[Προς τον Νικήτα Τσακίρογλου:] Παραιτήσου πριν σε παραιτήσουμε!

• Την οικειοθελή αποχώρηση του Νικήτα Τσακίρογλου από την καλλιτεχνική διεύθυνση του ΚΘΒΕ ζητεί με προσωπική επιστολή του προς τον διευθυντή του θεάτρου ο γενικός γραμματέας Θοδωρής Δραβίλλας. «Υπουργός με διόρισε, υπουργός θα με παύσει», απαντά ο καλλιτεχνικός διευθυντής του ΚΘΒΕ, που επιβεβαιώνει την ύπαρξη της επιστολής. Μια επιστολή που δεν μπορεί να έχει αποσταλεί εν αγνοία του υπουργού Πολιτισμού, Αντώνη Σαμαρά.

• Ο Νικήτας Τσακίρογλου περιμένει ακόμα απάντηση στην επιστολή που έστειλε στον υπουργό Πολιτισμού, ζητώντας έλεγχο στα οικονομικά του θεάτρου Ο γ.γ. του ΥΠΠΟ, ως αναρμόδιος να ζητήσει την παραίτηση του Ν. Τσακίρογλου από τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή, έστειλε προσωπική επιστολή στον Ν. Τσακίρογλου, την οποία ξεκινά με την προσφώνηση: «Αγαπητέ κύριε Τσακίρογλου». Με την επιστολή του, του ζητεί σε ήπιο ύφος να αποχωρήσει οικειοθελώς από τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή του ΚΘΒΕ, για να διευκολύνει τη λειτουργία του θεάτρου και να βοηθήσει έτσι στην εκτόνωση της κρίσης που έχει ξεσπάσει το τελευταίο διάστημα στις σχέσεις διοίκησης και καλλιτεχνικής διεύθυνσης.

• Ο Ν. Τσακίρογλου εξηγεί ότι μετά τις κατηγορίες και τη μομφή για κακή οικονομική διαχείριση που διατυπώθηκαν εις βάρος του, η αποχώρησή του θα σήμαινε για τον ίδιο ότι τις αποδέχεται. «Αρμόδιος να με παύσει από τα καθήκοντά μου είναι ο υπουργός Πολιτισμού, καθώς υπουργός Πολιτισμού με τοποθέτησε σ’ αυτή τη θέση», απαντά. Και προσθέτει: «Περιμένω ακόμη από τον υπουργό Πολιτισμού την απάντηση στην επιστολή που του έχω στείλει από τη πρώτη στιγμή και με την οποία του ζητώ να γίνει ενδελεχής έλεγχος στα οικονομικά στοιχεία του θεάτρου», προσθέτει.

• Ο Ν. Τσακίρογλου τονίζει ότι δεν είναι ο ίδιος υπεύθυνος για την οικονομική διαχείριση του θεάτρου, αλλά το Δ.Σ. Ο ίδιος είναι υπεύθυνος μόνο για τον προϋπολογισμό του καλλιτεχνικού προγράμματος, τον οποίο, όπως λέει, ποτέ δεν έχει υπερβεί. Συνεχίζει να εμφανίζεται στις συνεδριάσεις του Δ.Σ. και να παίζει στις παραστάσεις του «Βασιλιά Λιρ» στο Βασιλικό Θέατρο. Η παρουσίασή της, όμως, στο Εθνικό Θέατρο Βελιγραδίου στο τέλος του μήνα παραμένει αμφίβολη. Το Δ.Σ. πήρε απόφαση να τη ματαιώσει λόγω κόστους -ανέρχεται στις 28.900 ευρώ.

• «Θα είναι ντροπή για όλη τη χώρα», λέει ο Νικήτας Τσακίρογλου. «Οι Σέρβοι μάς περιμένουν κι έχουν ήδη ξεκινήσει να διαφημίζουν την ελληνική παρουσία στην πόλη τους και στην κρατική θεατρική τους σκηνή. Αν δεν γίνουν οι παραστάσεις του Βελιγραδίου θα δημιουργηθούν αμφιβολίες για την αξιοπιστία μας και σε άλλες χώρες, με τις κρατικές σκηνές των οποίων το ΚΘΒΕ έχει υπογράψει πρωτόκολλα συνεργασίας».

Εντεκα θεατρικές μεταγραφές στο ρόστερ του φεστιβάλ

Δεν είναι μόνο οι σταρ, που τους ξέρουν και οι πέτρες (Ζαν Μορό, Ελεν Μίρεν, Ιθαν Χοκ, Σαμ Μέντες, Αμος Γκιτάι). Το ξένο θέατρο, που προσκαλεί ο Λούκος και προτιμούν οι πωρωμένοι της «Πειραιώς», έχει κι άλλα γερά χαρτιά. Λιγότερο γνωστά, ίσως, αλλά με μεγάλο ενδιαφέρον

Το «Radio Muezzin» των Rimini Protokoll

Για πρώτη φορά έρχονται στη χώρα μας ο βραβευμένος με Οσκαρ Σαμ Μέντες (σκηνοθέτης του «American Beauty»), η επίσης βραβευμένη με Οσκαρ Ελεν Μίρεν, ο Ιθαν Χοκ, αλλά και ο πολυσχιδής Ισραηλινός σκηνοθέτης Αμος Γκιτάι, ο Γκι Κασίερς, ο Νίκολας Χάιτνερ, ο Ρομέο Καστελούτσι και ο Μίκαελ Ταλχάιμερ. Στην Ελλάδα θα βρεθούν και η μεγάλη κυρία του γαλλικού θεάτρου και ευρωπαϊκού σινεμά Ζαν Μορό, η συναρπαστική τσιρκολάνα κόρη του Τσάπλιν Βικτόρια, το δίδυμο των Καταλανών Fura dels Baus, οι «ντοκιμαντερίστες» του θεάτρου «Rimini Protokoll», καθώς και η νέα μορφή των παλιών γνώριμων «Holandia».

Θα δούμε μαζί τους ή με την υπογραφή τους κλασικά κείμενα με αιρετική ματιά («Θεία Κωμωδία», «Mefisto»), Σέξπιρ στην Επίδαυρο («Χειμωνιάτικο Παραμύθι»), Χόρβατ ως μουσική μιούζικαλ, τη σύγχρονη τρομοκρατία και τον καταναλωτισμό ως σκηνική πρώτη ύλη, μουεζίνηδες, που θα αποκαλύπτουν το εργασιακό τους αδιέξοδο, καθώς, μεταξύ άλλων, και την πιο interaction εκδοχή της τέχνης του τσίρκου. Αναλυτικότερα:

• «Θεία Κωμωδία» με πυρκαγιές και αγριόσκυλα

Ενα από τα μεγάλα, προκλητικά οπωσδήποτε θεατρικά γεγονότα της Αθήνας, είναι η φιλόδοξη, παράτολμη απόπειρα μεταφοράς της «Θείας Κωμωδίας» του Δάντη στη σκηνή από τον ριζοσπάστη Ιταλό θεατράνθρωπο Ρομέο Καστελούτσι. Η τριλογία, που στηρίζεται σε μια εικαστική, κινηματογραφική αντιμετώπιση του δαντικού αριστουργήματος, δοκιμάστηκε ήδη στην Αβινιόν και καταφθάνει στην Αθήνα αρχές Ιουνίου. Η μεν «Κόλαση», στην οποία -εν μέσω φωτιάς και ήχων νεκροτομίας- συμπράττουν 50 εθελοντές μαζί με 30 ερμηνευτές και επιστρατεύονται αγριόσκυλα και άλογα, θα παρουσιαστεί στην «Πειραιώς 260» από τις 3 ώς τις 6 Ιουνίου. Το «Καθαρτήριο» μεταφέρεται στο εσωτερικό ενός πολυτελούς σπιτιού, που θα στηθεί στη σκηνή του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών από τις 8 ώς τις 9 Ιουνίου. Ο «Παράδεισος» είναι μια 3λεπτη εικαστική εγκατάσταση που κατακλύζεται από εκτυφλωτικό φως. Θα την παρακολουθεί κανείς ελεύθερα στο Γκαράζ της «Πειραιώς 260» από τις 2 ώς τις 6 Ιουνίου.

• Ο «Mefisto» και οι τεχνολογίες

Σκηνική ποίηση και τεχνολογία επιφυλάσσει το «Mefisto for ever», που βασίζεται στο μυθιστόρημα «Mefisto» του Κλάους Μαν (1906-1949), πρωτότοκου γιου του Τόμας Μαν. Σκηνοθετεί ο Βέλγος πρωτεργάτης της μείξης των τεχνολογιών στο θέατρο και καλλιτεχνικός διευθυντής του μεγαλύτερου θεάτρου της Φλάνδρας «Toneelhuis», Γκι Κασίερς. Στο έργο του Μαν, που θα παρουσιαστεί από 11 ώς 13 Ιουνίου στο Ιδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, παρακολουθούμε το χρονικό ηθικής έκπτωσης ενός ηθοποιού- σκηνοθέτη που συνεργάζεται με τους ναζί. Θυμάστε, βέβαια, την ταινία του Ιστβαν Σάμπο.

• Τσετσένοι στρατολογούν κοινό

«Μπορίς Γκοντουνόφ». Μην πάει ο νους σας κατ’ ανάγκη στην εμβληματική τραγική ρωσική όπερα του Μουσούργκσκι. Ούτε και στο ομώνυμο ιστορικό δράμα του Πούσκιν. Παρ’ ότι με το τελευταίο αναμένεται τελικά η νέα θεατρική δουλειά των Αλεξ Ολε και Ντέιβιντ Πλάνα, με άλλα λόγια η νέα παράσταση των Fura dels Baus από τη Βαρκελώνη, που γνωρίσαμε στον Λυκαβηττό το 2006 με τη high teck «Κατσαρίδα» του Κάφκα. Επανακάμπουν στο Φεστιβάλ Αθηνών, από 24 ώς 28 Ιουνίου, εμπνεόμενοι από τη φοβερή κατάληψη του μοσχοβίτικου θεάτρου Ντούμπροβκα τον Οκτώβριο του 2002 από Τσετσένους αυτονομιστές. Με αφετηρία το αιματηρό συμβάν, οι Fura dels Baus δημιούργησαν τη δική τους εκδοχή για τον «Μπορίς Γκοντουνόφ», μια interactive φανταστική ιστορία για τη βία της εξουσίας και τις «παράπλευρες» απώλειες αθώων. Επί σκηνής, οι οπλισμένοι σαν αστακοί Τσετσένοι θα σύρουν έκον-ακόν το κοινό σε ρόλους θύτη-τρομοκράτη και θύματος-ομήρου.

• Τραγι-κωμωδία με υπογραφή νομπελίστα

Είναι η πρώτη φορά που επισκέπτεται τη χώρα μας το περίφημο θέατρο του μυθικού Μαξ Ράινχαρντ «Deutsches Theater Berlin», μια από τις ήρεμες, αλλά σταθερές «δυνάμεις» του γερμανικού θεάτρου. Θα παρουσιάσει στις 9 και 10 Ιουνίου στην «Πειραιώς 260» μια «βερολινέζικη τραγι-κωμωδία». «Οι αρουραίοι», που σκηνοθετεί ο Μίκαελ Ταλχάιμερ, βασίζονται στο ομώνυμο έργο του νομπελίστα της λογοτεχνίας (1911) Γκέρχαρντ Χάουπτμαν (1862-1946). Τόπος δράσης: μια σοφίτα. Σε αυτή κάποιος παραδίδει μαθήματα υποκριτικής. Υπάρχουν στο στόρι και δύο μωρά: μιας υπηρέτριας, που συμφωνεί να πουλήσει το τέκνο της, και μιας άτυχης μάνας, που χάνει το βλαστάρι της ενώ κυοφορεί. Το τραγικό στην παράσταση του Ταλχάιμερ (αυτό τον καιρό παρουσιάζεται στο Deutsches Theater σε δική του σκηνοθεσία ο «Φάουστ» του Γκέτε) διαρκώς φλερτάρει με το κωμικό.

• Τσίρκο με μια Τσάπλιν

«Λοξό» σκηνικό γεγονός, μεταξύ τσίρκου και stand up comedy, «Το αόρατο τσίρκο» του μάγου-κλόουν Ζαν Μπατίστ Τιερέ και της ακροβάτισσας-χαμαιλέοντα Βικτόρια Τσάπλιν, θυγατέρας του Τσάρλι Τσάπλιν. Το τριαντάχρονο απόσταγμα του κινητού τσίρκου τους, οι πληθωρικοί καλλιτέχνες θα το παρουσιάσουν για μεγάλους και μικρούς στις 23, 24, 25, 26 και 27 Ιουνίου στην «Πειραιώς 260».

• Μουεζίνηδες υπό κατάργηση

Υπάρχουν ευρωπαϊκές ομάδες που δίνουν την εντύπωση ότι έχουν μετοικήσει στην Αθήνα. Για παράδειγμα οι Γερμανοί Rimini Protokoll. Μετά την «Call-cutta» τους (παρουσιάστηκε πρόσφατα στο «Bios»), μας προτείνουν το «Radio Muezzin», σε σκηνοθεσία Στέφαν Κέγκι. Θέατρο-ντοκουμέντο είναι η καλλιτεχνική σημαία τους. Εδώ η βιωματικότητα του σκηνικού γεγονότος εξασφαλίζεται από τη σκηνική επιστράτευση τεσσάρων αληθινών μουεζίνηδων. Θα καταθέτουν ενώπιον του κοινού, 11 και 12 Ιουνίου, στην «Πειραιώς 260» τις προσωπικές μαρτυρίες τους για ένα πρόβλημα που ενέσκηψε τα τελευταία χρόνια στην Αίγυπτο: το αιγυπτιακό κράτος τούς έχει καταργήσει, αντικαθιστώντας τη ζωντανή φωνή τους στα 30.000 τζαμιά του Καΐρου με μαγνητοταινία.

• Ερωτικό μιούζικαλ στο Ηρώδειο

Επιμένουν στο… αντι-θεατρικό Ηρώδειο. Το 2006, την πρώτη χρονιά του Γ. Λούκου στο «τιμόνι» του Ελληνικού Φεστιβάλ, οι «Holandia» μάς είχαν καταπλήξει με την εκδοχή τους πάνω στις «Βάκχες». Σήμερα, μετονομασμένοι σε Ολλανδικό Θέατρο της Γάνδης, έρχονται πάλι στο Ηρώδειο. Στις 13 Ιουλίου θα παρουσιάσουν ως μιούζικαλ το λαϊκό, ερωτικό δράμα «Καζιμίρ και Καρολίνα» του Εντεν φον Χόρβατ. Τη σκηνοθεσία συνυπογράφουν ο Βέλγος Γιόχαν Σίμονς και ο Ολλανδός Πολ Κουκ. Σύμφωνα με τον Χόρβατ, πρόκειται για «την μπαλάντα ενός ανέργου οδηγού και της γυναίκας του, μια μπαλάντα γεμάτη λύπη, χιούμορ και την αδυσώπητη αίσθηση ότι όλοι κάποτε θα πεθάνουμε».

• Μαρτάλερ κατά καταναλωτών

Τι γίνεται με τον καταναλωτισμό του διεφθαρμένου, αδιέξοδου κόσμου μας; Είναι το ακανθώδες ερώτημα που προβληματίζει τον Ελβετό Κριστόφ Μαρτάλερ, που συστήθηκε στο αθηναϊκό κοινό με τη «Μύγα», μια παράσταση της «Volksbuhne», το 2007. Φέτος με το «Riesenbutzabach» (Ραϊζενμπουτζαμπάχ), στο οποίο υπογράφει κείμενο και σκηνοθεσία, προβάλλει στον μικρότερο δυνατό σκηνικό χώρο -που επί τούτου προξενεί κλειστοφοβικά σύνδρομα- την ευάλωτη φύση του υπερπροστατευμένου δυτικοευρωπαϊκού κόσμου. Στις παραστάσεις, 3 ώς 5 Ιουλίου, στο Ιδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, θα παρακολουθούμε πώς ένας τόπος-πρότυπο της ασφάλειας θα μεταλλάσσεται χωρίς προειδοποίηση απότομα σε επικίνδυνο και αφιλόξενο ξενώνα αστέγων. Μια ειρωνική ματιά στην καταναλωτική υστερία του αναπτυγμένου σύγχρονου κόσμου.

• Από Αγγλίδα βασίλισσα, Φαίδρα

Η βραβευμένη με Οσκαρ κορυφαία Βρετανίδα ηθοποιός Ελεν Μίρεν θα βρεθεί στο αρχαίο θέατρο του Πολυκλείτου, στις 10 και 11 Ιουλίου, ως Φαίδρα στο ομώνυμο θεατρικό του Ρακίνα. Η παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου της Μεγάλης Βρετανίας, που σκηνοθετεί ο διευθυντής του θεάτρου Νίκολας Χάιτνερ, φέρνει για πρώτη φορά, εκτός από τη Μίρεν, και το δράμα του Ρακίνα στο θέατρο του Πολυκλείτου. Η πρεμιέρα θα δοθεί στο Λονδίνο στις 11 Ιουνίου. Ιππόλυτος ο Ντομινίκ Κούπερ, που είδαμε ως αρραβωνιαστικό της κόρης της Μέριλ Στριπ στην κινηματογραφική «Μάμα Μία».

• Η Ζαν Μορό των Εβραίων

Η σπουδαία ηθοποιός θα βρεθεί για πρώτη φορά στα 81 της χρόνια στο θέατρο της Επιδαύρου, πρωταγωνιστώντας στο νέο επικό πολύγλωσσο έργο του κορυφαίου Ισραηλινού σκηνοθέτη Αμος Γκιτάι «Ο πόλεμος των υιών του φωτός κατά των υιών του σκότους» (24 και 25 Ιουλίου). Η Γαλλίδα πρωταγωνίστρια και ο σκηνοθέτης πρωτοσυναντήθηκαν στην ταινία του Γκιτάι «Μια μέρα θα καταλάβεις» (2009). Αξονας της παράστασης είναι το γραμμένο στα αραμαϊκά επτάτομο έργο του Ιωσήπου Φλαβίου (1ος αιώνας μ.Χ.) «Ο πόλεμος των Εβραίων», που αφορά τον πρώτο πόλεμο των Εβραίων με τους Ρωμαίους. Η παράσταση περιλαμβάνει κείμενα στα εβραϊκά, τα αραβικά, τα τουρκικά, τα ελληνικά και τα αγγλικά, καθώς, μεταξύ άλλων, συντίθεται από κείμενα του Ρίλκε, του Ουάιλντ και αποσπάσματα από τον Εκκλησιαστή. Η παγκόσμια πρεμιέρα θα δοθεί στις 7 Ιουλίου στην Αβινιόν, στον επιβλητικό χώρο των Λατομείων. Μετά την Επίδαυρο, η παράσταση θα φιλοξενηθεί στη Βαρκελώνη, ενώ τον Ιανουάριο του 2010 θα ανεβεί στον κλειστό χώρο του παρισινού «Οντεόν».

• Ο Μέντες και ο Σέξπιρ

Ενα πρωτόγνωρο σεξπιρικό «Χειμωνιάτικο παραμύθι» προοιωνίζεται να είναι η σκηνοθετική πρόταση του βραβευμένου με «Οσκαρ», αλλά και «Ολιβιέ» και «Τόνι» 44χρονου Σαμ Μέντες, που θα ρίξει την αυλαία των φετινών Επιδαυρίων (στις 21 και 22 Αυγούστου). Από τα κόκκινα χαλιά των Οσκαρ (υποψήφιος για τον «Δρόμο της Επανάστασης») ο σύζυγος της Κέιτ Γουίνσλετ, που έχει μια εντυπωσιακή πορεία και στο θέατρο, βρέθηκε στο Old Vic για να σκηνοθετήσει μερικά από τα μεγαλύτερα ταλέντα από την Αμερική και την Αγγλία: τους Ιθαν Χοκ, Ρεμπέκα Χολ, Σινέτ Κιούζακ και Ρίτσαρντ Ιστον. Η παράσταση εντάσσεται στο πρόγραμμα «The Bridge Project», που δημιουργήθηκε με στόχο τη συνεργασία του Μπρόντγουεϊ και του Γουέστ Εντ. *

• Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 9 Μαΐου 2009

Εθνικό Θέατρο… εσωτερικού – εξωτερικού

• Οι «Πέρσες» του Αισχύλου, σε σκηνοθεσία του βουλγαρικής καταγωγής διεθνούς 66χρονου σκηνοθέτη Ντίμιτερ Γκότσεφ και η «Άλκηστη» του Ευριπίδη, στην πρώτη σκηνοθεσία για την Επίδαυρο του Θωμά Μοσχόπουλου, είναι οι φετινές πολλά υποσχόμενες επιδαυρικές προτάσεις του Εθνικού Θεάτρου.

Μηνάς Χατζησάββας, Αμαλία Μουτούση, Νίκος Καραθάνος στους «Πέρσες»

• Η έκπληξη είναι η εμβόλιμη «εισαγωγή» στους «Πέρσες», η μία και μοναδική παράσταση της «Μηχανής Αμλετ» του Χάινερ Μίλερ, με ερμηνευτή τον ίδιο τον Γκότσεφ (5 Ιουνίου, «Κοτοπούλη-Ρεξ»). Εκπληξη και η σύμπραξη του Εθνικού με τα ΔΗΠΕΘΕ Σερρών και Κομοτηνής για τη «Βαβυλωνία» του Βυζάντιου, σε κοινή σκηνοθεσία Θοδωρή Γκόνη και Τάσου Ράτζου, παράσταση που θα «οργώσει» την Ελλάδα. «Το Εθνικό προσπαθεί όχι μόνο να στρατολογήσει τις καλύτερες καλλιτεχνικές δυνάμεις της χώρας, αλλά και εκείνες που βρίσκονται έξω από αυτήν», εξήγησε χθες τη μετάκληση του Γκότσεφ ο Γιάννης Χουβαρδάς.

• «Πέρσες»: Ο Γκότσεφ ανέβασε τους μπολιασμένους στη δραματουργία του Μίλερ και του Σέξπιρ «Πέρσες» του πριν από δυο χρόνια στο Βερολίνο. Η παράσταση ανακηρύχτηκε η καλύτερη του 2007 στο γερμανικό θέατρο. «Πίστεψα ότι θα παιζόταν 6-7 φορές. Εφτασε τις 76. Κι ακόμα δεν έχει ολοκληρωθεί», υποστήριξε ο σκηνοθέτης, που το 2007 παρουσίασε στο Φεστιβάλ Αθηνών έναν απόκοσμο τσεχοφικό «Ιβάνοφ» με την «Φολκσμπίνε». «Οπως κάθε πόλεμος είναι διαφορετικός, έτσι και η παράσταση στο Εθνικό θα είναι διαφορετική απ’ τη γερμανική. Δεν βρισκόμαστε εδώ για να επαναλάβουμε κάτι», ξεκαθάρισε.

• Οι «Πέρσες» θα παρουσιαστούν στην Επίδαυρο στις 31 Ιουλίου και την 1η Αυγούστου, σε μετάφραση Ελένης Βαροπούλου και σκηνικά-κοστούμια Μαρκ Λάμερτ. Άτοσσα η Αμαλία Μουτούση, Δαρείος ο Μηνάς Χατζησάββας, Ξέρξης ο Νίκος Καραθάνος. Μαζί τους οι Νίκος Κουρής, Λένα Κιτσοπούλου, Δημήτρης Ημελλος, Εύη Σαουλίδου, Κόρα Καρβούνη, Γιώργος Γάλλος, Βασίλης Ανδρέου, Αλεξία Καλτσίκη, Ελενα Τοπαλίδου, Δημήτρης Παπανικολάου, Λαέρτης Βασιλείου, Ηλέκτρα Νικολούζου, Ρηνιώ Κυριαζή κ.ά.

• «Άλκηστη»: «Δεν είναι τραγωδία, αλλά τραγικωμωδία», σύμφωνα με τον σκηνοθέτη της Θ. Μοσχόπουλο. «Δεν είναι όμως ούτε σατυρικό δράμα, μια και ο Χορός του δεν αποτελείται από σατύρους». Με πρωταγωνίστρια τη Μαρία Σκουλά, η πρεμιέρα θα γίνει στους Δελφούς (11 Ιουλίου). Στην Επίδαυρο θα παρουσιαστεί στις 17 και 18 Ιουλίου. Τα σκηνικά -κοστούμια υπογράφει η Ελλη Παπαγεωργακοπούλου. Αδμηττος ο Χρήστος Λούλης, Ηρακλής ο Αργύρης Ξάφης, Θεράπαινα η Μαρία Πρωτόπαππα, Φέρης ο Κώστας Μπερικόπουλος και υπηρέτης ο Σωκράτης Πατσίκας. Στον μικρό (γυναικείο και ανδρικό) Χορό οι Ιωάννα Παππά, Αννα Καλαϊτζίδου, Θάνος Τοκάκης κ.ά.

• «Μηχανή Άμλετ»: Με την παράσταση αυτή, που ανέβασε με σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή τον Γκότσεφ το Deutsches Theater πριν από 2 χρόνια, ξεκινά η άτυπη συνεργασία του Εθνικού με το ιστορικό βερολινέζικο θέατρο. Δεν είναι η πρώτη φορά που θα τον δούμε επί σκηνής. Ήταν ο Φιλοκτήτης του Μίλερ στο ομώνυμο έργο που παρουσιάστηκε στην Πάτρα – Πολιτιστική Πρωτεύουσα το 2006. «Όταν είμαι κάτω απ’ τη σκηνή ζηλεύω τους ηθοποιούς και όταν παίζω εγώ με ζηλεύουν εκείνοι», αρκέστησε να πει για τη διττή σχέση του με τη σκηνή.

• «Βαβυλωνία»: Η παράσταση του έργου του Βυζάντιου θα κάνει πρεμιέρα στο τέλος Ιουνίου, στις Σέρρες. Ο θίασος είναι σφριγηλός: Ταξιάρχης Χάνος, Κώστας Βασαρδάνης, Παντελής Δεντάκης, Ερατώ Πίσση, Παναγιώτης Παναγόπουλος κ.ά. «Ευελπιστούμε να αρχίσει ο κύκλος των συνεργασιών μας με τα ΔΗΠΕΘΕ», υποστήριξε ο Γ. Χουβαρδάς. «Είναι σημαντικό και για τις 2 πλευρές, όμως χρειάζεται η ενίσχυση της Πολιτείας». Το κείμενο επεξεργάστηκε ο Θ. Γρηγοριάδης. Σκηνικά -κοστούμια: Ελένη Στρούλια.

• Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 8/5/2009
  

Το αίνιγμα με τον Μολιέρο. Ιστορικοί υποστηρίζουν ότι ο γάλλος κωμωδιογράφος δεν ήταν παρά το ψευδώνυμο του έτερου μεγάλου συγγραφέα Κορνήλιου

• ΑΜΦΙΒΟΛΙΕΣ

• ΠΑΡΙΣΙ. Αν υπάρχει ένα αδιαμφισβήτητο δεδομένο στη Γαλλία, αυτό δεν είναι άλλο από την πατρότητα της κωμωδίας της: η ιδέα και μόνον ότι ο Κορνήλιος (1606-1684) ενδέχεται να είναι ο συγγραφέας ενός μεγάλου τμήματος της εργογραφίας με την υπογραφή του Μολιέρου (1622-1673) μοιάζει ανυπόφορη. Και όμως αυτή η θέση, εκφρασμένη ήδη το 1919 από τον Πιερ Λούις, ποιητή και φανατικό οπαδό του συγγραφέα του Σιντ, ακουμπά σε μια σειρά ερωτήματα: Γιατί ο Μολιέρος δεν άφησε κανένα χειρόγραφο, ούτε καν πρόχειρο, αλλά ούτε οποιαδήποτε μορφή αλληλογραφίας; Γιατί ο Ζαν-Μπατίστ Ποκελέν επέλεξε το ψευδώνυμο Μολιέρος το 1644 αφού είχε περάσει μεγάλο χρονικό διάστημα στη Ρουέν, όπου ζούσε ο Κορνήλιος, και μάλιστα χωρίς να δώσει ποτέ εξηγήσεις; Γιατί ποτέ δεν τον είδε κανένας να γράφει; Γιατί είχε τόσα μυστικά; Πώς ο συγγραφέας του Ταρτούφου κατάφερε να γράψει τόσο πολλά έργα, τριάντα τρία επισήμως, ενώ την ίδια στιγμή είχε αναλάβει τόσες ευθύνες ως διευθυντής του θιάσου, ως ηθοποιός, ως διοργανωτής εκδηλώσεων της επιλογής του Λουδοβίκου ΙΔ΄; Και, κυρίως, γιατί τόσες διαφορές ύφους ανάμεσα στις κωμωδίες του Μολιέρου ή ακόμη και ανάμεσα στις σκηνές της ίδιας κωμωδίας;

• Τα περισσότερα από αυτά τα ερωτήματα έχουν εκφρασθεί από τον συγγραφέα Ντενί Μπουασιέ στο έργο του Η υπόθεση Μολιέρου, που κυκλοφόρησε το 2004. «Ο Κορνήλιος είναι πανταχού παρών στις καθοριστικές στιγμές της καριέρας του Μολιέρου, όπως επισημαίνουν οι επίσημοι βιογράφοι του» θυμίζει, πεπεισμένος ότι οι δύο άνδρες είχαν αναπτύξει μεταξύ τους ένα μυστικό συμβόλαιο. Από την άλλη πλευρά, οι «μολιεριστές», με βασικό εκπρόσωπο τον Ζορζ Φορεστιέ, διευθυντή του Κέντρου Μελέτης της Ιστορίας του Θεάτρου στο Ρaris ΙV, μιλάνε για «πραγματική φάρσα» και ετοιμάζουν την αντεπίθεσή τους: τα Απαντατου Μολιέρου θα επανακυκλοφορήσουν από την Ρleiade την άνοιξη του 2010, υπό την επιμέλεια του κ. Φορεστιέ. Η νέα έκδοση είναι μεικτή καθώς περιλαμβάνει όλη την εργογραφία του γάλλου κωμωδιογράφου αλλά και μια πλήρη ιστοσελίδα στο Διαδίκτυο με τον τίτλο «Μολιέρος 21».

• Ωστόσο ο φάκελος «Κορνήλιος Μολιέρος» μοιάζει ανεξάντλητος. Ετσι το 2003 ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Γκρενόμπλ Ντομινίκ Λαμπέ, ειδικός στην ανάλυση του λόγου, κατέγραψε με λεπτομερή τρόπο τα κοινά γλωσσικά στοιχεία στα έργα τους. Και ο πόλεμος καλά κρατεί: στον αντίποδα οι πανεπιστημιακοί Ζαν-Πολ Γκουζόν και Ζαν-Ζακ Λεφρέρ δημοσίευσαν το έργο τους Επίτρεψέ μου μια αμφιβολία… Το αίνιγμα Κορνήλιος- Μολιέρος (εκδόσεις Fayard), όπου ξαναπιάνουν ένα προς ένα τα επιχειρήματα του Πιερ Λουί τεκμηριώνοντας την πιθανότητα ότι ο Μολιέρος στηρίχθηκε από τον διάσημο πρεσβύτερό του.

• «Πρόκειται για την αποκατάσταση του πνεύματος του Κορνήλιου,ο οποίος έγραφε σε έμμετρο στίχο με μια απίστευτη ταχύτητα αλλά ουδέποτε αναγνωρίστηκε το μυστικό και μυστηριώδες ταμπεραμέντο του»αντιλέγει ο κ. Μπουασιέ. «Ας τελειώνουμε με αυτόν τον μύθο» προσθέτει. «Σήμερα,περισσότερο από ποτέ,είμαι σίγουρος ότι έχει δίκιο» αναγνωρίζει από την πλευρά του ο σκηνοθέτης Ζαν-Λοράν Κοσέ. «Υπάρχει υλικό για έρευνα» σχολιάζει ο Μπερνάρ Πιβό. Αλλά ο Ντενί Μπουασιέ επιμένει και ετοιμάζει την έκδοση ενός βιβλίου με τίτλο «Ο Μολιέρος, γελωτοποιός του βασιλιά και ψευδώνυμο του Κορνήλιου». Αν και προς το παρόν η Σορβόννη δεν θέλει ούτε να τ΄ ακούει όλα αυτά, ο Μπουασιέ εκφράζει την άποψη ότι επί μία εικοσαετία ο Κορνήλιος, με τη μάσκα του Μολιέρου, ειρωνευόταν τα κακώς κείμενα της εποχής και της κοινωνίας του. Καθώς όμως ο Λουδοβίκος ΙΔ΄ στήριξε τον ίδιο και τις κωμωδίες του, εκείνος, ο Κορνήλιος, άφησε ελεύθερο το πνεύμα του και δημιούργησε τα κατοπινά του έργα.

• Συνοψίζοντας θα μπορούσε να πει κανείς ότι το ερώτημα «ο Μολιέρος είναι το κορυφαίο δημιούργημα του Κορνήλιου;», που έθεσε σε άρθρο του στο περιοδικό «Κομέντια» ο Πιερ Λουίς, άνοιξε μια συζήτηση που ουδέποτε είχε ανακινηθεί την εποχή του Μολιέρου. Ουδείς εκ των συγχρόνων του διανοήθηκε να αμφισβητήσει την πατρότητα των έργων του: ότι ο Κορνήλιος κρυβόταν πίσω από την πολεμική κατά του Σχολείου γυναικών, επιχείρημα που αντέκρουσε αργότερα ο Μπουαλό τονίζοντας τον λεκτικό πλούτο και την ευκολία του γάλλου κωμωδιογράφου στη ρίμα. Αργότερα, τη δεκαετία του ΄50, ο συγγραφέας Ενρί Πουλάιγ την ξαναθυμήθηκε, ενώ το 1990 ένας βέλγος δικηγόρος (Ιππόλυτος Γούτερς) την ξανάφερε στην επιφάνεια. Το 2003 ο Ντομινίκ Λαμπ ανακοίνωσε ότι έλυσε το μεγάλο αυτό λογοτεχνικό αίνιγμα με νέα στατιστικά στοιχεία. Ακόμη και σήμερα, πάντως, τα επιχειρήματα και οι μέθοδοι του Λαμπ συνεχίζουν να προκαλούν. Το 2004 ο Ντενίς Μπουασιέ επανέφερε το θέμα με το έργο του Η υπόθεση Μολιέρου.

• Τέλος, μόλις πέρυσι, το 2008, ο Φρανκ Φεράν με το βιβλίο του Η απαγορευμένη ιστορία. Αποκαλύψεις για την ιστορία της Γαλλίας (από τις εκδόσεις Τallandier) τάσσεται υπέρ της πατρότητας του Κορνήλιου. [ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 3 Μαΐου 2009]

Η «Κόλαση» του Μπενίνι

• Αποσπάσματα από τη Θεία Κωμωδία του Δάντη ερμηνεύει με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο ο διάσημος ιταλός κωμικός στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

• Πιθανώς αποτελεί ύβρη να τον αποκαλέσει κανείς «σύγχρονο Τσάρλι Τσάπλιν». Ωστόσο ο ιταλός κωμικός και σκηνοθέτης του κινηματογράφου Ρομπέρτο Μπενίνι είναι ίσως ο συνεχιστής της παράδοσης με τη μεγαλύτερη ακτινοβολία σήμερα. Αυτή τη φορά το πιο εμπορικά εξαγώγιμο προϊόν της Ιταλίας αναμετρείται με τον σημαντικότερο συγγραφέα της, τον Δάντη, και το κορυφαίο επικό ποίημα «Θεία Κωμωδία»- ένα έργο που διαχρονικά εμπνέει ζωγράφους, ποιητές, σκηνοθέτες και ανήκει στην παγκόσμια κληρονομιά. Αυτή τη φορά ο κλήρος έπεσε στον βραβευμένο με Οσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας για το «Η ζωή είναι ωραία» (1997) Ρομπέρτο Μπενίνι. Η διασημότητα με το πιο αγαθό πρόσωπο στον δυτικό κόσμο είχε φιλόδοξα σχέδια. Διοργάνωσε παγκόσμια περιοδεία για να παρουσιάσει μια εκλαϊκευμένη εκδοχή του αλληγορικού και βαθιά φιλοσοφικού αυτού ποιήματος την οποία τιτλοφορεί «Ιnferno e Ρaradiso», «Κόλαση και Παράδεισος»: παραλλάσσει, δηλαδή, τα δύο από τα τρία μέρη του («Κόλαση», 1314, «Καθαρτήριο», 1316, «Παράδεισος», 1321). Με αυτοσχεδιασμούς και απλουστευτική γλώσσα αλλά και τον κωμικό του παλμό ο Μπενίνι θα επιχειρήσει να γεφυρώσει τις υψηλόφρονες έννοιες του κειμένου με το ευρύ κοινό που καταγοητευμένο ενδεχομένως θα τις κάνει «δικές» του. Με αυτή τη λογική εξυφαίνει ένα λαϊκό σόου υψηλής αισθητικής- δύο έννοιες συχνά ασύμβατες. Στις δύο εμφανίσεις του στην Αθήνα θα παρουσιάσει μόνο την «Κόλαση» και συγκεκριμένα το 5ο κάντο, που αναφέρεται στην έννοια της αγάπης.

• Πολλοί καλλιτέχνες ήξεραν πόσο συγγενεύουν τα δύο φαινομενικά αντίθετα είδη: η κωμωδία και η τραγωδία. Ο Σαίξπηρ τα συνταυτίζει με απαράμιλλη λεπτότητα στον στίχο και πολύ αργότερα ο Χίτσκοκ με τους ευφυέστατους υπαινιγμούς του (Αγγλοι και οι δύο- διόλου τυχαίο). Σε αυτή την παράδοση προσκολλάται τώρα και ο Μπενίνι πιστεύοντας ότι«ο μύθος είναι ο καλύτερος τρόπος για να εκφράσεις αυτό που θέλεις και να διηγηθείς μια ιστορία… Αν πεις κατευθείαν αυτό που θέλεις, γίνεσαι βαρετός μέσα στην αυστηρότητά σου,σαν ένας γέρος που νομίζει ότι ξέρει τα πάντα και δίνει στους άλλους συμβουλές» («ΒΗΜΑgazino», 5/4/2009). Στο «Η ζωή είναι ωραία» βέβαια αυτό ήταν πρόδηλο: η ζωή μιας οικογένειας σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου δοσμένη με την ελαφρότητα του πετάγματος της πεταλούδας.

• Αυτή τη φορά το εγχείρημα φαίνεται δύσκολο και εύκολο μαζί: από τη μία έχεις ως υποδομή ένα θεμελιώδες γραπτό της παγκόσμιας λογοτεχνίας που οφείλεις να μη βεβηλώσεις. Από την άλλη, έχει μέσα του τόσες προοπτικές και βάθη που τανύζει τους ορίζοντες της φαντασίας του καλλιτέχνη. «Είχα την ευκαιρία να είμαι κωμικός και τραγικός μιλώντας για την ανθρώπινη μοίρα» δήλωσε στο «ΒΗΜagazino» σχετικά με την παράστασή του. «Ο Δάντης λέει ότι ο Θεός για να σώσει τον άνθρωπο του χάρισε τα δύο πολυτιμότερα αισθήματα,τη φιλία και την αγάπη. Και αυτά είναι που μας οδηγούν στο θείο. Γιατί ο άνθρωπος έχει μέσα του τον Θεό. Για τον Θεό μιλάμε εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια. Και για τον Οιδίποδα».

Η παράσταση του Ρομπέρτο Μπενίνι θα πραγματοποιηθεί στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Αίθουσα Φίλων της Μουσικής), Βασ.Σοφίας και Π.Κόκκαλη, την Τρίτη 5 και την Τετάρτη 6 Μαΐου.

Πληροφορίες στο τηλ.210 7258.510. Ο Θείος Κωμικός
Γεννήθηκε το 1952 στην Τοσκάνη της Ιταλίας. Εχει σκηνοθετήσει οκτώ έργα,μεταξύ των οποίων: «Η ζωή είναι ωραία» (1997),«Πινόκιο» (2002),«Ο Τίγρης και το χιόνι» (2005). Εχει συμμετάσχει ως ηθοποιός σε έργα σπουδαίων σκηνοθετών από το 1977 ως το 1999, μεταξύ των οποίων: Κώστας Γαβράς, Μάρκο Φερέρι, Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, Τζιμ Τζάρμους, Φεντερίκο Φελίνι, Μπλέικ Εντουαρντς.

• KATEΡΙΝΑ ΔΑΦΕΡΜΟΥ | TO BHMA, Κυριακή 3 Μαΐου 2009

Σάμουελ Μπέκετ “Θραύσματα”, Μισέλ Φάις “Το κίτρινο σκυλί”, Ιγνάθιο δελ Μοράλ – Μαργαρίτα Σάντσεθ “Τηλεφώνησε ο γιος σου”, Χάινερ Μίλερ “Μάουζερ”

• 

  Heiner Müller

  
  Το θέατρο «Αττις» παρουσιάζει (μέχρι 31/5), το έργο του Χάινερ Μίλερ «Μάουζερ». Η παράσταση αφιερώνεται στη μνήμη του συγγραφέα, με αφορμή τα 80 χρόνια από τη γέννησή του. Μετάφραση Ελένης Βαροπούλου, σκηνοθεσία – σκηνική εγκατάσταση Θεόδωρου Τερζόπουλου, μουσική Παναγιώτη Βελιανίτη, δραματουργική συνεργασία Κώστα Αρβανιτάκη, φωτισμοί Θ. Τερζόπουλου- Κωνσταντίνου Μπεθάνη. Παίζουν: Θανάσης Αλευράς, Στάθης Γράψας, Αντώνης Μυριαγκός, Αλέξανδρος Τούντας, Θεόδωρος Τερζόπουλος. Συμμετέχει η αγωνίστρια της Εθνικής Αντίστασης Μαρία Μπέικου. Παραστάσεις: Τετάρτη – Κυριακή (9μμ). Το έργο – εμπνευσμένο από το διδακτικό δράμα του Μπρεχτ «Το μέτρο», επηρεασμένο από την αισθητική του παραδοσιακού ιαπωνικού θεάτρου «Νο» και τοποθετημένο χρονικά στην εποχή του ρωσικού εμφυλίου πολέμου, μεταξύ Μπολσεβίκων και υπερασπιστών του τσαρισμού – παρουσιάζει μια ιδιότυπη δίκη, για να αναδείξει την πρωτόγονη βία που ενδέχεται να προκύψει σε μια επανάσταση. Το κοινωνικό φαινόμενο της επανάστασης αποκτά – εκτός από πολιτικά χαρακτηριστικά – και έντονα οντολογική διάσταση.

Samuel Beckett

• Λόγω μεγάλης ζήτησης εισιτηρίων για την παράσταση του Πίτερ Μπρουκ με κείμενα του Σάμουελ Μπέκετ, υπό τον τίτλο «Θραύσματα», στο πλαίσιο του φεστιβάλ «Θέατρο πέρα από τα όρια», στο θέατρο «Δημήτρης Χορν» θα δοθεί μια επιπλέον παράσταση, αύριο στις 6.30 μμ. Η παράσταση περιλαμβάνει τα μονόπρακτα του Μπέκετ «Θέατρο Ι», «Νανούρισμα», «Πράξη χωρίς λόγια ΙΙ», «Πηγαινέλα» και το ποίημα «Ούτε».

• Ο θίασος «Συν, Επί (+,Χ)» θα παρουσιάσει (από 10/5-2/6) στο «Από μηχανής Θέατρο» το γυναικείο μονολογικό έργο του Μισέλ Φάις «Το κίτρινο σκυλί», εμπνευσμένο από την υπόθεση της Βουλγάρας καθαρίστριας Κωνσταντίνας Κούνεβα. Η γυναίκα του κειμένου, η Ρούσκα Ρούσεβα, διεκδικεί έναν κόσμο αγάπης, μέσα από την πολιτική του ανυπεράσπιστου εαυτού της. Η σκηνοθεσία είναι της Λίλλυς Μελεμέ, τα σκηνικά της Εύας Μανιδάκη, η μουσική επιμέλεια του Δημήτρη Ισαρη και οι φωτισμοί του Λευτέρη Παυλόπουλου. Τη γυναίκα υποδύεται η Αλεξία Καλτσίκη. Παραστάσεις: Κάθε Κυριακή 10.15μμ, Δευτέρα – Τρίτη 9μμ.

• Σήμερα και αύριο (9μμ) στο θέατρο «Προσκήνιο» θα δοθούν οι τελευταίες παραστάσεις του έργου των Ισπανών συγγραφέων Ιγνάθιο δελ Μοράλ – Μαργαρίτα Σάντσεθ «Τηλεφώνησε ο γιος σου», με θέμα τη νόσο Αλτσχάιμερ, τη μοναξιά των ηλικιωμένων και των ανθρώπων που τους φροντίζουν. Το έργο είναι ένας μονόλογος, της Χούλια, μιας γυναίκας που φροντίζει μια κατάκοιτη γριούλα. Τον πρωταγωνιστικό ρόλο υποδύεται η Νίτα Παγώνη. Τη βουβή, πάσχουσα από Αλτσχάιμερ γριά υποδύεται η Μαρία Παπαγιάννη. Σκηνοθεσία Γιώργου Γιανναράκου, μετάφραση Μαρίας Χατζηεμμανουήλ, σκηνικά – κοστούμια Λαλούλας Χρυσικοπούλου, μουσική Δημήτρη Μαυρομάτη.

6/5/2009

– Δεκαήμερο ελληνικής τζαζ

4/4/2009

– ΑΤΙΤΛΟ

6/1/2007

– ΑΤΙΤΛΟ

14/1/2006

– Μουσικές παρα -«στάσεις»

30/8/2001

– Μελωδικές διαδρομές