Λυκαβηττός: το θέατρο του παραλόγου

  • Κοντεύει να καλοκαιριάσει, κι όμως ο Δήμος Αθηναίων ακόμα περιμένει τη μελέτη της «Ελληνικά Τουριστικά Ακίνητα» Α.Ε. για τη στατικότητα του θεάτρου του Λυκαβηττού.

Συγχρόνως, το Φεστιβάλ Αθηνών περιμένει την άδεια λειτουργίας από το Δήμο Αθηναίων για να κανονίσει σε ποιους θα παραχωρήσει το θέατρο. Και τα γραφεία διοργάνωσης συναυλιών περιμένουν το Φεστιβάλ για να οριστικοποιήσουν τις εκδηλώσεις τους.

Κάπου ανάμεσα, πελαγωμένο στη γραφειοκρατία αλλά και την ανευθυνότητα, το κοινό περιμένει μάταια μια υπεύθυνη απάντηση: Θα λειτουργήσει φέτος το θέατρο του Λυκαβηττού; Και, επιτέλους, είναι ασφαλές;

Ας ξεκαθαρίσουμε, κατ’ αρχήν, το «λειτουργικό» καθεστώς τού πολύπαθου θεάτρου: ανήκει στην εταιρεία Ελληνικά Τουριστικά Ακίνητα Α.Ε. (ΕΤΑ). Την άδεια για τη λειτουργία του την παραχωρεί ο Δήμος Αθηναίων. Και, τέλος, τα έσοδα από την επινοικίασή του τα εισπράττει το Ελληνικό Φεστιβάλ.

Ο ατελείωτος φαύλος κύκλος ξεκίνησε πέρυσι, με το άνοιξε-κλείσε του θεάτρου ανήμερα της συναυλίας του Τζέιμς Μπλαντ. Τότε έγινε ευρύτερα γνωστό ότι ήδη από το 2004 υπάρχουν εκθέσεις που υπογράφουν τρεις πολιτικοί μηχανικοί της ΕΤΑ οι οποίοι έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου χαρακτηρίζοντας το θέατρο εξαιρετικά επισφαλές. Η τεχνική έκθεσή τους (Μάρτιος 2004) αναφέρει πως έπειτα από αυτοψία στο χώρο του θεάτρου παρατήρησαν:

* Οξείδωση μεταλλικών στοιχείων της κατασκευής. Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα έντονο στις λαμαρίνες που διαμορφώνουν το τελικό δάπεδο και στα ελάσματα όπου εδράζονται οι λαμαρίνες.

* Υπάρχει πιθανότητα αστοχίας στις συγκολλήσεις (είναι δύσκολο να διαπιστωθεί σε αυτή την φάση οπτικά, λόγω του ύψους των στοιχείων).

* Στα πέδιλα σκυροδέματος όπου εδράζονται τα μεταλλικά υποστυλώματα υπάρχουν ενδείξεις διάβρωσης οπλισμού λόγω μη τήρησης επικάλυψης σκυροδέματος. Η θεμελίωση φαίνεται να αποτελείται από μεμονωμένα πέδιλα μικρών διαστάσεων και στατικού ύψους χωρίς συνδετήριες δοκούς (οπότε υπάρχει πιθανότητα διαφορικών καθιζήσεων).

* Υπάρχουν εμφανείς παραμορφώσεις μελών των χωροδικτυωμάτων των υποστυλωμάτων και των δικτυωμάτων όπου εδράζονται οι κερκίδες.

* Υπάρχουν παραμορφώσεις των χιαστί συνδέσμων στα υποστυλώματα.

Λόγω Ολυμπιακών Αγώνων έγιναν κάποιες ενισχύσεις προσωρινού χαρακτήρα, για την άμεση βελτίωση της στατικής επάρκειας του μεταλλικού δικτυώματος των κερκίδων. Ομως, και τότε οι πολιτικοί μηχανικοί είχαν επισημάνει με επιστολή τους ότι «μετά το έτος 2004 δεν μπορεί να εξασφαλιστεί η ασφαλής λειτουργία των κερκίδων του θεάτρου με τις παραπάνω μόνον επισκευές».

Φαίνεται, όμως, ότι δεν τους άκουσε κανείς. Πέρυσι το Φεβρουάριο δύο πολιτικοί μηχανικοί (της ΕΤΑ και του ΕΟΤ) πραγματοποίησαν μακροσκοπικό έλεγχο των κερκίδων και διαπίστωσαν:

* Οξείδωση αρκετών μεταλλικών στοιχείων της κατασκευής. Το φαινόμενο είναι έντονο στις λαμαρίνες που διαμορφώνουν το τελικό δάπεδο και στα ελάσματα όπου εδράζονται οι λαμαρίνες.

* Εμφανείς παραμορφώσεις μελών των χωροδικτυωμάτων των υποστυλωμάτων και των δικτυωμάτων όπου εδράζονται οι κερκίδες.

* Εμφανείς παραμορφώσεις των χιαστί συνδέσμων που συνδέουν τα υποστυλώματα. Οι χιαστί σύνδεσμοι υπάρχουν κυρίως στη μία κατεύθυνση και με μεγάλο μήκος σε σχέση με τη διατομή τους.

  • Ηξεις αφήξεις από τους φορείς

Πάλι δεν έγινε τίποτα. Μέσα στο κατακαλόκαιρο ο Δήμος Αθηναίων θυμάται την έκθεση και κλείνει το θέατρο με τον ίδιο αψυχολόγητο τρόπο που μετά από λίγο το ξανανοίγει. Τελικά, είναι ή όχι ασφαλής ο Λυκαβηττός; Κανείς δεν απάντησε υπεύθυνα. Ο χειμώνας πέρασε χωρίς την παραμικρή εργασία. Και μόλις πρόσφατα ο Γιώργος Λούκος έριξε λάδι στη φωτιά, διαβάζοντας μια περίεργη δήλωση που του έδωσε η ΕΤΑ:

«Δεν υπάρχει άμεσα πρόβλημα. Μπορούμε να το χρησιμοποιούμε αλλά όχι τελείως γεμάτο. Θα γίνει μια μελέτη για να διασφαλιστεί μακροχρόνια η ασφαλής λειτουργία. Προσοχή στο άνω διάζωμα!» Και σχολίασε: «Αυτό δεν είναι ανακοίνωση. Είναι σχεδόν Μπέκετ».

Πράγματι. Ομως, δεν αρκεί να το επισημαίνεις για ένα θέμα που αφορά την ασφάλεια του κοινού. «Είναι όντως μια δήλωση ήξεις-αφίξεις», παραδέχεται σήμερα ο Γ. Λούκος. «Αμέσως μετά απ’ όσα είπα, ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΤΑ, Χάρης Κοκκώσης, έσπευσε για διευκρινίσεις. Μου είπε ότι, σύμφωνα με τις μελέτες που έχουν γίνει, δεν υπάρχει άμεσα πρόβλημα στο θέατρο, αλλά πρέπει οι θεατές να μη στέκονται όρθιοι, να μην κουνιούνται, να μη χορεύουν στο άνω διάζωμα και να αφαιρέσουμε περίπου 600 θέσεις από αυτό»!

Το θέατρο του παραλόγου συνεχίζεται… Ο ίδιος ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΤΑ, Χ. Κοκκώσης, δεν απάντησε στα τηλεφωνήματά μας. Αντ’ αυτού η γραμματέας του επικοινώνησε μαζί μας για να μας διαβάσει μία ακόμα διευκρινιστική δήλωση: «Η ΕΤΑ έχει προχωρήσει στις απαιτούμενες μελέτες για την προσαρμογή του θεάτρου στις σύγχρονες ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Οι μελέτες έχουν υποβληθεί για έγκριση στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεοτέρων Μνημείων του ΥΠΠΟ. Το θέατρο φέτος θα λειτουργήσει, αρκεί η χωρητικότητα να μην ξεπερνά τα 300 κιλά ανά τετραγωνικό μέτρο και να μην έχει ορθίους. Θα ξεκινήσει κι η υποστύλωσή του»!

Και ποιος θα κρατά καθιστούς τους θεατές; Ποιος θα… ζυγίζει μια παρέα πριν της επιτρέψει να καταλάβει ένα τετραγωνικό μέτρο; Η απίθανη αυτή ανακοίνωση, που μεταφέρει την ευθύνη του Δημοσίου στον καθένα από μας, αυτά δεν τα προβλέπει.

«Αν κάποιος μου επιβεβαιώσει ότι το θέατρο δεν είναι ασφαλές, τότε δεν θα παραχωρηθεί σε καμία εκδήλωση. Δεν παίζουμε με την ασφάλεια του κοινού. Το δρόμο θα τον δείξουν οι μελέτες της ΕΤΑ», λέει ο Γ. Λούκος.

Τι λέει, όμως, για όλα τα παραπάνω ο Δήμος Αθηναίων, ο οποίος και τελικά θα δώσει την άδεια λειτουργίας;

«Περιμένουμε όλοι την ΕΤΑ να μας απαντήσει για το αν είναι ή όχι ασφαλές το θέατρο», απαντά ο Ανδρέας Παπαδάκης, αντιδήμαρχος Καταστημάτων και Ασφάλειας της Πόλης του Δήμου Αθηναίων. «Είναι δική τους δουλειά να μας παρουσιάσουν τι έβγαλε τελικά η μελέτη που θα έκαναν. Η τελευταία μας επικοινωνία ήταν στις 20 Ιανουαρίου. Τότε, λοιπόν, μας διαβεβαίωσαν ότι στα μέσα Μαρτίου θα είχαν έτοιμη την έκθεση. Μέχρι σήμερα δεν μας έχει σταλεί τίποτα. Από τη στιγμή που θα τη λάβουμε θα αναλάβει η Πρωτοβάθμια Επιτροπή Θεάτρων και Κινηματογράφων (η οποία αποτελείται από εμπειρογνώμονες της Πυροσβεστικής, πολεοδόμους, μηχανικούς κ.ά.) και θα κρίνει. Αν υπάρξει έστω και μία αμφιβολία, δεν υπάρχει περίπτωση να δώσουμε την άδεια».

Κι ενώ ο δήμος παρουσιάζεται αδιαπραγμάτευτος, οι διοργανωτές αναμένουν στο ακουστικό τους. «Ο Λυκαβηττός είναι ένα κόσμημα. Θλίβομαι γιατί οι άρχοντες του πολιτισμού δεν είναι υπεύθυνοι», λέει ο Νίκος Λώρης, που τα τελευταία 25 χρόνια έχει πραγματοποιήσει εκεί εκατοντάδες συναυλίες.

Χειμερία νάρκη

«Δεν υπάρχει ατζέντης, καλλιτέχνης, ξένο γραφείο παραγωγής, ενημερωμένος τουρίστας που να μη ζητά επίμονα να παίξει ή να επισκεφθεί αυτό το χώρο. Πολλά διάσημα συγκροτήματα συμπιέζουν τις αμοιβές τους προκειμένου να παίξουν εκεί. Κι ενώ οι ξένοι παρακαλάνε για το Λυκαβηττό, εδώ στην Ελλάδα ουδέποτε κανείς μάς ενημέρωσε για το πρόβλημα. Καιρό τώρα κουβεντιάζουμε το πρόβλημα στατικότητας. Ειδικά μετά τους σεισμούς του 1999 οι ψίθυροι έγιναν φωνές. Είναι, όμως, υποκρισία να θυμόμαστε την ασφάλεια του θεάτρου το Μάιο και να κάνουμε τα στραβά μάτια τον χειμώνα, που προσφέρεται για τεχνικές αυτοψίες. Επιτέλους, αν κινδυνεύει ο κόσμος γιατί δεν το φτιάχνουν;» *

Κάτι κουρασμένα παλληκάρια

  • Δύο αδέλφια, γεροντοπαλλήκαρα που ζουν μαζί. Ο μεγαλύτερος, 69 χρόνων, με σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα, δύστροπος, γκρινιάρης, έντεχνα καταπιεστικός, βουτηγμένος στη ρουτίνα και τη μοναξιά.

  • Ο άλλος, 49 χρόνων, αφοσιωμένος στον μεγαλύτερο αδελφό, που του έσωσε κάποτε τη ζωή, ευαίσθητος, ονειροπόλος, λαχταρά μια αχτίδα φωτός (ξεχνιέται βλέποντας παλιές χολιγουντιανές ταινίες σε βίντεο και φροντίζοντας τα φυτά του σπιτιού). Η τάξη θα διασαλευθεί όταν έλθει στο διαμέρισμά τους 40χρονη καλόβολη νοσοκόμα για να περιποιείται τον ασθενή ηλικιωμένο αδελφό. Μια γλυκόπικρη κομεντί για το πώς γλιστράει η ζωή και προσπερνιέται η ευτυχία, για τους φόβους και τις ενοχές, για τα ανοιχτά τραύματα του παρελθόντος, για την αλήθεια και την αγάπη όταν δεν τολμάμε ν’ αγγίξουμε και να διεκδικήσουμε. Η «2η ευκαιρία» είναι ακόμη ένα καινούργιο έργο του Γιώργου Ηλιόπουλου που πρωτοπαρουσιάζεται στη Θεσαλονίκη από το ΚΘΒΕ στο Μικρό Θέατρο της Μονής Λαζαριστών.
  • Μια καλοφτιαγμένη κι ατμοσφαιρική παράσταση δωματίου μεταξύ πραγματικότητας και ονείρου σε σκηνοθεσία Τάκη Τζαμαργιά (καλόγουστο το… κηποδιαμέρισμα-σκηνικό του Γιώργου Πάτσα). Τους ρόλους του μεγάλου και μικρού αδελφού ερμηνεύουν με σθένος ο Χρήστος Παπαστεργίου και ο Στέργιος Τζαφέρης, αν και δεν φτάνουν στο μεδούλι τους. Η Θάλεια Σκαρλάτου πλάθει όμορφα την καλοσυνάτη, εσωστρεφή και μελαγχολική επισκέπτρια-νοσοκόμα. Απολαυστικός ως ηλικιωμένος χήρος και θυμόσοφος φίλος του μεγάλου αδελφού ο Μιχάλης Γούναρης που φέρνει στον νου δεξιοτέχνες καρατερίστες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Ενα χυμώδες έργο με συγκίνηση και χιούμορ που αξίζει ν’ ανέβει και στην Αθήνα.

«Μαθήματα» εξουσίας

«Μαθήματα» εξουσίας

  • Η Ολια Λαζαρίδου συναρπάζει σαν δεσποτική «Δεσποινίς Μαργαρίτα», που… οπλίζει το χέρι του μαθητή της Αρη Μπινιάρη. Μια νέα «συνάντηση» της σκηνοθέτιδας Αντζελας Μπρούσκου και της ηθοποιού Ολιας Λαζαρίδου λίγο μετά το εξαιρετικό τους «πάντρεμα» στο? «Λεωφορείο ο πόθος» έρχεται να μας προσφέρει μια ακριβή θεατρική στιγμή. Η «Δεσποινίς Μαργαρίτα» τους κερδίζει και τον δυσκολότερο θεατή; Η Δεσποινίς Μαργαρίτα, μέσα σε μια αίθουσα διδασκαλίας παλεύει με οίστρο ανάμεσα στη διττή της ταυτότητα, της εκπαιδευτικού και της γυναίκας. Δύο παράλληλοι αλλά και εντελώς διαφορετικοί κόσμοι. Πέρα από τα μαθήματα της βιολογίας, των μαθηματικών, της ιστορίας, της γραμματικής, η Δεσποινίς Μαργαρίτα αναφέρεται στη ζωή, στον θάνατο, στη δικαιοσύνη και την αδικία, την ισότητα, την εξουσία και το σεξ.

  • Στον συναρπαστικό αυτόν μονόλογο του Ρομπέρτο Ατάιντε, που είναι μια αλληγορία πάνω στη δύναμη της εξουσίας, την οποία συναντάμε σε όλες της τις μορφές κοινωνικότητας, έσκυψε με έμπνευση η Αντζελα Μπρούσκου και,πειράζοντάς τον, τον έκανε πιο σημερινό και πιο καίριο, «φωτίζοντας» τα ακριβά του μηνύματα. Η μετάφραση του Αρη Αρμαγανίδη είναι ρέουσα, τα σκηνικά-κοστούμια της Αντζελας Μπρούσκου υπηρετούν άψογα τη σκηνοθετική γραμμή της.
  • Η Ολια Λαζαρίδου συναρπάζει στον ρόλο της δεσποτικής, αυστηρής και «πειραγμένης» Μαργαρίτας που έχει χάσει το μέτρο και βρίσκεται σε ένα απόλυτο παραλήρημα. Με ακρίβεια, χιούμορ, δεινότητα πετυχαίνει μια απ’ τις πιο άρτιες ερμηνείες της καριέρας της. Ο Αρης Μπινιάρης υποδύεται με οίστρο στο πλάι της τον μαθητή της και με την κωμική στόφα του καταφέρνει να κλέψει στιγμές στιγμές την παράσταση.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

  • Πού: Απλό Θέατρο – Νέα Σκηνή, Χαριλάου Τρικούπη 4, Καλλιθέα.
  • Πότε: Τρίτη, Τετάρτη και Κυριακή στις 9.15μ.μ., Πέμπτη (λαϊκή) και Σάββατο 6.15 μ.μ.
  • Εισιτήρια: € 22, € 18, € 16.
  • Τηλέφωνο: 210-9229605.

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΟΥΖΙΩΤΗΣ, ΕΘΝΟΣ, 25/04/2009

Ο βιβλικός ήρωας σε ρόλο φονταμενταλιστή – τρομοκράτη της εποχής του ό

Οι Έλληνες κριτικοί κληρονόμησαν αδόκητο προνόμιο από τους επιφανείς προκατόχους τους, που, στα 1928, συγκεντρώθηκαν γύρω από το πρωτοπόρο καταστατικό μιας ολότελα δικής τους Ένωσης. Σε μιαν Ελλάδα μεγαλύτερη αλλά και πληγωμένη η Δημοκρατία κάνει τα πρώτα της βήματα και στο επίπεδο της κοινωνικής οργάνωσης: τότε οι κριτικοί της Μουσικής και εκείνοι του Θεάτρου επέλεξαν τη σύμπραξη υπό κοινή σωματειακή οργάνωση, μια παγκόσμια πρωτοτυπία αν κρίνει κανείς από την εμπειρία των εθνικών αντιπροσωπειών στη Διεθνή Ένωση Κριτικών Θεάτρου, της οποίας η Ελληνική Ένωση αποτελεί δραστήριο μέλος υπό την αιγίδα της UNESCO.

Έτσι, πολλοί συνάδελφοι του Θεάτρου, αλλά και ορισμένοι της Μουσικής, καταλήξαμε για ένα καρποφόρο εξαήμερο (31/03-05/04/2009) στο όμορφο Βρότσλαβ της Δυτικής Πολωνίας, που διαδέχθηκε τη Θεσσαλονίκη στην ετήσια διοργάνωση του θεατρικού Premio Europa.

Σε ένα σφιχτό πρόγραμμα συνεδριακών και θεατρικών δρωμένων, με κορύφωση τη βράβευση του σκηνοθέτη Κριστιάν Λούπα, κάποιοι βρήκαμε τον δρόμο για το υπέροχο κτίριο της Όπερας, μαργαριτάρι του γερμανικού παρελθόντος της πόλης που, μέχρι το 1945, ονομαζόταν Μπρέσλάου. Στο πλαίσιο ευρηματικού καλλιτεχνικού προγραμματισμού, η εκεί παρουσία μας συνέπεσε με την πρεμιέρα της όπερας του Σαίν – Σανς «Σαμψών και Δαλιδά» (03/04/2009), μιας συμπαραγωγής της Opera Wroclawska με τη Βασιλική Όπερα της Βαλονίας και του Τεάτρο Βέρντι του Τριέστε.

Η σκηνοθεσία του Michal Znaniecki αντιλαμβάνεται τον βιβλικό ήρωα ως φονταμενταλιστή – τρομοκράτη της εποχής του, που μετατρέπει την προσωπική του αδυναμία σε πόλο καταστροφής και ολοκαυτώματος. Ο Πολωνός σκηνοθέτης αξιοποιεί σημειολογικές αναφορές σε έναν αναιρεμένο ιουδαϊκό πολιτισμό, τοποθετώντας, φερειπείν, την κομβική σκηνή σαγήνης του ήρωα από τη Δαλιδά στο χωρικό πλαίσιο μιας τελετουργικής δεξαμενής για τις Εβραίες της εποχής, ενώ μετατρέπει τον Βακχικό χορό της γ’ πράξης σε όργιο κακοποίησης και σφαγής των ηττημένων από τους νικητές.

Η παραγωγή βασίστηκε στην πρώτη διδασκαλία του επώνυμου ρόλου από τον τενόρο Χοσέ Κούρα και ευτύχησε να διαθέτει έναν άξιο διάδοχο του Αργεντινού σταρ στο πρόσωπο του Ιταλού Antonello Palombi : φωνή εξοπλισμένη με σπάνιες για την εποχή ποιότητες δραματικού τενόρου, ο Παλόμπι εντυπωσίασε τόσο στους μονολόγους όσο και στην ερωτική σκηνή (θαυμάσαμε την messa di voce στην ερωτική εξομολόγηση στη Δαλιδά, όπου εξέτεινε το αρχικό πιανίσιμο σε ένα subito forte που συρρίκνωσε και πάλι σε πιανίσιμο με την ίδια αναπνοή!).

Πλάι του η γοητευτική Edyta Kulczak, που, γι’ αυτήν την ανάθεση, θυσίασε τη βαλκυρία Γκρίμγκέρντε στη Μετροπόλιταν Όπερα. Ελαφρά και φωτεινή μεσόφωνος, η Κούλτσακ δεν δικαίωσε την αισθησιακή γραφή της Δαλιδάς για τη μεσαία και χαμηλή περιοχή παρά τις λαμπερές άρσεις στην εκστατική στρατόσφαιρα των αριών. Ο λησμονητέος Αμπιμελέχ του Zbigniew Kryczka εξάντλησε – ευτυχώς – την παρουσία του στην α’ πράξη, αλλά ο εξαιρετικός Αρχιερέας του Βάαλ, ο βαθύφωνος Mariusz Godlewski μας συντρόφεψε και στις 3, ενώ διαθέτει τις προϋποθέσεις ενός σημαντικού μέλλοντος με τη στιβαρή, ομοιογενή φωνή και τα άψογα γαλλικά του.

Η φωτοσκιασμένη πολυφωνία της χορωδίας και οι παστέλ αποχρώσεις της ορχήστρας οφείλονται στον Ιάπωνα αρχιμουσικό Chikara Imamura, που μετέφερε εσωτερικότητα της Άπω Ανατολής σε ένα αριστούργημα που συχνά και άδικα τη στερείται…

  • Γράφει ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ Π. ΛΟΥΚΑΚΟΣΗ, Αυγή: 26/04/2009

Συλλογικότητα και ατομική συνείδηση. Οι συντελεστές του πολυσυλλεκτικού «Φάουστ» λίγο πριν ανέβουν στη σκηνή του Εθνικού…

  • Το μόνο σίγουρο είναι πως η ιδέα και μόνο μιας ενδεχόμενης ενασχόλησης με τον Φάουστ του Γκαίτε προκαλεί ίλιγγο. Ωστόσο, πέρα από τις φιλοσοφικές ιδέες, την ανάμειξη διαφορετικών λογοτεχνικών ρευμάτων, την ποιητική μεγαλοφυΐα και το βάρος του αριστουργήματος, που συχνά λειτουργεί ως τροχοπέδη, ο βασικός πυρήνας του έργου δεν παύει να πραγματεύεται την πιο παλιά ιστορία του κόσμου: ένας άνθρωπος αντιμέτωπος με τον εαυτό του και την αθανασία.
  • Ιδεολογικά, ο χαρακτήρας του Φάουστ συνενώνει όλα τα αδιέξοδα της ιστορίας της φιλοσοφίας μέχρι την εποχή του Γκαίτε, βιώνοντας τη διαχρονική σύγκρουση ανάμεσα στο σώμα που εξεγείρεται αναζητώντας τις χωμάτινες ρίζες του και στο πνεύμα, που θεοποιήθηκε, μέσω της αδιαπραγμάτευτης προσήλωσης στην έννοια του ορθού λόγου. Είναι ενδεικτικό ότι ο, σύγχρονος του Γκαίτε, Καντ με τη θεωρία του τεκμηριώνει τη σύζευξη των δυο αντικρουόμενων φιλοσοφικών ροπών (ορθολογισμός – εμπειρισμός) όσον αφορά την απόκτηση της γνώσης και συνάμα ομολογεί πως η γνώση έχει όρια, ανυπέρβλητα για τον άνθρωπο. Ο ήρωας του Γκαίτε, αδυνατώντας να αποδεχτεί τη μηδαμινότητα της ύπαρξής του και το απροσπέλαστο του κόσμου που τον περιβάλλει, προβαίνει σε μια συμφωνία με τον Μεφιστοφελή: να γίνει δούλος του εάν εκείνος καταφέρει να του προσφέρει έστω και μια στιγμή ολοκληρωτικής πληρότητας.
  • Οι δώδεκα ηθοποιοί της νέας γενιάς που συν-δημιουργούν ισότιμα στην παράσταση του Εθνικού Θεάτρου, ως άλλοι ανικανοποίητοι Φάουστ, δεν δίστασαν να ρισκάρουν υλοποιώντας μια σκηνική συνθήκη εξ ορισμού ριζοσπαστική. Πέντε σκηνοθετικές απόψεις (Γιώργος Γάλλος, Βασίλης Μαυρογεωργίου, Αργύρης Ξάφης, Ομάδα Blitz -που αποτελείται από τους Γιώργο Βαλαή, Αγγελική Παπούλια, Χρήστο Πασσαλή και Αργυρώ Χιώτη) συντονίζονται σε ένα ενιαίο αποτέλεσμα.
  • Οι πέντε ηθοποιοί φωτίζουν το δραματικό πρόσωπο του Φάουστ από ισάριθμες, τουλάχιστον, οπτικές γωνίες, οι οποίες θα ήταν σχεδόν αδύνατο να αναδειχτούν από μία και μοναδική ερμηνεία: ενάργεια – υπαρξιακή αγωνία (Ξάφης), πυρετώδης ορμή (Λούλης), αυτοσαρκασμός – χιούμορ (Γάλλος), διαύγεια – εσωτερικότητα (Περλέγκας), συντριβή – κενό (Πασσαλής). Οι Μαργαρίτες, με τη σειρά τους, δανείζουν στην ηρωίδα κάτι από την αθωότητα του πρώτου έρωτα (Αριάν Λαμπέντ), την αμφιβολία που συμβαδίζει με την ελπίδα στην αισθαντική ερμηνεία της Εύης Σαουλίδου, την αμφισβήτηση στον αφοπλιστικό μονόλογο της Αγγελικής Παπούλια και, τέλος, τη μετάβαση στην άλλη όχθη, όπου η Δέσποινα Κούρτη ισορροπεί υποδειγματικά μεταξύ ζωής και θανάτου, παραφροσύνης και ενόρασης.

Πολυσυλλεκτικό παζλ

  • Η παράσταση είναι γεμάτη από ένα πλήθος ευρηματικών αφορμών για συνδιαλλαγή με τον θεατή. Οι επιλογές των τραγουδιών και των αποσπασμάτων από άλλα κείμενα, καθώς και οι σύντομες προσθήκες «αναγκάζουν» τον θεατή αντι-δράσει με γέλιο, είτε με αμηχανία είτε, γενικότερα, με οποιοδήποτε συναίσθημα. Η θετική συγκατάνευση σε αυτό το πολυσυλλεκτικό παζλ, όπου ο μύθος συγκλίνει στην καθημερινότητα, δεν είναι δεδομένη (δεν ήταν λίγες οι φορές που το κοινό γύρω μου δυσανασχετούσε μεγαλόφωνα ή στριφογυρνούσε νευρικά στα καθίσματα), ωστόσο, κάθε αισθητική πρόταση έχει υποστηρικτές και πολέμιους. Αναπόφευκτα.
  • Η απτή γοητεία αυτού του διαφορετικού Φάουστ βρίσκεται στην πρόθεση των συντελεστών να πραγματευτούν τη σκηνική γλώσσα ως ενέργεια που γεφυρώνει την ατομική συνείδηση με τη συλλογική, πατώντας ταυτόχρονα στο ήδη διαμορφωμένο παρελθόν του κειμένου και στον πάντα ανοιχτό ορίζοντα της σχέσης του με το παρόν κα το μέλλον. Εμβληματική στιγμή αποτελεί η κομβικής σημασίας σκηνή της Νύχτας της Βαλπούργης, που αποδίδεται ως θέαμα με χαρακτηριστικά όσα απαριθμεί ο Lehmann, όταν κάνει λόγο για το μεταδραματικό θέατρο: «περισσότερο παρουσία και όχι αναπαράσταση, περισσότερο μοίρασμα και όχι διαμεσολαβημένη εμπειρία, διαδικασία παρά αποτέλεσμα και ερέθισμα παρά πληροφορία».
  • Στην τελική σκηνή της φυλακής, ο Φάουστ και η Μαργαρίτα, απογυμνωμένοι από κάθε είδους μεταφυσική, ψηλαφούν την υψηλότερη και πιο επώδυνη γνώση που κατέκτησε ποτέ το ανθρώπινο γένος: την αυτογνωσία. Φεύγοντας, τα αυτιά μου τριβέλιζε το Atmosphere των Joy Division, παράταιρη μουσική υπόκρουση στα ενθουσιώδη λόγια του Γκαίτε, ειπωμένα το 1771 σε μια ομιλία του για τον Σαίξπηρ, όταν ακόμη έκαιγε μέσα του η φλόγα του ρομαντισμού: «Όλα όσα γνωρίζω, τα γνωρίζω μόνο μέσα από τον εαυτό μου». Don’t walk away.

info

ΦΑΟΥΣΤ του Γκαίτε. Σκηνοθεσία: Γ. Γάλλος, Β. Μαυρογεωργίου, Α. Ξάφης, Ομάδα Blitz. Ερμηνεύουν: Γ. Βαλαής, Γ. Γάλλος, Δ. Κούρτη, Α. Λαμπέντ, Χ. Λούλης, Β. Μαυρογεωργίου, Α. Ξάφης, Α. Παπούλια, Χ. Πασσαλής, Γ. Περλέγκας, Ε. Σαουλίδου, Α. Χιώτη. Σκηνικά: Ε. Μανιδάκη. Κοστούμια: Κ. Τσίτσα. Εθνικό Θέατρο (Νέα Σκηνή).

ΤΗΣ ΙΩΑΝΝΑΣ ΝΤΑΒΑΡΙΝΟΥ, Η Αυγή: 24/04/2009

Τμήματα θεατρικών σπουδών και θεάτρου

Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΗ*, Η Αυγή: 26/04/2009

Η ιδιάζουσα φύση του αντικειμένου των πανεπιστημιακών Τμημάτων Θεατρικών Σπουδών και Θεάτρου επιβάλλει μια ειδική αντιμετώπιση, τόσο στο επίπεδο του σχεδιασμού του προγράμματος σπουδών, όσο και στο επίπεδο της υλοποίησής του. Πρόκειται εν πολλοίς για ένα αντικείμενο ευρύ, που κινείται μεταξύ της επιστήμης του θεάτρου – της θεατρολογίας – και της θεατρικής πράξης. Συνεπώς, αν προσεγγισθεί στην ολότητά του στα πλαίσια μιας πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, θα πρέπει το εκάστοτε πρόγραμμα σπουδών να διαρθρώνεται, τόσο σε θεωρητικά, όσο και σε πρακτικά μαθήματα.

Στη βάση του συνδυασμού θεωρίας και πράξης έχουν συγκροτηθεί τα Τμήματα Θεάτρου στη Θεσσαλονίκη (Α.Π.Θ.) και Θεατρικών Σπουδών στο Ναύπλιο (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου), τα οποία, για αυτό το λόγο, υπάγονται στην οικεία Σχολή Καλών Τεχνών. Αντίθετα, τα Τμήματα Θεατρικών Σπουδών της Αθήνας και της Πάτρας έχουν υιοθετήσει μια αμιγώς θεωρητική κατεύθυνση, υπαγόμενα το μεν πρώτο στη Φιλοσοφική Σχολή του Ε.Κ.Π.Α., το δε δεύτερο στη Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών.

Η παραπάνω κατηγοριοποίηση υπαγορεύει και μια διαφορετική επόπτευση της υλοποίησης του προγράμματος σπουδών από κάθε Τμήμα. Είναι ευνόητο ότι για τα Τμήματα που συνδυάζουν τη θεωρητική με την πρακτική κατάρτιση, ανακύπτουν πολύ πιο σοβαρά ζητήματα κατά την εφαρμογή του προγράμματος σπουδών. Ειδικές αίθουσες διδασκαλίας της υποκριτικής και του χορού, εργαστήρια σκηνογραφίας, υλικοτεχνική υποδομή για τη σωστή λειτουργία των εργαστηρίων αυτών, εποπτικά μέσα, χώροι φύλαξης των προσωπικών αντικειμένων των φοιτητών (ντουλάπια κλπ.) είναι ορισμένες μόνο από τις βασικές προϋποθέσεις, προκειμένου να εκπληρώσουν τη λειτουργία τους τα Τμήματα αυτά.

Και, βέβαια, πολλά από τα παραπάνω είναι που ελλείπουν στην παρούσα φάση. Μπορούμε να αναφέρουμε χαρακτηριστικά ότι το Τμήμα Θεάτρου του ΑΠΘ, έχοντας συμπληρώσει πλέον δεκαπέντε χρόνια λειτουργίας, δε διαθέτει ακόμα δικές του αίθουσες διδασκαλίας. Έχοντας ως βάση του το κτίριο της οδού Εγνατία, όπου στεγάζονται η Γραμματεία, η Βιβλιοθήκη, τα γραφεία των καθηγητών και λιγοστές αίθουσες θεωρητικών κυρίως μαθημάτων, δανείζεται αίθουσες από άλλα Τμήματα στην Πανεπιστημιούπολη και νοικιάζει διάσπαρτους χώρους στο κέντρο της πόλης, τις περισσότερες φορές ακατάλληλους για τη διδασκαλία των πρακτικών μαθημάτων.

Ο κατακερματισμός αυτός δεν επιφέρει μόνο την αναστάτωση στο προσωπικό πρόγραμμα κάθε φοιτητή, που τρέχει να προλάβει τα μαθήματα από τη μία άκρη του κέντρου στην άλλη, αλλά λειτουργεί και διασπαστικά της συμμετοχής του στη φοιτητική κοινότητα. Ο αποκλεισμός του από το συγκροτημένο και οριοθετημένο χώρο του Πανεπιστημίου δρα ανασχετικά της συνείδησής του ως μέλους της κοινότητας αυτής.

Η κατάσταση αναφορικά με την υλοποίηση του προγράμματος σπουδών στα αμιγώς θεωρητικά Τμήματα είναι σαφώς λιγότερο σύνθετη. Ωστόσο, δεδομένης της πρακτικής φύσης της τέχνης του θεάτρου, γεννάται το ερώτημα για τα Τμήματα αυτά, κατά πόσο είναι δυνατό η θεωρητική προσέγγιση της τέχνης του θεάτρου να παραγνωρίζει την επαφή και την τριβή με το εγγενές χαρακτηριστικό αυτής, δηλαδή τη θεατρική πράξη.

Πρόκειται για ένα κενό, το οποίο επιχειρούν να καλύψουν τα προγράμματα πρακτικής άσκησης των φοιτητών. Ωστόσο, οι συνθήκες, κάτω από τις οποίες αυτά υλοποιούνται, η σύντομη διάρκειά τους και, το πιο σημαντικό, οι περιορισμένες και συχνά διεκπεραιωτικής φύσης αρμοδιότητες που οι φοιτητές λαμβάνουν στο πλαίσιό τους, δεν επιτρέπουν ουσιαστικά την εκπλήρωση της λειτουργίας τους.

Από όλα τα παραπάνω γίνεται αντιληπτή η απόκλιση που παρουσιάζουν στον προσανατολισμό τους οι δύο διαφορετικές κατηγορίες Τμημάτων Θεατρικών Σπουδών και Θεάτρου. Το σημείο εκείνο, στο οποίο τελικά συγκλίνουν και τα τέσσερα τμήματα είναι η αβεβαιότητα στην επαγγελματική αποκατάσταση.

Όλα τα πτυχία που απονέμονται είναι ενιαία, γεγονός που σημαίνει ότι απουσιάζει η επίσημη αναγνώριση των πρακτικών κατευθύνσεων (υποκριτική, σκηνογραφία, χορός), τις οποίες έχουν ακολουθήσει οι φοιτητές στα Τμήματα της πρώτης κατηγορίας. Όλοι οι απόφοιτοι, λοιπόν, χρίζονται συλλήβδην θεατρολόγοι, χωρίς ο τίτλος αυτός να ανταποκρίνεται στο επιμέρους πλαίσιο σπουδών, από το οποίο προέρχονται.

Αυτή η ομοιογένεια των τίτλων σπουδών εξυπηρετεί και διευκολύνει τη διαδικασία απορρόφησης των ‘θεατρολόγων’ στην Εκπαίδευση. Διότι, οι μόνες θεσμοθετημένες θέσεις, στις οποίες μπορεί να απορροφηθεί ένας απόφοιτος των Τμημάτων Θεατρικών Σπουδών και Θεάτρου, είναι στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Έτσι, η ύπαρξη όλων αυτών των Τμημάτων δικαιολογείται και νομιμοποιείται μόνο μέσω της συγκεκριμένης διαδικασίας επαγγελματικής αποκατάστασης.

Και πάλι, όμως, δε γίνεται λόγος για οργανικές θέσεις, παρά μόνο για ωρομίσθια εργασία, που αμείβεται με 7,7 ευρώ την ώρα και με ανώτατο όριο ωρών εργασίας ανά εβδομάδα τις δώδεκα. Οι είκοσι οργανικές θέσεις στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, που προκηρύχθηκαν για πρώτη φορά φέτος μέσω του Α.Σ.Ε.Π., δεν πρόκειται, βέβαια, να καλύψουν το κενό στην αποκατάσταση των θεατρολόγων. Εξάλλου, δεν επιθυμούν όλοι οι απόφοιτοι των Τμημάτων Θεατρικών Σπουδών και Θεάτρου να προσανατολιστούν προς την Εκπαίδευση.

Από την άλλη, δεν προσφέρουν όλα τα Τμήματα και στον ίδιο βαθμό επαρκή παιδαγωγική κατάρτιση, ώστε οι απόφοιτοί τους να είναι σε θέση να διδάξουν το μάθημα της θεατρικής αγωγής στο σχολείο. Όταν τα αντίστοιχα μαθήματα στο πρόγραμμα σπουδών του εκάστοτε Τμήματος είναι είτε επιλεγόμενα, είτε μόνο θεωρητικά, τότε δεν παρέχουν καμία ουσιαστική εκπαίδευση στο φοιτητή.

Το αποτέλεσμα είναι τελικά οι περισσότεροι απόφοιτοι όλων αυτών των Τμημάτων να διοχετεύονται προς τον τομέα της Εκπαίδευσης, που συνιστά τη μόνη δίοδο επαγγελματικής αποκατάστασης, χωρίς πολλές φορές να το επιθυμούν, αλλά και χωρίς να διαθέτουν το απαιτούμενο υπόβαθρο.

Αυτό, λοιπόν, που επιβάλλεται τελικά είναι το κράτος να προχωρήσει σε μια ουσιαστική και οργανική σύνδεση των Τμημάτων αυτών, τόσο με τον εκπαιδευτικό τομέα, όσο και με το πεδίο της καλλιτεχνικής δραστηριότητας. Ο θεατρολόγος – περιθωριοποιημένος σήμερα – οφείλει να είναι στον πυρήνα και της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αλλά και της καλλιτεχνικής πράξης. Z

* Θεατρολόγος

Θέατρο για παιδιά από την Αλβανία και τη Βουλγαρία

  • Με στόχο «να κρατηθούν ζωντανές οι εθνικές γλώσσες και κουλτούρες και τα μικρά παιδιά να έρθουν σε επαφή μαζί τους μέσα από το κατεξοχήν πολιτιστικό γεγονός που έχει σχέση με την γλώσσα, το θέατρο», η Καλλιτεχνική Εταιρεία Αργώ διοργανώνει δύο διήμερα παραστάσεων παιδικού θεάτρου, στο θέατρο «Αργώ», στο Μεταξουργείο (Ελευσινίων 15), μια γειτονιά όπου κατοικούν και εργάζονται πολλοί οικονομικοί μετανάστες.
  • Η διοργάνωση, με γενικό τίτλο «Θέατρο για παιδιά από τη γειτονιά μας», θα φιλοξενήσει αυτό το Σαββατοκύριακο το Εθνικό Παιδικό Θέατρο της Αλβανίας, το οποίο θα παρουσιάσει (σήμερα στις 17.00 και αύριο στις 11.00 και στις 17.00) τα έργα Η τρέλα των χρωμάτων της Klaudia Hila και το κλασικό παραμύθι Τα 3 γουρουνάκια. Τη σκυτάλη θα πάρει, το επόμενο Σαββατοκύριακο, το Θέατρο PAN από την Βουλγαρία, που θα παρουσιάσει, στις ίδιες ώρες, το έργο… Παραμύθι ν’ αρχινήσει του Παναϊότ Τζάνεβ. Να σημειωθεί ότι για κάθε παράσταση θα δοθούν δωρεάν προσκλήσεις από τον ξενόγλωσσο ραδιοφωνικό σταθμό του Δήμου Αθηναίων 104.4, ενώ ισχύουν και εισιτήρια Εργατικής Εστίας.
  • Η διοργάνωση, η οποία στηρίζεται από το Διαπολιτισμικό Κέντρο της Διεύθυνσης Αλλοδαπών του Δήμου Αθηναίων, έχει στόχο, τα επόμενα χρόνια, να διευρυνθεί, περιλαμβάνοντας παραστάσεις και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις από όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες, δημιουργώντας μια ετήσια γιορτή για τα παιδιά των μεταναστών που ζουν και μεγαλώνουν στη χώρα μας. [Η Αυγή, 25/04/2009]

Θεατρική άνοιξη στη Θεσσαλονίκη

  • Μήνας θεάτρου αναδεικνύεται ο Μάιος για τη συμπρωτεύουσα, καθώς, πέρα από τα θεατρικά σχήματα εξ Αθηνών που μεταφέρουν μετά το Πάσχα τις παραστάσεις τους σε αίθουσες της Θεσσαλονίκης, οι κάτοικοι της πόλης έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν όχι ένα, όχι δύο αλλά τρία θεατρικά φεστιβάλ! Η αρχή έγινε από την προηγούμενη Τετάρτη, με τις Θεατρικές Συναντήσεις 2009, που υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Θανάση Παπαγεωργίου φιλοξενούνται, μέχρι το τέλος Μαΐου, για δεύτερη χρονιά στο Δήμο Καλαμαριάς.
  • Τη σκυτάλη πήρε χθες η Ομάδα Καλλιτεχνών Ούγκα Κλάρα, που διοργανώνει για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά το Μικρό Φεστιβάλ, μία συνάντηση νέων θεατρικών σχημάτων, στο πρόγραμμα του οποίου περιλαμβάνονται συνολικά 8 παραστάσεις (μεταξύ αυτών μία παράσταση χοροθεάτρου, μία παιδικού θεάτρου, ένας μονόλογος και μία μουσικοθεατρική παράσταση), 6 εργαστήρια και μία έκθεση φωτογραφίας. Η διοργάνωση, που τελεί υπό την αιγίδα του Ελληνικού Κέντρου του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου και του Πανελλήνιου Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση, θα διαρκέσει έως τις 17 Μαΐου και όλες οι εκδηλώσεις πραγματοποιούνται στο Χώρο Τέχνης 3ος Όροφος (Καθολικών 4).

Θεατρικές Προτάσεις

  • Τέλος, το «βαρύ πυροβολικό» της θεατρικής Θεσσαλονίκης, η Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης», ένα από τα μακροβιότερα σχήματα της πόλης, παρουσιάζει για δεύτερη συνεχή χρονιά, από τη σκηνή του θεάτρου Αμαλία, τις «Θεατρικές προτάσεις» της, μια διοργάνωση που περιλαμβάνει «ανήσυχα» θεατρικά σχήματα, νέες σκηνικές προσεγγίσεις, τολμηρές θεατρικές προτάσεις, στήνοντας έτσι ένα πραγματικό «εργοτάξιο» θεατρικών αναζητήσεων. Έξι θίασοι, με ισάριθμες αλλά πολύ διαφορετικές μεταξύ τους θεατρικές παραγωγές, θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει το θεατρόφιλο κοινό της πόλης, κάποιες από τις οποίες έκαναν με επιτυχία την παρουσία τους στις σκηνές της Αθήνας ή άλλων πόλεων.
  • Η πρεμιέρα πάντως του φεστιβάλ φιλοξενεί μια «πρώτη»: Από χθες και έως το τέλος του μήνα από τη σκηνή του θεάτρου Αμαλία παρουσιάζεται για πρώτη φορά το έργο του Στάθη Μαυρόπουλου Dracula in Far West, σε σκηνοθεσία της Δήμητρας Χουμέτη. Πρόκειται για μια παρωδία των ταινιών τρόμου, δοσμένη με το στυλ των κόμικς, που ανεβάζει η θεατρική ομάδα Jouet, με τη συνεργασία της Πειραματικής Σκηνής της «Τέχνης». Στη συνέχεια τη σκυτάλη θα πάρει το ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης και ο Δημήτρης Καταλειφός, παρουσιάζοντας τον (μη θεατρικό) μονόλογο Πρώτος έρωτας του Σ. Μπέκετ, ένα κείμενο για την αλήθεια στις ανθρώπινες σχέσεις, που σκηνοθετεί ο Πάνος Παπαδόπουλος (5-7/5). Ακολουθεί, στις 9 και 10 Μαΐου, μία θεατρική και πολιτική πρόταση από τα Χανιά, το Υπόγειο μπλουζ, ένα από τα τελευταία έργα του Αυστριακού συγγραφέα Πέτερ Χάντκε, το οποίο παρουσιάζει η Εταιρεία Θεάτρου Μνήμη, σε σκηνοθεσία Μιχάλη Βιρβιδάκη.

Πολυβραβευμένη παρουσία

  • Από τις 13 έως τις 16 Μαΐου η Θεσσαλονίκη επιστρέφει στο προσκήνιο, καθώς τη σκυτάλη θα πάρει ένας συγγραφέας της πόλης, ο Σάκης Σερέφας, με το πολυβραβευμένο Λιωμένο βούτυρο. Πρόκειται για μια παράσταση που ανέβηκε πέρσι με μεγάλη επιτυχία από το Εθνικό Θέατρο, σε σκηνοθεσία του Σίμου Κακάλα, και συνεχίστηκε φέτος από τη σκηνή του Θεάτρου Χώρα. Πρωταγωνίστρια η Έλενα Μαυρίδου, η οποία, για την ερμηνεία της στο έργο αυτό τιμήθηκε τόσο με το βραβείο Κουν όσο και με το βραβείο Μ. Μερκούρη. Μαζί της πρωταγωνιστούν οι Μανώλης Μαυροματάκης και Θοδωρής Οικονομίδης. Η παρουσίαση της παράστασης στη Θεσσαλονίκη είναι μια συμπαραγωγή της Εταιρείας Θεάτρου «Χώρος», του Εθνικού Θεάτρου και της Πειραματικής Σκηνής της «Τέχνης».
  • Η θεατρική ομάδα «Angelus Novus» του Δαμιανού Κωνσταντινίδη, ένα ακόμη θεατρικό σχήμα της πόλης, παρουσιάζει στις 18 και 19 Μαΐου τη δική της εκδοχή για την τραγωδία, ανεβάζοντας τους Ηρακλείδες του Ευριπίδη, χρησιμοποιώντας μονάχα άντρες ηθοποιούς και αντιμετωπίζοντας το κείμενο με μια σύγχρονη ματιά, ώστε να μπορούν να θιγούν μέσα από αυτό προβλήματα της δικής μας εποχής, όπως η λαθρομετανάστευση ή η μεταχείριση των αιχμαλώτων πολέμου.
  • Τέλος, ο μήνας των «Θεατρικών Προτάσεων» κλείνει στις 21-23/5 έτσι όπως περίπου άρχισε: με μια παρωδία, ταινιών κατασκοπείας αυτή τη φορά, τις Πρακτόρισσες, που έγραψε και σκηνοθέτησε ο Γιάννης Καλαβριανός, παιγμένη από τους… εσωτερικούς μετανάστες της ομάδας Sforaris (αφού όλα της τα μέλη δραστηριοποιούνται μεν στην Αθήνα, έχουν όμως γεννηθεί στη Θεσσαλονίκη).
  • Μπορεί η «Θεατρική Άνοιξη», η ετήσια συνάντηση θεατρικών σχημάτων από την Ελλάδα και το εξωτερικό που διοργάνωνε η Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης» να υπέκυψε στην οικονομική ασφυξία που μαστίζει το θέατρο στους καιρούς μας, όμως, χάρη στο πείσμα και το μεράκι του Νικηφόρου Παπανδρέου και των υπόλοιπων συντελεστών της Πειραματικής Σκηνής, η οικονομική βαρυχειμωνιά δεν μπόρεσε να διαταράξει την… ομαλή εναλλαγή των εποχών και να στερήσει από τη Θεσσαλονίκη τη θεατρική άνοιξη που δικαιούται…
  • Κακουριώτης Σ., Η Αυγή: 26/04/2009

Πέθανε το «Χρυσό Κορίτσι» της τηλεόρασης, Μπία Αρθουρ…


Associated Press

Η Μπία Αρθουρ (τρίτη από αριστερά) ανάμεσα στις Έστελ Γκέτι, Ρου ΜακΚλάναχαν και Μπέτι Γουάιτ

Πέθανε στα 86 της χρόνια, χτυπημένη από τον καρκίνο, η γνωστή Αμερικανίδα ηθοποιός Μπία Αρθουρ, την οποία το ελληνικό κοινό αγάπησε μέσα από το ρόλο της Ντόροθι στην επιτυχημένη κωμική σειρά Τα Χρυσά Κορίτσια. Σύμφωνα με την εκπρόσωπό της, η Μπία Αρθουρ άφησε την τελευταία της πνοή στο σπίτι της στο Λος Αντζελες. Βραβευμένη με δύο ΕΜΜΥ, η Αρθουρ πρωταγωνίστησε σε δεκάδες θεατρικές παραστάσεις πριν γίνει γνωστή μέσω της τηλεόρασης. Ο ρόλος που την ανέδειξε τηλεοπτικά ήταν αυτός της Μοντ, στην ομώνυμη σειρά στις αρχές της δεκαετίας του ’70. Στην Ελλάδα έγινε γνωστή μέσα από την κωμική σειρά Τα Χρυσά Κορίτσια, στην οποία υποδυόταν την Ντόροθι Ζμπόρνακ, την τηλεοπτική κόρη της Έστελ Γκέτι, με τη δυνατή φωνή και το αξεπέραστο καυστικό χιούμορ. «Πριν 37 χρόνια μου έδειξε πώς να παίξω κωμικούς ρόλους. Θα μου λείψει το κουράγιο της, θα μου λείψει η φωνή της» δήλωσε η επιστήθια φίλη και συμπρωταγωνίστριά της στη σειρά, Ρου ΜακΚλάναχαν (Μπλανς).  [Newsroom ΔΟΛ]

Θεός αν είναι


  • Τέσσερα πρόσωπα, ανάμεσά τους και ο Θεός, σε ένα έργο που αμφισβητεί ακόμη και την πιο βαθιά ριζωμένη πίστη
  • Τον πρωτογνωρίσαμε με το «Οξυγόνο», που παρουσιάστηκε πριν χρόνια στο «Αμόρε». Ο ρώσος «ταραχοποιός» ηθοποιός, σκηνοθέτης και δραματουργός Ιβάν Βιριπάεφ επιστρέφει στην ελληνική σκηνή μ’ ένα παράδοξο έργο που συνδυάζει παραδοσιακή δραματουργία, πολιτικό θέατρο, θέατρο-ντοκιμαντέρ, επιστολογραφία, ποιητικό λόγο και αρκετό τραγούδι.

Μαρία Κεχαγιόγλου, Ρεβέκα Τσιλιγκαρίδου, Μαρία Μαγκανάρη και Πέτρος Μάλαμας στο «Γένεσις Νο 2».

Μαρία Κεχαγιόγλου, Ρεβέκα Τσιλιγκαρίδου, Μαρία Μαγκανάρη και Πέτρος Μάλαμας στο «Γένεσις Νο 2».

  • Ηρωες τέσσερα πρόσωπα: ο Θεός, μια βιβλική φιγούρα, ιστορικής ανυπακοής, η γυναίκα του Λωτ, ο ίδιος ο σκηνοθέτης και η νοσηλευόμενη ψυχασθενής Αντονίνα Βελικάνοβα. Το «Γένεσις Νο 2» του Ιβάν Βιριπάεφ παρουσιάζει η αξιόλογη ομάδα «Κανιγκούντα» στη σκηνή Φρυνίχου του Θεάτρου Τέχνης σε μετάφραση-σκηνοθεσία Γιάννη Λεοντάρη. Ο Βιριπάεφ ανήκει στη γενιά εκείνων των σκηνοθετών που πρώτοι αναζήτησαν κείμενα «ανυπάκουα» ως προς το περιεχόμενο, τη δομή, τη φόρμα τους και παραστάσεις προϊόντα ελεύθερων αυτοσχεδιασμών στη διάρκεια των προβών. Ο Βιριπάεφ, αν και χαίρει εκτιμήσεως στη Μόσχα, θεωρείται αμφιλεγόμενος καλλιτέχνης- η επίσημη κριτική τον χτυπά. Εκείνος θεωρεί κερδισμένο τον θεατή όταν φεύγοντας απ’ τις παραστάσεις του οι βεβαιότητές του για τα πράγματα έχουν, έστω και ελαφρώς, κλονιστεί.

Να ορίσουμε ξανά το τραγικό

  • Το έργο -τα τελευταία τέσσερα χρόνια παίζεται στη Μόσχα, αλλά και σε τουρνέ στη Β. Αμερική και τον Καναδά- είναι δουλεμένο με λεπτό τρόπο ώστε να συνδυάζει το «θεατρικό» κείμενο της ψυχασθενούς Αντονίνα Βελικάνοβα, αποσπάσματα από την αλληλογραφία της με τον σκηνοθέτη και πολλά δικά του τραγούδια. Ο Βιριπάεφ μάς προτείνει να ξεφορτωθούμε την ενοχή που έφερε η πτώση του Αδάμ. Εκτός από τον Θεό (Μαρία Μαγκανάρη) και τη γυναίκα του Λωτ (Μαρία Κεχαγιόγλου), επί σκηνής βρίσκονται ο «συγγραφέας» (Ρεβέκα Τσιλιγκαρίδου) και ο «σκηνοθέτης» (Πέτρος Μάλαμας). Ο Θεός παρουσιάζεται κυνικός, υβριστής, ανύπαρκτος όπως λέει -έχει σβήσει τον εαυτό του- ενώ η γυναίκα του Λωτ εκφράζει με τη στάση της το αρχέτυπο της ανυπακοής στον Κύριο ο οποίος εκπροσωπεί την ισχύ και την εξουσία.
  • Ο υπότιτλος του έργου «Τραγωδία του νοήματος» υπογραμμίζει την ανάγκη του συγγραφέα να ξαναβρούμε με μοντέρνους όρους την έννοια του τραγικού στις μέρες μας. Επίσης, μετέωρο μένει το ερώτημα αν η ψυχασθενής ηρωίδα-συγγραφέας Αντονίνα Βελικάνοβα είναι υπαρκτό πρόσωπο ή αποτελεί επινόηση του σκηνοθέτη. Η ομάδα «Κανιγκούντα» παρακολούθησε το έργο πριν δύο χρόνια στην Αβινιόν σε παράσταση γαλλικής ομάδας που συνεργάζεται μόνιμα με τον Βιριπάεφ. «Εκλεισε» το έργο και ξεκίνησε να δουλεύει το κείμενο έτσι όπως προετοίμαζε και τις προηγούμενες παραστάσεις της. Οι πρόβες δεν οδήγησαν πουθενά και η ομάδα έφυγε για τη Μόσχα αναζητώντας συνάντηση με τον συγγραφέα-σκηνοθέτη.
  • «Αναλάβαμε το οικονομικό βάρος ενός μεγάλου ταξιδιού γιατί το θεωρήσαμε αναγκαίο», λέει ο Γ. Λεοντάρης. «Ο Βιριπάεφ μάς συμβούλευσε ν’ απελευθερωθούμε από την αγωνία της αφήγησης και οι ηθοποιοί να νιώσουν ως μουσικοί με όργανο τη φωνή τους. Μας συνέστησε να το διαβάσουμε έτσι όπως την ποίηση κι όχι να το ερμηνεύσουμε με ψυχολογικούς όρους. Επιστρέφοντας δουλέψαμε έτσι».
  • Χωρίς αφήγηση και εξέλιξη χαρακτήρων το έργο είναι μεν πολιτικό, όχι όμως με τους κλασικούς όρους πολιτικού θεάτρου. Οι στίχοι είναι επιθεωρησιακού χαρακτήρα, αθυρόστομα αριστοφανικά χορικά που άπτονται της ρωσικής καθημερινότητας. Ενας επώνυμος μεγιστάνας γελοιοποιείται, ενώ η εκπόρνευση των γυναικών αντιμετωπίζεται σχεδόν στην υπαρξιακή της διάσταση. Είναι η περίοδος όπου μετά την κατάρρευση του κομμουνιστικού συστήματος κάθε οικογένεια είχε μια γνωστή ή συγγενή πόρνη, γεγονός που βίωνε ως μεγάλη ντροπή. Στο στόχαστρο βρίσκονται επίσης οι μέθοδοι της ψυχιατρικής που περιθωριοποιούν ό,τι εναντιώνεται στον ορθολογισμό.

Εργασία με τον εαυτό μας

  • Τα τέσσερα πρόσωπα εκφέρουν ποιητικό λόγο που ακούγεται σαν μουσική παρτιτούρα. Η επωδός «υπάρχει κάτι ακόμα», ακόμα κι αν ο Θεός είναι νεκρός, ακόμα κι αν τίποτα δεν υπάρχει, εκρήγνυται συνεχώς στο στόμα της γυναίκας του Λωτ. Το χιούμορ δεν λείπει απ’ την παράσταση, καθώς και μια ελαφρότητα, συχνά παιδική. Η Θάλεια Ιστικοπούλου δημιούργησε τη «σκηνή», ένα λευκό τετράγωνο ρινγκ όπου αναμετριούνται Θεός και Βελικάνοβα.

Αλλά πώς αντιδρούν οι θεατές βλέποντας αυτό το παράξενο έργο;

  • «Πολλοί ενθουσιάζονται, άλλοι δηλώνουν ότι θέλουν χρόνο να το σκεφτούν, μερικοί δεν καταλαβαίνουν τίποτα κι άλλοι δεν ενδιαφέρονται καθόλου», λέει ο σκηνοθέτης. «Η αλήθεια είναι ότι το έργο κουβαλά μια βραδυφλεγή ενέργεια για τον σκεπτόμενο θεατή. Αλλά γιατί θα πρέπει ν’ απαντήσουμε αμέσως αν μας αρέσει μια παράσταση; Κινδυνεύουμε από τη σίγουρη απάντηση σ’ όλες τις ερωτήσεις. Ο συγγραφέας αρνείται να προσφέρει έτοιμη τροφή και δίνει ρόλο στο θεατή. Πρόκειται για καθημερινό ζητούμενο μιας σοβαρότατης εργασίας με τον εαυτό μας». *

Blog στο WordPress.com.
Theme: Esquire by Matthew Buchanan.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.