“Θραύσματα” Μπέκετ, Μπρουκ, Κάφκα. Μία σύνθεση μονόπρακτων του Ιρλανδού συγγραφέα από τον διάσημο Αγγλο σκηνοθέτη και μία διασκευή της “Αναφοράς στην Ακαδημία” στο “Θέατρο Πέρα από τα Ορια”

Η παράσταση «fragments» θα παρουσιαστεί στις 9,10 και 11 Μαΐου στο θέατρο «Δημήτρης Χορν».

• Δύο γκουρού του θεάτρου: ο συγγραφέας ψηλός και γεμάτος ρυτίδες, ο σκηνοθέτης μικρόσωμος και καλοδιατηρημένος. Σάμιουελ Μπέκετ και Πίτερ Μπρουκ. Συναντιούνται στη σκηνή του θεάτρου «Δημήτρης Χορν», μέσα από τα «Fragme­nts»(Θραύσματα) που παρουσιάζονται στις 9, 10 και 11 Μαΐου από το φεστιβάλ «Θέατρο Πέρα από τα Ορια» που οργανώνει η «Αττική Πολιτιστική Εταιρεία» σε συνεργασία με το θέατρο Bouffes Du Nord (Παρίσι).

• Η παράσταση αποτελεί μια σύνθεση τεσσάρων (μικρών) μονόπρακτων πυκνού νοήματος του Σάμιουελ Μπέκετ («Θέατρο Ι», «Νανούρισμα», «Πράξη Χωρίς Λόγια ΙΙ», «Πηγαινέλα») καθώς και ενός ολιγόστιχου ποιήματός του, του «Ούτε». Μέρος της δουλεύτηκε από τον Πίτερ Μπρουκ με την ευκαιρία του έτους Μπέκετ και αργότερα το παρουσίασε στο θέατρό του, στο Παρίσι και στο Λονδίνο. Συνεχίζει να περιοδεύει ανά τον κόσμο στην αγγλική του εκδοχή με διαφορετικούς κάθε φορά ηθοποιούς.

Κωμικές φιγούρες

• «Παίρνουμε ένα απόσταγμα από Μπέκετ: το δυσοίωνο όραμα μιας ανθρωπότητας που αγωνίζεται να δώσει νόημα στον κόσμο προτού κατρακυλήσει στον τάφο. Αλλά μας παρουσιάζεται, ακόμη, ο γελωτοποιός Μπέκετ» εξηγεί ο σκηνοθέτης. Στα χέρια του Μπρουκ και των τριών ηθοποιών «η δριμεία παρατήρηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς γίνεται απολύτως τρυφερή».

• Οι δύο άνδρες είναι οι κωμικές φιγούρες της παράστασης. Στο «Θέατρο Ι» πρωταγωνιστούν ένας σκυθρωπός τυφλός μουσικός και ένας ευπροσάρμοστος, χαρούμενος σακάτης. Οι δυο τους δημιουργούν μια σχέση αμοιβαίας εξάρτησης γκρινιάζοντας ο ένας στον άλλον προτού αρχίσουν να καβγαδίζουν. Μπορεί κανείς να το δει ως μια μελέτη της ανθρώπινης υπόστασης με δυο λόγια ή μπορεί, απλώς, να απολαύσει τις διασκεδαστικές τους ατάκες.

• Στο «Πράξη Χωρίς Λόγια ΙΙ» οι ηθοποιοί παίρνουν και πάλι αντιθετικούς ρόλους διδύμου, αλλά ακόμα πιο μεγεθυσμένους. Σε ένα βωβό δράμα, οι δυο τους αναδύονται μέσα από τεράστια σακιά για να προβούν σε έναν κωμικό αυτοσχεδιασμό, βγαλμένο σαν από βουβή κινηματογραφική ταινία. «Αεικίνητοι», πηγαινοέρχονται στη σκηνή με φούρια για να διπλωθούν και πάλι στο τέλος, με ιδιαίτερα προσεκτικές κινήσεις, μες στο σακί τους. Κι ενώ εκείνοι παλεύουν με τις αντιξοότητες της ζωής, η γυναικεία φιγούρα γλιστρά στη σκιά του θανάτου. Μοναχική, ντυμένη στα μαύρα, ερμηνεύει τους ρόλους στα μονοπρόσωπα «Ούτε» και «Νανούρισμα». Στο δεύτερο, ο Μπρουκ επιλέγει να απαγγέλλει εκείνη τον μονόλογο αντί να τον ακούει. Νανουρίζεται πάνω στην κουνιστή πολυθρόνα σε έναν ύπνο αιώνιο.

Η παράσταση τελειώνει με το «Πηγαινέλα».

• Τρεις ηλικιωμένες κυρίες κάθονται στο παγκάκι ενός πάρκου. Κάθε φορά που κάποιος φεύγει, οι άλλοι δύο μοιράζονται κάποιο τρομερό μυστικό της. Πρόκειται για ένα κωμικό νούμερο που έχει κάτι από την ελαφρότητα του μιούζικ χολ, αλλά όταν οι τρεις τους πιάνονται χέρι χέρι στο τέλος, η χειρονομία μοιάζει επιθετική. «Ο Μπέκετ ήταν τελειομανής αλλά μπορεί κανείς να είναι τελειομανής χωρίς αίσθηση της τελειότητας; Σήμερα, με το πέρασμα του χρόνου, αντιλαμβανόμαστε πόσο λανθασμένες ήταν οι ετικέτες που πρωτοκόλλησαν στον Μπέκετ: αποκαρδιωτικός, αρνητικός, απαισιόδοξος. Πράγματι, περιεργάζεται τη σκοτεινή άβυσσο της ανθρώπινης ύπαρξης αλλά το χιούμορ αποτρέπει εκείνον όσο κι εμάς απ’ το να βυθιστούμε ολοκληρωτικά μέσα της. Απορρίπτει κάθε είδους θεωρίες και δόγματα που προσφέρουν εύκολη παρηγοριά, ωστόσο η ζωή του ήταν μια διαρκής, επίπονη αναζήτηση νοήματος», γράφει ο Πίτερ Μπρουκ για τον Σάμιουελ Μπέκετ.

- Α. Καράλη, ΕΘΝΟΣ, 2/5/2009

«Ο πίθηκος…» με την Κάθριν Χάντερ

(«…Σεβαστά μέλη της Ακαδημίας, μου κάνατε την μεγάλη τιμή να με προσκαλέσετε ν΄ απολογηθώ για την προηγούμενη ζωή μου ως πίθηκος…». Βασισμένο στο διήγημα του Φραντς Κάφκα, «Αναφορά στην Ακαδημία», ο «Πίθηκος του Κάφκα» είναι μια καινούργια διασκευή από τον συγγραφέα Κόλιν Τίβαν, την οποία θα δούμε στη χώρα μας, στις 15, 16, 17 Μαΐου, σε σκηνοθεσία Walter Meierjohann, με την Κάθριν Χάντερ στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Η παραγωγή θα ανεβεί στο θέατρο «Δημήτρης Χορν», στο πλαίσιο του φεστιβάλ «Θέατρο Πέρα από τα Ορια» που οργανώνει η «Αττική Πολιτιστική Εταιρεία» σε συνεργασία με το θέατρο Young Vic(Λονδίνο).

Φυλακισμένος σ΄ ένα κλουβί, αναζητώντας απεγνωσμένα την ελευθερία του, ο πίθηκος του Κάφκα αποκαλύπτει πώς εξελίχθηκε σ΄ έναν θεατρίνο που περπατά, μιλά, φτύνει, καπνίζει και πίνει. Η Ακαδημία έχει προσκαλέσει τον «Κόκκινο Πίτερ», έναν χιμπαντζή που μεταλλάχθηκε σε άνθρωπο, προκειμένου να διηγηθεί την προηγούμενή του ζωή ως πιθήκου.

Οταν εμφανίζεται μπροστά στους Ακαδημαϊκούς δηλώνει ότι δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε αυτό το αίτημα. Εξηγεί πώς έχασε επαφή με τις ρίζες του και τις αναμνήσεις της νιότης του κατά τη διάρκεια της μετάλλαξής του σε άνθρωπο. Το τίμημα της προσαρμογής του στον κόσμο των ανθρώπων ήταν η απώλεια της μνήμης του. Αντ’ αυτού, μοιράζεται μαζί τους την πορεία των πέντε χρόνων μέσα στα οποία μεταλλάχθηκε σιγά σιγά σε έναν μοναχικό άνθρωπο…

Δύο ώρες στα καμαρίνια με τις… Κλουβινέτες

• Απολαμβάνοντάς τους να κλέβουν στιγμές στιγμές την παράσταση στο «Κλουβί με τις τρελές» και ακούγοντας από το κοινό διθυραμβικά σχόλια για το πόσο πειστικοί είναι στον ρόλο τους -«είναι άντρες!» αναφώνησε ένας ώριμος κύριος που καθόταν πλάι μου όταν μετά ώρα τους είδε να βγάζουν τις περούκες και έκανε αρκετή ώρα να… συνέλθει- αποφάσισα να παρακολουθήσω τη μεταμόρφωσή τους από κοντά. Μπήκαν στα καμαρίνια τους γύρω στις επτά. Εβγαλαν τα μπουφάν, τα τζιν, τα σακίδιά τους, άφησαν πλάι τα κράνη τους -δίπλα στις περούκες!- και άρχισε η ιεροτελεστία της απόλυτης μεταμόρφωσης.

• Πώς είναι να πετούν τα τζιν και να φορούν μίνι, ψεύτικες βλεφαρίδες και δωδεκάποντα; Πώς δέχτηκαν οι γονείς τους την εμφάνισή τους στη σκηνή σαν γυναίκες;Μπαίνουν στο θέατρο με τζιν, μπουφάν, κράνη στα χέρια, σκούφους, σακίδια στους ώμους, παπούτσια τρακτερωτά ή αθλητικά. Νεαρά αγόρια που βλέποντάς τα δεν πιστεύει κανείς ότι σε δύο περίπου ώρες θα είναι… σκαρφαλωμένα σε δεκάποντες γόβες, φορώντας καλσόν, σουτιέν, περούκες, ψεύτικες βλεφαρίδες, έντονο μακιγιάζ και αποκαλυπτικά φορέματα…Δύο περίπου ώρες μετά είχαν «γίνει» οι Κλουβινέτες του «Κλουβιού με τις τρελές» παίζοντας, τραγουδώντας και χορεύοντας. «Δεν θέλω να θυμίζετε καρναβάλι» τους είπε πει στις πρόβες ο Σταμάτης Φασουλής -σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής της παράστασης- και τον υπάκουσαν.

Δεν είναι καρικατούρες τα αγόρια-Κλουβινέτες. Είναι οι τραβεστί-χορεύτριες του καμπαρέ. Αψογοι επαγγελματίες με δεινότητα στην κίνηση, τη φωνή αλλά και την πρόζα.

• Δύο ολόκληρες ώρες έμεινα στα καμαρίνια των αγοριών που «ντύνονται» τις «Κλουβινέτες». Εζησα την αγωνία τους να τα προλάβουν όλα, τη χαρά τους που το στοίχημά τους το κέρδισαν με το σπαθί τους. «Και με την πολύτιμη αρωγή του χορογράφου Δημήτρη Παπάζογλου», μου λένε κάθε τόσο. Τον είχα δει σε παλιότερες, αρχικές πρόβες τους να τους καθοδηγεί και είχα καταλάβει ότι θα χύσουν κιλά ιδρώτα. Τους το είπα. Γέλασαν. «Χωρίς να χυθούν κιλά ιδρώτα δεν βγαίνει αποτέλεσμα!». Εχυσα κι εγώ ιδρώτα μέχρι να ανέβω με τις σκάλες στον τρίτο όροφο που είναι τα καμαρίνια τους. «Εμείς το κάνουμε δύο φορές την ώρα που μπαίνουμε και βγαίνουμε στο θέατρο και άλλες δέκα κατά τη διάρκεια της παράστασης και μάλιστα φορώντας ψηλά τακούνια», σχολίασαν. Επίδομα ανθυγιεινής να μη ρωτήσω αν σας δίνουν, τόλμησα να αστειευτώ και με αγριοκοίταξαν για να σκάσουν στα γέλια. Ο λόγος σε αυτούς. Στους ταλαντούχους Θοδωρή Πανά, Κωνσταντίνο Μυλώνη, Μανόλη Θεοδωράκη, Μάνο Κοπανάκη, Γιάννη Φίλια, Αδάμ Τσαρούχη, Κωνσταντίνο Τσερκάκη και Πέτρο Φουρνιώτη. Οι απόψεις τους πολλές. Σταχυολογώ μερικές απ’ τις πιο ενδιαφέρουσες. «Δεν γίνονται στη χώρα μας τέτοιες υπερπαραγωγές παρά μόνο σπάνια και, όπως καταλαβαίνεις, το να περάσεις οντισιόν και να υπάρχεις σε μία από αυτές είναι μεγάλο και ακριβό δώρο». «Υπάρχει τρομερή δουλειά, επίπονη και επίμονη πίσω από το ωραίο, λαμπερό θέαμα. Μάθαμε πολλά δίπλα στους έμπειρους κι άξιους πρωταγωνιστές μας Σταμάτη Φασουλή και Γιάννη Μπέζο και λιώσαμε στις πρόβες με τον Παπάζογλου που είναι τελειομανής!». «Πώς δέχτηκαν οι γονείς μας τη μεταμόρφωσή μας στη σκηνή σε γυναίκες; Οχι άνετα – εκτός εξαιρέσεων. Καλά, δεν είχε άλλο ρόλο ο Φασουλής, ήταν η μόνιμη επωδός». «Ο πατέρας μου ήρθε να με δει, άρχισε η παράσταση βγήκα στη σκηνή και μετά ώρα που πετάξαμε τις περούκες τον είδα να με κοιτά άφωνος. Μετά μου είπε ότι του άρεσα πολύ!».

«Το να ξυρίζεσαι καθημερινά και όχι μόνο στο πρόσωπο είναι αγριευτικό, μα αναγκαίο! Το μακιγιάζ είναι άλλο πακέτο, μα το πιο δύσκολο είναι το να ‘σαι δύο ώρες πάνω σε ψηλά τακούνια. Τώρα καταλαβαίνουμε το δράμα που ζούνε οι γυναίκες!»

«Πώς είναι να ντύνεσαι κάθε βράδυ γυναίκα ή αν θες τραβεστί; Οπως είναι να ντύνεσαι έναν οποιοδήποτε ρόλο. Πρέπει να αφήσεις πίσω εσένα και να γίνεις ο ρόλος!».

«Δεν θέλαμε να δείξουμε καρικατούρες – μας ζήτησε να μη συμβεί αυτό ο Φασουλής. Μην ντύνεστε σαν σε απόκριες, είπε και αυτό μας ακολούθησε σε όλη την πορεία της δουλειάς!».

«Στην αρχή είχα φρικάρει. Αλλά όταν βλέπεις έναν ηθοποιό του βεληνεκούς του Σταμάτη Φασουλή να τολμά να ντύνεται από γυναίκα μέχρι μελισσούλα, κάμπτονται οι αντιστάσεις σου και βουτάς και εσύ στα βαθιά!».

«Η ιεροτελεστία της μεταμόρφωσης κρατά πολύ. Ξύρισμα, μακιγιάζ, καλσόν, σουτιέν, σπασουάρ, φορέματα κι άλλα φορέματα, κόπιτσες, φερμουάρ, αξεσουάρ, ψεύτικες βλεφαρίδες, περούκες, τακούνια και άλλα τακούνια, γόβες και μποτάκια».

«Και έπειτα ο… πυρετός. Οι σκάλες πάνω-κάτω, αλλάζεις περούκες, αλλάζεις φορέματα, οι μουσικές τρέχουν, οι ηθοποιοί τρέχουν, τα έξοχα σκηνικά πάνε και έρχονται. Τρεις ώρες… μαραθώνιος, χωρίς ανάσα. Κάθε μέρα να δίνεις εξετάσεις…». «Απαιτείται ζωή ασκητική. Πρέπει να μην έχεις ξενυχτήσει, να μην έχει κάνει κραιπάλες, να έχεις προσέξει τη διατροφή σου, τον ύπνο σου.

Η μόνη παρασπονδία που κάνουμε είναι οι σοκολάτες! Δες τα συρτάρια μας! Μας δίνουν την ενέργεια που θέλουμε». «Οταν σβήνουν οι προβολείς και βγάζουμε το μακιγιάζ αρχίζει σιγά σιγά η αντίστροφη μέτρηση. Οι περούκες μπαίνουν στις θέσεις του, τα μακιγιάζ το ίδιο, οι βλεφαρίδες στα συρτάρια.

Οι γόβες μπαίνουν στην άκρη, τα αθλητικά είναι γιατρειά, το «Παλλάς» μένει πίσω για να έρθει η επόμενη μέρα. Οχι, όχι, δεν μένουν κατάλοιπα (γέλια). Οταν παίζεις τον δολοφόνο μένουν κατάλοιπα την ώρα που βγαίνεις στον δρόμο και θες να τους σκοτώσεις όλους; (γέλια)». «Μέχρι τέλη Μαΐου και έπειτα απ’ τη νέα σεζόν πάλι μακιγιάζ, περούκες, γόβες. Το καλοκαίρι να μη δούμε γόβα… Μακριά από γόβες έστω κι αν τις φοράνε γυναίκες!». «Αν μας έκαναν πλάκες οι φίλοι μας για τη μεταμόρφωσή μας; Ακόμα μας κάνουν!»

«Εγώ δεν πρόκειται να πιάσω ξυράφι στο χέρι μου από τέλη Μάη μέχρι την έναρξη του δεύτερου κύκλου. Ούτε να το δω!».

• ΜΑΣΚΕΣ
• Η εποχή μας είναι πιο τραβεστί από μας!

• Τους λέω ότι σε συνέντευξή μας με τον Σταμάτη Φασουλή μου είχε τονίσει ότι το έργο ταιριάζει γάντι στο γενικότερο σκηνικό που ζούμε. «Η εποχή είναι πιο τραβεστί από μας, αυτή είναι η αλήθεια! Ολοι καμώνονται κάτι άλλο από αυτό που είναι, όλοι φοράνε προσωπεία και μάσκες. Τουλάχιστον εμείς το κάνουμε για να διασκεδάσουμε το κοινό υπηρετώντας ένα μιούζικαλ. Εκείνοι κοροϊδεύουν τους άλλους και κυρίως τον ίδιο τους τον εαυτό. Ας ρίξουν τις μάσκες, ας βγάλουνε το… μακιγιάζ και τότε ίσως αγαπήσουν αληθινά τους εαυτούς τους και κάνουν και τους άλλους να τους αγαπήσουν. Ολοι όμως.

Οι πολιτικοί, οι τηλεοπτικοί αστέρες, οι κρατούντες. Αλλιώς το έχασαν το παιχνίδι. Γιατί εμείς μπορεί να πείθουμε, αλλά αυτοί δεν πείθουν με τίποτα! Είναι καρικατούρες τραβεστί».

• Από τα αθλητικά παπούτσια στις ψηλοτάκουνες γόβες!

Κίνηση 1η: Ξύρισμα προσώπου, ποδιών και στήθεκτός από κάποιους που έχουν κάνει αποτρίχωσους – η και γλιτώνουν το καθημερινό μαρτύριο. Οι αφροί ξυρίσματος δίνουν και παίρνουν, τα ξυραφάκια πηγαινοέρχονται. «Κόλαση»!

Κίνηση 2η: Αρχίζει το μακιγιάζ! Με τις οδηγίες της μετρ Μαρίνας Καμπριγιάννη βάζουν βάση μέικ απ, προχωράνε με σκιές, μάσκαρες, μολύβια, ψεύτικες βλεφαρίδες.

«Το ψαλίδι για τις βλεφαρίδες ποιος το πήρε;» ακούγεται και ο Δημήτρης Ψαρρός, ο φωτογράφος μας που πηγαινοέρχεται για να κλέψει με τη μηχανή του στιγμές από τη μεταμόρφωση, μένει άφωνος! Πούδρα, στερεωτικό και πολύ έντονο κραγιόν τελειοποιούν την εικόνα. Α, ναι. Το λιπγκλός ξεχάσανε…

Κίνηση 3η: Καλσόν καλσόν καλσόν. Δικτυωτά και μη. Τα σλιπάκια-μποξεράκια των αγοριών δίνουν τη θέση τους σε σπασουάρ-στρινγκ, τα καλσόν ανεβαίνουν σιγά σιγά για να μη χαθούν… πόντοι και ακολουθούν και οι ζαρτιέρες.

Κίνηση 4η: Σουτιέν. Κούμπωσέ με, να σε κουμπώσω κι εγώ.

Η εικόνα πρέπει να είναι… πληθωρική γι’ αυτό και έχουν επιλεγεί ενισχυτικά σουτιέν – όλα τα έμαθα για το ρεπορτάζ!

Κίνηση 5η: Φοράνε τα κοστούμια που έραψε η Ντένη Βαχλιώτη. Με στρας, πούλιες, φτερά, μετάξια. Αλλο δράμα αυτό. Κλείσε μου την κόπιτσα, κούμπωσέ με καλά.

Και καλά, τώρα έχουν χρόνο. Την κόλαση τη ζούνε όταν κατά τη διάρκεια της παράστασης πρέπει να αλλάξουν δέκα ρούχα ο καθένας φορώντας και ανάλογα αξεσουάρ.

Κίνηση 6η: Περούκες περούκες περούκες. Τοποθετούνε τις περούκες, τις διορθώνουν, τις φουσκώνουν, βάζουν λακ.

Κίνηση 7η: Η ώρα της ψηλοτάκουνης. Βγάζουν αθλητικά και παντόφλες και βάζουν τις γόβες τους. Ψηλοτάκουνες. Με αυτές θα ανεβοκατέβουν πολλές φορές τους… τρεις ορόφους που τους οδηγούν στη σκηνή, με αυτές πρέπει να κάνουν απαιτητικότατα χορευτικά, με αυτές να τρέξουν πάνω-κάτω στις σκάλες του σκηνικού.

Τα πόδια πονάνε.

Κίνηση 8η: Τρεις ώρες μετά η παράσταση έχει τελειώσει.

Ντεμακιγιάζ, οι περούκες στη θέση τους, τα φορέματα στην κρεμάστρα. Φοράνε μπλουζάκια, τζιν και αθλητικά παπούτσια.

Οι Κλουβινέτες
Του «Κλουβιού με τις τρελές»

• Θοδωρής Πανάς: Χάνα
• Μανόλης Θεοδωράκης:
• Μερσέντες
• Μάνος Κοπανάκης: Μπαμπέτ
• Κωνσταντίνος Τσερκάκης: Ντερμά
• Γιάννης Φίλιας: Σαντά
• Πέτρος Φουρνιώτης: Φαίδρα
• Κωνσταντίνος Μυλώνης: ανώνυμη
• Αδάμ Τσαρούχης: ανώνυμη

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

• Το «Κλουβί με τις τρελές» θα φιλοξενείται μέχρι τις 31 Μαΐου στο «Παλλάς» -το πιθανότερο είναι ότι θα υπάρχει και συνέχεια απ’ τον Οκτώβριο μέχρι τις γιορτές- σε μετάφραση, σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή. Πρωταγω­νιστούν: Σταμάτης Φασουλής, Γιάννης Μπέζος, Νέλλη Γκίνη, Θόδωρος Κατσαφάδος, Μέμος Μπεγνής, Αλέξανδρος Μυλωνάς, Νταίζη Σεμπεκο­πούλου και Σοφία Φαραζή. Παραγωγή «Ελληνική Θεαμά­των».

• ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΟΥΖΙΩΤΗΣ, ΕΘΝΟΣ, 2/5/2009

Το εξπρές του κρατητηρίου. Στα παλιά μπουντρούμια της Γκεστάπο, η Ρούλα Πατεράκη ανεβάζει το “Puerto Grande”, έργο για την οδύσσεια κάθε κρατούμενου

• Θα μπορούσε να συμβαίνει σήμερα στις πιο διάσημες φυλακές του κόσμου: στο Γκουαντάναμο.

• Σ’ ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης παρακολουθούμε τον βασανισμό και τη σταδιακή αποκτήνωση του κρατούμενου Μπούνκερ. Οι δήμιοί του, στρατιωτικοί και γιατροί, επινοούν ολοένα και πιο εξελιγμένες μεθόδους μαρτυρίων, τα οποία εκτελούν με τρόπο ψυχρό και μεθοδικό. Το έργο του Μάνου Λαμπράκη «Puerto Grande» («Μεγάλο Λιμάνι» ή «Μεγάλο Πέρασμα») σκηνοθετεί η Ρούλα Πατεράκη στον Χώρο Ιστορικής Μνήμης-Μέγαρο Εθνικής Ασφαλιστικής Κοραή 4, εκεί όπου στεγάστηκαν επί γερμανικής κατοχής τα κρατητήρια της Κομαντατούρ.

• Πρόκειται για μια μοντέρνα διασκευή πάνω στον «Βόιτσεκ» του Γκέοργκ Μπίχνερ, αρθρωμένη σε 24 σκηνές. Ο σύγχρονος ήρωας του Μπίχνερ, όμηρος ενός «σωφρονιστικού» συστήματος απόλυτης φρίκης, βασανίζεται μ’ όλους τους δυνατούς τρόπους που στοχεύουν στη σωματική και την ψυχική του εκμηδένιση. Ο Μπούνκερ (Κοσμάς Φοντούκης) σταδιακά θα χάσει κάθε ανθρώπινο στοιχείο, θα σκοτώσει τον εαυτό του, τον έρωτά του, θ’ αποκτηνωθεί.

• «Στο επίκεντρο βρίσκεται ο άνθρωπος χωρίς υπόσταση, ως άθυρμα ενός παράλογου κόσμου που τον καταστρέφει και καταστρέφεται ο ίδιος μαζί του», λέει η Ρούλα Πατεράκη. «Ολα τα πρόσωπα, κρατούμενοι και κρατούντες, προσπαθούν μάταια να επιζήσουν σ’ έναν κόσμο που καταρρέει, που καταποντίζεται στο μηδέν. Ακόμα και το Κακό ως απόλυτη επικράτηση, μοιάζει ανίσχυρο να συνεχίσει. Στο έργο δεν υπάρχουν καλοί και κακοί. Ο λόγος του συγγραφέα είναι ελλειπτικός και σκιαγραφεί ένα σύμπαν ατελές, ασφυκτικό, έρμαιο του τυχαίου. Ανθρωποι-μηχανές, αποπροσανατολισμένοι, παραιτημένοι, συνεχίζουν να βασανίζουν και να βασανίζονται, αφού σημάδια για την έλευση του καλού δεν υπάρχουν. Ο Μπούνκερ, αφού ολοκληρώσει την πορεία του προς τον απόλυτο ξεπεσμό, θα οδηγηθεί στον πιο βαθύ ανθρωπισμό. Είναι το αντεστραμμένο είδωλο μιας κακοφορμισμένης παγκοσμιοποιημένης ελπίδας».

Χώρος φορτωμένος με μνήμες

• Μια παράσταση με 14 ηθοποιούς (Δ. Ποταμίτης, Ε. Φεζολάρι, Λ. Αρφάνη, Κ. Σειραδάκης, Γ. Παπαδόπουλος, Σ. Ρηγάκος, Α. Πασπαρδάνης, Α. Αντωνιάδης, Ρ. Λυτού, Ε. Γιομελά, Ε. Κιουρτίδου, Θ. Βασιλείου, Ε. Μαμάη), διανομή που στους καιρούς μας ισοδυναμεί με οικονομική αιμορραγία για τον παραγωγό. Η Ρ. Πατεράκη δεν σκέφτηκε το κόστος: «Οσες δουλειές έχω κάνει μέχρι τώρα “μ’ έβαλαν μέσα”.

• »Αν εξαιρέσουμε τον περσινό “Οιδίποδα”, παραγωγή του Εθνικού, όπου ένιωσα την πολυτέλεια της προσφοράς σε οτιδήποτε απαιτούσε η παραγωγή, το οικονομικό ρίσκο είναι για μένα ιδιαίτερα οικεία κατάσταση… Αλλωστε, αν δεν παίρνω χαρά, δεν θέλω να κάνω τίποτα. Το θέατρο είναι μια πολύ δύσκολη και κοπιαστική εργασία που, αν σου στερεί την ευχαρίστηση, για μένα, δεν έχει κανένα νόημα. Οταν πρωτοδιάβασα το έργο του Μάνου Λαμπράκη ήξερα ότι δεν έχει γραφτεί ποτέ κάτι ανάλογο στο νεοελληνικό θέατρο. Χωρίς εύκολους συναισθηματισμούς, βαθιά πολιτικό στον πυρήνα του, αντιμετωπίζει ένα σύγχρονο θέμα με τρόπο ποιητικό, αφαιρετικό. Το διάλεξα για ανάγνωση πριν από τρία χρόνια στα “Αναλόγια” της Σίσσυς Παπαθανασίου, αλλά δεν μου ήταν αρκετό. Ηθελα να το ανεβάσω κάποτε με ηθοποιούς».

• Τα πρώην κρατητήρια της Γκεστάπο στην οδό Κοραή βρήκαν τελικά μια νέα χρήση αφού είναι η δεύτερη παράσταση που φιλοξενούν. Το αποτύπωμα της Ιστορίας μέσα στα δαιδαλώδη υπόγεια που οι τοίχοι τους είναι διάστικτοι από αντιστασιακά -και όχι μόνο- μηνύματα των κρατουμένων κάμποσα χρόνια πριν, δημιουργούν το αρμόζον θεατρικό τοπίο για έργα σχετικής θεματολογίας. Ο χώρος, κλειστοφοβικός και φορτισμένος από μνήμες, δεν κάνει τη σκηνοθέτρια να χάσει την ψυχραιμία της.

• «Είναι χώρος ιερής ιστορικής μνήμης. Κι όμως, μερικές φορές, αυτό που αποκαλούμε “ιστορική μνήμη” μπορεί να μη φέρει καμία μνήμη… Συμβαίνει να ακκιζόμαστε συναισθηματικά σε τέτοιους τόπους, ενώ στην πραγματικότητα, μέσα μας, δεν εγγράφεται τίποτα σπουδαίο. Ο χώρος δημιουργεί έντονη θεατρικότητα και το παρελθόν του ταιριάζει σε τέτοια κείμενα. Προσωπικά τα μπουντρούμια δεν με πνίγουν, δεν με αποπροσανατολίζουν από τη δουλειά μου, ίσως γιατί τις έχω περάσει τις δυσκολίες μου. Αλλωστε, η πρώτη του χρήση ήταν για καταφύγιο!» *

• Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ – φωτ.: Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία / Επτά, Κυριακή 3 Μαΐου 2009

Η δυστυχία της ευτυχίας. Η αναζήτηση της προσωπικής ολοκλήρωσης είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής στο έργο της Γ. ντελ Κόρτε, που ανεβάζει ο Γ. Χουβαρδάς στο Εθνικό Θέατρο

• Η Θέμις Μπαζάκα και η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη στην παράσταση «Ο εφιάλτης της ευτυχίας», που σκηνοθετεί ο Γ. Χουβαρδάς. Για το έργο της Αυστρομεξικάνας Γιουστίνε ντελ Κόρτε «Ο εφιάλτης της ευτυχίας», που σκηνοθετεί ο Γιάννης Χουβαρδάς στη Σκηνή Κοτοπούλη του Εθνικού Θεάτρου επιστρατεύτηκε ένας πολυπληθής θίασος καλών ηθοποιών: Οι Αλεξάνδρα Αϊδίνη, Προμηθέας Αλειφερόπουλος, Γιώργος Γλάστρας, Στεφανία Γουλιώτη, Ολγα Δαμάνη, Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Κόρα Καρβούνη, Ελένη Κοκκίδου, Δημήτρης Κουτρουβιδέας, Λουίζα Κωστούλα, Δημήτρης Λιγνάδης, Λουκία Μιχαλοπούλου, Θέμις Μπαζάκα, Ηλέκτρα Νικολούζου, Λούτσιο Βίκτορ Ντίας, Εφη Παπαθεοδώρου, Μάκης Παπαδημητρίου, Σωκράτης Πατσίκας, Τιτίκα Σαριγκούλη, Χιρονίσα Ερμις Χατανάκα πρωταγωνιστούν σ’ ένα έργο κατ’ εξοχήν γυναικείο, βασισμένο σε μονολόγους-εξομολογήσεις περί ευτυχίας.

• «Ο εφιάλτης της ευτυχίας» είναι το πρώτο έργο της Γιουστίνε ντελ Κόρτε που πρωτοπαρουσιάστηκε το 2007 στο Φεστιβάλ της Ρουρ. Ακολούθησαν το «Sex» και το «Ratte» («Αρουραίος») στο Κρατικό Θέατρο της Ζυρίχης.

Ψηφιδωτό ανθρώπων

• Εργο σπονδυλωτό, ένα παζλ 47 μικρών σκηνών γραμμένων με τρυφερότητα, χιούμορ, σαρκασμό, σκληρότητα κάποιες φορές. Ενα πολύχρωμο μωσαϊκό με γυναικείους κυρίως χαρακτήρες περνά μπροστά από τα μάτια μας στη σκηνή: Μια γυναίκα επιστρέφοντας στο σπίτι φαντασιώνεται ότι πετάει απ’ το παράθυρο όλα τα ψώνια που μόλις έκανε. Φοβάται ότι αν ανεβάσει τη σακούλα επάνω και τα τρόφιμα θα τακτοποιηθούν στο ψυγείο όλα θα έχουν τελειώσει κι αυτό θα είναι αξιοθρήνητο. Ενας σκηνοθέτης βρίζει τους ηθοποιούς που έρχονται για οντισιόν.

• Ενα κορίτσι σε σχολική εκδρομή ξαπλωμένο στον ήλιο, ξαφνικά βλέπει μπροστά του την Μπριζίτ Μπαρντό. Στο στόμα ενός άλλου κοριτσιού φυτρώνουν λουλούδια. Φταίνε τα φιλιά του πατέρα του. Μια γυναίκα ξυπνάει και δεν αναγνωρίζει τον άντρα της. Στη θέση του, ένας γυμνός Ιάπωνας. Μια 19χρονη συναντά τον πατέρα της έπειτα από επτά χρόνια και τον ακολουθεί σε μια παράξενη περιπέτεια.

• Κάποιος, παρ’ όλο που του ήταν δύσκολο να πιστέψει σε κάτι μεγαλύτερο απ’ τον άνθρωπο, σε μια σχολική εκδρομή στη Γαλλία ξαπλώνει στο γρασίδι και ξάφνου αρχίζει να πιστεύει στο Θεό. Ετσι αρχίζει η πιο ευτυχισμένη εποχή στη ζωή του. Αλλά μετά η πίστη του μαραίνεται. «Είναι ανυπόφορο να είσαι σε πόλεμο με τον εαυτό σου, γιατί αυτός σε βρίσκει παντού και πάντα, γνωρίζει τα αδύνατα σημεία σου όσο κανείς άλλος», λέει.

• Το διάσπαρτο, το ατακτοποίητο, το φαινομενικά ατάκτως ερριμμένο του κειμένου γοήτευσε τον σκηνοθέτη. «Κι όμως, από κάτω έχει μια κρυφή συνοχή. Πολλές ακατανόητες, εκ βαθέων εξομολογήσεις, θαρραλέες, ειλικρινείς, που μοιάζουν να μην έχουν άξονα, αναζητούν το ένα και μεγάλο νόημά τους. Επεσα λοιπόν στην παγίδα να το ψάξω».

• Αλλά τι ακριβώς αναζητούν όλα αυτά τα πρόσωπα, συμπλεκόμενα με συγγενείς, φίλους, ξένους, μνήμες, τέχνη, έρωτα, θάνατο, Θεό; «Την ευτυχία», απαντά ο Γ. Χουβαρδάς, «όχι μόνο άμεσα και κατά δήλωσή τους, αλλά και έμμεσα, χωρίς να το συνειδητοποιούν. Ομως, η αναζήτηση της “ευτυχίας” δεν μπορεί να γίνει αυτοσκοπός, γιατί τότε ακυρώνεται.

• »Ετσι όλοι μπαίνουν σ’ ένα πολύχρωμο γαϊτανάκι που κινείται γύρω από την ανάγκη μας για επαφή, για το νόημα της ύπαρξης, και στη διαδρομή ανακαλύπτουν πως το ταξίδι, όχι το τέρμα, ήταν -αν ήταν – η ευτυχία. Ποιός είναι ο τρόπος, το μέσο προς την κατάκτησή της; Οπως λέει και ο ίδιος ο αφηγητής του έργου: “Δεν ξέρω”. Η απάντηση θα βρισκόταν ίσως σε μια μαθηματική εξίσωση. Αλλά, ως γνωστόν, η ζωή δεν καταλαβαίνει από τέτοια. Αλλωστε και οι ήρωες του έργου με αυτό το γρίφο παλεύουν».

• Μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση περί ευτυχίας αναφέρεται κάπου στο κείμενο: «Ευτυχία δεν είναι ν’ αποκτάμε ό,τι θέλουμε, αλλά να θέλουμε ό,τι αποκτάμε»… Πόσο ισχύει αυτό για το διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου; «Ισχύει απολύτως. Ιδιαίτερα αυτή την εποχή»! *

• Της ΕΦΗΣ ΜΑΡΙΝΟΥ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία / Επτά, Κυριακή 3 Μαΐου 2009

ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης: Σάμιουελ Μπέκετ “Πρώτος έρωτας”, με τον Δημήτρη Καταλειφό

• Ενας ρακοσυλλέκτης επιστρέφει στα νεανικά του χρόνια για να διηγηθεί την ιστορία του πρώτου του έρωτα για μια μεγαλύτερη γυναίκα. Ο έρωτάς του θα συμπέσει όμως με το θάνατο του πατέρα του. Οκτώ χρόνια μετά, ο Δημήτρης Καταλειφός επιστρέφει θεατρικά στη Θεσσαλονίκη για να παρουσιάσει το μονόλογο του Σάμιουελ Μπέκετ «Πρώτος έρωτας». Μια παράσταση, παραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης, που ύστερα από την Κοζάνη και την Αθήνα, θα ανέβει στο πλαίσιο του μήνα θεατρικών «Προτάσεων», που διοργανώνει η Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης» στο θέατρο «Αμαλία».

• «Είναι ένα έργο για τις ανθρώπινες σχέσεις. Ενα δύσκολο, σαρκαστικό και καθόλου ρομαντικό κείμενο, που άπτεται τριών θεμάτων: της γέννησης, του έρωτα και του θανάτου», εξηγεί ο Δημήτρης Καταλειφός, που συνεργάστηκε για πρώτη φορά με το ΔΗΠΕΘΕ. «Το θέατρο ξεκίνησε πέρυσι με Ιονέσκο, μια προσπάθεια παρουσίασης σύγχρονου θεάτρου στο κοινό της πόλης. Εγώ επέλεξα ένα μη θεατρικό κείμενο του Μπέκετ, που ερμηνεύεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, περισσότερο σαν πείραμα. Είναι ένας δύσκολος συγγραφέας, που δεν παρουσιάζεται συχνά εκτός Αθηνών. Αρχικά, φοβόμουν την υποδοχή του κοινού. Τελικά, η συγκίνηση ήταν μεγάλη. Ο κόσμος μού έδωσε ένα μάθημα. Οταν οι θεατές μυριστούν ότι τους σέβεσαι, το εισπράττουν και το αναγνωρίζουν».

• Στη νουβέλα «Πρώτος έρωτας» (1970), ο Μπέκετ αναπτύσσει την άποψή του ότι «ο έρωτας είναι μια εκδήλωση της ανθρώπινης θλίψης». Τολμά να τραβήξει το πέπλο του ρομαντισμού, που περιβάλλει συνήθως τις ιστορίες αγάπης, και σκύβει, με την αλλόκοτη τρυφερότητα που πάντα δείχνει στα πλάσματα της φαντασίας του, πάνω από τους δύο ήρωες. Η ιστορία της αγάπης τους ή, καλύτερα, της αποτυχίας της ξετυλίγεται μέσα από ένα σαρκαστικό και ενίοτε σπαρακτικό μονόλογο. Ο εσωτερικός κόσμος του ήρωα – αφηγητή, τα παθήματά του, οι ζοφερές του σκέψεις, τα εκκεντρικά του γούστα ξεδιπλώνονται μέσα από την αφήγηση του Δημήτρη Καταλειφού. «Οπως, άλλωστε, όλοι οι χαρακτήρες του συγγραφέα, ο ήρωας ζει μέσα στις αντιφάσεις και την αβεβαιότητα. Είναι μια κωμικοτραγική φιγούρα γεμάτη ερωτηματικά για το νόημα της ζωής».

• Μετάφραση: Αχιλλέας Αλεξάνδρου. Σκηνοθεσία: Πάνος Παπαδόπουλος. Ερμηνεύει: Δημήτρης Καταλειφός. Θέατρο «Αμαλία»: Αμαλίας 71 & Παρασκευοπούλου. Τηλ. 2310-821483. Παραστάσεις: Από 5 – 7/5. [ΧΡ. Φ., ET AGENDA, Σάββατο, 02.05.09]

«Λα Πουπέ». Η Αννα Κοκκίνου, απόλυτα μεταμορφωμένη…

• «Ο κόσμος ζει μέσα στο μίσος. Το βλέπεις παντού, σε κάθε πρόσωπο που κοιτάς. Σφραγίδα», μονολογεί δυνατά μπαίνοντας φουριόζα στο θέατρο η Ρίκα, η πιο επιδέξια ράφτρα φορεμάτων κούκλας. Η θυελλώδης, κυκλοθυμική, λιχούδα, εμμονική ηρωίδα του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη, που φέρνει εμφανισιακά στην Divine του Τζον Γουότερς αλλά εδώ έχει μελιτζανί μαλλί, διαθέτει «αναπτυγμένη φαντασία», κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες, δεν τα πάει καλά με τα οικονομικά («μία φορά, μου έκαναν έξωση»), παραδέχεται ότι είναι «υπναρού, λαίμαργη, ψεύτρα, αδύναμος χαρακτήρας που οι άλλοι τσαλαπατούν», επικοινωνεί μέσω του σκαθαριού-φαντάσματος ενός μεταφραστή με το επέκεινα κι αποφεύγει να σκέφτεται «τις χάρες του θανάτου, γιατί αυτό μπορεί να οδηγήσει στην αυτοκτονία. Οταν πεθαίνεις, δεν εργάζεσαι, δεν σε συκοφαντούν, δεν πας φυλακή. Εμένα με αγριεύουν οι ζωντανοί».

• Ο συγγραφέας Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης μπάζει με την ορμή και τη ζωντάνια της Ρίκας μια φέτα ζωής, σκληρή, αστεία, φρέσκια, ζουμερή, μέσα στον προστατευμένο χώρο της σκηνής. Η ζωή της Ρίκας είναι μια σύνθεση από άδεια κουτιά (σκηνογραφία Νίκος Αλεξίου), τα οποία γεμίζει με επώδυνες μνήμες του παρελθόντος και ιλαροτραγικά συμβάντα του παρόντος. Στο τέλος αυτά τα κουτιά, παραταγμένα σε ευθεία διάταξη, γίνονται ένας κόσμος, ένα τείχος που εγκλωβίζουν και συνάμα προστατεύουν τη Ρίκα από την ανυπόφορη πραγματικότητα του έξω κόσμου. Η κόλασή της είναι σίγουρα οι άλλοι και συχνά το καθρέφτισμά τους μέσα της την υπερβαίνει. «Οι γονείς μου με μισούν. Οταν είσαι μικρό κοριτσάκι και σε μισούν, θες να πεθάνεις. Και καμιά φορά γλιστράς στο μίσος. Ομως, τη μεγαλύτερη δύναμη στη ζωή την έχει η μεγαλοψυχία. Να μπορείς να συγχωρείς».

• Η Αννα Κοκκίνου, απόλυτα μεταμορφωμένη, όχι μόνο ως προς το σωματότυπό της, αλλά και στην κίνηση και την τοποθέτηση της φωνής της, που φέρει το βάρος του κορμιού της, αλλά και της συναναστροφής της με τον κόσμο, αποδεικνύει το πραγματικά μεγάλο υποκριτικό της μέγεθος. Η Ρίκα της Αννας Κοκκίνου είναι ένα μικρό, πληγωμένο κοριτσάκι παγιδευμένο στο σώμα μιας ευτραφούς πενηντάρας και στον άχρονο χρόνο του γενέθλιου τραύματος, που προσπαθεί με τη φροντίδα και την αγάπη που επενδύει στα φορεματάκια που φτιάχνει για «κουκλίτσες και μικρά κοριτσάκια» να ξορκίσει τις ενοχές και τα φαντάσματα του παρελθόντος, το μίσος της μαμάς και του μπαμπά προς το πρόσωπό της. Η Αννα Κοκκίνου είναι η απάντηση στο γιατί πρέπει να επιχορηγούνται κάποιοι άνθρωποι του θεάτρου. Κι αν υπήρχε σοβαρή πολιτιστική πολιτική σε αυτόν τον τόπο, που κόπτεται πραγματικά για την περιβόητη εξαγωγή του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού στο εξωτερικό, αυτή τη στιγμή η παράσταση της Κοκκίνου θα περιόδευε στα πιο σημαντικά φεστιβάλ θεάτρου του εξωτερικού. Σε αυτή τη χώρα, όπου η μετριότητα βγάζει τελάλη για να δικαιολογήσει την ύπαρξή της και η ευτέλεια κάνει παρέλαση πάνω στην ανοχή όλων μας, η επαφή με το ατόφιο, συμπαγές, πηγαίο ταλέντο δεν μπορεί παρά να είναι συγκινητική. Α, και φεύγοντας από το θέατρο μην ξεχάσετε να πάρετε την επαγγελματική κάρτα της Ρίκας. Οταν θα της τηλεφωνήσετε, θα ακούσετε ένα γλυκό μήνυμα που θα σας φτιάξει την ημέρα.

ΣΦΕΝΔΟΝΗ: Μακρή 4, Μακρυγιάννη, τηλ. 210-9246692. Εως τις 10/5.

• ΜΠΛΑΤΣΟΥ ΙΩΑΝΝΑ, ET AGENDA, Σάββατο, 02.05.09

Σουρεαλιστικό σκηνικό

• Γερμανία, Αύγουστος 2005. Μια γυναίκα με το όνομα Σαμπίνε γεννά και σκοτώνει τα νεογέννητα παιδιά της. Η Αστυνομία ανακαλύπτει, ύστερα από εκτεταμένες έρευνες, ότι, μέχρι εκείνη τη στιγμή, η Σαμπίνε είχε γεννήσει εννέα παιδιά, τα οποία βρέθηκαν θαμμένα είτε στην πίσω αυλή του σπιτιού των γονιών της είτε μέσα σε γλάστρες. Με την υπόθεση ασχολήθηκαν ο γερμανικός Τύπος, η τηλεόραση, απλοί άνθρωποι, ακόμα και η γερμανική κυβέρνηση. Το θέμα όμως ξεχάστηκε το ίδιο απότομα όπως προέκυψε, δίχως να έχει δοθεί κάποια ικανοποιητική απάντηση στο τι ήταν τελικά αυτό που όπλισε τα χέρια της παιδοκτόνου. Με αφορμή την περίπτωση της σύγχρονης Γερμανίδας Μήδειας, ο 28χρονος Μανώλης Τσίπος δημιούργησε το «Sabine X». Βραβευμένο στο Διαγωνισμό Συγγραφής Ελληνικού Εργου για νέους έως 35 ετών, που διοργάνωσε το Εθνικό Θέατρο σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, το έργο ανεβαίνει από την Τετάρτη στη σκηνή του Σύγχρονου Θεάτρου Αθήνας του Εθνικού.

• «Το θεατρικό έργο», όπως εξηγεί ο Μανώλης Τσίπος, «είναι γραμμένο με τη μορφή αντι-οπερέτας. Μουσική, τραγούδι και πρόζα συνθέτουν ένα σουρεαλιστικό δικαστήριο, που διερευνά τα αίτια της μακάβριας πράξης. Επέλεξα τη συγκεκριμένη φόρμα, προκειμένου να αποφορτίσω την ένταση που παράγει το θέμα μιας κατά συρροήν παιδοκτονίας, ώστε το κοινό να είναι περισσότερο ψύχραιμο».

• Στο ιδιότυπο δικαστήριο, η κοινή γνώμη δικάζει τη γυναίκα για τα εννέα νεκρά νεογέννητα μωρά της, τα οποία θάβει σε γλάστρες και τα δωρίζει στη μητέρα της. «Η Σαμπίνε, όταν τη συλλαμβάνουν, είναι 39 ετών. Από τα 22 της όμως έχει ξεκινήσει τη σειρά των φόνων. Κάνει σεξ με εννέα διαφορετικούς άντρες με τους οποίους δεν δένεται συναισθηματικά, μένει έγκυος και σκοτώνει τα παιδιά», λέει η ηθοποιός Μαρία Τσιμά, η οποία ενσαρκώνει τη «Sabine X».

• Η ίδια προσθέτει: «Oι θεατές παρακολουθούν εννέα μικρά επεισόδια, όπου το κάθε μωρό, σαν μάρτυρας, μιλάει για τη στιγμή του θανάτου του. Από την πλευρά της, η Σαμπίνε μιλάει για τα χαρακτηριστικά του παιδιού και για την πράξη του φόνου, ενώ όσοι απαρτίζουν το δικαστήριο προσπαθούν να φωτίσουν τη σκοτεινή πλευρά του ανθρώπου και κατ’ επέκτασιν τις πτυχές του αποτρόπαιου εγκλήματος. Στόχος τους δεν είναι να τη δικαιολογήσουν αλλά, κυρίως, να καταδείξουν πώς ένας πολίτης μπορεί κάτω από ορισμένες συνθήκες να οδηγηθεί σε ακραίες δράσεις, σε πράξεις διαστροφής, όπως το να φονεύσει τα ίδια του τα παιδιά».

• Η Σαμπίνε είναι μια πονεμένη ύπαρξη, απελπιστικά μοναχική που φτάνει στην ακρότητα. Οπως αναφέρει η ηθοποιός, «έχει δεχθεί πολλή βία στη ζωή της. Από την οικογένεια, τους άντρες, την κοινωνία. Ετσι, γίνεται καταστροφική. Ψυχικά και σωματικά κακοποιημένη, προχωρεί στο φόνο. Σκοτώνει αυτό που γεννάει, δηλαδή ένα κομμάτι του εαυτού της, για να το επιστρέψει στους γεννήτορές της. “Κομματιάζει” τον εαυτό της εννιά φορές, στην προσπάθειά της να λάβει προσοχή και τρυφερότητα από τους γονείς της, που αδιαφορούν για εκείνη. Μαζί με τα μωρά της σκοτώνει τη ροζ προβολή της εγκυμοσύνης και την οικογενειακή ευτυχία που είναι σαν ένα όμορφο καρτ ποστάλ. Γίνεται ένα θηρίο που λειτουργεί με απόγνωση σε επίπεδο εφιάλτη. Σπαράζει και σπαράζεται».

• Αλλά πώς ερμηνεύει η Μαρία Τσιμά έναν τέτοιο ρόλο; «Δυσκολεύομαι να κατανοήσω τόσο ακραίες πράξεις», εξομολογείται. «Προσπαθώ να διαγράψω τις ακραίες αντιθέσεις του χαρακτήρα της και να επιστρατεύσω τρυφερότητα και σκληράδα, για να συνθέσω ένα πρόσωπο, που δεν είναι τέρας αλλά ένας άνθρωπος που, λόγω των βιωμάτων του, καταφεύγει διαρκώς στη σκοτεινή πλευρά της ψυχής του. Οπλίζομαι με χιούμορ, προσπαθώ να μην είμαι μελοδραματική, ελαφραίνω τις δραματικές πλευρές της τραγικής ηρωίδας, σαρκάζομαι, αυτοσαρκάζομαι και υπονομεύω. Εξάλλου, κι εμείς οι ίδιοι μπορούμε να γίνουμε βίαιοι και ανελέητοι κάτω από ορισμένες συνθήκες. Στην εποχή όπου η βία έχει γίνει μόδα, τα μέσα που χρησιμοποιώ για να υποδυθώ αυτή τη γυναίκα φαντάζουν πολύ φτωχά, χωρίς εντυπωσιασμούς. Εκ διαμέτρου αντίθετα με την κοινωνία μας, που τερατοποιεί τη βία».

• Ο Μανώλης Τσίπος καταλήγει: «Οταν η Τέχνη δεν έχει ως σκοπό να “γαργαλίσει” τα ταπεινότερα ένστικτα του θεατή μέσω της απεικόνισης ωμών σκηνών βίας και σεξ επί σκηνής αλλά να μας κάνει να νιώσουμε ως πραγματική εμπειρία την αναπαράστασή της, τότε μπορούμε να ελπίζουμε ότι έχουμε τη δυνατότητα να γίνουμε λιγότερο βίαιοι στη ζωή μας».

Info
Σύλληψη: Μανώλης Τσίπος. Σκηνοθεσία: Ανέστης Αζάς. Ερμηνεύουν: Μιχάλης Αφολαγιάν, Αννίτα Κούλη, Δημήτρης Μακαλιάς, Θέμης Πάνου, Ερατώ Πίσση, Μαρία Τσιμά, Βάσια Χρήστου. Σκηνικά – Κοστούμια: Αγγελική Κόντη. Εθνικό Θέατρο – Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας – Σκηνή Α: Ευμολπιδών 41, Γκάζι, τηλ. 210-3455020. Παραστάσεις: Τετ. – Σάβ. 21:00, Κυρ. 19:00. Πρεμιέρα: 6/5

• ΦΑΡΑΖΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ, ET AGENDA, Σάββατο, 02.05.09

Τα πρόσωπα της βίας..

• Με κύριο πρωταγωνιστή τη βία δέκα νέες παραγωγές -τέσσερις από τις οποίες μόλις ξεκίνησαν- κάνουν την εμφάνισή τους στις θεατρικές σκηνές της Αθήνας στην καρδιά της άνοιξης.

• Εθνικό Θέατρο

«Ο εφιάλτης της ευτυχίας»

• Η νεαρή ανερχόμενη συγγραφέας Γιουστίνε Ντελ Κόρτε στήνει μια σπονδυλωτή ιστορία με μαρτυρίες και εμπειρίες προσώπων που κυνήγησαν το όνειρο της ευτυχίας και έζησαν τελικά έναν εφιάλτη. Σκηνοθεσία: Γιάννης Χουβαρδάς. (Σκηνή Κοτοπούλη – Rex).

«Sabine X»

• Το 2005 μια γυναίκα γεννά, σκοτώνει και θάβει σε γλάστρες του σπιτιού της μητέρας της τα εννέα νεογέννητα παιδιά της. Γραμμένο από τον 28χρονο Μανώλη Τσίπο, με τη μορφή αντι-οπερέτας, το έργο βασίζεται στην αληθινή ιστορία μιας Γερμανίδας Μήδειας. Πρεμιέρα: 6 Μαΐου. (Σκηνή Σύγχρονου Θεάτρου Αθήνας).

- Χώρος Ιστορικής Μνήμης

• Η Ρούλα Πατεράκη σκηνοθετεί το «Puerto Grande» του Μάνου Λαμπράκη στον ιδιαίτερο χώρο των κρατητηρίων της Γκεστάπο στο Μέγαρο της Εθνικής Ασφαλιστικής. Ο Μπούνκερ εξωθείται στην απόλυτη αποκτήνωση, στον εξευτελισμό, μετατρέπεται σε πειραματόζωο και καταλήγει να γίνει φονιάς.

- Χώρα

• Το έργο του Γιαν Φαμπρ «Είμαι αίμα», ένα ποίημα- παραλήρημα που ο ίδιος ο συγγραφέας χαρακτηρίζει «Μεσαιωνικό Παραμύθι», παρουσιάζεται για πρώτη φορά στη χώρα μας από την ομάδα «ΑΣΙΠΚΑ» σε σκηνοθεσία Δημήτρη Μπίτου. Πρεμιέρα: 14 Μαΐου.

- Αμφι-θέατρο Σπ. Ευαγγελάτου

• Δύο φίλοι συναντούν ένα μυστηριώδη νεαρό σ’ ένα μπαρ, που τους φέρνει σε επαφή με μια λέσχη για ανθρώπους που θέλουν να αυτοκτονήσουν αλλά δεν έχουν τη δύναμη. Η Κατερίνα Ευαγγελάτου σκηνοθετεί τη νουβέλα του Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον «Η λέσχη της αυτοκτονίας».

- BIOS

• Η ομάδα «Blitz» πειραματίζεται με το θέατρο ως εμπειρία και παρουσιάζει «Το σπίτι». Οκτώ ηθοποιοί -περφόρμερ συναντώνται σε πραγματικό χρόνο με 20 θεατές στον πραγματικό τόπο διαμονής των ηθοποιών, σ’ ένα σπίτι σε συγκεκριμένο σημείο της Αθήνας. Πρεμιέρα: 4 Μαΐου.

- Τόπος Αλλού

• Στη σύγχρονη Ν. Υόρκη, η Μάνια επισκέπτεται με το θείο της ένα φίλο του. Η φαινομενικά αθώα επίσκεψη καταλήγει σε στυγνό βιασμό μέσα στο διαμέρισμά του. «Το Φεγγάρι που ματώνει» του Νίκολας Καζάν ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Ν. Καμτσή. Πρεμιέρα: Σήμερα.

- Κτίριο

• Σ’ ένα απολυταρχικό καθεστώς, ένας συγγραφέας βρίσκεται υπό κράτηση ως βασικός ύποπτος για μια σειρά φόνων παιδιών, οι οποίοι βασίζονται σε παραμύθια που έχει γράψει. Ο Γρηγόρης Χατζάκης σκηνοθετεί το έργο «Ο πουπουλένιος» του Μάρτιν Μακντόνα στο ημιεγκαταλελειμμένο κτίριο στη διασταύρωση μεταξύ Σαρρή και Αριστοφάνους στου Ψυρρή.

- Από Μηχανής

• «Το κίτρινο σκυλί» του Μισέλ Φαΐς, έργο εμπνευσμένο από τη συγκλονιστική ιστορία της Κωνσταντίνας Κούνεβα, ανεβαίνει στην κεντρική σκηνή του θεάτρου σε σκηνοθεσία Λιλλύς Μελεμέ. Πρεμιέρα: 10 Μαΐου.

- Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν – Υπόγειο

• Καλά κρυμμένα μυστικά της αστικής οικογένειας: μοιχεία, αιμομιξία, πατριωτισμός, τρέλα, θάνατος. Το έργο «Βικτόρ ή τα παιδιά στην εξουσία» του Ροζέ Βιτράκ ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Δ. Δεγαΐτη από τους αποφοίτους της Σχολής του Θεάτρου Τέχνης. Πρεμιέρα: 5 Μαΐου. Ελεύθερη είσοδος.

Κάποιοι αντέχουν και συνεχίζουν!

• Αρκετές είναι οι παραστάσεις που συνεχίζουν μετά το Πάσχα. Ανάμεσά τους: «Το κλουβί με τις τρελές» – Παλλάς, «Τιτανικός» – Πειραιώς 260, «Φάουστ» – Κτίριο Τσίλλερ, «Εχθροί εξ αίματος» – Θέατρο του Νέου Κόσμου, «Ο κυνηγός» – Πορεία, «Στάχτη στα μάτια» – Από Μηχανής Θέατρο, «Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας» – Οδού Κεφαλληνίας, «Ροτβάιλερ» – Επί Κολωνώ, «Βασιλιάς Ληρ» – ΚΘΒΕ.

• ΦΑΡΑΖΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ, Ελεύθερος Τύπος, Σάββατο, 02.05.09

Το “Μεγάλο Πέρασμα” στο απόλυτο κακό. Η Ρούλα Πατεράκη σκηνοθετεί το”Ρuerto Grande” του Μάνου Λαμπράκη, που έχει αφετηρία τον “Βόιτσεκ” του Μπίχνερ

• Δεκατέσσερις ηθοποιοί, μπροστά σε σαράντα τέσσερις θεατές, παρουσιάζουν τις είκοσι τέσσερις σκηνές του έργου τουΜάνου Λαμπράκη «Ρuerto Grande» (2005) που σκηνοθετεί η Ρούλα Πατεράκη. Πρόκειται για ένα σύγχρονο μετα-κείμενο το οποίο έχει ως αφετηρία τον «Βόιτσεκ» του Γκέοργκ Μπίχνερ και διαδραματίζεται μέσα σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης. Το κοινό παρακολουθεί τον βασανισμό και τη σταδιακή αποκτήνωση του Μπούνκερ- ενός κρατουμένου που θα ξεπεράσει κάθε όριο. Μέσα από έναν λόγο ελλειπτικό και «ασθμαίνοντα», οι άνθρωποι – ή ό,τι έχει απομείνει από αυτούς-, οδηγούνται σε αδιέξοδο και αφανισμό. Το απόλυτο κακό θριαμβεύει(;). «Μεγάλο Λιμάνι» ή «Μεγάλο Πέρασμα», το «Ρuerto Grande» φέρνει στη σκηνή πρόσωπα τα οποία μάταια προσπαθούν να επιβιώσουν μέσα σε έναν κόσμο που καταρρέει. Ολοι και όλα είναι σε κρίση- ακόμη και το κακό μοιάζει ανίσχυρο μπροστά στην οργανωμένη φρίκη που οδηγεί στην καταστροφή. Χωρίς καμία ελπίδα.

• «Ο συνδυασμός του χώρου και του θέματος,που είναι ακραίο και μελλοντολογικό, δημιουργεί αντιδράσεις από τους θεατές, οι οποίοι δεν μπορούν να σταθούν απαθείς απέναντι σε αυτό που βλέπουν. Είναι ένα έργο προβοκατόρικο που ζορίζει το κοινό», λέει η Ρούλα Πατεράκη λίγο πριν από την πρεμιέρα και μετά τις τρεις προπαραστάσεις που δόθηκαν για φίλους στον Χώρο Ιστορικής Μνήμης (1941-1944), πρώην κρατητήρια της Κομαντατούρ, στο αριθμό 4 της οδού Κοραή.

• «Δεν ξέρεις πού να το τοποθετήσεις αυτό το έργο- έχει μια λογική μελλοντολογική. Ακόμη και οι εξουσιαστές δεν είναι απόλυτα καταδικασμένοι, σαν να έχει και για αυτούς μια κατανόηση», σχολιάζει η σκηνοθέτρια, η οποία γοητεύτηκε και αγάπησε βαθιά αυτό το έργο.
• «Χρόνια είχα ν΄ αγαπήσω τόσο πολύ κάτι», παραδέχεται και μιλάει για το κείμενο που διαθέτει«ποιητικό τρόπο», ενώ παράλληλα είναι μια«ρεαλιστική πρόζα, με τη βία που τρομάζει πραγματικά».
• Και συμπληρώνει ότι οι νέοι είναι εκείνοι που δείχνουν έτοιμοι να το αγκαλιάσουν γιατί τους αγγίζει, ενώ η εκλογίκευση των μεγαλυτέρων αποτελεί πρόβλημα.
• «Εχει πολύ ενδιαφέρον όλο αυτό, μέσα σε έναν χώρο που λειτουργεί άμεσα με το κοινό- είναι τόσο κοντά που συμμετέχουν… Νιώθουν σαν μάρτυρες». Παραλληλίζοντας το έργο με τον «Βόιτσεκ», η σκηνοθέτρια αναφέρεται στην καθοριστική αποσπασματικότητα η οποία επιτρέπει στον καθένα να βάλει όποια σειρά θέλει στις σκηνές.
• «Παρακολουθούμε τις διεργασίες των εξουσιών σε έναν άνθρωπο, που τον φτιάχνουν όπως θέλουν και τον κάνουν φονιά- σκοτώνει τη γυναίκα του αλλά και τον εαυτό του. Κάτι παρόμοιο, αν όχι το ίδιο, συμβαίνει και στον Μπούνκερ, αλλά είναι ακόμη πιο σκληρό. Η παράσταση είναι σαν να βγαίνει από τον χώρο».

Και καταλήγει:

• «Πρόκειται για μια διαμαρτυρία του ανθρωπισμού απέναντι σε οποιαδήποτε μορφής εξουσία που ασκεί πιέσεις. Ο Λαμπράκης έχει γράψει ένα σύγχρονο πολιτικό έργο. Οπως η “Μηχανή Αμλετ” του Χάινερ Μίλερ, είναι κάτι αντίστοιχο. Εχει τη σωστή αναρχία – όπως πρέπει να είναι σήμερα το πολιτικό θέατρο».

Και ο συγγραφέας προσθέτει:

• «Γράφοντας το “Ρuerto Grande”, κατάλαβα ότι ο έρωτας και το σώμα οφείλουν να έχουν πολιτική διάσταση. Το ίδιο και το θέατρο. Δεν ξέρω αν έγραψα πολιτικό έργο ή μια παραβολή», και προσθέτει, γύρω του, σαν συγγενείς του, τον Μπίχνερ και τη Σάρα Κέιν.

• Το έργο «Ρuerto Grande» του Μάνου Λαμπράκη παρουσιάζεται από το Δραματικό Θέατρο της Ρούλας Πατεράκη. Παίζουν: Κοσμάς Φοντούκης, Διονύσης Ποταμίτης, Ενκε Φεζολάρι, Λένικα Αρφάνη, Κώστας Σειραδάκης, Γιάννης Παπαδόπουλος, Σαράντος Ρηγάκος κ.ά.Παραστάσεις στον Χώρο Ιστορικής Μνήμης (1941-1944), πρώην κρατητήρια της Κομαντατούρ, Κοραή 4. Τρίτη- Κυριακή,στις 21.00. Ως τις 31 Μαΐου.

• ΜΥΡΤΩ ΛΟΒΕΡΔΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 26 Απριλίου 2009

Ευκαιρίες επί σκηνής για νέους ηθοποιούς. Δεκαοκτώ ομάδες τριαντάρηδων παίζουν και αυτοσχεδιάζουν σε παραστάσεις μικρού μήκους

• Στο εξωτερικό έχει παράδοση χρόνια. Στην Ελλάδα τα δέκα τελευταία. Το θέατρο που επινοείται. Δεν βασίζεται σε ένα έργο αλλά σε μια ιδέα που προέρχεται από κάποιο γεγονός που συνέβη και αφύπνισε την κοινή γνώμη, κάτι που απασχολεί πολύ τους νέους όπως το θέμα της επικοινωνίας και των σχέσεων ή μπορεί να «ξεκινάει» ακόμη και από ένα κόμικ. Η ιδέα δουλεύεται απ’ όλη την ομάδα με την καθοδήγηση ενός. Βασίζεται κυρίως στους αυτοσχεδιασμούς οι οποίοι καταγράφονται και συχνά η αρχική ιδέα μεταλλάσσεται σε μια άλλη.

• Κάπως έτσι θα είναι και το Φεστιβάλ Θεατρικών Παραστάσεων Μικρού Μήκους – Devised theatre που σχεδιάζει στο θέατρο του Νέου Κόσμου από τις 20 έως τις 30 Μαΐου ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. Περιλαμβάνει πρωτότυπες συνθέσεις με χρονικά όρια. Παραστάσεις μικρής διάρκειας, που δεν θα ξεπερνούν τα 45 με 50 λεπτά, από 18 ελληνικές ομάδες των οποίων οι δημιουργοί τους έχουν γεννηθεί από το 1975 και μετά. Τα θέματα καλύπτουν ένα μεγάλο φάσμα των ανθρώπινων αναζητήσεων: πίστη, απώλεια, αγάπη, έρωτας, αμαρτία, φιλία, κοινωνική ευθύνη. Ετσι κι αλλιώς, αυτές οι παραστάσεις καταπιάνονται κυρίως με το θέμα της κατανόησης και της έκφρασης των νέων ανθρώπων.

• Ενα ακόμη φεστιβάλ στην Αθήνα; «Είναι μια φυσική συνέχεια όσων γίνονται κάθε χρόνο στο θέατρό μας. Ολ’ αυτά τα χρόνια δίνεται η δυνατότητα σε συντελεστές του θεάτρου να δημιουργούν δικούς τους αυτόνομους πυρήνες εντός του θεάτρου του Νέου Κόσμου που λειτουργούν και ως συγκοινωνούντα δοχεία», λέει στην «Κ» ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. Πολλές παραστάσεις δημιουργήθηκαν από ιδέες των ηθοποιών, όπως του Β. Μαυρογεωργίου, του Μ. Παπαδημητρίου, του Π. Λάρκο που η βάση τους –συχνά χωρίς να το ξέρουν και οι ίδιοι– είναι το Devised. Ενα τέτοιο παράδειγμα ήταν «Η κατσαρίδα». Με ενδιαφέρει πώς παροτρύνονται οι νέοι άνθρωποι, ειδικά εκείνοι που αντί να περιφέρονται στην τηλεόραση, σκέφτονται και λειτουργούν συλλογικά μέσα στο θέατρο. Ετσι θυμάμαι έσπρωχνα κι εγώ τους συμμαθητές μου στη σχολή να κάνουμε ομάδα. Ετσι λειτουργούσα και ως ηθοποιός».

• Το Denised theatre για νέες ομάδες θα έχει και διαγωνιστικό χαρακτήρα. Η παράσταση που θα συγκεντρώσει τις περισσότερες ψήφους της επιτροπής θα συμπεριληφθεί στο ρεπερτόριο του θεάτρου του Ν. Κόσμου τον χειμώνα, ενώ η λήξη του φεστιβάλ θα συνδυαστεί την τελευταία ημέρα του Μαΐου και με μια ημερίδα για τις νέες φόρμες των παραστατικών τεχνών και τα συμπεράσματα αυτής της σύναξης. Μιας θεατρικής ευκαιρίας απ’ αυτές που αναζητούν οι νέοι και πάντα κάτι αφήνει. Οπως άφησαν οι περίφημες «Δοκιμές» του Αμόρε.

Τα έργα

• Το φεστιβάλ Devised theatre για νέες ομάδες περιλαμβάνει τις παραστάσεις: «Τι μέρα που σταμάτησε η γη» (ομάδα «Οι αριθμημένοι» – σκηνοθέτις Αγγελική Κασόλα), «Αmili(k)tes Zoes» («Dramaholics» σκηνοθέτης Ακης Σιδέρης), «Σε… real time» («MotusTerrae» – σκηνοθ. Γιάννης Κωντσαντακόπουλος), «Ερως ανίκατε…» (σκηνοθ. Γλύκα Στόιου), «50΄00΄΄» («ensemble – Γούστα» – σκηνοθ. Δανάη Θεοδωρίδου), «Τogether» (σκηνοθ. Ασημίνας Αντωνίου), «Ανθρωποι που προχωρούν με τα μάτια μισάνοιχτα» («Culture Victims» – σκηνοθ. Οθωνας Λαμπρόπουλος), «Boudoir» (σκηνοθέτις Λίνα Τζώρτζη), «Status Quo» («2+2» – σκηνοθέτις Αννα Γαρεφαλάκη), «Κοινωνήσαμε» («actA»- σκηνοθ. Δημήτρης Μωραΐτης), «Sin ομιλίες» («Μαύρο πρόβατο» – σκηνοθ. Μonika McShane), «Λειτουργία 09» («Πίστη»), «Snowhite and the Seven Sins» («Βλακ Λιστ» – σκην. Μαργαρίτα Αμαραντίδη), «Καληνύχτα εαυτέ μου και όνειρα γλυκά» («Φτου και βγαίνω» σκην. Στέλιος Χλιαράς, «Αναζητώντας τον μπαμπά μου;» («Ομάδα των 5» – σκην. Γιάννα Καφέ, Δέσποινα Μαραγκουδάκη), «Μην είσαι τόσο σίγουρη» («Move your art» – σκην. Μαρία Βαρδάκα), «Η (δική) μου ηλικία των 26» – σκην. Μαριλού Βαλεοντή), «Aller- Retour» (σκην. Νάντια Καβουλάκου).

Η κρίση είναι εκτός

• Τι συμβαίνει ακριβώς με το θέατρο; Πώς τα καταφέρνει και τα πάει καλά με τόσο κόσμο; Γύρω στα 600 με 700 παιδιά αποφοιτούν κάθε χρόνο από τις δραματικές σχολές και όπως είναι φυσικό όλα αναζητούν την ευκαιρία. Στη δεκαετία φαίνεται αν θα μείνει ή θα φύγει από το θέατρο. Κι όπως λέει ο Β. Θεοδωρόπουλος «ένα ποσοστό μικρότερο του 5% είναι το τυχερό». Οσο αυξάνεται όμως ο αριθμός των ηθοποιών τόσο αυξάνονται και οι θίασοι. «Μέσα σε αυτήν την πληθώρα των παραστάσεων υπάρχουν πάντα 15 παραστάσεις καλού θεάτρου που δουλεύουν πολύ καλά. Ο αριθμός αυτός δεν άλλαξε ούτε έγινε καμιά κοσμογονία φέτος στο θέατρο. Είναι φυσικό όταν έχουμε 300 παραγωγές τη σεζόν σε 150 σκηνές (εκτός από τα παιδικά), θα υπάρχουν 15 ξεχωριστές παραστάσεις. Κι ας σκορπίζονται οι δυνάμεις», εξηγεί ο Β. Θεοδωρόπουλος.

• Το αγγίζει τελικά ή όχι η παγκόσμια οικονομική κρίση το θέατρο; Ή μήπως οι δυσκολίες σπρώχνουν το κοινό σ’ αυτό; Το θέατρο του Νέου Κόσμου είχε αύξηση 24% σε σχέση με πέρυσι, υποστηρίζει ο δημιουργός του και δεν είναι η μόνη σκηνή που πήγε καλά. «Υπάρχει ένας κόσμος που αντιστέκεται. Πάντα βέβαια σε περιόδους κρίσης (πολιτικής ή οικονομικής), υπάρχει μια μερίδα του κοινού που θέλει να σκεφτεί. Αυτό δεν αφορά άλλους χώρους. Δεν επηρεάστηκε ο χώρος του θεάτρου όπως και του βιβλίου, εν αντιθέσει με άλλους όπως των μουσικών σκηνών. Μου έκανε εντύπωση επίσης ότι αυτή την περίοδο, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, πολλά λειτούργησαν με χειροποίητους τρόπους. Πρώτα ανακάλυψε παραστάσεις το κοινό και στη συνέχεια ακολούθησε ο Τύπος».

• Μια απ’ αυτές ήταν το «Εγώ, ελπίζω να τη βολέψω», παράσταση που σκηνοθέτησε ο Β. Μαυρογεωργίου βασισμένη στο βιβλίο του Μαρτσέλο Ντ’ Ορτα. Χωρίς διαφήμιση είχε 2.875 θεατές και πληρότητα 86%. Τίποτε δεν γράφτηκε για χάρη της, κι όμως το κοινό τρέχει. Επίσης, χρειαζόσουν λίστα αναμονής για να δεις τους «Εχθρούς εξ αίματος» του Αρκά, (είχε πληρότητα 97% και 18.112 θεατές), ή το «Σφαγείο» του Ιλάν Χατσόρ με πληρότητα 102% και 3.391 θεατές. Συνολικά οι παραστάσεις στο θέατρο του Νέου Κόσμου ήταν 597 (εκτός θεάτρου 54) και οι θεατές 33.433.

Διαχείριση

• Κι όμως, ο θεατρικός κόσμος γκρινιάζει. Για τον εμπαιγμό με τις επιχορηγήσεις κυρίως όμως με τη λειτουργία του ΕΚΕΘΕΧ. Ενός καινούργιου θεσμού που παρότι ξεκίνησε με πολλές προσδοκίες σκάλωσε στην πορεία: «Δεν έχει βρεθεί ένας ρυθμός λειτουργίας του. Το επιχείρημα είναι πως δεν έχουν λεφτά, οπότε όπως λένε «τι να διαχειριστούμε»; Αυτό αφορά τον διευθυντή και πρόεδρο κάθε κέντρου είτε αυτό λέγεται Κέντρο Κινηματογράφου, ΕΚΕΘΕΧ, ΕΚΕΒΙ. Το Κέντρο Θεάτρου και Χορού δημιουργήθηκε από μια πραγματική ανάγκη αλλά σκόνταψε είτε από έλλειψη χρημάτων είτε από ανικανότητα ή έλλειψη τόλμης. Πρέπει να στηρίζουν όμως τα θέατρα που είναι συνεπή στις υποχρεώσεις τους. Το θέατρο του Ν. Κόσμου απασχολεί 36 άτομα. Αλλά άσε το δικό μας. Ας πάρουμε τον Λ. Βογιατζή που λειτουργεί μόνος του, με πολλούς μήνες πρόβα. Και πέντε μήνες να παιχτεί η παράστασή του δεν μπορεί να βγάλει τα έξοδά του. Ομως γνωρίζω πολύ καλά ότι είναι συνεπέστατος στα οικονομικά. Δεν μπορείς λοιπόν να παραγνωρίσεις τη συνέπεια του. Ο ρόλος των επιχορηγήσεων είναι η στήριξη. Αν δεν μπορούν όσοι διοικούν τους θεσμούς, ας παραιτηθούν».

Το ρεπερτόριο του χειμώνα

• Για τον χειμώνα το Θέατρο του Ν. Κόσμου προγραμμάτισε: «Τρωάδες» του Ευριπίδη σε μετάφραση Παντελή Μπουκάλα, σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου, μουσική Τάκη Φαραζή (με τους: Λυδία Κονιόρδου, Γιάννη Τσορτέκη, Μαρία Καλλιμάνη, Μαρία Κίτσου, Μιχάλη Οικονόμου, Αιμιλία Βάλβη κ.ά.), «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» του Σαίξπηρ σε μετάφραση Διονύση Καψάλη και σκηνοθεσία του Μίλτου Σωτηριάδη, «Χρυσές δουλειές» του Στέβεν Τόμσον σε σκηνοθεσία Βασίλη Χριστοφιλάκη, «Αδάμ και Εύα, η επιστροφή», μια παράσταση βασισμένη σε κείμενα του Μαρκ Τουαίην σε σκηνοθεσία Παντελή Δεντάκη, «Λιοντάρια» των Κώστα Γάκη και Βασίλη Μαυρογεωργίου. Επίσης, οι συμπαραγωγές «20 Νοεμβρίου» του Λαρς Νόρεν σε σκηνοθεσία Δήμητρας Αράπογλου (ένας μονόλογος με την Μυρτώ Αλικάκη και θέμα έναν 18χρονο απόφοιτο του Geschwister Scholl στο Emsdetten που εισέβαλε στο σχολείο του οπλισμένος) και το «Ενα γοτθικό παραμύθι» από την ομάδα των Δ. Παπανικολάου και Μ. Κίτσου. Στο μεταξύ οι «Εχθροί εξ αίματος» θα παιχτούν στη Θεσσαλονίκη όπως και το «Εγώ ελπίζω να τη βολέψω» και στα ιδρύματα και νοσοκομεία, δωρεάν η παράσταση «Τι γλώσσα μιλάμε, Αλμπετ», ενώ με το ΔΗΠΕΘΕ Σερρών θα γίνει ανταλλαγή με τον «Βορρά» που σκηνοθετεί ο Θοδωρής Γκόνης. Προς το παρόν, στις 7 Ιουλίου στη Συνάντηση Νέων Δημιουργών στους Δελφούς θα παρουσιαστεί η «Νάντια» (αληθινές ιστορίες θυμάτων trafficking) με την Μιλάνα Γιουσούποβα από το Καζαχστάν και τον Δαβίδ Μαλτέζε από τη Γεωργία.

• Της Γιωτας Συκκα, Kυριακή, 3 Mαϊου 2009