόζη...

Προηγουμένως, το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας είχε ενεργοποιηθεί όταν έμαθε ότι η Ελλάδα είχε ήδη απευθύνει σχετικό αίτημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση νωρίτερα εκείνο τον χρόνο, διεκδικώντας το πρωτότυπο των παραδοσιακών  φιγούρων του Καραγκιόζη και του Χατζηαβάτη.

Ως αντίδραση, η τουρκική πλευρά συνέστησε μια επιτροπή καθηγητών, αντιπροσώπων πολιτιστικών οργανισμών και ειδικών στις συγκεκριμένες φιγούρες για να συντάξει μια έκθεση που θα υποστήριζε εμπεριστατωμένα τη θέση της και η οποία θα περιελάμβανε πλήθος αναφορών σε βιβλιογραφία, εικόνες, βίντεο και άλλα τεκμήρια.

Τον Νοέμβριο του 2008,  η έκθεση αυτή παρουσιάστηκε σε προπαρασκευαστική συνεδρίαση της υποεπιτροπής η οποία έλαβε χώρα στην Κωνσταντινούπολη, με αποτέλεσμα την απόφαση για την προώθηση του αιτήματος της Τουρκίας.

Το αίτημα αυτό επικυρώθηκε μαζί με άλλες 90 αντίστοιχες εισηγήσεις διαφόρων κρατών τον Οκτώβριο του 2009, στην τέταρτη συνεδρίαση της 6μελούς διακυβερνητικής επιτροπής της UNESCO για την διάσωση της άυλης πολιτισμικής κληρονομιάς, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Άμπου Ντάμπι και όπου συμμετείχαν η Κένυα, η Τουρκία, η Εσθονία, το Μεξικό, η Βόρεια Κορέα και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η ελληνική πλευρά δεν αντέδρασε στην απόφαση αυτή, αφού εντωμεταξύ είχε χάσει την προθεσμία που έληγε στις 31 Αυγούστου του ίδιου έτους, για να υποβάλει ένσταση και υποστηρίξει με δικά της στοιχεία τη διεκδίκηση του Καραγκιόζη.

«Αναπόσπαστο κομμάτι του ελληνικού πολιτισμού»

Το θέμα έφερε ξανά στο προσκήνιο η πρόσφατη επίσημη δημοσίευση του καταλόγου των εγκεκριμένων πολιτισμικών παραδόσεων από την αρμόδια επιτροπή της UNESCO, η οποία προβλημάτισε σοβαρά τα υπουργεία Εξωτερικών και Πολιτισμού.

Ήδη, ο υπουργός Πολιτισμού, Παύλος Γερουλάνος έχει ζητήσει την πλήρη ενημέρωση του για το θέμα, ενώ σύμφωνα με κάποιες πηγές υπάρχουν σκέψεις για ευθεία διαπραγμάτευση με τους Τούρκους για την εύρεση μιας συμβιβαστικής λύσης.

«Ο Καραγκιόζης είναι αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμού μας», ανέφερε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Γρηγόρης Δελαβέκουρας, απαντώντας σε ερώτηση σχετική με την τουρκική «πατρότητα» που αποδόθηκε στον Καραγκιόζη, συμπληρώνοντας πως σύμφωνα με τη σχετική ενημέρωση που είχε από το υπουργείο Πολιτισμού, σύμφωνα με τις αρχές της άυλης κληρονομιάς, όπως ορίζονται από τη σύμβαση της UNESCO, «στο ίδιο αγαθό μπορούν να προσχωρήσουν δύο χώρες». [ΕΘΝΟΣ]

Blog στο WordPress.com.
Theme: Esquire by Matthew Buchanan.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.