• 57 ελληνικές ομάδες και 8 από το εξωτερικό θα δίνουν από τις 16 έως τις 20 Οκτωβρίου. 83 παραστάσεις κάθε μέρα στο 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου Δρόμου

Πενήντα επτά ελληνικές ομάδες, οκτώ ομάδες από το εξωτερικό και πάνω από τετρακόσιοι καλλιτέχνες θα πραγματοποιήσουν συνολικά διακόσιες σαράντα τρεις παραστάσεις (ημερησίως θα δίνονται 83 παραστάσεις!), στο πλαίσιο του «1ου Διεθνούς Φεστιβάλ Θεάτρου Δρόμου», μια μεγάλη διοργάνωση, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Νίκου Χατζηπαππά.

Η ομάδα «Close act» στο θέαμα «Saurus»

Σημαντικά συγκροτήματα και καλλιτέχνες από την Ιταλία, Γαλλία, Γερμανία, Πολωνία, Ολλανδία, Βραζιλία, και Βουλγαρία θα συμμετάσχουν στο Φεστιβάλ που θα πραγματοποιηθεί από τις 16 έως τις 20 Οκτωβρίου και θα έχει δύο ενότητες: το κεντρικό (main) και το ελεύθερο (open).

Η «Μαγική πόλη» από το Helix dance theater

Στο κεντρικό Φεστιβάλ θα λάβουν χώρα επιλεγμένες ομάδες, ελληνικές και ξένες, ενώ το open είναι πιο ελεύθερο και θα συμμετέχουν μεμονωμένοι καλλιτέχνες ή ομάδες απ όλο το φάσμα και τις εκφράσεις του Θεάτρου Δρόμου.

Για τρεις ημέρες (στις πέντε ημέρες του προγράμματος η πρώτη είναι η έναρξη και η τελευταία η λήξη) μικρά και μεγάλα θεάματα δρόμου θα παρουσιαστούν σε χώρους γύρω από την Ακρόπολη (Σύνταγμα, Ερμού, Καπνικαρέα, Πλατεία Ασωμάτων, Θησείο, Αποστόλου Παύλου).

Το Φεστιβάλ, εκτός από τις παραστάσεις θεάτρου δρόμου, θα περιλαμβάνει και δράσεις με βάση άλλες μορφές τέχνης, χοροθεατρικές παραστάσεις, χάπενινγκ, εργαστήρια, παραστάσεις κουκλοθέατρου, καθώς και μικρές μουσικές μπάντες, με αφετηρία πάντα τον δημόσιο χώρο.

Η έναρξη θα πραγματοποιηθεί μπροστά από το Καλλιμάρμαρο από την ομάδα Helix, στις 18 Οκτωβρίου, με την παράσταση «Αιών» που βασίζεται στην «Κοσμογονία» του Ησιόδου, με λέιζερ, πυροτεχνήματα, καταρράκτες και εναέρια ακροβατικά. Ενας παλιατζής και δύο πλανόδιοι μουσικοί οδηγούν το κοινό στους δρόμους της παλιάς Αθήνας και διηγούνται ιστορίες για επαγγελματίες δρόμου που δεν υπάρχουν πια (ομάδα Αβίστα). Ξυλοπόδαρα, φωτιά, προβολείς, θεαματικά εφέ και απαλή μουσική υποδέχονται το κοινό στην πολωνική «Carmen Funebre» του «Τeatr Biuno Ρodrozy». Το κουκλοθεατρικό «Ονειρο του γέρο Ταρκάν» από την «Κοκου-Μουκλό» είναι μια παράσταση αφιερωμένη στη δύναμη και τη μαγεία των βιβλίων καθώς και στους αναγνώστες που «ταξιδεύουν» μαζί τους, ενώ Σαύρες θα γεμίσει την πόλη η «Close Αct». Σύγχρονα ζογκλερικά τοπία δημιουργούν οι «Οbject0» στο «non++» που πραγματεύεται την αστική κινητικότητα.

Η «Γοργόνα, Γοργονίτσα» από τα «Πράσσειν Αλογα» παίζεται σε ένα σκηνικό που παίζει με τη διαφάνεια. «Ενα μπαλόνι γεμάτο μυστικά» αλλά και ματαιοδοξία αφήνει να πετάξει στον ουρανό το «Θέατρο του παπουτσιού πάνω στο δέντρο». Ενα θέαμα με άξονες τη μιμική και την ακροβασία το οποίο σχολιάζει, επισημαίνει, αφηγείται με άφθονη δόση χιούμορ αποτελούν οι «Αόρατες πόλεις» της ομάδας «Πλεύσις». «Εμείς θα κάνουμε τον γύρο του κόσμου» υποστηρίζουν οι «Αngelus Νovus». Μια μουσική παράσταση βασισμένη σε κωμικά σκετς, ένα παιχνίδι μεταξύ παιδιού και κούκλας προτείνει το «Μπαρούτι στην άκρη της κλωστής» με τα «Τρελά μαγειρέματα». Κωμωδία δρόμου, παράλογη, ακροβατικά και κλόουν, η γαλλική παραγωγή «SWΑΤ» είναι μια κωμωδία παράστασης δρόμου από την «Carnage Ρroductions».

Οι τρεις μυστικοί Θεοί της φύσης έρχονται στη Γη με τρεις γιγαντιαίες μπάλες και φωτιά. Μέσα από αυτές τις μπάλες μεταφέρουν τους ήχους της καταγωγής και της προελεύσεώς μας στο «Τhe balls» της ομάδας «Fireter». Η συνέχεια επί του… δρόμου!

• Αντιγόνη Καράλη, ΕΘΝΟΣ, 25/09/2009

Η Μίνα Αδαμάκη στο ρόλο της Γουίνι στις “Ευτυχισμένες μέρες”

Κλεισμένοι μέσα σε ένα ηχομονωμένο στούντιο που το μπροστινό του μέρος καλύπτεται από μια μεγάλη τζαμαρία, με μικρόφωνα προκειμένου η φωνή τους να μεταφέρεται στον έξω χώρο και τέσσερις κάμερες να τους παρακολουθούν διαρκώς ώστε οι εικόνες τους, με ζωντανό μοντάζ, να προβάλλονται σε οθόνες. Σε αυτό το ιδιότυπο και ασφυκτικό “ριάλιτυ”, η Γουίνι και ο Γουίλι ζουν τις Ευτυχισμένες μέρες τους…

Αυτήν τη σύγχρονη σκηνική εκδοχή του εμβληματικού έργου του Σάμιουελ Μπέκετ, πενήντα σχεδόν χρόνια μετά τη συγγραφή του, παρουσιάζει ο σκηνοθέτης Έκτορας Λυγίζος, χρησιμοποιώντας ως στέρεα βάση την καινούργια απόδοση του μπεκετικού κειμένου από τον Διονύση Καψάλη. Η μεσήλικη γυναίκα, ακινητοποιημένη ή καλύτερα παγιδευμένη έως τη μέση, με μοναδική συντροφιά τον σχεδόν αμίλητο σύζυγό της, που αρνείται πεισματικά να επικοινωνήσει, ονοματίζει «ευτυχισμένες» τις μέρες της ατέλειωτης ρουτίνας… Μια γυναίκα που αδυνατεί να πει τα πράγματα με το όνομά τους και συγκαλύπτει την πραγματικότητα φλυαρώντας…

Τους ρόλους του διάσημου ζευγαριού στις Ευτυχισμένες μέρες, που θα παίζονται στο θέατρο “Χώρα” από την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου και για 20 μονάχα παραστάσεις, ερμηνεύουν η Μίνα Αδαμάκη και ο Ερρίκος Λίτσης. Το σκηνικό, καθώς και τα κοστούμια, επιμελήθηκε η Μαγιού Τρικεριώτη.

• Η ΑΥΓΗ: 25/09/2009

<!–

–>

Η Ομάδα “Πλεύσις” εν δράσει…

Μια σχετικά ασυνήθιστη στα καθ’ ημάς θεατρική πρακτική ετοιμάζεται να “καταλάβει” για πέντε ημέρες το κέντρο της πόλης, δίνοντας μιαν άλλη τροπή στη μουντή καθημερινότητα των Αθηναίων… Έχοντας αφήσει πίσω τους τις εκλογές, οι  πολίτες – θεατές θα μπορούν, για ένα πενθήμερο, να μετατραπούν σε θεατές – πολίτες μόνο με έναν μικρό περίπατο στους χώρους γύρω από το Σύνταγμα ή την Ακρόπολη, όπου θα εκτυλίσσεται, για πέντε ημέρες, από την Παρασκευή 16 έως και την Τρίτη 20 Οκτωβρίου, το πρώτο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου Δρόμου στη χώρα μας.

Μικρά και μεγάλα θεάματα δρόμου, αλλά και  χοροθεατρικές παραστάσεις, χάπενινγκ,  παραστάσεις κουκλοθεάτρου, θεάτρου σκιών,  καθώς και μικρές μουσικές μπάντες ή και εικαστικές δράσεις θα κατακλύσουν το δημόσιο χώρο, επανακαταλαμβάνοντάς τον και επανανοηματοδοτώντας τον μέσα από την τέχνη ως χώρο καλλιτεχνικής έκφρασης…

Πηγαίνοντας το θέατρο στο κοινό, παρεμβαίνοντας με τρόπο άμεσο στη ροή της πόλης και  μεταμορφώνοντας το δρόμο και την αρχιτεκτονική που τον περιβάλλει σε κυρίαρχη σκηνογραφία, το θέατρο δρόμου μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για την ανάπτυξη διαλόγου και ανταλλαγής ιδεών για το ρόλο του δημόσιου χώρου και την παρέμβαση του θεάτρου σ’ αυτόν.

Στο Φεστιβάλ, που θα έχει και διαγωνιστικό χαρακτήρα, θα συμμετέχουν, καταρχήν, επιλεγμένες ομάδες, όμως δίνεται η δυνατότητα σε μεμονωμένους καλλιτέχνες ή ομάδες απ’ όλο το φάσμα και τις εκφράσεις του θεάτρου δρόμου να συμμετάσχουν και αυτοί στο “ελεύθερο” τμήμα του. Παράλληλα, θα δοθούν και τέσσερα βραβεία, «Σκηνοθεσίας και συνολικής σύλληψης» και «Πρότασης για θέαμα σε δημόσιο χώρο», ένα εκ των οποίων αποκλειστικά σε ελληνική ομάδα, που θα συνοδεύεται από πρόσκληση συμμετοχής στο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου Δρόμου και Κουκλοθέατρου της Σόφιας, και ένα άλλο σε καλλιτέχνη του “ελεύθερου” προγράμματος.

Στόχος του Φεστιβάλ είναι η καθιέρωσή του ως θεσμού, που σταδιακά θα μπει στη ζωή της πόλης, χάρη και στη δυνατότητα προσέγγισης σε ένα ευρύτατο κοινό, ανεξάρτητα από  προέλευση, ηλικία, γλώσσα…

Η πρωτοβουλία για το Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου Δρόμου ανήκει στο Θέατρο Δρόμου Helix και πραγματοποιείται με την αιγίδα, τη συνεργασία και τη στήριξη του Εθνικού Κέντρου Θεάτρου και Χορού, καθώς και της Γραμματείας Νέας Γενιάς, του Πολιτισμικού Οργανισμού Δήμου Αθηναίων και του Ελληνικού Κέντρου του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου.

• Η ΑΥΓΗ: 25/09/2009

• Της Σοφίας Φελοπούλου
• Ζωή Σαμαρά: Το βλέμμα του συγγραφέα. Πώς να γράφεις (ή πώς να μη γράφεις) θεατρικά έργα. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2009, σελ. 128
• Η ΑΥΓΗ: 25/09/2009

Είναι κοινός τόπος πως το θέατρο, και πιο συγκεκριμένα η παράσταση, αποτελούν πλέον αντικείμενο μελέτης και διδασκαλίας: από τη συγγραφή του έργου, το χώρο που θα φιλοξενήσει το δρώμενο, μέχρι τη σκηνική υλοποίηση και διαφήμιση. Το ότι και ο θεατής όμως εκπαιδεύεται δεν θεωρείται και τόσο αυτονόητο. Ήδη από τη δεκαετία του ’70, η Anne Ubersfeld γράφει, όχι αποκλειστικά για τους ανθρώπους του θεάτρου αλλά για όσους αγαπούν το θέατρο, πώς να διαβάζουν το κείμενο και την παράστασή του, καταλήγοντας αργότερα στην… ίδρυση (μεταφορικά βέβαια) της Σχολής του θεατή, σύμφωνα με τον τίτλο του βιβλίου της.

Διαφέρει όμως πολύ η «εκπαίδευση» του θεατή από αυτήν του θεατρικού συγγραφέα; Για την ομότιμη καθηγήτρια Ζωή Σαμαρά, φιλόσοφο, θεωρητικό της λογοτεχνίας και του θεάτρου, ποιήτρια και θεατρική μεταφράστρια, όχι. Αυτό εκ πρώτης όψεως φαίνεται από τον τίτλο του τελευταίου της βιβλίου Το βλέμμα του συγγραφέα. Πώς να γράφεις (ή πώς να μη γράφεις) θεατρικά έργα, όπου αποδίδει στο συγγραφέα το βλέμμα, που δικαιωματικά ανήκει στο θεατή.

Για τη Σαμαρά, η μητρική γλώσσα του συγγραφέα πρέπει να είναι το θέατρο, πρέπει δηλαδή να γνωρίζει καλά τη γλώσσα του θεάτρου, διευκρινίζοντας πως «όσο περισσότερα θεατρικά έργα διαβάζουμε ή βλέπουμε στη σκηνή, τόσο μεγαλύτερη οικειότητα αποκτούμε -αποκτά το ασυνείδητό μας- με τις δομές και την τεχνική του δράματος» (15), γιατί ο συγγραφέας, σύμφωνα πάντα με την ίδια, πρώτα γίνεται αναγνώστης, θεατής (ή και ακροατής, θα πρόσθετα εγώ).

Η αλληλεπίδραση της μιας ιδιότητας στην άλλη και στο πώς όλοι οι συντελεστές στο θέατρο -από το συγγραφέα μέχρι το θεατή- είναι δημιουργικοί, θα φανεί εύγλωττα στην πολύ πρωτότυπη ερμηνεία της του άρθρου του Roland Barthes για το θάνατο του συγγραφέα. Θεωρεί πως ο Γάλλος κριτικός παίζει με ευφυή τρόπο με τις δύο λέξεις που χρησιμοποιεί η γαλλική γλώσσα για το συγγραφέα: auteur από το λατινικό auctor > auctoritas, που έχει σχέση με την εξουσία και ecrivain από το scribο, γράφω.

Νεκρός, κατά Σαμαρά, είναι λοιπόν ο συγγραφέας-εξουσία, οπότε, κατά τη γνώμη της, επιβάλλεται η γραφή και ο αναγνώστης μπορεί και αυτός να γίνει γραφέας, «να ξαναγράψει το έργο με νέα ανάγνωση και νέα γραφή» (22). Άρα, συγγραφέας είναι αυτός που συν-γράφει, «που συμμετέχει στη διαδικασία της μίμησης» (21). Και στο σημείο αυτό διαπιστώνουμε πως το θέατρο, σε όλα τα στάδια υλοποίησής του, είναι ομαδική και διαδραστική δουλειά και κάλλιστα, νομίζω, θα μπορούσαμε να συνδέσουμε ή να επεκτείνουμε αυτή τη θεωρία γραφής και ανάγνωσης με το θέαμα και το θεατή.

Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο μέρη. Στο πρώτο εν-γράφει τη θεωρία, φιλτράροντάς την μέσα από μεγάλα έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου. Μιλά για τις ειδολογικές διαφοροποιήσεις και την εξέλιξή τους, αναφέρεται στους ειδικούς της δημιουργικής γραφής, ενώ απενοχοποιεί τη μίμηση, επειδή μπορεί να οδηγήσει στην πρωτοτυπία: διαβάζουμε και μιμούμαστε τους μεγάλους συγγραφείς για να βρούμε το δικό μας τρόπο γραφής και τη δική μας φωνή. Εξάλλου, μας υπενθυμίζει πως τα μεγάλα έργα είναι γεμάτα «κενά» που επιτρέπουν στο νέο συγγραφέα ή σκηνοθέτη να τα «ξαναγράψει» (69).

Με αφορμή αυτήν την παρατήρηση, θα ξεκινήσει ένα συναρπαστικό «παιχνίδι» μετα-γραφής, συν-γραφής και εν-γραφής που θα αποτελέσει το δεύτερο μέρος του βιβλίου, προσκαλώντας ταυτόχρονα τον αναγνώστη να κάνει το ίδιο. Έτσι δικαιολογείται και ο μικρός όγκος του, γιατί αφήνει χώρο στον αναγνώστη να συν-γράψει το βιβλίο με τα δικά του παραδείγματα. Στόχος της, ο μαθητής να «συμπληρώσει» το έργο της ώστε να το κάνει δικό του. Η γραφή, όπως και το θέατρο, είναι παιχνίδι, αλλά όχι μοναχικό.

Στην αρχή του δεύτερου μέρους, Ο μισάνθρωπος και Ο Ταρτούφος προσφέρονται για μεταθεατρική γραφή. Οι προτάσεις της συγγραφέως είναι διπλά μεταθεατρικές, επειδή όχι μόνο προεκτείνουν τα έργα του Μολιέρου και ο Γάλλος δραματουργός γίνεται αφορμή για νέο έργο αλλά κυρίως γιατί σε αυτό κυριαρχεί περίτεχνα η διακειμενικότητα, με εμπνεύσεις από άλλες τέχνες, άλλες εποχές, άλλα είδη.

Στο δεύτερο κομμάτι του δεύτερου μέρους η Ζωή Σαμαρά γίνεται θεατρική συγγραφέας, γράφει με αφορμή το Παιχνίδι του έρωτα και της τύχης του Μαριβό ένα νέο έργο, το οποίο εντάσσει στο πλαίσιο μιας πρόβας, κάτω από το βλέμμα του Μολιέρου και του Μαριβό, και το οποίο είναι γραμμένο για να ξαναγραφεί από το σκηνοθέτη… Στο τρίτο κομμάτι, το έργο που μας προτείνει εν-γράφεται σε επίκαιρους προβληματισμούς. Το βλέμμα του συγγραφέα είναι το βλέμμα αυτού που γνωρίζει το θέατρο και μπορεί να χρησιμοποιήσει την ιστορία και τη θεωρία του για να εν-γράψει τη δική του δημιουργικότητα.

* Η Σοφία Φελοπούλου είναι λέκτορας του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

<!–

–>

• Κωμική μέσα στην τραγικότητά της, η Γουίνι ανεβαίνει ξανά στη σκηνή. Αυτή τη φορά όμως δεν τη δεσμεύει το χώμα ενός λόφου αλλά το σκοινί που τη δένει σε μια καρέκλα στο εσωτερικό ενός στούντιο-κλουβιού. Θα την ενσαρκώσει η Μίνα Αδαμάκη, που εδώ και χρόνια ήθελε να παίξει τον ρόλο από το «Ω, οι ευτυχισμένες μέρες» του Σάμουελ Μπέκετ.

Στο θέατρο «Χώρα» από την Πέμπτη και για είκοσι παραστάσεις, σε νέα μετάφραση του Διονύση Καψάλη, σε σκηνοθεσία Εκτορα Λυγίζου και σε σκηνικά και κοστούμια Μαγιούς Τρικεριώτη, η Αδαμάκη θα συναντηθεί με ένα πλάσμα που, όπως λέει, την αφορούσε και τη βασάνιζε. Η Γουίνι ξυπνάει και ετοιμάζεται να αντιμετωπίσει τη μέρα της. Παρά τον εύθυμο χαρακτήρα και τη φιλαρέσκειά της, γνωρίζει απόλυτα τα όριά της και τις ήττες της ζωής της. Ο τρόπος που αντιμετωπίζει το κάθε σήμερα και το κάθε αύριο είναι, όπως λέει, «… άγρια γελώντας μέσα στον πιο σκληρό πόνο».

Η απόλυτη πραγματικότητα του εγκλωβισμού που υφίσταται δεν της επιτρέπει να μετακινηθεί, να πετάξει, την κρατάει άρρηκτα και ασφυκτικά στην καρέκλα της, ενώ το σκοινί που την έδενε μέχρι τη μέση στην πρώτη πράξη, στη δεύτερη έχει φτάσει ώς τον λαιμό της.

Σ’ αυτή τη μοναχική πορεία, τη συντροφεύει ο σύντροφός της Γουίλι (Ερίκος Λίτσης).Η σχέση τους είναι διάτρητη και σηματοδοτεί ακόμη περισσότερο την αποξένωση και τη διάλυση. Και τα δύο κωμικοτραγικά πρόσωπα ζούνε από συνήθεια, ανήμπορα, ανυπεράσπιστα, ανίκανα να σκεφτούν και να πράξουν.

Με όπλο του το τραγικό χιούμορ, που ο Μπέκετ παίρνει από την καθημερινότητα και που θεωρεί ίσως ότι είναι το τελευταίο στήριγμα της ανθρώπινης ύπαρξης, βλέπει κανείς την τρυφερότητα που έχει ο συγγραφέας για τα πρόσωπά του και την ανθρωπιά με την οποία τα κοιτάζει.

«Ο Μπέκετ μιλάει για αδιέξοδα, για μοναξιά, για το πώς αυτή η γυναίκα καταφέρνει να επιβιώνει εγκλωβισμένη. Δεν εξηγεί ο συγγραφέας πώς βρέθηκε εκεί. Ο εγκλωβισμός της είναι προσωπικός και υπαρξιακός. Οφείλεται σε αδυναμίες, αβλεψίες, φοβίες, ό,τι ταλανίζει όλους μας. Κι αυτή φοβάται να εκφραστεί, να ζητήσει βοήθεια λόγω του καθωσπρεπισμού της» επισημαίνει η Αδαμάκη. Αναφέρεται, μάλιστα, στις δικές της ανεπάρκειες και φοβίες: «Ολα αυτά υπάρχουν όπως και στον καθένα μας. Φαντάζομαι πως αλλάζει ο βαθμός για το πώς μπορούμε να τα ξεπεράσουμε. Εκείνη δεν βρίσκει τρόπο να τα ξεπεράσει ή να ζητήσει βοήθεια, παρά τα θάβει, τα καλύπτει συνεχώς, λέγοντας τι ωραία που είναι όλα: ”Ολα είναι πολύ ωραία. Μια ευτυχισμένη μέρα. Αλλη μια ευτυχισμένη μέρα”. Κι έτσι παγιδεύεται όλο και περισσότερο, δεν έχει χώρο να κάνει κάτι, να δράσει».

Αυτή την κόλαση η Γουίνι την ονομάζει παράδεισο. «Ομως αυτό τον τρόπο έχει βρει για να επιβιώνει. Ονομάζοντας τα πράγματα με ευφημισμούς. Δεν θέλει να βλέπει, δεν θέλει να ξέρει. Δεν θέλει να αντιμετωπίσει τις καταστάσεις» λέει η Αδαμάκη, που προτιμά τον τίτλο του ηθοποιού από του κωμικού:

• Μεταξύ κωμικού και τραγικού

«Θεωρώ ότι το θέατρο είναι ενιαίο, δεν χωρίζεται σε είδη. Είναι ένα, με διαφορετικές όψεις. Σε κάποιες τα καταφέρνεις καλύτερα σε άλλες όχι και τόσο. Υπάρχουν ηθοποιοί που η γκάμα τους τους το επιτρέπει να εκφραστούν με περισσότερους τρόπους, τα προσωπικά τους μέσα έκφρασης να είναι πιο πλατιά. Η Γουίνι κατά μία έννοια έχει και μια κωμική πλευρά, λόγω τους τρόπου που αντιμετωπίζει τα πράγματα. Περί τραγικωμωδίας πρόκειται. Και νομίζω πως αυτός ακριβώς είναι ο χώρος στον οποίο πατάω γερά».

Αλλωστε το έργο, λέει, δεν είναι ρεαλιστικό, «δεν είναι μια ευθύγραμμη ιστορία. Μιλάει με μεταφορές και με εικόνες. Οπως έλεγε και ο ίδιος ο Μπέκετ, η μεγάλη τέχνη είναι απόλυτα κατανοητή και εντελώς ανεξήγητη. Και είναι ο ίδιος που έχει σκηνοθετήσει το έργο γράφοντάς το. Με τις παύσεις του και με όλα. Είναι εξαιρετικά δεσμευτικό».

Και τις δεσμεύσεις του κειμένου τις σεβάστηκαν. Ομως, αντί για τον λόφο όπου τοποθετεί ο συγγραφέας θαμμένη την ηρωίδα του, επιλέχθηκε ο χώρος ενός ακόμα πιο κλειστοφοβικού στούντιο. «Κλείσαμε τη Γουίνι σ’ έναν πολύ μικρό χώρο, με τζαμαρία στο εμπρός μέρος του, ώστε να είναι ορατή από το κοινό» περιγράφει η ηθοποιός. «Ο ήχος αποδίδεται μέσω μικροφώνων. Υπάρχουν ακόμα τέσσερις κάμερες. Κι αριστερά από το στούντιο βρίσκεται μια τεράστια οθόνη, όπου μεταφέρεται η εικόνα από τέσσερα μόνιτορ, ενώ ένας τεχνικός μοντάρει αυτόματα». *

• Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΙΑΦΚΟΥ – φωτ.: Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, Ελευθεροτυπία, Επτά, Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2009

Η«Δεσποινίς Τζούλια» του Στρίντμπεργκ γίνεται «Τζούλια»: μια Ελληνίδα των βορείων προαστίων που αναμετριέται με έναν μετανάστη, τον Ζαν (Γιάννη επί το ελληνικότερον). Την απρόοπτη αυτή και επίκαιρη «ανάγνωση» του κλασικού έργου που υπογράφει ο νεαρός σκηνοθέτης Δημήτρης Φοινίτσης και η ομάδα του πρόΤΑΣΗ, φιλοξενεί από προχθές η αίθουσα προβολών του μπαρ «Νίξον» (Αγησιλάου 61, στο Γκάζι).

Είναι, άλλωστε, μια θεατρική παράσταση που συνομιλεί με το σινεμά. Το σκηνικό της είναι βιντεοσκοπημένο: η κουζίνα μιας χλιδάτης βίλας, με την οικιακή βοηθό, την Αφρικανή Χριστίνα, να εμφανίζεται αποκοιμισμένη μπροστά στην τηλεόραση καθώς ο τηλεοπτικός σεφ Τζέιμς Ολιβερ, εναλλάσσεται με διαφημιστικά μηνύματα για πολυμίξερ.

Μπροστά της, χωρίς να το αντιλαμβάνεται, στη διάρκεια ενός αυτοσχέδιου πάρτι, εκτυλίσσονται ακραίες σεξουαλικές σκηνές και παιχνίδια εξουσίας με πρωταγωνίστρια την κόρη του αφεντικού, την Τζούλια (Ελευθερία Γεροφωκά) και τον αλλοδαπό σοφέρ τους (Κρις Ραντάνοφ).

Στην ιδιότυπη αυτή συνύπαρξη βίντεο και θεάτρου παρακολουθούμε ταυτόχρονα το ζευγάρι και στη σκηνή, αλλά και στην οθόνη – σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα ο θεατρικός ήρωας συνδιαλέγεται με τον κινηματογραφικό. «Η μουσική χαλαρώνει τις (όποιες) αναστολές, ο χορός ενώνει τα σώματα, το αλκοόλ ρέει στο αίμα, η εξουσία δυναμώνει και αλλάζει χέρια, το γενετήσιο ένστικτο τελικώς υπερισχύει», διαβάζουμε στο συνοδευτικό σημείωμα. «Και, τελικά, οι… αυτόχθονες θα πληρώσουν “ακριβά” την αλαζονεία τους».

«Ο Γιάννης», μας εξηγεί ο Δ. Φοινίτσης, «είναι η κλασική περίπτωση ενός μετανάστη που κάνει τα πάντα για να ανελιχθεί. Ενός επιβήτορα που χρησιμοποιεί το σεξ ως μέσο εξουσίας». Πρότυπό του είναι ο καταξιωμένος και εύρωστος οικονομικά «Κύριός» του. Και δεν διστάζει να ικανοποιεί ακόμα και τις κρυφές ερωτικές του επιθυμίες. Οταν, όμως, η νεαρή κόρη, θα τον προκαλέσει, θα οδηγηθεί στο βιασμό.

Η Τζούλια εμφανίζεται ως ρηχή πλούσια νεαρή που θέλει να αυτοεπιβεβαιωθεί ως γυναίκα ύστερα από έναν επώδυνο χωρισμό. Και ταυτόχρονα να διαπιστώσει αν έχουν βάση οι σοκαριστικές υποψίες της πως ο Ζαν έχει σεξουαλικές σχέσεις με τον πατέρα της…

«Οι ρόλοι καλού και κακού εναλλάσσονται μέχρι τέλους», σημειώνει ο σκηνοθέτης. «Ο Γιάννης είναι διαβασμένος, γλωσσομαθής -όχι ένας τυπικός αλλοδαπός εργάτης οικοδομής. Και χρησιμοποιεί συνειδητά τους ανθρώπους όπως τον χρησιμοποιούν και αυτοί». Από την άλλη εμφανίζει τη σύγχρονή μας Τζούλια επίσης θύμα της κοινωνικής της τάξης: «Ενα κορίτσι που μεγάλωσε έχοντας τα πάντα στα πόδια της, και το βλαχομπαρόκ λάιφσταϊλ των εγχώριων περιοδικών να υπαγορεύει τη βαρετή καθημερινότητά της».

Η σύγκρουση θα είναι σφοδρή. Ομως στο τέλος η Τζούλια δεν κόβει τις φλέβες της. «Η έκβαση είναι άλλη: το απόλυτο κενό. Το χάσμα είναι ακόμα μεγαλύτερο…».*

• Της ΕΥΑΝΝΑΣ ΒΕΝΑΡΔΟΥ, Ελευθεροτυπία, Επτά, Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2009