Μπογιές εναντίον της θεατρικής Κούνεβα. ΣΤΟ “ΑΠΟ ΜΗΧΑΝΗΣ ΘΕΑΤΡΟ”

• Με μπογιές ομάδα νεαρών… έβαψε το θέατρο όπου θα παρουσιαζόταν το «Κίτρινο σκυλί», έργο του Μισέλ Φάις εμπνευσμένο από το δράμα της Κούνεβα

• 22 Δεκεμβρίου 2008. Η Κωνσταντίνα Κούνεβα από τη Βουλγαρία, που εργάζεται ως καθαρίστρια στον ΗΣΑΠ, δέχεται επίθεση με βιτριόλι στο πρόσωπο, το κεφάλι και τον ώμο. Από τις πορείες των εργαζομένων, τις τηλεοπτικές εκπομπές και το νοσοκομείο όπου η Κούνεβα δίνει μάχη ακόμη και σήμερα, η υπόθεση πέρασε στη γραφή του Μισέλ Ράις, με τον θεατρικό του μονόλογο «Το κίτρινο σκυλί».

• Λίγα λεπτά πριν από την πρεμιέρα της παράστασης, ομάδα νεαρών ηλικίας 20-30 ετών, κατέβαιναν την οδό Ακαδήμου κατευθυνόμενοι προς το «Από Μηχανής Θέατρο». Με μπογιές και πινέλα στα χέρια πλησίασαν τον Μισέλ Φάις, φωνάζοντας συνθήματα όπως «Προσπαθείς να βγάλεις χρήματα από την υπόθεση της Κούνεβα». Στα επόμενα πέντε λεπτά πέταγαν μπογιές στα καθίσματα και βανδάλιζαν τη σκηνή του θεάτρου.

• «Φίμωσαν βιαίως μια παράσταση. Έκπληκτος είδα μπροστά μου μια ομάδα οργισμένων νέων. Θέλησα να συζητήσω μαζί τους αλλά δεν τα κατάφερα», σχολίασε χθες στα «ΝΕΑ» ο Μισέλ Φάις. Οι παραστάσεις της εβδομάδας ακυρώθηκαν ώστε να αποκατασταθούν οι ζημιές.  Η Κωνσταντίνα Κούνεβα είχε αρχίσει αγώνα απέναντι στην «εργοδοτική τρομοκρατία», ενώ είχε αρνηθεί να υπογράψει για μειωμένο δώρο Χριστουγέννων. Η απόλυση της μητέρας της που εργαζόταν στην ίδια εταιρεία, αλλά και η μετάθεση της ίδιας σε σταθμό μακριά από το σπίτι της δεν τη σταμάτησαν.

• Η ηρωίδα του θεατρικού μονολόγου «Το κίτρινο σκυλί» Ρούσκα Ρούσεβα- ρόλο που ερμηνεύει η Αλεξία Καλτσίκη- «βρίσκεται παγιδευμένη σε έναν άδικο κόσμο και σε μια θλιβερή καθημερινότητα». Το θέατρο έρχεται να συνδεθεί με την πραγματικότητα μέσα από τα συναισθήματα που μοιράζονται η Ρούσεβα και η Κούνεβα, που άφησε την πατρίδα της για να αναζητήσει μια καλύτερη τύχη για εκείνη και το παιδί της στην Ελλάδα.
• «Στο θεατρικό έργο η Κωνσταντίνα Κούνεβα αποκόβεται από την καθημερινότητά της, από τον αγώνα της, από την κοινωνική της τάξη και τα βιώματά της, από τον κόσμο της», υποστήριζαν στην προκήρυξη- με την υπογραφή «Αλληλέγγυες- Αλληλέγγυοι»- οι νεαροί που «έβαψαν» το θέατρο σε ένδειξη διαμαρτυρίας. «Της επιβάλλουν το πρόσωπο του εξιλαστήριου θύματος και όχι της μετανάστριας- αγωνίστριας. Επιβάλλουν την εμπειρία του λιθοβολημένου που συγχωρεί. Περιφρονούν και απαξιώνουν τον κόσμο της, που θέλουν να παραμείνει αόρατος».
• Για «ιδεολογική θολούρα από μεριά των δραστών» μιλάει ο Μισέλ Φάις. «Είχαμε δηλώσει ότι τα έσοδα της πρώτης (σ.σ.: δηλαδή της ημέρας της επίθεσης) και της τελευταίας παράστασης, θα κατατεθούν στον τραπεζικό λογαριασμό της Κούνεβα. Δεν θέλησα να εκμεταλλευτώ το δράμα της. Αντιθέτως, με ευαισθητοποίησε και θεωρώ πως το σεβάστηκα».  Με χειρόγραφο σημείωμά της που έστειλε από το νοσοκομείο η Κωνσταντίνα Κούνεβα έπαιρνε χθες το απόγευμα θέση: «Η κοινωνία χρειάζεται σήμερα σκέψη και διάλογο. Η τέχνη πρέπει να εκφράζεται ελεύθερα. Γι΄ αυτό να συνεχιστούν οι παραστάσεις του έργου Φάις».

• «Το έργο γράφτηκε πυρετωδώς και μεταφέρθηκε επί σκηνής πυρετωδώς. Εν μέσω αλυσιδωτών σκανδάλων, βίαιης καταστολής και τυφλής κοινωνικής οργής. Με υποτυπώδη οικονομικά και όλοι οι συντελεστές δούλεψαν αφοσιωμένα», σημειώνουν σε κείμενό τους με αφορμή την προχθεσινή επίθεση, οι συντελεστές της παράστασης Δημήτρης Ίσαρης, Αλεξία Καλτσίκη, Ηλίας, Κοσίντας, Εύα Μανιδάκη, Λίλυ Μελεμέ (σκηνοθέτις), Λευτέρης Παυλόπουλος, Μισέλ Φάις.

Links

Αναβάλλονται οι παραστάσεις του έργου «Το κίτρινο σκυλί» του Μισέλ Φάις γι΄ αυτή την εβδομάδα στο «Από Μηχανής Θέατρο» (Ακαδήμου 13, Κεραμεικός, τηλ. 210-5231.131).

Δικαιώματα και «ζωντανή μνήμη»

• «Η τέχνη πρέπει να ξαναγίνει τέχνη (να μας ταράζει βαθιά). Η αστυνομία, αστυνομία (να συλλάβει τους ενόχους του ωμού εγκλήματος κατά της Κούνεβα). Η πολιτική, πολιτική. Η κοινωνία, κοινωνία (ας υπερασπιστούμε επιτέλους τα δικαιώματά μας)», υποστηρίζουν οι συντελεστές της παράστασης «Το κίτρινο σκυλί». «Η περιπέτεια της γραφής και η περιπέτεια της σκηνής ελπίζω να ανακουφίσουν την περιπέτεια της ζωής», προσθέτει ο Μισέλ Φάις.

• Διαφορετική άποψη για τον ρόλο της τέχνης είχαν οι «Αλληλέγγυες- Αλληλέγγυοι» νεαροί της επίθεσης στην προκήρυξή τους: «Εμείς ως κομμάτια των κοινωνικών διεργασιών που έχουν γεννήσει αλλά και εγκυμονούν εξεγέρσεις, κρατάμε ακόμα και τη ζωή που γέννησε ο θάνατος, κρατάμε την εξεγερμένη αξιοπρέπεια της Κωνσταντίνας Κούνεβα». Και καταλήγουν: «Αυτό που λέτε τέχνη, το λέμε προσβολή. Με αγώνες θα κρατήσουμε τη μνήμη ζωντανή».

• Δάφνη Κοντοδήμα, TA NEA: Τρίτη 12 Μαΐου 2009

«Η τεχνη να εκφραζετε ελεφτερα»

• Αντιδράσεις για την επίθεση με μπογιές στο «Κίτρινο σκυλί», που ανεβαίνει στο «Από Μηχανής Θέατρο»

• «Η κοινωνια χριαζετε σημερα σκεψη και διαλογο, η τεχνη πρεπει να εκφραζετε ελεφτερα. Για αυτο να συνεχιστουν οι παραστασεις του εργου του Φαϊς».

• Η ιδιόχειρη επιστολή της Κωνσταντίνας Κούνεβα με χθεσινή ημερομηνία δίνει μια άλλη διάσταση του θέματος που προέκυψε ύστερα από την επίθεση αγνώστων με μπογιές λίγο πριν από την πρεμιέρα της παράστασης «Το κίτρινο σκυλί» του Μισέλ Φάις, την Κυριακή το βράδυ, στο «Από Μηχανής Θέατρο».

  

  Η παράσταση που ήταν αφιερωμένη στην Κωνσταντίνα Κούνεβα (το έργο είναι εμπνευσμένο από την επίθεση που δέχθηκε η Βουλγάρα καθαρίστρια με καυστικό οξύ στο πρόσωπο, το κεφάλι και τον ώμο) ακυρώθηκε.

  

  Μια ομάδα που την αποτελούσαν περίπου είκοσι άτομα μπήκε στην αίθουσα του θεάτρου, πέταξε μπογιές στους τοίχους και τα καθίσματα, φωνάζοντας συνθήματα κατά της παράστασης του έργου «Το κίτρινο σκυλί».

  «Η τέχνη σας βρωμάει θάνατο, αλληλεγγύη στην Κούνεβα», έγραψαν οι νεαροί στον εξωτερικό τοίχο του θεάτρου, υπογράφοντας με το σήμα των αναρχικών. Οι δράστες της επίθεσης απομακρύνθηκαν πεζή από τον χώρο του θεάτρου.

  «Το έργο θα ανέβει. Συνεχίζουμε. Το ιδιωτεύειν δεν μας ταιριάζει…» αναφέρουν οι συντελεστές της παράστασης, η οποία δεν θα παιχτεί και σήμερα (δεν παίχτηκε ούτε χθες).

  «Επιχείρησαν να καταργήσουν το δικαίωμα ενός συγγραφέα, μιας ηθοποιού, μιας σκηνοθέτριας, μιας σκηνογράφου, ενός φωτιστή, ενός μουσικού κι ενός ολόκληρου θεάτρου να διατυπώσουν τη θέση τους γι αυτό που μας συγκλόνισε όλους τη νύχτα της 22 Δεκεμβρίου 2008» τονίζουν σε ανακοίνωσή τους οι ίδιοι. «Επιχείρησαν να στερήσουν το δικαίωμα της Ρούσκα Ρούσεβα (σκηνική αντανάκλαση της Κωνσταντίνα Κούνεβα) να πει: «Η αγάπη ανταλλάσσεται μόνο με αγάπη». Επιχείρησαν να καταστρέψουν την εργασία και τον κόπο κάποιων ανθρώπων, προσπαθώντας να αμαυρώσουν το ήθος αυτής της χειρονομίας».

  «Θέλουμε να εκφράσουμε σε όλους τους τόνους την πλήρη αντίθεσή μας στην τραμπούκικη επίθεση που δέχτηκε, από τριάντα περίπου δήθεν υπερεπαναστάτες, η παράσταση «Το κίτρινο σκυλί» του συγγραφέα Μισέλ Φάις, το βράδυ της Κυριακής. Η παράσταση, της οποίας τα έσοδα θα δίνονταν στην Κωνσταντίνα Κούνεβα, η οποία ήταν σύμφωνη με τη διεξαγωγή της, τελικώς ματαιώθηκε. Οι αυτόκλητοι αλληλέγγυοι επαναστάτες μετατράπηκαν σε σκληρούς αδίστακτους λογοκριτές», αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ.

Κολάζ ποίησης και λογοτεχνίας

• Η ομάδα «Αsomo 4» παρουσιάζει στο «Αrt Ηouse» τις ιστορίες 4 γυναικών σε μουσική σύνθεση Γιώργου Παπαχριστούδη, ο οποίος και παίζει πιάνο ζωντανά στην παράσταση

• Τέσσερις γυναίκες, τέσσερις ζωές, τέσσερις ιστορίες. Ιστορίες που ξεφεύγουν από τα όρια του γραπτού λόγου και ζωντανεύουν επί σκηνής, διατηρώντας απ αυτόν τα εκφραστικά του σημεία, τα σημεία στίξης του. Ζωή; Ζωή! Ζωή… Ζωή.

• Αυτός είναι ο κεντρικός άξονας γύρω από τον οποίο κινείται η παράσταση «Σημεία Στίξης» της Ομάδας Χορού και Θεάτρου «Αsomo 4», η οποία κάνει πρεμιέρα μεθαύριο (Πέμπτη), στο «Αrt Ηouse» (Κωνσταντινουπόλεως 46, Γκάζι. τηλ. 6932658705). Τα «Σημεία Στίξης» αποτελούν ένα έργο-κολάζ ποιητικών και λογοτεχνικών κειμένων σε σύνθεση και διασκευή της Μόνικας Κολοκοτρώνη.

• Πηγή έμπνευσης για το συγκεκριμένο έργο στάθηκε η αγάπη για την ποίηση και πιο συγκεκριμένα ο ποιητικός λόγος της Αννας Κρητικού, της Κικής Δημουλά, του Γιάννη Ρίτσου, του Αλαν Μπαρτ και του Ακη Δήμου. Στόχος του έργου είναι να φωτιστεί η ασυνείδητη και σκοτεινή πλευρά του ατόμου. Κεντρικός άξονας εξάλλου είναι το δίπολο Ζωή – Θάνατος και τα δυσδιάκριτα όριά τους. Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη διαδραματίζει η μουσική, καθώς είναι ο ήχος που ξυπνά τις αναμνήσεις. Ο λόγος αποτελεί μέσο έκφρασης των αναμνήσεων και το σώμα τον δίαυλο επικοινωνίας με τον θεατή.

• Κατά τη διάρκεια της παράστασης ο θεατής παρακολουθεί τις προσωπικές ιστορίες τεσσάρων γυναικών, έτσι όπως αυτές εξελίχθηκαν μέσα στον χρόνο. Ολες τους πέρασαν από το ίδιο σπίτι, δεν έφυγαν ποτέ και τώρα γίνονται οι καλύτερες φίλες ενός κοριτσιού που μόνο εκείνο μπορεί να τις αντιληφθεί και μόνο μ εκείνο μπορούν να μοιραστούν τις αναμνήσεις τους. Η παιδική αθωότητα αφήνει τα περιθώρια στην αλήθεια να έρθει στην επιφάνεια και να πάρει μορφή. Ολα τα βαθύτερα συναισθήματά τους ξεπροβάλλουν πάνω στη σκηνή μέσω της μουσικής και του χορού, ενώ η καθεμία χρησιμοποιεί στον λόγο της το σημείο στίξης που την εκφράζει.

• Η δραματουργική επεξεργασία και η χορογραφία είναι της Μόνικας Κολοκοτρώνη, βοηθός χορογράφου είναι η Σοφία Κάσσαρη, ενώ τα σκηνικά και τα κοστούμια έχει φιλοτεχνήσει η Αλίκη Αρναούτη. Η μουσική σύνθεση είναι του Γιώργου Παπαχριστούδη ο οποίος συμμετέχει ενεργά στην παράσταση παίζονται ζωντανά πιάνο. Παίζουν οι Εύα Μάρη, Μυρτώ Χαλίνα, Στέλλα Καρρά, Αλίνα Βερούτη, Σωτήρης Σταθακόπουλος, Ελενα Αρνό, Ηλίας Ξένος και η μικρή Αννα – Κωνσταντίνα Κουτσουλιέρη. Παραστάσεις θα δίνονται από Πέμπτη έως Κυριακή, στις 9.15 μ.μ. έως και τις 24 Μαϊου. [ΕΘΝΟΣ, 12/5/2009]

Με τα μάτια ενός χιμπαντζή

• «Μεταμορφώνεται» σε πίθηκο για το έργο του Κάφκα που θέτει ερωτήματα για το τι σημαίνει άνθρωπος

• «Το να υποκριθώ ένα πλάσμα που δεν είναι ούτε άνθρωπος ούτε χιμπαντζής είναι φοβερά περίπλοκο. Αυτό αποτελεί οπωσδήποτε πρόκληση τόσο σωματικά, φωνητικά όσο και διανοητικά: είναι άσκηση για τη φαντασία».
• Η Κάθριν Χάντερ «μεταμορφώνεται» στον «πίθηκο» του Κάφκα σε ένα ρεσιτάλ ερμηνείας στο έργο «Κafkas monkey» (Ο πίθηκος του Κάφκα), σε σκηνοθεσία Walter Meierjohann. Την ιστορία διηγείται σε πρώτο πρόσωπο ένας χιμπαντζής ονόματι Κόκκινος Πίτερ, ο οποίος εξιστορεί τη ζωή του από τη στιγμή που αιχμαλωτίστηκε στην Αφρική μέχρι και την ανάδειξή του σε διασημότητα του θεάτρου βαριετέ

• Η παράσταση, παραγωγή του Young Vic που έκανε πρεμιέρα τον Μάρτιο στο Λονδίνο, παρουσιάζεται για τρεις βραδιές (την Παρασκευή, το Σάββατο και την Κυριακή) στο θέατρο «Δημήτρης Χορν», στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Θέατρο πέρα από τα όρια». Φυλακισμένος σε ένα κλουβί, αναζητώντας απεγνωσμένα την ελευθερία του, ο πίθηκος του Κάφκα αποκαλύπτει πώς εξελίχθηκε σε έναν θεατρίνο που περπατά, μιλά, φτύνει, καπνίζει και πίνει.

• Ο Κάφκα έγραψε το διήγημα «Α Report to an Αcademy» το 1917. Την ιστορία διηγείται σε πρώτο πρόσωπο ένας χιμπαντζής ονόματι Κόκκινος Πίτερ, ο οποίος εξιστορεί τη ζωή του από τη στιγμή που αιχμαλωτίστηκε στην Αφρική, το πώς πήρε σιγά σιγά ανθρώπινα γνωρίσματα μέχρι και την ανάδειξή του σε διασημότητα του θεάτρου βαριετέ. Το «Κafkas Μonkey» παραμένει, σε μεγάλο βαθμό, πιστό στο πρωτότυπο κείμενο του Κάφκα παρότι διασκευάστηκε για την παράσταση από τον θεατρικό συγγραφέα Κόλιν Τίβαν.

• Σε ένα αστραφτερό λευκό πάτωμα, κυριαρχεί μια τεράστια εικόνα ενός πιθήκου, έτσι ώστε το κοινό να αντιλαμβάνεται αμέσως ότι η Ακαδημία θέλει να τον βλέπει ως πίθηκο. Εκείνο το οποίο πασχίζει είναι να τους δείξει ότι στην πραγματικότητα είναι άνθρωπος και μάλιστα ανώτερος από αυτούς. Η πρωτοτυπία της ιστορίας ήταν αυτό που κέντρισε, αρχικά, το ενδιαφέρον της Κάθριν Χάντερ. «Η ιστορία ξεδιπλώνεται από την οπτική γωνία του χιμπαντζή και τα ερωτήματα που αυτός θέτει σχετικά με το τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος». Οι δυσκολίες που είχε μπροστά της ήταν πολλές. Κυρίως είχαν να κάνουν με το πώς έπρεπε να δουλέψει τη φωνή και το σώμα της για τον ρόλο.

Η πρόκληση

• Ωστόσο… «το να παραστήσω τον χιμπαντζή ήταν μεγάλη πρόκληση. Δούλεψα, έτσι, πάνω στα διαφορετικά χαρακτηριστικά του ζώου μελετώντας διεξοδικά τη φυσιολογία του. Αυτό που με κέντρισε ήταν ο συνδυασμός δύναμης και ευλυγισίας, ηρεμίας και βιαιότητας που έχουν οι χιμπαντζήδες…». Η «συναισθηματική πλευρά του έργου» ενδιαφέρει ιδιαίτερα τον σκηνοθέτη Walter Meierjohann, γιατί αυτό που ζει ο «πίθηκος είναι μια βαθιά τραυματική εμπειρία. Πώς ξεπερνά κανείς ένα τέτοιο τραύμα; Είναι μια οδυνηρή ιστορία. Είναι, κατά κάποιον τρόπο, η ιστορία της ανθρωπότητας – η έκπτωση από τον παράδεισο κι από κει κι έπειτα η ιστορία της ανθρωπότητας είναι μια ιστορία της βίας».

• Υπάρχει, ακόμη, η φιλοσοφική ιδέα του να «ζεις κλεισμένος σε ένα κλουβί. Και ο Κάφκα έγραφε για τον εαυτό του ότι ζει μέσα σε ένα κλουβί και έλεγε ότι το πιο τρομερό είναι ότι το κλουβί αυτό δεν έχει κάγκελα, θα μπορούσα να βγω αλλά δεν το κάνω».

Αντιγόνη Καράλη, ΕΘΝΟΣ, 12/5/2009

Ένα “τρικ” στο computer σου!

ΜΗΝ ΚΑΝΕΙΣ fullscreen………..

ΠΡΟΣΟΧΗ

Άσε το παράθυρο του browser όπως είναι.

ΜΗΝ το κάνεις fullscreen

Κάνε κλικ:    http://users.telenet.be/kixx/

Ποιος ρυθμός του Καραγκιόζη…

• Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην τον συγκίνησε ο θάνατος του Ευγένιου Σπαθάρη. Ολα τα δελτία μίλησαν με σεβασμό για τον σπουδαίο λαϊκό καλλιτέχνη και δάσκαλο, που έφυγε έχοντας με το σπαθί του κατακτήσει τον έπαινο της Πολιτείας και των επαϊόντων αλλά και την αγάπη του λαού.

• Σήμερα συμβαίνει το αντίθετο απ’ ό, τι ίσχυε τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Τότε, όπως διαβάζουμε στο βιβλίο «Ορέστης, ο πατρινός καραγκιοζοπαίχτης Ανέστης Βακάλογλου» του Βασίλειου Χριστόπουλου, «μπορεί να αγαπούσανε τον Καραγκιόζη, αλλά εμάς τους καραγκιοζοπαίχτες μάς βλέπανε σαν ανθρώπους δεύτερης και τρίτης κατηγορίας. Δεν ήταν όπως τώρα με τους δημοσιογράφους και την τηλεόραση που οι καραγκιοζοπαίχτες ανεβήκανε κοινωνικά και θεωρούνται λαϊκοί καλλιτέχνες. Τότε ο καφετζής (οι περιοδεύοντες καραγκιοζοπαίχτες συνήθως έδιναν παραστάσεις σε καφενεία) μπορεί να ήθελε τον Καραγκιόζη στο καφενείο γιατί ήξερε πως θα μαζέψει κόσμο, αλλά τον καραγκιοζοπαίχτη δεν τον έβαζε σπίτι του. “Παίξε, αλλά ύπνο δεν έχω”, σου έλεγε. “Καλά, θα βολευτώ στο καφενείο”. Αλλοι ούτε στο καφενείο σε βάζανε. “Δεν έχει ύπνο, το καφενείο κλείνει για όλους”».

• Η τηλεόραση τιμά τους ήδη καταξιωμένους καλλιτέχνες του θεάτρου σκιών, όμως η καρδιά του Καραγκιόζη δεν χτυπάει στο γυαλί. Ισως να χτυπάει μόνο σε τόπους ταπεινούς και ξεχασμένους. Κάποια κανάλια προβάλλουν κωμωδίες του Καραγκιόζη στην παιδική τους ζώνη, όμως ο ίδιος ο Καραγκιόζης είναι εξόριστος, ξεχασμένος, καταφρονεμένος. Μερικές φορές κάτι από τη λαϊκή σοφία του φτερουγίζει φευγαλέα στο γυαλί, όπως πρόσφατα συνέβη σε μια εκπομπή του «Παρασκήνιου» (ΕΤ1) για τον Γιάννη Κιουρτσάκη ή σε ένα ντοκιμαντέρ της σειράς «Ελλήνων δρώμενα» (ΕΤ3) για τον Αθω Δανέλλη, καθώς και στην «Παράβαση» (ΕΤ1), πριν από 15 ημέρες, όταν καλεσμένος ήταν ο σκηνοθέτης Δήμος Αβδελιώτης, ένας σεμνός δημιουργός που μίλησε για την παράστασή του «Ο Μεγαλέξανδρος και ο καταραμένος δράκος». Ο παρουσιαστής, ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, αναφέρθηκε σε ένα περίφημο κείμενο του Φώτου Πολίτη, νομίζω του 1931, για τον «ρυθμό του Καραγκιόζη», τις συγκοπές και τις παύσεις του, και υποστήριξε ότι ο ηθοποιός που δεν έχει νιώσει, δεν έχει γνωρίσει ουσιαστικά τον Καραγκιόζη, «δεν μπορεί να παίξει νεοελληνικό έργο».

• Η τηλεόραση συνέβαλε στο να σχηματίσουν οι νεότερες γενιές μια ιδέα για το θέατρο σκιών, όμως ο Καραγκιόζης για να ανασάνει χρειάζεται τη ζωντανή παράσταση, τον πάνινο μπερντέ, τη μαρίδα, ακόμα και το εισιτήριο. Πώς να συγκινήσει η «αποθέωση» το παιδί που είναι μαθημένο στον καταιγιστικό ρυθμό των γιαπωνέζικων καρτούν και των βιντεογκέιμ δράσης; Η τηλεόραση συντηρεί την ανάμνηση του Καραγκιόζη, όμως δεν μπορεί να του δώσει το φιλί της ζωής.

• Ποιος ρυθμός του Καραγκιόζη… Στην τηλεόραση κυριαρχεί ο ρυθμός της αρπαχτής, της ευκολίας, της άμεσης ανταπόδοσης σε αντιστοιχία με τον αμείλικτο ρυθμό της επιβίωσης και του ανταγωνισμού, που φαίνεται να κυριαρχεί στην πραγματική ζωή.

• Tης Μαριαννας Τζιαντζη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 12/5/2009

• Χωρίς τελευταία υπόκλιση, ο Ευγένιος Σπαθάρης συνεχίζει να ζει στον φωτισμένο μπερντέ..

  
  

Ευγένιος Σπαθάρης – έτσι θέλουμε να τον θυμόμαστε… (σκίτσο της Ελλης Σολομωνίδη – Μπαλάνου).

Ευγένιος Σπαθάρης, το ολόσωμο πορτρέτο του μεγάλου καλλιτέχνη του Θεάτρου Σκιών από τον Γιάννη Τσαρούχη με τη σημαία και το δάφνινο στεφάνι (Μουσείο Γιάννη Τσαρούχη).

- Σήκω, κυρ Ευγένιε, να παίτσουμε! Δεν θα παίτσουμε σήμερα; παρακαλάει το Κολλητήρι. «Σώπα, βρε κακομαθημένο, δεν βλέπεις ότι ο άνθρωπός μας κοιμάται», τον μαλώνει ο πατέρας του, ο Καραγκιόζης… Ενας διάλογος που θα μπορούσε να ‘ναι αυθεντικός, γιατί εκεί στο ΚΑΤ, στην Εντατική, «στήθηκε» ο τελευταίος μπερντές στο βαριά τραυματισμένο κεφάλι του μεγάλου Ελληνα καλλιτέχνη του Θεάτρου Σκιών, του Ευγένιου Σπαθάρη, άξιου γιου, συνεχιστή του πρωτοποριακού δρόμου που είχε ανοίξει ο πατέρας του, ο Σωτήρης Σπαθάρης με τ’ όνομα, του οποίου οι φιγούρες των ηρώων και οι αφίσες για τις παραστάσεις του ήταν πηγή έμπνευσης και ανυπόκριτου θαυμασμού για τον Γιάννη Τσαρούχη. Τον Ευγένιο -που όλη του η ζωή, από το 1924 ώς το 2009, είναι ένας αγώνας για να συνεχιστεί αλώβητη, γεμάτη κέφι και νόημα, η παράδοση του Θεάτρου Σκιών, στον κυκεώνα της σύγχρονης ζωής, της διαποτισμένης με τεχνολογία και εύκολη τηλεοπτική διασκέδαση- τον έχει ζωγραφίσει ο Τσαρούχης με φτερά στους ώμους και δάφνινο στεφάνι, να κρατάει την ελληνική σημασία. Σημαιοφόρο μιας τέχνης που κράτησε ψηλά το ηθικό των Ελλήνων σε πολέμους, Κατοχή και διωγμούς, που καλούσε σε φιλοσοφημένη αποδοχή της φτώχειας και της μίζερης ζωής, απέναντι σε «βεζύρηδες» και «Χατζηαβάτηδες», με τον μπαρμπα-Γιώργο με την γκλίτσα του να βάζει στη θέση του τους λαοπλάνους και όπως λέει ο σοφός Ελληνας «μαζί του μεγαλώσαμε»… Από ψηλά έπεσε και τραυματίστηκε θανάσιμα ο Ευγένιος Σπαθάρης. Δεν τον βρήκε ο θάνατος καρφωμένο σε κρεβάτι αρρώστιας, αλλά στην πρώτη γραμμή, να ετοιμάζει μια ακόμη παράσταση, σε μεγάλη τελετή που επρόκειτο να τον τιμήσουν στο Ινστιτούτο Γκαίτε. Ο τελευταίος επισκέπτης είχε όμως άλλες ιδέες. Και όταν βγήκε στα δελτία η είδηση ότι ο Ευγένιος Σπαθάρης τραυματίστηκε από πτώση, ότι υπέστη πολλαπλά κατάγματα και εγκεφαλική αιμορραγία, όλη η Ελλάδα ανατρίχιασε γιατί κατάλαβε ότι «χάνεται ο άνθρωπός μας». Σε όλων τα σπίτια είχε μπει, μεταμορφώνοντας και την τηλεόραση σε γάργαρη πηγή διασκέδασης. Τα παιδιά από πολύ μικρά έμαθαν να τραγουδάνε και να κάνουν τούμπες και τεμενάδες σαν τον Καραγκιόζη και οι μεγάλοι περιμέναμε το σύνθημα «Ω ρε γλέντια!» με τη γνώριμη γελαστή φωνή του Ευγένιου, για να δούμε για λίγο τη ζωή από μια πιο χαρούμενη πλευρά. Στην τελευταία σελίδα της «Κ», αντί αποχαιρετισμού, ο Ευγένιος Σπαθάρης ζει μέσα στο έργο του, στο Σπαθάρειο Μουσείο. Για όσους τον γνωρίσαμε από κοντά, αφιερωμένο στη δουλειά του, στην οικογένειά του, γλυκύτατη ευγενική μορφή, στεφανωμένη με λευκά κυματιστά μαλλιά.

• Tης Eλενης Mπιστικα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 12/5/2009

Ο κόσμος να με θυμάται σαν τη φωνή του Καραγκιόζη

• «Για μένα όλες οι φιγούρες ήταν παιδιά μου. Καμια φιγούρα δεν μου ήταν περισσότερο αγαπημένη από τον Καραγκιόζη αλλά δεν πρέπει να σταθούμε μόνο σε αυτόν. Απλά θα ήθελα ο κόσμος να με θυμάται σαν τη φωνή του Καραγκιόζη…», είχε πει κάποτε ο Ευγένιος Σπαθάρης. Εζησε μέσα στην παράδοσή του. Οπως του τη δίδαξε ο πατέρας του, Σωτήρης Σπαθάρης. Αλλά δεν περιορίστηκε σ’ αυτήν. Αφομοίωσε την τέχνη της προηγούμενης γενιάς, έκανε δημοφιλέστερη τη σχολή του Πειραιά, κυρίως όμως εκσυγχρόνισε το πρότυπο που είχε απ’ αυτόν τον εξαθλιωμένο λαϊκό χάρτινο ήρωα η κατοχική γενιά.

• Ο Σπαθάρης έκανε δημοφιλή πάλι τον Καραγκιόζη από τα χρόνια του ’70 και πέρα. Τον έκανε κατανοητό, πιο γλυκό, με τη χαρακτηριστική του πάντα πονηριά και την αγωνία για επιβίωση, αλλά και με άλλου είδους αγωνίες. Τον έφερε στο Κολωνάκι και τα δυτικά προάστια, τον έκανε να αγωνίζεται και να σαρκάζει τον πολιτικό στίβο, να κριτικάρει τα σκάνδαλα και κάθε κοινωνικοπολική αναταραχή που βίωνε η σύγχρονη Ελλάδα. Τον έβαλε να πορεύεται με τους ήρωες της Επανάστασης, να κάνει αντίσταση τα χρόνια της χούντας.

• Ο Σπαθάρης, με το επικοινωνιακό χάρισμα που διέθετε, οδήγησε τον Καραγκιόζη ακόμη και στην ορχήστρα του θεάτρου της Επιδαύρου το 2001 με την παρότρυνση του Μίμη Κουγιουμτζή. Ετσι κι αλλιώς, είχε την τύχη να συναντηθεί με πολλούς «φωτισμένους» από τα χρόνια της δεκαετίας του ’50. Τότε που συναντήθηκε ο «Μέγας Αλέξανδρος» με το Χορόδραμα της Ραλλούς Μάνου και τη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι, αργότερα τη Σοφία Βέμπο, το 1972 το «Μεγάλο μας τσίρκο» του Ιάκωβου Καμπανέλλη. Ηταν ο ίδιος που μας γοήτευσε στο «Πικρό ψωμί» του Γρ. Γρηγορίου, στην «Κιβωτό» με τη Μ. Μερκούρη και τον Μ. Αργυράκη, στον «Μέγα Αλεξανδρο» και τη «Λυσιστράτη» του Γ. Ζερβουλάκου, το «Τεριρέμ» του Απ. Δοξιάδη.

• Ανοιξε το θέατρο σκιών σε άλλες τέχνες, αποτύπωσε τους ήχους του στα μονοπάτια του βινυλίου και της ψηφιακής επανάστασης στη δισκογραφία, κοντραρίστηκε με τους μύθους. «Συναγωνιζόταν τον Καζαντζίδη» τα χρόνια που μεσουρανούσε ο Τάκης Λαμπρόπουλος στην Κολούμπια – λένε όσοι έζησαν εκείνη την επιτυχία. Πράγματι, η φωνή του ήταν τόσο γνώριμη και αγαπητή όσο εκείνη του Καζαντζίδη και του Μπιθικώτση.

• Και αν αυτό ανήκε στα χρόνια των γονιών μας, εμείς τον μάθαμε από το «Κύτταρρο» με τον Διονύση Σαββόπουλο. Και μαζί όλη η Ελλάδα και το εξωτερικό. Και ύστερα ήρθαν οι στίχοι του Ν. Γκάτσου και η μουσική του Στ. Ξαρχάκου «Εμένα φίλε με λένε καραγκιόζο» που ηχεί νωπό ακόμη, και οι εκπομπές του ΣΚΑΪ, όπως το τραγούδι «Για την Ελλάδα ρε γαμώτο» του Στ. Φωτιάδη. Η φήμη του εφτασε ώς την Κούβα και το Κρεμλίνο. Οι αυτοσχεδιασμοί του απασχόλησαν φεστιβάλ στην Ευρώπη και πανεπιστήμια.

«Είναι σαν τον Ελληνα…»

• Το Σάββατο που μας πέρασε ο Ευγένιος Σπαθάρης άφησε την τελευταία του πνοή στα 85 του χρόνια έπειτα από ατύχημα. Η σορός του θα εκτεθεί αύριο από τις 10 π. μ. έως τις 3 μ. μ. σε λαϊκό προσκύνημα στο Σπαθάρειο Μουσείο (λίγο πριν από την κηδεία του στο Κοιμητήριο Αμαρουσίου). Ανάμεσα στις φιγούρες του Καραγκιόζη, στα σκηνικά, τις εικόνες και τις αφίσες από τις παραστάσεις του.

• Και αν ο Ευγένιος, όπως τον αποκαλούσε με αγάπη ο νεαρός Καραγκιοζοπαίχτης Τάσος Κώνστας (ιδρυτής του θεάτρου «Φιγούρες και Κούκλες» στην Πλάκα και επισήμως χρησμένος διάδοχος του Σπαθάρη), δεν έχανε ευκαιρία να κριτικάρει την έλλειψη κρατικής υποστήριξης για το θέατρο σκιών, η αίσθηση που σου έδινε όταν μιλούσε ήταν πως ο Καραγκιόζης έχει τη δύναμη να ζήσει. «Κατά βάθος είναι σαν τον Ελληνα. Στο τέλος τα καταφέρνει και επιβιώνει», έλεγε.

• Το 1991 ίδρυσε το Σπαθάρειο Μουσείο αλλά και το Παγκόσμιο Μουσείο Θεάτρου Σκιών στο σπίτι του στο Μαρούσι. Στόχος του ήταν να ανεβάσει πολύ ψηλά τον Καραγκιόζη, τόσο σαν παραδοσιακό θέαμα όσο και σαν εξαιρετικό είδος τέχνης και τεχνικής. Οταν τον ρωτούσαν αν θα άλλαζε σε μια σύγχρονη ιστορία για τον Καραγκιόζη, απαντούσε πως όχι. «Θα σατίριζε ό, τι σατίριζε πάντα. Ναι, και στον 21ο αιώνα το “θα φάμε, θα πιούμε και νηστικοί θα κοιμηθούμε” είναι διαχρονικό σατιρικό σύνθημα. Στα χρόνια μου, όλος ο κόσμος πείναγε, ήταν ξυπόλητοι, αλλά δούλευαν. Μάζευαν ξύλα, κάρβουνα η έχτιζαν. Σήμερα κανείς δεν είναι ξυπόλητος, αλλά όλοι πεινάνε…».

Νέα “επίθεση” κατά της Κούνεβα. Από ομάδα διαφωνούντων με τον πολιτικό ρόλο του έργου “Το κίτρινο σκυλί” του Μισέλ Φάις

• ΒΑΝΔΑΛΙΣΜΟΙ. Τις δύο όψεις του φασισμού ζήσαμε το περασμένο Σαββατοκύριακο στο κέντρο της Αθήνας: στην Ομόνοια, ακροδεξιά στοιχεία εξαπέλυαν επιθέσεις εναντίον μεταναστών, ενώ την Κυριακή, στον Κεραμεικό, ακροαριστερά στοιχεία εισέβαλαν σε θέατρο και επέβαλαν τη ματαίωση της παράστασης. Συγκεκριμένα: στο θέατρο «Από Μηχανής» (Ακαδήμου 13) είχε προγραμματιστεί η πρεμιέρα του θεατρικού έργου «Το κίτρινο σκυλί» του Μισέλ Φάις, σε σκηνοθεσία της Λίλλυς Μελεμέ και με ερμηνεύτρια την Αλεξία Καλτσίκη. Το έργο ήταν εμπνευσμένο από την επίθεση αγνώστων εναντίον της Κωνσταντίνας Κούνεβα, ενώ είχε αποφασιστεί, από τις δώδεκα παραστάσεις που είχαν προγραμματιστεί, οι εισπράξεις από την πρώτη και την τελευταία να διατεθούν στην Κ. Κούνεβα. Σημειωτέον, η τελευταία ήταν ενήμερη για το επικείμενο ανέβασμα της παράστασης και ήταν θετικά προδιατεθειμένη. Ωστόσο, τη νύχτα της πρεμιέρας τριάντα περίπου άτομα εισέβαλαν στο θέατρο, διέπραξαν βανδαλισμούς, προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στη σκηνή και στην πλατεία και μοίρασαν προκηρύξεις. Οπως μας είπε χθες το πρωί ο Μισέλ Φάις: «Προσπάθησα να ανοίξω διάλογο μαζί τους, στάθηκε αδύνατον. Με έφτυσαν, με απώθησαν, όπως και άλλους συνεργάτες, πήραν τον πυροσβεστήρα και τον άνοιξαν μέσα στο θέατρο, ενώ πέταξαν μπογιές στις καρέκλες. Αναγκαστήκαμε να ματαιώσουμε την πρεμιέρα». Οι εισβολείς αναφέρουν, μεταξύ των άλλων, στην προκήρυξή τους: «Τις προσπάθειες της εξουσίας να κλείσει τις ρωγμές που άνοιξαν, να απαλύνει τις πληγές και να ξαναγράψει την ιστορία, έρχεται να υποδεχθεί μετά βαΐων και κλάδων “Το κίτρινο σκυλί” ή αλλιώς Δολοφονώντας την Κωνσταντίνα Κούνεβα».

Υπέρ Φάις η Κούνεβα

• Η ίδια η Κ. Κούνεβα, με επιστολή της προς το συγγραφέα, κατέστησε γνωστό το εξής: «Η κοινωνία χρειάζεται σήμερα σκέψη και διάλογο. Η τέχνη πρέπει να εκφράζεται ελεύθερα. Γι’ αυτό να συνεχιστούν οι παραστάσεις του έργου του Φάις». Ο συγγραφέας και οι λοιποί συντελεστές της παράστασης εξέδωσαν δελτίο Τύπου, στο οποίο αναφέρουν: «Επιχείρησαν να καταστρέψουν την εργασία και τον κόπο κάποιων ανθρώπων προσπαθώντας να αμαυρώσουν το ήθος αυτής της χειρονομίας. [...]» Το Γραφείο Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ καταδίκασε την επίθεση χαρακτηρίζοντάς τους τριάντα εισβολείς «δήθεν “υπερεπαναστάτες”». Πάντως, ο Μ. Φάις και οι άλλοι συντελεστές δηλώνουν ότι «το έργο θα ανέβει. Συνεχίζουμε. Το ιδιωτεύειν δεν μας ταιριάζει…».

• Του Ηλια Mαγκλινη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 12/5/2009

Παραίτηση Τσακίρογλου από την καλλιτεχνική διεύθυνση του ΚΘΒΕ

• Εξαπέλυσε βολές κατά της ηγεσίας του υπουργείου Πολιτισμού

• Την απόφασή του να παραιτηθεί της καλλιτεχνικής διεύθυνσης του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος ανακοίνωσε σήμερα ο δημοφιλής ηθοποιός, Νικήτας Τσακίρογλου, αφήνοντας αιχμές εναντίον της διοίκησης του θεάτρου, που τον είχαν κατηγορήσει πρόσφατα για κακοδιαχείριση.

• “Φεύγω έχοντας ήσυχη τη συνείδησή μου. Δυστυχώς, στους χώρους του πολιτισμού εισχωρούν άνθρωποι που ουδεμία σχέση έχουν με τον πολιτισμό”, δήλωσε ο επί πενταετία καλλιτεχνικός διευθυντής της δεύτερης κρατικής σκηνής. Ο κ. Τσακίρογλου εμφανίστηκε δυσαρεστημένος από την ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο “παρά τις εκκλήσεις”, όπως είπε, “για τη διενέργεια έκτακτου διαχειριστικού ελέγχου, δεν το έκανε” και αποδεχόμενο τις κατηγορίες του ΔΣ του ζήτησε να διευκολύνει το έργο του και να παραιτηθεί. Η αποχώρηση του ηθοποιού αφήνει προς το παρόν “ακέφαλο” το ΚΘΒΕ, ενώ ήδη αναζητείται ο αντικαταστάτης του. [ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 12/5/2009]

Αποχώρηση Τσακίρογλου

• Παρελθόν αποτελεί για το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος ο καλλιτεχνικός διευθυντής του, Νικήτας Τσακίρογλου. Την Τρίτη ανακοίνωσε πως αποχωρεί από τη θέση του, μετά τη διαφωνία που είχε με τον πρόέδρο του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, Δημήτρη Γαρούφα. Τις τελευταίες εβδομάδες ο κ. Τσακίρογλου είχε κατηγορηθεί για κακοδιαχείριση. «Μετά τις παραστάσεις που θα δώσω στο Βελιγράδι, στα τέλη Μαΐου, φεύγω από το Κρατικό» είπε στους δημοσιογράφους, ξεσπώντας σε κλάματα. «Λυτρώθηκα, απελευθερώθηκα. Δεν κρατάω κακία σε κανέναν» τόνισε. Όπως είπε ο κ. Τσακίρογλου, περιμένει τη σχετική απόφαση του υπουργού Πολιτισμού Αντώνη Σαμαρά, αν και έχει αρχίσει ήδη να μαζεύει τα πράγματα από το γραφείο του. Πιθανότερος διάδοχός του θεωρείται ο πρώην βουλευτής της ΝΔ και ηθοποιός, Κώστας Καρράς.[ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ, e-tipos.com, Τρίτη, 12.05.09]