• Το τέταρτο κουδούνι
• Του Γιώργου Δ.Κ. Σαρηγιάννη, ΤΑ ΝΕΑ, 29/10/2009

Psomiades for Ρresident!
Τον είδατε; Που ξεντύθηκε από Ζορό και ντύθηκε- στου Αυτιά πρώτα πρώτα- σοβαρός διεκδικητής της προεδρίας του κόμματος; Μωρέ, εγώ πολύ θα ΄θελα να ΄ρθουν τα πάνω κάτω- και μην τολμήσετε να μου μιλήσετε περί σοβαρού πολιτικού λόγου που αρθρώνεται…- και να τον εκλέξουνyes, they can!- τον Ψωμιάδη. Να γίνει η Νέα Δημοκρατία νούμερο επιθεώρησης. Και να περνάμε καλά και τα κανάλια καλύτερα. (Όχι, δε φοράω στρινγκάκι, δε βρίσκω στο νούμερό μου).
Γιάννης Καλατζόπουλος (φωτογραφία) παντού! Ο πάλαι ποτέ Γιαννάκης μεγαλώνει αλλά ακούραστος παραμένει. Φέτος «παίζει» από Βορρά μέχρι Νότου. Μ΄ όλες του τις βασικές ιδιότητες: ηθοποιός, συγγραφέας- διασκευαστής, σκηνοθέτης. Έχουμε και λέμε:
Στο «Θέατρο Κάτω απ΄ τη Γέφυρα»του Νίκου Δαφνή ανεβάζει την Κυριακή τον «Δον Κιχώτη» του- διασκευή για παιδιά απ΄ το μυθιστόρημα του Θερβάντες που πρωτοπαίχτηκε τη σεζόν 1999- 2000 στο «Αλίκη». Στον επώνυμο ρόλο ο Μανώλης Δεστούνης- κλασική κοψιά Δον Κιχώτη- και Σάντσο ο Γιάννης Τσικής.
Στο θέατρο «Σοφούλη» της Θεσσαλονίκης έχει ήδη ανεβάσει την «Σολομώντεια λύση», διασκευή- επίσης δική τουτου «Κύκλου με την κιμωλία» του Κινέζου Λι Ξινγκντάο απ΄ τον μακρινό 13ο αιώνα, που ο Μπρεχτ μετέτρεψε στον δικό του «Καυκασιανό κύκλο με την κιμωλία»στον ρόλο του Παππού, παλιού ηθοποιού που διηγείται ένα δήθεν όνειρο στα εγγόνια του, ο Κώστας Γακίδης.
Στην Παιδική Σκηνή του ΔΗΠΕΘΕ Καλαμάτας η Αννέτα Παπαθανασίου θα σκηνοθετήσει το «Ρωμαίος και Ιουλιέτα- Σαν το σκύλο με τη γάτα», πανέξυπνη διασκευή του απ΄ τη σαιξπηρική τραγωδία.
Στο ΔΗΠΕΘΕ Βέροιας ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Οδυσσέας Γωνιάδης θ΄ ανεβάσει το καινούργιο έργο για παιδιά του Γιάννη Καλατζόπουλου «Το παραμύθι που δεν το ΄λεγε κα νείς», παραγγελία του Θεάτρου, εμπνευσμένο απ΄ τις «Τέσσερις εποχές» του Βιβάλντι.
Στις 21 Νοεμβρίου στην Κεντρική Σκηνή του ίδιου ΔΗΠΕΘΕ κάνει πρεμιέρα το ενδιαφέρον έργο του Μιχάλη Κόκκορη «Γιατί η Μαντόνα κι όχι εγώ»- Α΄ Κρατικό Βραβείο Θεάτρου για Νέους Θεατρικούς Συγγραφείς το 2005- που ΄χει πρωτοανεβάσει σε μια πολύ καλή παράσταση ο Λευτέρης Γιοβανίδης το 2007- 2008 στο ΚΘΒΕ. Τώρα σκηνοθετεί ο Γιάννης Καλατζόπουλος που θα παίξει και το ρόλο του Αγησίλαου- μαζί του, Γιώργος Νάκος, Βιολέττα Γύρα, Ασαντούρ Γουντικιάν.
Ο Γιάννης Καλατζόπουλος θα παίξει και στα δυο επόμενα έργα που ΄χει προγραμματίσει για τη φετινή σεζόν το ΔΗΠΕΘΕ Βέροιας: «Οι σιδεράδες» του Μίλος Νίκολιτς σε σκηνοθεσία Γιώργου Νάκου και το άπαιχτο «Στην υγειά των χαμένων» της πρόσφατα χαμένης Θεσσαλονικιάς Στέλλας Βογιατζόγλου – θα το ανεβάσει η κόρη της, Χριστίνα Χατζηβασιλείου.
Έγραφα στο «Τέταρτο Κουδούνι» της περασμένης Πέμπτης για μια… βαρέων βαρών «Τουραντότ» που ΄δα στην τηλεόραση- απ΄ το κανάλι της Βουλής. Κι έριχνα και μια σπόντα για την κρατική- pardon, «δημόσια» απαιτεί η πολιτική ορθότητα να την αποκαλώ…- ΕΡΤ που την έχει σουτάρει για τα καλά την όπερα.

Άμεση η αντίδραση - το ξέρω πως στον χώρο της ΕΡΤ κουρνιάζουν και μερικοί αξιόλογοι άνθρωποι που γνωρίζουν, τουλάχιστον, ανάγνωση και γραφή… Ο κ. Δημήτρης Τρίκας, επικεφαλής του ψηφιακού «σινέ +» της ΕΡΤ μου ΄στειλε mail με το οποίο με ενημερώνει- και τον ευχαριστώ- πως «το σινε + της Ψηφιακής ΕΡΤ αγαπάει την όπερα».
Και πως «οι φίλοι του μελοδράματος» (σ.σ.: ε, ειδικά εν Ελλάδι, δεν είμαστε και πολλοί αλλά και οι μειονότητες έχουν ψυχή…) «μπορούν να παρακολουθήσουν σημαντικές και το κυριότερο σύγχρονες παραστάσεις» κάθε Παρασκευή απόγευμα ή κάθε Κυριακή πρωί οπότε και επαναλαμβάνεται η παράσταση της Παρασκευής.
Και μου συνάπτει έναν κατάλογο παραστάσεων όπερας που ΄ναι προγραμματισμένες για την περίοδο 2009/ 2010- από «Σιρανό ντε Μπερζεράκ» του Αλφάνο και «Ντον Τζοβάνι» του Μότσαρτ σε σκηνοθεσία του αιρετικού Πίτερ Σέλαρς (φωτογραφία) μέχρι την «καταραμένη», λόγω κυνηγητού, «Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ» του Σοστακόβιτς και τον (κινηματογραφικό) «Ντον Τζοβάνι» του Λόουζι.
Τώρα, επομένως, ξέρω και ξέρετε. Δεν υπάρχει… ελαφρυντικό.
«Προεβλεπόντουσαν». «Προσάχτηκαν». Αλήθεια μήπως ξέρει κανείς τι τύποι ποιανών ρημάτων είναι αυτά που άκουσα πρόσφατα να εκστομίζονται; Και μάλιστα δι΄ υπουργικών χειλέων;
Όλος ο κόσμος, μια σκηνή… Πρώτα μας έταζαν «πλούσιο μπουφέ» αν πηγαίναμε στις λεγόμενες «συνεντεύξεις Τύπου» που κάνουν κάποια θέατρα. Τώρα διαβάζω σε πρόσκληση για «επίσημη» πρεμιέρα: «Θα ακολουθήσει κλήρωση ταξιδιού για 2 άτομα στη Βουδαπέστη». Δεν βρίσκω λόγια να σχολιάσω…
Καλλιτεχνικό διευθυντή έχει το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας- τον Γιάννη Βόγλη πια. Ο οποίος διαδέχεται την Λυδία Κονιόρδου. Θέατρα δεν έχει- από τρία που ΄χε και που και τα τρία είναι μεταξύ επικινδυνότητας και γκρεμίδια. Μήπως επέστη ο χρόνος να αποκτήσει;
Γιατί δείχνουν τόσο πολύ τα βυζιά και τους κώλους τους αυτές στα κανάλια; Για να πετύχουν καλύτερες τιμές;
Όλος ο κόσμος, μια σκηνή… «Η εκατομμυριούχος» στο Μέγαρο σε σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη με Νόνικα Γαληνέα. «Το επάγγελμα της κυρίας Γουόρεν» στον «Ορφέα» σε σκηνοθεσία Ανδρέα Βουτσινά με τη Βάσια Παναγοπούλου. Να που ξαναθυμήθηκε τον Τζορτζ Μπέρναρντ Σο φέτος το ελληνικό θέατρο.
Είδα, που λέτε, και την Βίκυ Καγιά (φωτογραφία) σε εξώφυλλο, υπέροχη, ντυμένη με τη γαλανόλευκη- ή, τέλος πάντων, με κάτι που φέρνει προς ελληνική σημαία χωρίς τον σταυρό, εκτός κι αν το ύφασμα στο μοντελάκι είναι έτσι κομμένο που ο σταυρός να πέφτει στον κώλο, η φωτογραφία είναι μόνο ανφάς. Κι αναρωτήθηκα: της κάνουνε και έπαρση και υποστολή της Βίκυς Καγιά σ΄ αυτό το καινούργιο ριάλιτι για μοντέλα; Διότι, ναι, περί διαφήμισης νέας εκπομπής πρόκειται.

Ακόμα να βρεθεί κανένας heavy metal εθνικόφρων να τους σφυρίξει καμιά μήνυση για προσβολή εθνικού συμβόλου, να γίνει τζέρτζελο; Άντε, βρε! Διότι αυτό είναι που εναγωνίως περιμένει, υποθέτω, καθότι και τσάμπα, το promotion…

Μα τον ίδιο στυλίστα έχουν; Ο Μουαμάρ Καντάφι κι ο Γιώργος Μάγγας- ο βιρτουόζος κλαριντζής της δημοτικής μας μουσικής; Μόλις που δω τον Λίβυο ηγέτη αυτομάτως τον συνειρμό αυτό κάνω…

Με μια διάθεση να αποδώσει φόρο τιμής σε ανθρώπους που τον διαμόρφωσαν και τους οποίους αγάπησε, ο Δημήτρης Τάρλοου γιορτάζει τα δεκάχρονα του θεάτρου Πορεία με ένα ρεπερτόριο τεσσάρων έργων, εκ των οποίων τα δύο είναι «μνήμης». Ηταν πριν από δέκα χρόνια όταν πρότεινε στο αθηναϊκό κοινό «Το κτήνος στο φεγγάρι» του Ρίτσαρντ Καλινόσκι: Σε σκηνοθεσία του Στάθη Λιβαθινού , με την Ταμίλα Κουλίεβα και τον Γιάννη Κυριακίδη, ο οποίος δεν υπάρχει πια, στον ρόλο του αφηγητή.

Η παράσταση αγαπήθηκε πολύ και γνώρισε μεγάλη επιτυχία κόβοντας 13.000 εισιτήρια μέσα σε πέντε μήνες. Σε αυτήν θέλησε να επιστρέψει, και μάλιστα με τους ίδιους συντελεστές- στον ρόλο του αφηγητή, αυτή τη φορά, ο Γιώργος Μπινιάρης. «Πράγματι δεν είναι συνηθισμένο, αλλά θα έπρεπε» λέει σχετικά με την επιστροφή του σε έργα που έχει παίξει στο παρελθόν . «Οι τόσο επιτυχημένες δουλειές που κάνεις στη θεατρική σου πορεία δεν είναι πάνω από πέντε ή έξι- αν είσαι και τυχερός. Θα άξιζε λοιπόν κανείς να τις κρατά σε ρεπερτόριο, εκτός βέβαια αν οι ρόλοι σε ξεπερνούν ηλικιακά. Ετσι σκέφτηκα ότι ένα νέο κοινό μπορεί να δει “Το κτήνος”. Ομολογώ ότι υπολογίζω και στην επιτυχία που γνώρισε τότε».

Οσο για τη δεύτερη, μεγάλη παραγωγή της σεζόν, επέλεξε την «Υπόθεση της οδού Λουρσίν» του Λαμπίς, την οποία είχε σκηνοθετήσει με ξεχωριστή μαεστρία ο Τάσος Μπαντής στο θέατρο Εμπρός το 1996. «Ηταν μια από τις καλύτερες σκηνοθεσίες του Τάσου. Με την επιλογή μου αυτή ήθελα να τιμήσω τον άνθρωπο που με διαμόρφωσε, που μου έδειξε πώς κάνεις θέατρο, με τι διάθεση και τι τρόπο. Του χρωστάω πολλά» λέει και θυμάται ότι η πρώτη γνωριμία τους ήταν όταν ο σκηνοθέτης τού τηλεφώνησε για τη μετάφραση του «Αμερικανικού βούβαλου»- «είχε μάθει ότι ήξερα καλά αγγλικά». Για την παράσταση του Ντέβιντ Μάμετ, από τις μεγάλες επιτυχίες της τότε παρέας του Εμπρός, ο Δημήτρης Τάρλοου δούλεψε μαζί με τον Τάσο Μπαντή. «Μετά τον έπεισα να παίξω και στη συνέχεια έκανα ακόμη δύο-τρία πράγματα εκεί».

«Μεγαλώσαμε κατά δέκα χρόνια» μου λέει καθώς του ζητώ να μου μιλήσει για την επιστροφή του στον ρόλο του Αράμ στο «Κτήνος στο φεγγάρι»: «Ψυχολογικά είναι περίεργο να αντιμετωπίζεις ένα κείμενο που το έχεις κάνει στο παρελθόν. Από την άλλη, είναι πολύ εύκολο- σαν το ποδήλατο, που δεν το ξεχνάς ποτέ. Υπάρχει μια ροή μέσα μου, μια σιγουριά στη δόμηση του ρόλου και κυρίως μια δεδομένη επικοινωνία μετην Ταμίλα, που έχει πλέον βαθύνει».

Εργο βαθιά συγκινητικό, «Το κτήνος στο φεγγάρι» πραγματεύεται μια προσωπική ιστορία μέσα σε ένα ιστορικό πλαίσιο. Στο επίκεντρο βρίσκονται ο Αράμ και η Σέτα, ένα ζευγάρι Αρμενίων που μεταναστεύει στην Αμερική στα μέσα της δεκαετίας του ΄20. «Είναι εξαιρετικά δομημένο αυτό το έργο του Καλινόσκι» σημειώνει ο πρωταγωνιστής. «Παίζει πολύ με το θέμα της φωτογραφίας και το πώς ένας άνδρας επιλέγει μια γυναίκα από φωτογραφία. Δεν του τη στέλνουν, του στέλνουν μια άλλη, εκείνος δεν τη θέλει, αλλά αναγκάζεται να μείνει μαζί της. Και αυτή είναι που θα τον μετατρέψει από ένα παγωμένο πλάσμα σε έναν άνθρωπο με αισθήματα και συμπόνια».

Πλάι στο συναίσθημα ο Καλινόσκι έθεσε και μια σειρά κοινωνικά ζητήματα «τα οποία είναι και σήμερα εξίσου επίκαιρα: υπό το άγρυπνο πνεύμα του Ομπάμα ακόμη τα συζητούν οι Αρμένιοι με τους Τούρκους. Οσο για τη μετανάστευση, παραμένει θέμα φλέγον και συγκινητικό. Γιατί ξεχνάμε πάντα τη δική μας μετανάστευση…» . Και καταλήγει: «Ενώ μπαίνει μέσα στα σκοτάδια της ύπαρξης και των σχέσεων, το έργο διαθέτει μια αχτίδα φωτός. Κουράστηκαν οι άνθρωποι να βλέπουν έργα χωρίς λύση και διαφυγή. Θέλουν αθωότητα και ελπίδα, και “Το κτήνος” τούς το δίνει απλόχερα. Ολοι έχουμε μέσα μας την ικανότητα να αλλάξουμε και να ζήσουμε το θαύμα της επικοινωνίας». Μακάρι.

• ΜΥΡΤΩ ΛΟΒΕΡΔΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Τετάρτη 28 Οκτωβρίου 2009

Μια ομοβροντία καλλιτεχνικών παραγωγών ετοιμάζει ο Σταμάτης Κραουνάκης- στον πολυχώρο πολιτισμού «Αθηναΐς», στον Βοτανικό- για τη φετινή σεζόν κουνώντας ταυτόχρονα το μαντίλι. Έχει αποφασίσει, λέει, να αποσυρθεί από το προσκήνιο και να επιστρέψει στη βάση του, τον φυσικό του χώρο. «Από του χρόνου επιστρέφω εκεί που ήμουν πριν τα 40 μου, μπάκστεϊτζ, μακριά από τα φώτα, εκεί που με ανακάλυψε η Άλκηστις. Στη σύνθεση. Δεν θα πεθάνω στη σκηνή», λέει κοφτά. «Αυτό που με ενδιαφέρει είναι η Σπείρα Σπείρα να επιβιώσει εθελουσίως ανοίγοντας συνέχεια της δυνατότητές της, με την καθοδήγησή μου, αφού τά ΄χουμε βρει».

Η ειδική ομάδα καλλιτεχνικών αποστολών του, η Σπείρα Σπείρα, φέτος γίνεται δέκα ετών και ο Σταμάτης Κραουνάκης με τα παιδιά της ομάδας το γιορτάζουν αναλόγως«Festivalium- 10 χρόνια Σπείρα», ο τίτλος – ξεκάθαρος. Παράλληλα, έχει έτοιμη μια θεατρική παραγωγή για παιδιά, επιμελείται το νέο πρόγραμμα της Δήμητρας Παπίου που θα παρουσιαστεί από τον Ιανουάριο και ετοιμάζει το ανέβασμα του θεατρικού «Victor ή τα παιδιά στην εξουσία» του Ροζέ Βιτράκ αλλά και μια συμπαραγωγή με Ιταλούς και Τούρκους καλλιτέχνες βασισμένη σε αριστοφανικά χορικά με τίτλο «Το χρέος της κωμωδίας», για την επόμενη φεστιβαλική σεζόν.

«Στα 54 μου απολαμβάνω τη ζωή μου. Δουλεύω μόλις τέσσερις ώρες την ημέρα, διότι ο άνθρωπος δεν αντέχει πάνω από ένα τετράωρο, τεκμηριωμένο αυτό, αλλά κι αν ακόμα έχω 12ωρες πρόβες, ενδιαμέσως θα κοιμηθώ μια ώρα στο καμαρίνι. Αλλιώς δεν γίνεται», λέει.

Η Σπείρα Σπείρα είναι πανέτοιμη για το «Festivalium» που αντλεί τις πρώτες ύλες από την επιθεώρηση, το ροκ, το λαϊκό και τις μπαλάντες και δημιουργεί την ατμόσφαιρα στην οποία ο μουσικός λόγος έρχεται να φωτίσει το συναίσθημα, τον αυθορμητισμό και τη νοσταλγία, το χιούμορ και το κέφι και απογειώνει το αίσθημα καταλήγοντας σε μια διονυσιακή γιορτή.

Όσο για το θεατρικό «Victor ή τα παιδιά στην εξουσία» του Ροζέ Βιτράκ, ο Σταμάτης Κραουνάκης λέει ότι «το επέλεξα για το θέμα του (σ.σ. Ο Βικτόρ, εννιάχρονο παιδί με ανάστημα, μυαλό και ευαισθησία ώριμου άντρα, ανακαλύπτει μέσα σε μια βραδιά τον κόσμο. Κοινωνεί όλες τις εμπειρίες της ζωής και στο τέλος της βραδιάς πεθαίνει, αφού αναλώθηκε) αλλά και γιατί το σουρεάλ στοιχείο το έχει εν δυνάμει η ομάδα».

«Το χρέος της κωμωδίας», από την άλλη είναι, λέει, και αυτό έργο ευρείας κλίμακας- χαρακτηρι- σμό που χρησι- μοποιεί για δουλειές του που έχουν τα φόντα να συμμετέχουν στο ελληνικό φεστιβάλ αλλά και σε ξένα. Για τη δουλειά αυτή θα συνεργαστεί με το καρναβαλικό τμήμα της Πάτρας- «θα χρησιμοποιήσουμε μεγάλες κατασκευές»- με ένα τουρκικό χορευτικό συγκρότημα, «και με τους Ιταλούς θα προσθέσουμε στοιχεία από την commedia dell΄ arte».

• Το παιδικό θέατρο πώς προέκυψε;

Το «Ένα σπίτι παραμύθια» είναι μια σύνθεση επτά παραμυθιών, δύο της Λίνας Νικολακοπούλου και πέντε γνωστών σε μορφή έμμετρης μουσικής αφήγησης, από την αρχή ώς το τέλος. Αφηγούνται και αναπαριστούν πέντε ηθοποιοί, τραγουδιστές, ζογκλέρ. Όλα μαζί σε μια παράσταση που δεν υπερβαίνει τη μία ώρα και δέκα λεπτά. Είχα δει από την προηγούμενη εμπειρία μου, ανεβάζοντας παραμύθι του Σεφέρη, ότι με γερό μουσικό κείμενο και όχημα τη μουσική και το εικαστικό κομμάτι, μπορεί να δημιουργηθεί μαγιά από το μηδέν. Έτσι, αντί να φάει στη μάπα το παιδί ένα υπερθέαμα, αυτό που βλέπει του υπενθυμίζει τη μαγεία της αφήγησης της γιαγιάς που έχει εκλείψει πια τελείως μαζί με την ελευθερία της συνθήκης και της αυθαιρεσίας που έχουν τα παιδιά ελευθερωμένα σε ένα σύγχρονο σπίτι να παίξουν με το τίποτα. Ο στόχος είναι οι περφόρμερ να γίνουν παιδιά και όχι να παριστάνουν τα παιδιά. Μόνον έτσι θα βρει ανταπόκριση η παράσταση.

ΙΝFΟ

«Festivalium- 10 χρόνια Σπείρα» στην «Αθηναΐδα» (Καστοριάς 34-36, Βοτανικός, τηλ. 210-3480.000). Από τις 11/11 και το παιδικό «Ένα σπίτι παραμύθια».

• «Ένας λαός που τραγουδούσε, μιλάει για τα λεφτά»

Το τραγούδι σήμερα πού βαδίζει; Μοιάζει να έχει χάσει τον προσανατολισμό του… Θα σου απαντήσω απλά: Ένας λαός που τραγουδούσε, μιλάει για τα λεφτά… Γιατί οι άνθρωποι της μουσικής εμμένουν στα καψουροτράγουδα, τα τσιφτετέλια και δεν εκφράζουν με τραγούδια την αγανάκτηση του κόσμου; Δεν με πειράζει. Ο Μακρόπουλος είναι πιο σοβαρός με το «12 και ένα» από πολλή εντεχνοβαρετίλα. Έπειτα, νομίζετε ότι το τσιφτετέλι δεν περνάει κρίση; Την περνάει και είναι τεράστια. Ούτε καλό καψουροτράγουδο έχουμε. Έχουμε μείνει στο μοντέλο της δεκαετίας. Αλλά και τα Μέσα από την πλευρά τους έχουν κάνει μεγάλη ζημιά.

• Του Χρήστου Ν.Ε. Ιερείδη, ΤΑ ΝΕΑ: Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2009