- ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. «Είχα μείνει πίσω στα γεύματα» λέει η Νταϊάνα στον σύζυγό της Νταν, ενώ παρατάσσει φέτες ψωμιού στο πάτωμα τοποθετώντας με τρεμάμενα χέρια σε καθεμιά από αυτές μαρούλι και μαγιονέζα. Αυτή είναι η κρίσιμη στιγμή στο μιούζικαλ του Μπρόντγουεϊ «Νext to normal» («Πέρα από το φυσιολογικό») κατά την οποία ο Νταν (Τζ.Ρόμπερτ Σπένσερ) συνειδητοποιεί ότι η Νταϊάν (Αλις Ρίπλεϊ) πρέπει να επιστρέψει στην ψυχοθεραπεία. Δύσκολο να χειριστεί κάποιος επί σκηνής το ακανθώδες θέμα της ψυχικής διαταραχής και ακόμη δυσκολότερο να το κάνει… μετά μουσικής, εν είδει μιούζικαλ δηλαδή. Οι δημιουργοί του όμως Μπράιαν Γιόρκεϊ και Τομ Κιτ τα κατάφεραν περίφημα- όπως τουλάχιστον μαρτυρούν οι ικανοποιημένοι θεατές και κριτικοί.
- Το στοίχημα για την παράσταση που σκηνοθέτησε ο έμπειρος Μάικλ Γκριφ ήταν να διατηρήσει το έμφυτο χιούμορ της χωρίς να φανεί ότι διακωμωδείται ένα τόσο λεπτό ζήτημα. Τόσο επί σκηνής όσο και στη μεγάλη (ή μικρή) οθόνη η ψυχική ασθένεια αναπαριστάται συνήθως με υπερβολικούς τρόπους, ενώ ειδικότερα στον δυτικό κόσμο θεωρείται συνώνυμο των καλλιτεχνών, των επαναστατών, των ιδιοφυών- από την Εμιλι Ντίκινσον ως τη Σίλβια Πλαθ. Στο συγκεκριμένο έργο όμως έχουμε να κάνουμε με μια κοινή θνητή, μια γυναίκα της διπλανής πόρτας με άντρα, παιδιά και μια στοίβα πιάτα που πρέπει να πλύνει και ρούχα που πρέπει να σιδερώσει.
«Κάποιος μας πρότεινε να κάνουμε την ηρωίδα ζωγράφο» εξομολογήθηκε ο Γιόρκεϊ σε πρόσφατη συνέντευξή του στους «Νew Υork Τimes».
«Τότε εγώ είπα “όχι, θα είναι μια συνηθισμένη νοικοκυρά”».
- Oι δημιουργοί αναγκάστηκαν να αυτολογοκριθούν κόβοντας περί τα 40 τραγούδια από την αρχική εκδοχή του έργου τους προκειμένου να πάρει το πολυπόθητο εισιτήριο για το Βooth Τheater του Μπρόντγουεϊ. Ενα από αυτά ήταν και το «Feeling Εlectric» («Νιώθω ηλεκτρισμένη»), το οποίο διακωμωδούσε διά των ρήσεων της πρωταγωνίστριας τη μέθοδο των ηλεκτροσόκ στην οποία η οικογένειά της σκεφτόταν να την υποβάλει. Αν και διαθέτει αίσθηση του χιούμορ, το μιούζικαλ μοιάζει να έχει πάρει το θέμα της ψυχοθεραπείας πολύ σοβαρά, γεγονός που αποδεικνύεται και από την καταλυτική συνεργασία των συγγραφέων-συνθετών με διακεκριμένο ψυχίατρο. Δεν διστάζει μάλιστα να θίξει και το άκρως ευαίσθητο θέμα των φαρμάκων. Στο τραγούδι «Ο ψυχοφαρμακοποιός μου κι εγώ» η Νταϊάν αραδιάζει τις παρενέργειες από τα φάρμακα που παίρνει: ναυτία, υπνηλία, σεξουαλική δυσλειτουργία, πονοκέφαλοι, εφιδρώσεις…
- «Πολλοί ήταν εκείνοι που έφυγαν από την παράσταση πιστεύοντας ότι είμαστε κατά των ψυχολόγων ή των ψυχοτροπικών φαρμάκων. Κάνουν όμως λάθος» διευκρινίζει στην ίδια συνέντευξη ο Γιόρκεϊ. Οι στίχοι ενός τραγουδιού που λέει ο γιατρός («τα φάρμακα κάνουν θαύματα; Ξέρεις πολύ καλά πως όχι. Αλλά μόνο αυτά έχουμε») αποτελούν την αυτούσια απάντηση του ψυχιάτρου Αντονι Πιετροπίντο. Στόχος της παράστασης είναι να αποενοχοποιήσει τον «μπαμπούλα της ψυχοθεραπείας» δείχνοντας ότι δεν χρειάζεται να είσαι καλλιτεχνική ιδιοφυΐα ή ατρόμητος επαναστάτης για να πάσχεις από μανιοκατάθλιψη: συμβαίνει και στις πιο συνηθισμένες οικογένειες. Επίσης ότι αν είσαι μανιοκαταθλιπτικός υπάρχουν και άλλοι τρόποι να το εκδηλώσεις εκτός από το να κόψεις το αφτί σου ή να τυφλώσεις μια ντουζίνα άλογα. Μπορείς απλώς να παρατάξεις φέτες ψωμιού στο πάτωμα τοποθετώντας τελετουργικά μαρούλι και μαγιονέζα μπροστά στα έκπληκτα- αν όχι έντρομα- μάτια του συζύγου σου. []
