-
Απάντηση αναγνώστη του «Βήματος» στις απόψεις τριών ηθοποιών της επίμαχης παράστασης που δημοσιεύθηκαν χθες στην εφημερίδα
Σκηνή από τους «Πέρσες» του Αισχύλου, μια παράσταση που επανέφερε το ζήτημα των σκηνοθετικών ορίων όταν πρόκειται για αρχαία τραγωδία – και δη στην Επίδαυρο (ΤΑΚΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ)
Δεν πέρασαν απαρατήρητες οι δηλώσεις στο «Βήμα» τριών από τους ηθοποιούς που συμμετείχαν στην πολυσυζητημένη παράσταση των «Περσών» σε σκηνοθεσία Ντίμιτερ Γκότσεφ στην Επίδαυρο. Για τις απόψεις των Μηνά Χατζησάββα, Νίκου Κουρή και Λαέρτη Βασιλείου οι οποίες δημοσιεύθηκαν στο χθεσινό «Βήμα» σε ρεπορτάζ σχετικό με τον διχασμό που προκάλεσε η παράσταση, ο αναγνώστης κ. Δημήτρης Σ. Αθανασόπουλος, πρώην πρέσβης, αναφέρει μεταξύ άλλων: «Από όσα εδήλωσαν οι τρεις ηθοποιοί που εκφράζουν τις απόψεις τους μέσα σε αυτό το ρεπορτάζ, ξεχωρίζω τις δύο καίριες ερωτήσεις που θέτει ο κ. Νίκος Κουρής: (α) Ποιος μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι ο Γκότσεφ έκανε ασέβεια; (β) Ποιος θα βάλει τα όρια;».
Η απάντηση του κ. Αθανασόπουλου και στα δύο ερωτήματα είναι «ο Αισχύλος». Και συνεχίζει: «Πρώτιστη υποχρέωση του ερμηνευτή είναι να υποταχθεί στη θέληση του δημιουργού και να σεβασθεί μέχρι κεραίας ό,τι έχει γράψει. Στην Comedie Francaise ανεβαίνουν τα τελευταία χρόνια παραστάσεις των γάλλων κλασικών(Μολιέρος, Ρακίνας, Μαριβό κ.ά.) για τις οποίες εκφράζονται διιστάμενες απόψεις. Ομως κανείς ποτέ δεν μίλησε για ασέβεια, διότι κανείς ποτέ δεν σήκωσε βέβηλο χέρι πάνω στο κείμενο των κλασικών. Στο Βayreuth υπάρχουνσκηνοθέτες οι οποίοι κυριολεκτικώς “ξεσαλώνουν” και οι αντιδράσεις είναι έντονες μέχρις υπερβολής (…). Εκεί όμως τα πράγματα μπαίνουν γρήγορα σε τάξη με άμεσες διορθωτικές παρεμβάσεις ».
Για τον αναγνώστη του «Βήματος» όλα αυτά σημαίνουν ότι « ο Γκότσεφ ασέβησε εις βάρος του Αισχύλου. Τα όρια που έχει θέσει ο μέγας τραγικός τα καταπάτησε παραφθείροντας το δημιούργημά του μέχρις εξευτελισμού. Οι αποδοκιμασίες και τα γιουχαΐσματα που υποδέχτηκαν τον κ. Γκότσεφ στην Επίδαυρο δεν εξηγούνται (όπως άκριτα αποφαίνεται ο κ. Μηνάς Χατζησάββας) από λόγους εθνικιστικούς θα ήσαν εξίσου έντονες και αν ο σκηνοθέτης ήταν Ελληνας. Εξηγούνται από τη βαρύτητα της ασεβείας».
Εν συνεχεία ο κ. Αθανασόπουλος παρακαλεί τους νέους έλληνες ηθοποιούς και σκηνοθέτες «να εγκύψουν πολύ προσεκτικά όχι μόνο στα κείμενα των αρχαίων, αλλά και στις προσπάθειες αναβίωσης του αρχαίου δράματος στον 20ό αιώνα» και συνεχίζει: « Γιατί υποπτεύομαι πως οι σημερινές θεατρικές σπουδές και οι συνακόλουθες ερμηνευτικές προσπάθειες κυριαρχούνται από μια κατακλυσμιαίου τύπου εικονοκλαστική διάθεση η οποία σαρώνει τα πάντα προς όφελος ενός άκριτου και προχειρολόγου μοντερνισμού ψευδο-προοδευτικής απόχρωσης, που περιφρονεί τη συσσωρευμένη πείρα από βιωμένες εμπειρίες μεγάλων καλλιτεχνών προς όφελος ενός μηδενιστικού διαφημιστικού θορύβου». Και καταλήγει: «Αποκλειστικό κτήμα μας το αρχαίο δράμα δεν είναι, βέβαια. Αλλά ποιοι άλλοι παρά οι Ελληνες θα γνοιαστούμε να μη βεβηλώνεται στη χώρα που το γέννησε;». [ΤΟ ΒΗΜΑ, Τετάρτη 5 Αυγούστου 2009]
Δεν έχω δει την παράσταση αλλά από την εμπειρία μου έχω διαπιστώσει ότι τα τελευταία χρόνια, οι περισσότεροι επιλέγουν τους αρχαίους συγγραφείς για να πατήσουν πάνω και να δημιουργήσουν κάτι δικό τους καινούργιο αλλά τελείως διαφορετικό. Και το ερώτημα είναι γιατί δεν γράφουν κάτι καινούργιο και να λένε ότι είναι βασισμένο ή καλύτερα εμπνευσμένο… Δεν ξέρω αλλά ζούμε σε μια εποχή όπου όλα ανήκουν σε όλους και μπορούν να τα κάνουν ότι θέλουν… Δεν νομίζω ότι ισχύει για όλους όμως αυτό. Εχθές διαπίστωσα ότι φωτογραφίες που είχα αναρτήσει τυπώθηκαν σε εφημερίδα και δεν μπήκαν καν στον κόπο να γράψουν από που τις έκλεψαν γιατί αυτό έκαναν…
Μακάρι τα πράγματα να γίνουν καλύτερα αλλά το βλέπω δύσκολο.