- Σε μια Αθήνα με πληθώρα θεατρικών ομάδων, ακόμη μία; Η περίπτωση της «Σημείο Μηδέν» παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Ο Μιλτιάδης Φιορέντζης στο ρόλο του Ορλάντο
Τόσο γιατί πίσω από τον τρόπο δουλειάς της φαίνεται πραγματικά να υπάρχει συστηματική έρευνα, όσο και για το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα που έχει κάτι διαφορετικό να προτείνει.
Η αρχή έγινε πέρσι. Στον Χώρο Ιστορικής Μνήμης, στα πρώην κρατητήρια της Γκεστάπο της οδού Κοραή, όπου αναμετρήθηκαν με ένα από τα συγκλονιστικότερα διηγήματα του Κάφκα, τη «Σωφρονιστική Αποικία».
«Μια εμπειρία που μας έδεσε ως ομάδα και χαράχτηκε μέσα μας», λέει ο σκηνοθέτης της Σάββας Στρούμπος. «Δεν είναι εύκολο να μπαίνει κανείς σε τέτοιες περιοχές, να τις αναπαριστά θεατρικά και να τις φέρει στο σώμα του». Γι’ αυτό φέτος επέλεξαν να αντιστρέψουν το κλίμα και να συνεχίσουν με κωμωδία. Και μάλιστα με Σέξπιρ. Στο «Οπως σας αρέσει» βρήκαν αυτό ακριβώς που ζητούσαν. «Κρύβει πολλά ζητήματα μέσα της. Θέλησα να δω το έργο μέσα από δύο άξονες: από τη μια την “τρέλα του έρωτα” και από την άλλη τον “έρωτα της τρέλας”», λέει ο 30χρονος σκηνοθέτης που είναι υπεύθυνος και για την μετάφραση (θα κυκλοφορήσει από τις εκδ. «Αλφειός») και τη διασκευή του έργου.
Η φυγή των ηρώων προς τη φύση. Οι έρωτες και τα μπερδέματά τους, η παρενδυσία και η αλλαγή φύλων αποτέλεσαν πρώτης τάξεως υλικό για μια απολαυστική κωμωδία αλλά και για να σαρκάσει ο Σέξπιρ τα κοινωνικά θέσφατα της εποχής του. Εκεί ακριβώς εντοπίζει και την επικαιρότητα του έργου ο σκηνοθέτης: «Η απομυθοποίηση των όρων και των ορίων της πατριαρχίας, του ηρωισμού, του ανδρισμού. Η δυνατότητα ρήξης με τους όρους και τα όρια της πόλης, η δυνατότητα εξέγερσης και η φυγή προς τη φύση. Αλλά και η κριτική που ασκεί πάνω στα όρια και τους τρόπους με τους οποίους προσδιορίζεται το κοινωνικό φύλο σήμερα, μέσα από μια σκωπτική ματιά και από το διαβρωτικό οξύ της κωμωδίας», αποτέλεσαν τον πρώτο πυλώνα της παράστασης.
Στον αντίποδα είναι ο «έρωτας της τρέλας». Η ομάδα εντόπισε στο έργο δύο αινιγματικές φιγούρες-σύμβολα. «Από τη μια ο Φιλοσοφικόλιθος (Ρόζα Προδρόμου) ο φύσει τρελός, συναντάται συχνά στα έργα του Σέξπιρ. Και από την άλλη ο μελαγχολικός Ιάκωβος (ερμηνεύεται από όλους τους ηθοποιούς) – κατά πολλούς πρόδρομος του Αμλετ- που επέλεξε να περάσει μόνος του την κόκκινη γραμμή από τη λογική στην τρέλα και να θέσει τον εαυτό του στην αέναη αναζήτηση της ουτοπίας.
«Μέσω αυτών των δύο τρελών ο Σέξπιρ δημιουργεί ρωγμές στην κωμωδία και διερωτάται πάνω στα ανθρώπινα, αλλά με έναν αλλόκοτο τρόπο. Πρόκειται για τη συνειδητοποίηση ότι τα πράγματα είναι φθαρτά και τελειώνουν. Εξ ου και το χαρακτηριστικό μότο της παράστασης: «Ωρα την ώρα ωριμάζουμε και σαπίζουμε και το παραμύθι μας τελειώνει».
Πολύς λόγος γίνεται για το πώς πρέπει να ανεβαίνει ο Σέξπιρ στις μέρες μας. Αυτό άραγε απασχόλησε τη δουλειά της ομάδας στην προσπάθεια να διασκευάσει και να ανεβάσει το «Οπως σας αρέσει»; «Αντιμετωπίσαμε το έργο σαν υλικό εργασίας, έρευνας και διερώτησης», απαντά ο σκηνοθέτης. «Θέλαμε να μην είναι μια ιστορία που αναπαρίσταται με τους όρους του ρεαλισμού. Μας ενδιέφερε πώς το σώμα του ηθοποιού από μόνο του αλλά και σε συνάντηση με τον άλλο ηθοποιό μπορεί να αναπτυχθεί και να εξελιχθεί σε όλες τις διαστάσεις της ερωτικής επιθυμίας και της τρέλας αλλά και να αναδείξει τις ρωγμές της φθαρτότητας».
Στόχος άλλωστε της ομάδας «Σημείο Μηδέν» είναι η ίδια η συλλογικότητα. «Το πώς μπορεί μέσα από έναν πυρήνα ανθρώπων να αναπτυχθούν καλλιτεχνικά ζητήματα.Θέλουμε να δουλεύουμε με αφαιρετικό και όχι αναπαραστατικό τρόπο. Μας ενδιαφέρει πώς το σώμα του ηθοποιού μπορεί να γίνει φορέας των ζητημάτων με τα οποία κάθε φορά καταπιανόμαστε».
Παίζουν: Μιλτιάδης Φιορέντζης (Ορλάντο), Αντιγόνη Ρήγα (Ροζαλίντα), Ελεάνα Γεωργούλη (Σήλια, Σύλβιο), Ρόζα Προδρόμου (Φιλοσοφικόλιθος, Φοίβη). studio Κινητήρας (Ερεχθείου 24, Ακρόπολη τηλ.: 210-3225207 και 6942-841714.) Πέμπτη έως Κυριακή 9.15 μ.μ.
- Της ΕΛΕΝΑΣ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 25 Ιανουαρίου 2010
