Ο Νέιθαν Λέιν είναι ίσως ο τελευταίος μεγάλος του Μπρόντγουεϊ
International Herald Tribune
- Δεν θα διακινδύνευα να εκφέρω γνώμη ως προς το ποιος είναι ο μεγαλύτερος ηθοποιός που εμφανίστηκε στο Μπροντγουέι την τελευταία δεκαετία. Η πιο λαμπερή ντίβα; Ποτέ δεν θα τολμούσα να πω. Ποιος όμως υπήρξε ο καλύτερος διασκεδαστής; Αυτό είναι εύκολο: Ο Νέιθαν Λέιν.
Δεν έχω πρόθεση βέβαια να υποτιμήσω τις αρετές του κ. Λέιν ως ηθοποιού (ή, πάλι, να υπονοήσω πως δεν είναι ντίβα). Αποδείξεις για το πόσο καλός ηθοποιός είναι βρίσκει κανείς άφθονες στο νέο μιούζικαλ «Οικογένεια Ανταμς». Το έργο σφυροκοπήθηκε από τους κριτικούς και έμεινε έξω από τις υποψηφιότητες για Τόνι. Βλέποντας όμως τον Νέιθαν Λέιν να κυριαρχεί στη σκηνή, να τη γεμίζει κωμική αδρεναλίνη κάθε φορά που ανοίγει το στόμα του, καταλαβαίνεις πόσο άδικο είναι να μην επιβραβεύεται μια τέτοια ερμηνεία. Ολοι συμφωνούν ότι η κωμωδία είναι το πιο δύσκολο είδος στη σόου-μπίζνες, αλλά όταν πρόκειται για τρόπαια αριστείας οι τραγωδοί πάντα κατατροπώνουν τους κλόουν.
Παρ’ όλο που έχει πάρει δύο βραβεία Τόνι, για τους «Παραγωγούς» και το «Κάτι παράξενο συνέβη στον δρόμο για το Φόρουμ», ο κ. Λέιν έχει μόνο μία επιπλέον υποψηφιότητα στο όνομά του. Οι μεγάλοι θεατρικοί «διασκεδαστές» είναι πολύ σπανιότεροι σήμερα από τους μεγάλους σκηνικούς ηθοποιούς, εν μέρει επειδή δεν υπάρχει το κατάλληλο υλικό για να τους στηρίξει. Ο Νέιθαν Λέιν θα μπορούσε να αποδειχτεί ο τελευταίος από τη ράτσα αυτή, του πολύπλευρου μουσικο-θεατρικού περφόρμερ. Είναι το είδος του ταλέντου που έδωσε τη μαγιά για την άνθηση του αμερικανικού μιούζικαλ τον περασμένο αιώνα.
Ο ιδιαίτερος συνδυασμός προσόντων του Νέιθαν Λέιν -μια απίστευτη επιδεξιότητα στην κωμική ατάκα, η χάρη που είναι απαραίτητη για την κωμωδία της σωματικής κίνησης, ένα σουλούπι ευέλικτα αστείο (με την καλή έννοια), μια στέρεη ευχέρεια στο τραγούδι- ήταν πάντα σπάνιο πακέτο. Ωστόσο, μέσα στο απέραντο χάος του YouTube μπορείς να βρείς μερικούς νεαρούς που φαίνεται να διαθέτουν το χάρισμα. Αναρωτιέσαι, όμως, για ποιο σκοπό, πέρα από μια περαστική στιγμή κυβερνοδόξας;
Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς το αυριανό Μπρόντγουεϊ να προσφέρει το πλαίσιο ανάδειξης για τέτοια ταλέντα. Αν ξεπηδούσαν μια καινούργια Εθελ Μέρμαν, ένας καινούργιος Αλ Τζόνσον ή Τζίμι Ντουράντε, πού θα βρίσκονταν τα σκηνικά οχήματα για να τους αξιοποιήσουν; Ξεκινώντας από τη δεκαετία του ’70, το μιούζικαλ άρχισε να αποκτά μια σοβαροφανή αυτοεπίγνωση και να προσφέρει λιγότερες ευκαιρίες για τους πολυτάλαντους ερμηνευτές της μουσικής κωμωδίας. Οπως ο Νέιθαν Λέιν, οι καινούργιοι σταρ παλιάς κοπής πιθανότατα θα στριμώχνονταν μέσα σε μεγα-μιούζικαλ βασισμένα σε ταινία βασισμένη σε τηλεοπτικό σίριαλ βασισμένο σε καρτούν.
Αν εξετάσεις την καριέρα του Νέιθαν Λέιν από τότε που αναδείχθηκε σε σταρ χάρη στο νέο ανέβασμα του «Μάγκες και κούκλες» από τον Τζέρι Ζακς το 1992, προκύπτει μια σταθερά. Νιώθει άνετα σε παραστάσεις που χρονολογούνται από άλλη εποχή ή που επίτηδες τη θυμίζουν. Επαιξε τον νευρωτικό τηλεοπτικό σταρ του ’50 στην κωμωδία του Νιλ Σάιμον «Γέλιο στο 23ο πάτωμα» και τον κλαψιάρη Οσκαρ Μάντισον στο «Παράξενο ζευγάρι», επίσης του Σάιμον – αμφότερες οι παραστάσεις ήταν «αναβιώσεις» παλαιότερων παραγωγών. Ηταν ένας υπέροχος Ψεύδουλος, ο μηχανορράφος και γκαφατζής σκλάβος στο «Κάτι παράξενο συνέβη στον δρόμο για το Φόρουμ», το μιούζικαλ των Σοντχάιμ-Σέβελοβ που ξανανέβηκε το 1996. Και, στην πιο φημισμένη ερμηνεία του, έγινε μια απολαυστική ενσάρκωση του Μαξ Μπιάλιστοκ, του παλαιομοδίτη απατεώνα της σόου-μπίζνες στο μιούζικαλ του Μελ Μπρουκς «Οι παραγωγοί».
Εκείνο που προσκόμισε στον ρόλο, και που τον διαφορίζει από την πιο σκοτεινή εκδοχή στην αρχική ταινία του Μελ Μπρουκς, είναι μια γλυκιά, ανάλαφρη νότα συμπάθειας -μια αίσθηση ευάλωτου- που αποτελεί και ένα από τα κλειδιά της ανθεκτικής γοητείας του. Κάτω από την απόγνωση και την επιθετικότητα που με τόση μαεστρία εκφράζει, κρύβεται η καρδιά ενός ευαίσθητου παιδιού. Το στοιχείο αυτό του ταλέντου του το αξιοποίησε περισσότερο στην αρχή της καριέρας του σε παραστάσεις «off Broadway». Οι ρόλοι του στο Μπρόντγουεϊ σπανίως απαιτούσαν να αντλήσει από αυτήν την πιο λεπταίσθητη πλευρά της ερμηνευτικής του ικανότητας, πρόσφατα, όμως, η υποβλητικά λιτή ερμηνεία του στο «Περιμένοντας τον Γκοντό» δείχνει πως το δυναμικό αυτό υπάρχει ακόμα.
Αυτή η σπίθα ζεστασιάς αποτελεί επίσης κρίσιμο συστατικό της ερμηνείας του Νέιθαν Λέιν στην «Οικογένεια Ανταμς», στον ρόλο του Γκόμεζ. Από το φτωχό σκιτσάρισμα ενός καρτούν, ο Νέιθαν Λέιν καταφέρνει να κάνει τον γλοιώδη Γκόμεζ έναν ξεχωριστό και παράξενα αξιαγάπητο ήρωα, μια απολαυστική παρωδία του κομψευόμενου Ευρωπαίου των παλιών χολιγουντιανών ταινιών. Ο ηθοποιός δεν μας κλείνει το μάτι πίσω από τον ήρωά του για να μας επιβάλει την προσωπικότητά του, αλλά αντίθετα συγχωνεύει τη δική του κωμική περσόνα με τον ήρωα, με τρόπο που ικανοποιεί τόσο τις ανάγκες της αφήγησης όσο και τη μεγιστοποίηση του γέλιου.
- Το χιούμορ του λειτουργεί καλύτερα στη σκηνή
Βλέποντας την κινηματογραφική εκδοχή των «Παραγωγών», μπορείς να πάρεις μια ιδέα γιατί ο Νέιθαν Λέιν δεν απέκτησε μεγάλη φήμη στον κινηματογράφο, παρότι έχει ερμηνεύσει μερικούς πρωταγωνιστικούς ρόλους, με πιο γνωστό αυτόν στο αμερικανικό ριμέικ του γαλλικού φιλμ «Το κλουβί με τις τρελές». Το χιούμορ που λειτουργεί στη σκηνή δεν μεταφράζεται πάντα στην οθόνη. Τα αστεία που σπινθηροβολούν στο θέατρο, συχνά πνίγονται στις ταινίες, όπου η ζωογόνα σχέση μεταξύ κοινού και ερμηνευτή εμποδίζεται από ένα τείχος σελουλόιντ.
Οχι, τον Νέιθαν Λέιν όπως όλους τους μεγάλους σκηνικούς ερμηνευτές, τον απολαμβάνεις καλύτερα ζωντανό. Πρέπει να βρίσκεσαι μαζί του στο δωμάτιο – ακόμα κι ένα πολύ μεγάλο δωμάτιο, όπως στα μέγαρα του Μπρόντγουεϊ -όπου παίζει τώρα- για να νιώσεις το κέντρισμα της ιδιοφυΐας του. [Η Καθημερινή, Kυριακή, 18 Iουλίου 2010]
